Το Πάσχα είναι η πιο μεγάλη, η πιο λαμπρή ( εξ ου και το Πάσχα λέγεται και Λαμπρή ) γιορτή της Χριστιανοσύνης . Τιμούμε τα Πάθη, τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού.
Το Πάσχα αρχικά γιορταζόταν συγχρόνως σ΄ όλες τις χριστιανικές Εκκλησίες και από το Θ΄ αιώνα καθορίσθηκε να τελείται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας της 21ης Μαρτίου μη συμπεριλαμβανομένης, κατά το Ιουλιανό ημερολόγιο στην Ορθόδοξη εκκλησία και κατά το Γρηγοριανό στη Ρωμαιοκαθολική.
Η εορτή του Πάσχα λόγω της σπουδαιότητάς της επηρεάζει το εορτολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας τόσο 40 ημέρες πριν από αυτό (Μεγάλη Τεσσαρακοστή, Τριώδιο) όσο και 50 ημέρες μετά (περίοδος Πεντηκοσταρίου). Οι ακολουθίες που τελούνται τότε έχουν αρχαιοπρέπεια (ανάγονται στους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού), κατάνυξη και λαμπρότητα και περιγράφονται λεπτομερώς στο τυπικό της Εκκλησίας.
Η λέξη «Πάσχα», ετυμολογείται προφανώς από το ελληνικό ρήμα «πάσχω, έπαθον.
Το θείον πάθος οδηγεί στο θρίαμβο της Ανάστασης, στο θάνατο του θανάτου τη νίκη της ζωής σηματοδοτώντας το τέλος του χειμώνα και την αρχή της Άνοιξης.
Νηστεύετε, αν σας ενδιαφέρει και η υγεία και η μακροζωία.
Σαφώς η νηστεία και τα έθιμα δεν είναι μόνο ιδεολογικός συμβολισμός, αλλά και δοκιμασία και υγεία και μακροζωία. Η σωστή νηστεία καταπολεμά το πάχος και καθαρίζει τον οργανισμό από τα τις οξίνες, τα λιπίδια, τα τριγλυκερίδια κ.τ.λ., άρα είναι ό,τι καλύτερο για την υγεία του οργανισμού μας.
Μετά τον μικρό πρόλογο και τη συμβουλή υγείας, ας ταξιδέψουμε όλοι στο τόπο καταγωγής μας για να γίνουμε ερευνητές και να καταγράψουμε πληροφορίες για τα ήθη και τα έθιμα του Πάσχα.
Τα αυγά, τα μαζεύουν από τη Μεγάλη Σαρακοστή, που τότε δεν τα τρώνε γιατί νηστεύουν. Παλαιότερα, ήταν γενική συνήθεια να τα πηγαίνουν στην εκκλησία να τα ευλογήσει ο παπάς.
Άλλο έθιμο που γίνεται στη Σπάρτη, είναι και το ζύμωμα. Από την Μεγάλη Πέμπτη ζυμώνουν οι νοικοκυρές από μια λαμπριάτικη κουλούρα, με «επτάζυμο ζυμάρι» για καθέναν του σπιτιού, τους βαφτισιμιούς, τους συγγενείς και τους φίλους – ακόμη και γι” αυτούς που λείπουν στα ξένα – και ετοιμάζουν τη νόστιμη γαλατόπιτα.
Μετά την Αποκαθήλωση οι γυναίκες στολίζουν τον Επιτάφιο με ανοιξιάτικα άνθη και τοποθετούν από κάτω ένα πανέρι με φρούτα. Όταν ολοκληρωθεί η περιφορά του Επιταφίου και επιστρέψει στην εκκλησία, μοιράζονται σε όλους μικρά κομμάτια από τα φρούτα. Την επόμενη μέρα τα άνθη του Επιταφίου τοποθετούνται σε ένα πανέρι και μοιράζονται στις γυναίκες του χωριού, οι οποίες τα κρατούν στο εικονοστάσι ως φυλαχτό.
Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου τελείται η Ακολουθία της Πρώτης Ανάστασης και στις 12:00 το μεσημέρι αρχίζουν να χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες.
Την Κυριακή του Πάσχα γίνεται το παραδοσιακό κάψιμο του Ιούδα, ενός ανθρώπινου ομοιώματος από ξύλα και άχυρα, μέσα στο οποίο υπάρχουν βεγγαλικά. Μόλις η φωτιά ανάψει, αρχίζει το πανόραμα των βεγγαλικών.
Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα τηρείται το έθιμο της λιτανείας. Το πρωί ξεκινούν οι ιερείς από τις εκκλησίες και τους ακολουθούν οι πιστοί κρατώντας εικόνες και σταυρούς. Στη συνέχεια κάνουν το γύρο των χωριών και ψέλνουν αναστάσιμα τροπάρια και παρακλήσεις.
ΦΑΓΗΤΟ
Η μαγειρική στην περιοχή της Σπάρτης (και γενικότερα της Λακωνίας) έχει δεχτεί σημαντικές αλλαγές με το πέρασμα του χρόνου. Διατηρούνται όμως ζωντανοί πολλοί παραδοσιακοί τρόποι για τη συντήρηση των τροφίμων.Παραδοσιακές λακωνικές συνταγές, γίνονται με αρώματα της Μεσογείου – εσπεριδοειδή, βότανα, μπαχαρικά, μέλι, ξηρούς καρπούς. Το Πάσχα φτιάχνουν τα λαμπροκούλουρα, τα κουλουράκια αμμωνίας και μαγειρεύουν μαγειρίτσα και αρνάκι στο φούρνο με φρέσκια ρίγανη. Φτιάχνουν τα παραδοσιακά γλυκά και συγχρόνως δοκιμάζουν ποικιλία άλλων συνταγών. Το Πάσχα θα φτιάξουν γαλόπιτα, ένα γλύκισμα στο οποίο αξιοποιείται το άφθονο γάλα και τα αυγά που υπάρχουν αυτή την εποχή.
Παρακάτω παραθέτω την συνταγή της γαλατόπιτας
Τρόπος παρασκευής της γαλατόπιτας
Υλικά
2 φύλλα για πίτα
4 κουταλιές ζάχαρη
100 γρ. βούτυρο φρέσκο λιωμένο & 1 κουταλιά για τη γέμιση,
4 αυγά
1 λίτρο γάλα
1/2 φλιτζάνι σιμιγδάλι ψιλό
1 φλιτζάνι ζάχαρη
3 – 4 βανίλιες,
ζάχαρη άχνη
2 κουταλάκια κανέλα
Boυτυρώνουμε το ταψί και στρώνουμε τα φύλλα, αλείφοντάς το κάθε ένα με βούτυρο και πασπαλίζοντας ενδιάμεσα με τη ζάχαρη και τη κανέλα.
Αναμειγνύουμε σε κατσαρόλα το γάλα με το σιμιγδάλι και τη ζάχαρη. Βράζουμε ανακατεύοντας μέχρι να πήξει η κρέμα. Προσθέτουμε το βούτυρο και ανακατεύουμε μέχρι να λιώσει.
Χτυπάμε 3 αυγά με τη βανίλια και τα προσθέτουμε στην κρέμα. Αφήνουμε την κρέμα να κρυώσει λίγο και τη ρίχνουμε πάνω στα φύλλα.
Χτυπάμε 1 αυγό με 30 γρ. ζάχαρη μέχρι ν” αφρατέψουν. Ρίχνουμε μείγμα πάνω στη κρέμα. Γυρίζουμε τα φύλλα προς τα μέσα. Ψήνουμε στους 180 β. για 45 λεπτά. Όταν κρυώσει πασπαλίζουμε με άχνη και κανέλα.
ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Κατά την διάρκεια των προετοιμασιών για την μεγάλη γιορτή του Πάσχα, όσο οι μεγάλοι έτρεχαν αριστερά και δεξιά, τα παιδιά έπαιζαν πεντόβολα.
Πεντόβολα
Mαζεύουμε πέντε πέτρες (κατά προτίμηση στρογγυλές λείες και άσπρες ) και ξεκινάμε το παιχνίδι: παίρνουμε μία από τις πέντε και την πετάμε στον αέρα προσπαθώντας με γρήγορη κίνηση να πιάσουμε άλλη μία (όσο η άλλη είναι στον αέρα ) από κάτω και να μείνουμε με δύο πέτρες στο ένα χέρι στο πρώτο στάδιο. Αν καταφέρουμε αυτό συνεχίζουμε πετώντας μία πέτρα στον αέρα προσπαθώντας να πιάσουμε άλλες δύο από κάτω και εν τέλει να έχουμε τρεις στο χέρι. Αν καταφέρουμε και αυτό επαναλαμβάνουμε την ίδια κίνηση προσπαθώντας να πιάσουμε τρεις και στη συνέχεια και τις τέσσερις πέτρες μαζί με αυτή που πετάμε στον αέρα. Αν δεν καταφέρουμε να το κάνουμε αυτό συνεχίζει ο επόμενος παίχτης. Στο επόμενο στάδιο του παιχνιδιού εργαζόμαστε ως εξής:σχηματίζουμε μία γέφυρα με το αριστερό μας χέρι ώστε ο αντίχειρας να βρίσκεται απέναντι των άλλων δακτύλων και συνεχίζουμε να πετάμε μία πέτρα στον αέρα προσπαθώντας (με το δεξί πάντα) να περάσουμε κάτω από τη γέφυρα μία πέτρα από τις υπόλοιπες. Αυτό συνεχίζεται μέχρι να περάσουμε και τις τέσσερις πέτρες κάτω από τη γέφυρα και να μείνουμε με τη μια{αυτή που πετάμε στον αέρα}στο χέρι. Νικητής είναι αυτός που θα τελειώσει τα παραπάνω πρώτος!
Σεναρέλη-Σινάρη Βάσια
