Ελλάδα – Γαλλία – Ισπανία – Πορτογαλία
Η Πρωτοχρονιά είναι μια από τις πιο αγαπημένες γιορτές σε όλο τον κόσμο. Είναι η στιγμή που αποχαιρετάμε τον παλιό χρόνο και καλωσορίζουμε τον καινούριο με ελπίδα, χαρά και όνειρα. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, η αλλαγή του χρόνου συνδέεται με παραδοσιακά γλυκά, τα οποία έχουν συμβολικό χαρακτήρα και φέρνουν τύχη, υγεία και ευημερία. Στην Ελλάδα έχουμε τη γνωστή βασιλόπιτα, όμως παρόμοια έθιμα υπάρχουν και σε άλλες χώρες, όπως στη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Κάθε χώρα έχει το δικό της γλυκό, τη δική της ιστορία και τις δικές της παραδόσεις. Στην εργασία αυτή θα γνωρίσουμε τα πρωτοχρονιάτικα γλυκά αυτών των τεσσάρων χωρών και θα δούμε τι κοινό έχουν αλλά και σε τι διαφέρουν.
Η βασιλόπιτα είναι το πιο γνωστό πρωτοχρονιάτικο γλυκό στην Ελλάδα. Κόβεται την Πρωτοχρονιά, την ημέρα που γιορτάζεται ο Άγιος Βασίλειος. Από εκεί προέρχεται και το όνομά της.
Η ιστορία της βασιλόπιτας
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Βασίλειος ήθελε να επιστρέψει χρήματα στους φτωχούς κατοίκους της περιοχής του. Για να το καταφέρει, έβαλε νομίσματα μέσα σε ψωμιά και τα μοίρασε στον κόσμο. Από τότε, το φλουρί έγινε σύμβολο τύχης και ευλογίας.
Πως φτιάχνεται
Η βασιλόπιτα μπορεί να είναι: κέικ, τσουρέκι ή παραδοσιακή πίτα με μαγιά. Μέσα στη ζύμη κρύβεται ένα φλουρί. Όταν κόβεται η βασιλόπιτα, όποιος το βρει θεωρείται τυχερός για όλη τη χρονιά.
Το κόψιμο της βασιλόπιτας
Το κόψιμο γίνεται με συγκεκριμένη σειρά: για τον Χριστό, για το σπίτι, για την οικογένεια, για τους παρευρισκόμενους. Η βασιλόπιτα δεν είναι απλώς ένα γλυκό, αλλά ένα σύμβολο ενότητας και ελπίδας.
Το πρωτοχρονιάτικο γλυκό στη Γαλλία – Galette des Rois
Στη Γαλλία, το παραδοσιακό γλυκό λέγεται Galette des Rois, που σημαίνει «Πίτα των Βασιλιάδων».
Η Galette des Rois τρώγεται συνήθως στις 6 Ιανουαρίου, την ημέρα των Θεοφανίων, αλλά πολλές οικογένειες τη τρώνε και νωρίτερα, από την Πρωτοχρονιά.
Πως είναι φτιαγμένη
Η γαλλική πίτα είναι στρογγυλή από σφολιάτα γεμισμένη με κρέμα αμυγδάλου (frangipane). Μέσα στην πίτα υπάρχει ένα μικρό αντικείμενο, που λέγεται fève (παλιά ήταν φασόλι).
Το έθιμο Όποιος βρει τη fève φοράει ένα χάρτινο στέμμα, γίνεται «βασιλιάς ή βασίλισσα της ημέρας». Στα σπίτια, το μικρότερο παιδί μπαίνει κάτω από το τραπέζι και λέει σε ποιον θα δοθεί κάθε κομμάτι, για να υπάρχει δικαιοσύνη.
Το έθιμο στην Ισπανία – Roscón de Reyes
Στην Ισπανία το παραδοσιακό γλυκό λέγεται Roscón de Reyes. 
Πότε καταναλώνεται
Τρώγεται κυρίως στις 6 Ιανουαρίου, την ημέρα των Τριών Μάγων, που είναι πολύ σημαντική γιορτή για τους Ισπανούς.
Πως είναι Το Roscón είναι στρογγυλό, σαν μεγάλο τσουρέκι, διακοσμημένο με ζαχαρωμένα φρούτα. Συχνά είναι γεμισμένο με σαντιγί, κρέμα ή σοκολάτα.
Τι κρύβει μέσα
Μέσα στο γλυκό υπάρχουν: ένα μικρό ειδώλιο (φέρνει τύχη) και ένα φασόλι. Όποιος βρει το ειδώλιο είναι τυχερός, ενώ όποιος βρει το φασόλι πρέπει να πληρώσει το γλυκό την επόμενη χρονιά!
Το πρωτοχρονιάτικο γλυκό στην Πορτογαλία – Bolo Rei
Στην Πορτογαλία το αντίστοιχο γλυκό λέγεται Bolo Rei, δηλαδή «Βασιλικό Κέικ». 
Εμφάνιση και υλικά
Το Bolo Rei έχει σχήμα στεφανιού, είναι γεμάτο ξηρούς καρπούς και αποξηραμένα φρούτα και θυμίζει αρκετά το τσουρέκι.
Το έθιμο: Και εδώ υπήρχε παλιά ένα φασόλι και ένα μικρό δώρο. Όποιος έβρισκε το φασόλι έπρεπε να αγοράσει το Bolo Rei της επόμενης χρονιάς. Σήμερα, για λόγους ασφαλείας, πολλά γλυκά δεν έχουν αντικείμενα μέσα, αλλά το έθιμο παραμένει ως παράδοση.
Ομοιότητες και διαφορές των εθίμων
Ομοιότητες
- Όλες οι χώρες έχουν βασιλικό ή γιορτινό γλυκό
- Υπάρχει κρυμμένο αντικείμενο
- Το γλυκό συνδέεται με τύχη και καλή χρονιά
- Τρώγεται τον Ιανουάριο.
Διαφορές
- Διαφορετικά υλικά και γεύσεις
- Άλλες χώρες το τρώνε την Πρωτοχρονιά και άλλες στις 6 Ιανουαρίου
- Διαφορετικά έθιμα για όποιον βρει το αντικείμενο
Η βασιλόπιτα και τα αντίστοιχα γλυκά στην Ευρώπη δείχνουν ότι, παρόλο που οι λαοί έχουν διαφορετικές παραδόσεις, μοιράζονται κοινές αξίες: οικογένεια, χαρά, ελπίδα και καλοτυχία. Αυτά τα έθιμα μας φέρνουν πιο κοντά, μας θυμίζουν την ιστορία μας και κάνουν την αρχή του νέου χρόνου πιο γλυκιά.
Γράφουν οι Ιωάννα Αγγέλου και Αγνή Βότση Β1
Πηγές
https://www.avgi.gr/tehnes/80280_i-basilopita-stin-ellada-kai-ston-kosmo
https://bakery-pastry.gr/texnika-themata/afieroma-sti-vasilopita/


