Γεωπάρκα UNESCO είναι ενιαίες γεωγραφικές περιοχές όπου τοποθεσίες και τοπία διεθνούς γεωλογικής σημασίας διαχειρίζονται ολιστικά, με σκοπό την προστασία, την εκπαίδευση και την αειφόρο ανάπτυξη. Δεν είναι απλώς μουσεία γεωλογίας, αλλά ζωντανές περιοχές όπου η γεωλογική κληρονομιά συνδέεται με τη φυσική, πολιτιστική και άυλη κληρονομιά.
Βασικά χαρακτηριστικά των Γεωπάρκων UNESCO είναι:
- Γεωλογική Κληρονομιά: Διαθέτουν τοποθεσίες γεωλογικής σημασίας που συμβάλλουν στην κατανόηση της ιστορίας της Γης.
- Ολιστική Διαχείριση: Εφαρμόζουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει την προστασία, την εκπαίδευση και την αειφόρο ανάπτυξη.
- Τοπική Συμμετοχή: Ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στη διαχείριση και την ανάπτυξη της περιοχής.
- Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση: Προωθούν την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού για τη γεωλογική κληρονομιά και τη σημασία της.
- Αειφόρος Τουρισμός: Αναπτύσσουν μορφές αειφόρου τουρισμού που σέβονται το περιβάλλον και την τοπική κουλτούρα.
- Δικτύωση: Αποτελούν μέρος ενός παγκόσμιου δικτύου, ανταλλάσσοντας γνώσεις και βέλτιστες πρακτικές.
Το Γεωπάρκο Γρεβενών είναι από τα 6 αναγνωρισμένα Γεωπάρκα της Ελλάδας που έχουν ενταχθεί στον χάρτη Παγκόσμιων Γεωπάρκων της UNESCO. Πρόκειται για μια περιοχή με ιδιαίτερα πλούσια γεωλογική κληρονομία και πληθώρα γεω-σημείων, που θυμίζουν τον απολεσθέντα κόσμο της Παγγαίας, της αρχαίας μεγα-ηπείρου που υπήρχε πριν δημιουργηθούν η Ευρώπη και η Αφρική. Με τη μετακίνηση των τεκτονικών πλακών, έχουν δημιουργηθεί ανάγλυφα τοπία με σπάνια ομορφιά και σπουδαία βιοποικιλότητα. Στο Γεωπάρκο Γρεβενών ανήκουν περιοχές όπως το φαράγγι της Πορτίτσας, η Βασιλίτσα, η Βάλια Κάλντα, ο Όρλιακας, η Βουνάσα, η Τρυπημένη στο Μικραλίβαδο, οι χώροι ανασκαφών όπου βρέθηκαν προϊστορικοί ελέφαντες κ.α.
Γράφει ο Σταύρος Κετσόγλου Α1
