του Νικόλαου Ρ.

Το Άγιο Γάλας είναι χωριό στα βορειοδυτικά της Χίου, γνωστό για τα σπήλαια του και τα αρχαιολογικά ευρήματα από τη Νεολιθική εποχή. Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη «γάλα», λόγω της λευκής σταλακτικής ύλης του σπηλαίου. Αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους κατοικημένους τόπους της Χίου, με ευρήματα από το 5800 π.Χ. Χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία, καταφύγιο και πιθανόν ως ιερός τόπος.

Αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν βρεθεί εκεί είναι: νεολιθικά εργαλεία και κεραμικά, υπολείμματα ανθρώπινης δραστηριότητας και η εκκλησία της Παναγίας Αγιογαλούσαινας η οποία είναι ενσωματωμένη στο σπήλαιο. Στο εσωτερικό του ναού υπάρχει ένα σπάνιο ξυλόγλυπτο τέμπλο το οποίο είναι ένα από τα αριστουργήματα της Χιώτικης ξυλογλυπτικής που χρονολογείται το 1721. Το σπήλαιο και ο ναός είναι επισκέψιμα, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία για τον επισκέπτη.