της Χριστίνας Κ.
Τρεις Χιώτες ασκητές, Νικήτας, Ιωάννης και ο Ιωσήφ ασκήτευαν σε μια σπηλιά που βρίσκεται σήμερα μέσα στην Μονή των Άγιων Πατέρων. Πολλές φορές το βράδυ έβλεπαν μια παράξενη λάμψη μέσα στο δάσος. Το πρωί όμως που κατέβαιναν να δουν τι είναι δεν έβρισκαν τίποτα.
Μια μέρα λοιπόν αποφάσισαν να βάλουν στο σημείο φωτιά και αν ο χώρος ήταν ιερός δεν θα καιγόταν. Όταν έβαλαν την φωτιά, η φωτιά σταμάτησε και έσβησε μπροστά σε μία Μυρτιά στην οποία πάνω στα καταπράσινα φύλλα της βρισκόταν μια Εικόνα της Παναγίας μας Μόνη περιμένοντας τον Χριστό μας να έρθει στην αγκαλιά της. Την μετέφεραν με ψαλμούς στο σπήλαιο που ασκήτευαν, η Εικόνα όμως έφευγε μόνη της από τη σπηλιά και επέστρεφε στην μυρτιά. Έτσι αναγκάστηκαν οι τρεις μοναχοί να μεταφέρουν την Εικόνα στη πρώτη θέση που τη βρήκαν και να χτίσουν με τα ίδια τους τα χέρια μικρό ναό προς τιμήν της Παναγίας και γύρω τα κελιά τους. Αυτή είναι η Παλαιά Μονή.
Κάποτε οι μοναχοί ανέθεσαν σ” ένα Χιώτη χρυσοχόο να επενδύσει με χρυσό ένα μέρος της ιερής εικόνας, για να την προφυλάξουν από τη φθορά και την τοποθέτησαν στον ναό. Ο τεχνίτης άρχισε την εργασία του με ευλάβεια όταν άκουσε μια φωνή να του λέει «Ελαφρά χτύπα, ελαφρά» να “χεις την ευχή μου, γιατί ή εικόνα είναι παλαιά! Σηκώνει το κεφάλι του ο χρυσοχόος και βλέπει μια μεγαλόπρεπη γυναίκα με ολόχρυση φορεσιά. Δεν πρόλαβε να τη ρωτήσει ποια ήταν, γιατί μπήκε αμέσως στο Ιερό. Μπαίνει και ο χρυσοχόος στο ιερό, και τότε αναγνωρίζει στη μορφή της Παναγίας μας τη γυναίκα, που πριν από λίγο του είχε φανερωθεί.
Η Παναγία μας αποκάλυψε με όραμα στους μοναχούς ότι ο επόμενος αυτοκράτορας του Βυζαντίου θα ήταν ο εξόριστος βασιλιάς Κωνσταντίνος Μονομάχος ο οποίος βρισκόταν στην Μυτιλήνη. Τους προέτρεψε να μεταβούν στη Μυτιλήνη και να το πουν στον Κωνσταντίνο. Ο Κων/νος από την χαρά του, μόλις άκουσε το όραμα από τους μοναχούς υποσχέθηκε ότι μόλις γινόταν αυτοκράτορας θα τους έφτιαχνε έναν μεγαλοπρεπή ναό προς τιμήν της Παναγίας μας και τους έδωσε το χρυσό δακτυλίδι του.
Όταν έμαθαν οι μοναχοί ότι τελικά ο Κων/νος έγινε αυτοκράτορας ταξίδεψαν στην Κωνσταντινούπολη και δείχνοντας το δαχτυλίδι στον αυτοκράτορα ζήτησαν να τηρήσει την υπόσχεση του. Ο αυτοκράτορας τήρησε την υπόσχεση του και το 1042 ο Κωνσταντίνος ο Μονομάχος χτίζει το μεγαλοπρεπή ναό με έξοδα, υλικά και αρχιτέκτονες από την Κωνσταντινούπολη.
