Νίκος Λύτρας, «το ψάθινο καπέλο», 1925 , Εθνική Πινακοθήκη

«Χτίζοντας με χρώμα και με φως» είναι η φράση που συχνά περιγράφει το έρηγο του Λύτρα.  Η θερμότητα που αποπνέει ο ήλιος στο «ψάθινο καπέλο», με έκανε να αναρωτηθώ, αν το μεσογειακό κλίμα και ο μεσογειακός  τρόπος του βίου θα κατορθώσει και πάλι να αποδομήσει το ζοφερό παρόν, φέρνοντας  την άνοιξη που όλοι προσμένουμε και που μπορεί τελικά να πλησιάζει. Η ποιητική ματιά του  Οδυσσέα Ελύτη δίνει απάντηση στην αγωνία μου πολλά χρόνια πριν:

Άνοιξη παρά τέταρτο!

Σε λίγο, πίσω από τις μάντρες, στα έρημα οικόπεδα,

οι ξινήθρες κι οι τσοκνίδες θα δώσουνε μια γροθιά στις καταλασπωμένες πέτρες

και μεσ’ απ’ τα σπασμένα γυαλιά και τις αναποδογυρισμένες τρύπιες λεκάνες,

νικώντας τα στερνά σκουπιδομαζώματα,

θ’ ανατείλει γυμνή στην αιχμή της αχτίδας της η πρώτη μαργαρίτα της τύχης.

Λοξά, και στο πείσμα του ανέμου, που γι’ αλλού ταξίδευε το σπόρο της,

θα μπουκάρει μεσ’ από δυο σκιστές μαλτεζόπετρες

να σαλέψει κάτω απ’ τα ρουθούνια της χειμωνιάς

το κόκκινο μπαϊράκι της η φανατικιά παπαρούνα.

Το αίμα μέσα στις φλέβες παίρνει έναν καινούριο δρόμο,

Αλλάζουν οι φωνές των αγοριών,

τα στήθια των κοριτσιών σκληραίνουν

και το μακρινό παθητικό τραγούδι της αγάπης

τρέμει παραστρατημένο στις κυανές ανταύγειες ενός μισοξυπνημένου ορίζοντα…

Άνοιξη παρά τέταρτο!

Σε λίγο, πίσω από τις μάντρες, στα έρημα οικόπεδα,

οι ξινήθρες κι οι τσοκνίδες θα δώσουνε μια γροθιά στις καταλασπωμένες πέτρες

και μεσ’ απ’ τα σπασμένα γυαλιά και τις αναποδογυρισμένες τρύπιες λεκάνες,

νικώντας τα στερνά σκουπιδομαζώματα,

θ’ ανατείλει γυμνή στην αιχμή της αχτίδας της η πρώτη μαργαρίτα της τύχης.

Λοξά, και στο πείσμα του ανέμου, που γι’ αλλού ταξίδευε το σπόρο της,

θα μπουκάρει μεσ’ από δυο σκιστές μαλτεζόπετρες

να σαλέψει κάτω απ’ τα ρουθούνια της χειμωνιάς

το κόκκινο μπαϊράκι της η φανατικιά παπαρούνα.

Και τα κορίτσια, τα μικρά κορίτσια,

σκύβοντας μια στιγμή να δέσουν τα καινούρια σαντάλια τους,

θα δούνε άξαφνα όλο τον κόσμο να γέρνει

και να παίρνει τη θέση της απογείωσης αεροπλάνου που ανεβαίνει όσο που να χαθεί

ολότελα στον άτρεμον αιθέρα…”.

- Οδυσσέας Ελύτης, Ανοιχτά χαρτιά, εκδ. Ίκαρος

Και αν τελικά δεν καταφέρουμε να βγούμε εντελώς από το ζοφερό παρόν; Κι αν το μέλλον επιφυλάσσει κάτι ζοφερότερο; Κι αν οι πληγές που θα μας αφήσει κακοφορμίζουν με δυσοσμία; Ήδη βλέπω τα σημάδια χαραγμένα πάνω μου και στους οικείους μου. Όμως δεν θ’  αφήσω τις πληγές μου να κακοφορμίζουν. Θα τις περιποιούμαι. Ίσως και να καταφέρω να τις εξυγιάνω. Με σύμμαχο τον Ήλιο, τον Ελύτη και την παπαρούνα. Ναι. Ο άνεμος θα σαλέψει κάτω από τα ρουθούνια της χειμωνιάς και θα ανατείλει η πρώτη μαργαρίτα της τύχης. Εγώ όμως θα μια εκεί για να την καρφώσω στα μαλλιά τα δικά μου και των γύρω μου.

Θα περιμένω λοιπόν την επίθεση του κίτρινου του ήλιου και του κόκκινου της παπαρούνας στη μαυρίλα να μου δώσουν την εντολή. Να με ξυπνήσουν. Είμαι σίγουρη ότι δεν θ’ αντισταθώ στο φως τους.

«Διότι την άνοιξη, αν δεν τη βρεις, την φτιάχνεις» κατέληγε σένα άλλο ποιημά του ο Ελύτης.

Ακολουθώντας το παρακάτω link, συνθέστε το παζλ της δικής σας άνοιξης πάνω στον πίνακα του  ιταλού ζωγράφου Cesare Marchesin: https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=16c122e6e4d0 Ανοιξη Βιβαλντι

Πατέρα δεν ξεχνώ.

Ξέρω έναν άνθρωπο γεμάτο καλοσύνη,
που βαθιά μέσα του κρατούσε την οδύνη.
Και δούλευε κοπιάζοντας με ταπεινοφροσύνη,
κάνοντας με άνθρωπο γεμάτο μετριοφροσύνη.
Μου δίδαξε τον πόνο για την σωστή ζωή,
που με ιδρώτα παίρνει ό,τι η καρδιά του αναζητεί.
Μα αν δεν φτάνει ο κόσμος όλος για να τον συμπονεί,
εγώ υπερήφανο θα τον κάνω ό,τι κι αν χρειαστεί.

Κυριάκος Κοκκινίδης, Πολύγυρος 14/1/2021.

Αυτό το ποίημα το αφιερώνω στον μοναδικό αληθινό μου πατέρα.

«Για να φέρεις την αλλαγή, δεν πρέπει να φοβάσαι να κάνεις το πρώτο βήμα. Θα αποτύχουμε όταν αποτύχουμε να προσπαθούμε…»

Ρόζα Παρκς

Άραγε μπορούμε να κάνουμε κάτι, όταν οι νόμοι μας φαίνονται “παράξενοι”; Σκεπτόμενη την ιστορία της Ρόζας Πάρκς, κατάλαβα ότι πολλά απ’ όσα σήμερα θεωρούμε δεδομένα χρειάστηκαν το θάρρος πολλών καθημερινών ανθρώπων για να γίνουν δεδομένα.

Η Ρόζα Πάρκς, μια έγχρωμη γυναίκα που ζει στην Αμερική του 21ου αι., (1913-2004)κατάφερε να τελειώσει το γυμνάσιο και παντρεύτηκε τον Ρέιμοντ Παρκς, κουρέα, που ήταν επί μακρόν μέλος της «Εθνικής Ένωσης για την Πρόοδο των Έγχρωμων Ανθρώπων» (NAACP).

Το ζευγάρι απολάμβανε του σεβασμού ανάμεσα στα μέλη της μεγάλης αφροαμερικανικής κοινότητας του Μοντγκόμερι. Ωστόσο η ζωή σε μια πόλη στην οποία ίσχυαν νόμοι περί διαχωρισμού ανάμεσα σε λευκούς και έγχρωμους, δεν ήταν εύκολη. Οι έγχρωμοι μπορούσαν να παρακολουθήσουν μόνο ορισμένα κατώτερης βαθμίδας σχολεία, μπορούσαν να πίνουν νερό μόνο από συγκεκριμένες βρύσες και να δανειστούν βιβλία μόνο από τη «μαύρη» βιβλιοθήκη.

Στην εποχή της Ρόζας, κυριαρχούσε η αντίληψη πως οι άνθρωποι δεν ήταν όλοι ίσοι μεταξύ τους και διαχωρίζονταν σε ανώτερους και κατώτερους με βάση το χρώμα του δέρματος.

Ένα απόγευμα, όταν η Ρόζα Παρκς γυρνούσε σπίτι της έπειτα από μια μέρα στη δουλειά της ως μοδίστρα, μπήκε στο λεωφορείο και αναγνώρισε τον οδηγό ο οποίος δώδεκα χρόνια πριν, την είχε αναγκάσει να κατέβει απ’ το ίδιο λεωφορείο και να περιμένει στη βροχή, επειδή είχε τολμήσει να μπει από την μπροστινή πόρτα, που ήταν μόνο για λευκούς. Η Παρκς δεν έδωσε σημασία και έκατσε στο πρώτο ελεύθερο κάθισμα στην πίσω περιοχή που ήταν για τους μαύρους. Λίγες στάσης μετά ανέβηκαν στο αστικό μερικοί λευκοί άνδρες.

Δεν υπήρχαν άλλες ελεύθερες θέσεις στην μπροστινή μεριά που ήταν για τους λευκούς κι έτσι ο οδηγός ανάγκασε τους “μαύρους” να σηκωθούν για να καθίσουν η άντρες. Όλοι υπάκουσαν εκτός από την Παρκς.

Την απείλησαν πώς θα καλέσουν την αστυνομία αλλά εκείνη δεν αντέδρασε. Τότε ο οδηγός κάλεσε της αρχές και η Ρόζα οδηγήθηκε στο κρατητήριο για παραβίαση των νόμων περί φυλετικού διαχωρισμού. Την επόμενη μέρα βγαίνει αφού ο φίλος της, Εντγκαρ Νιξτον, πλήρωσε την εγγύηση.

Τέσσερεις μέρες μετά, έγινε η δίκη της, όπου κρίθηκε ένοχη και της επιβλήθηκε ακραίο πρόστιμο.

Την ίδια μέρα, οι Αφροαμερικανοί της περιοχής δεν επιβιβάστηκαν σε κανένα λεωφορείο. Αν και έβρεχε κανένας από τους μαύρους δεν χρησιμοποίησε το λεωφορείο ως μέσο μεταφοράς. Αν και μερικοί έπρεπε να διαβούν μέχρι και 32 χιλιόμετρα δεν υπέκυψαν.

Την ίδια μέρα ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έβγαλε έναν από τους πρώτους λόγου του λέγοντας

«Έρχεται κάποια στιγμή, που οι άνθρωποι κουράζονται. Είμαστε εδώ αυτό το απόγευμα για να πούμε σε όλους αυτούς, που μας κακομεταχειρίζονται τόσο καιρό, ότι έχουμε κουραστεί. Έχουμε κουραστεί τον διαχωρισμό, την ταπείνωση και τον ξυλοδαρμό της καταπίεσης.»

Ύστερα από αυτό το γεγονός οι μαύροι κοινότητα δεχόταν συνεχώς απειλητικά τηλεφωνήματα, επιθέσεις και πρόστιμα χωρίς λόγο. Όμως δεν αντέδρασαν.

Στον Κινγκ συνέβησαν τα ίδια. Έριξαν βόμβα στο σπίτι του στο οποίο μέσα ήταν η γυναίκα και η κόρη του. Όμως δεν έπαθαν μεγάλη ζημιά.

Τότε ένα τεράστιο εξοργισμένο πλήθος είχε μαζευτεί μπροστά από το σπίτι του Λούθερ, όμως ο ίδιος παρακάλεσε να κάνουν υπομονή και να μην αντιδράσουν.

Στις 13 Νοεμβρίου του 1956, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι οι νόμοι περί φυλετικού διαχωρισμού στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμας ήταν αντισυνταγματικοί.

Η Ρόζα Παρκς μαζί με τους συνεργάτες της τον Έντγκαρ Νίξον και τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ επιβιβάστηκαν σε ένα λεωφορείο. Η Παρκς προχώρησε και έκατσε στην πρώτη θέση σχεδόν δίπλα στον οδηγό. Κανείς δεν έφερε αντίρρηση.

Η Παρκς στην αυτοβιογραφία της έγραψε κάτι που είχε στιγματίσει την κοινωνία ως σύνολο και τον τρόπο σκέψη μας σήμερα:

«Όλοι λένε ότι δεν άφησα τη θέση μου επειδή ήμουν κουρασμένη… αλλά αυτό που έγινε στην πραγματικότητα είναι πως δεν ήμουν κουρασμένη σωματικά αλλά είχα κουραστεί να υποχωρώ.»

Το 1996 τιμήθηκε με το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας. Το 1999 επίσης τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου για τον αγώνα της κατά του ρατσισμού. Είναι η πρώτη γυναίκα της οποίας η σορός εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στη Ροτόντα του Καπιτωλίου

Ύστερα από αυτό το κίνημα γράφτηκαν πολλά άρθρα, βιβλία τα οποία μερικά από αυτά έγραψε και η ίδια , γυρίστηκαν άπειρα ντοκιμαντέρ κατά του ρατσισμού και επιτέλους δικαιώθηκε. Σε πολλά άρθρα την αναφέρουν ως «η μητέρα της ειρήνης» «η ηρωίδα του λεωφορείου» κ.α

Όλο αυτό το κίνημα που ξεκίνησε η Παρκς επηρέασε πάρα πολύ την κοινωνία και τον τρόπο σκέψης μας σήμερα. Υπήρξαν αρκετά επεισόδια που αφορούν τον φυλετικό διαχωρισμό, οπως και της Ρόζα Παρκς. Από τότε εως σήμερα πολύ άνθρωποι δείχνουν ευαισθησία στο θέμα και αντιλαμβάνονται ότι ο ρατσιμός δεν χωράει στις ζωές των ανθρώπων. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί ο θάνατος του Τζορτζ Φλόιντ που, μολονότι κινητοποίησε τεράστιο κομμάτι του πληθυσμού να αντιδράσει κατά του ρατσιμού, φανέρωσε για ακόμη μια φορά πως αρκετοί δεν έχουν κατανοήσει ακόμα πως οι άνθρωποι δεν μπορούν να χωριστούν σε ανώτερους και κατώτερους.

Τι άραγε θα ήταν διαφορετικό ,αν η Ρόζα είχε παραχωρήσει τότε τη θέση της στο λεωφορείο;; Θα είχαν άραγε εκλέξει οι ΗΠΑ έγχρωμο πρόεδρο για δύο τετραετίες;

Πελαγία Μίτροβιτς, μαθήτρια Γ Γυμνασίου

Μια μέρα γεννήθηκα χωρίς πατρίδα χωρίς σύνορα,
είδα καινούρια χρώματα, υφές και αρώματα.
Είδα λίγα από τον κόσμο με χαμόγελα και ελπίδες,
να μακρηγορούν όνειρα και φαντασίες.
Μα έφτασα 16 και τα ψάχνω αυτά,
που γεμάτος πίστη με μεγάλωσαν καλά.
που με έκαναν άνθρωπο όρθιο στα δυο του πόδια,
που μ “έκαναν να μπορώ να αρνηθώ ό,τι δεν μου ταιριάζει.
αυτά που με έκαναν κρατήσω ατόφια την παιδική μου νοοτροπία,
σαν νάταν τελευταία ευκαιρία.
Όμως ένα γεροντάκι μεγάλης ηλικίας,
τα βρήκε όλα ξεφεύγοντας από την δυστυχία.
Και χωρίς να με κουράζει μου είπε εν συντομία,
πως αγάπη χρειάζεται για κάθε δυσκολία.

Πολύγυρος 10/1/2021

Αγάπη: Κυριάκος Κοκκινίδης Acrylic

Κυριάκος Κοκκινίδης μαθητής Β “λυκείου

Κυριάκος Κοκκινίδης, μαθητής Β “Λυκείου

Στις 28 Οκτωβρίου του 1940 γίνεται μια προσπάθεια κατάκτησης της Ελλάδος. Μια επιθετική ενέργεια στην οποία η ελληνική κυβέρνηση απαντά άμεσα. Μια επιθετική ενέργεια η οποία πραγματοποιείται από τους Ιταλούς. Δυστυχώς, 80 χρόνια μετά, η Ελλάδα βρίσκεται πάλι σε παρόμοια θέση . Όπως τότε η Ιταλία , έτσι και σήμερα η Τουρκία προσπαθεί να πάρει κάποια κομμάτια της χώρας τα οποία είναι σημαντικά είτε για στρατιωτικούς λόγους είτε -όπως συμβαίνει με τα νησιά- λόγω κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Όλα αυτά προσπαθεί να τα κάνει δικά της μέσω διαφόρων και αλλεπάλληλων παραβιάσεων του εναέριου αλλά και υδάτινου μας χώρου .

Προσπαθεί. Μα δεν μπορεί. Γιατί ο στρατός μας, μέσω αναχαιτίσεων, τους εμποδίζει. Αμύνεται. Αυτό έκανε και τότε . Αμύνθηκε γενναία κατά της σφοδρής επίθεσης των ιταλικών στρατευμάτων στους τομείς της Πίνδου και της Ηπείρου, αλλά και στις τοπικές συμπλοκές στη Β.Δ.Μακεδονία. 135.000 στρατιώτες ,αντί 35.000 ,επιτίθονται σφόδρα. Εκείνη την ώρα πέφτει και ο πρώτος νεκρός . Είναι ο Βασίλειος Τσιαβαλιαρης∙ από θραύσμα ιταλικού όλμου . Μετά από ώρα, γίνονται και οι πρώτοι βομβαρδισμοί. Οι μόνες ανθρώπινες απώλειες είναι στην Πάτρα. Ο ελληνικός λαός συγχαίρει τον κυβερνήτη δικτάτορα Ι.Μεταξά για την απάντηση του.

Η συνέχεια γνωστή. Γράφεται το έπος του 40: μια χούφτα ανθρώπων κατάφερε να νικήσει μια υπερδύναμη της εποχής . Οι πράξεις όσων πολέμησαν αλλά και αυτών που ήταν στα μετόπισθεν για την οργάνωση του πολέμου φάνηκαν σε πολλούς πράξεις θεών και ημίθεων της αρχαιότητας. Πράξεις αναρίθμητες. Γι’ αυτό και μοιάζουν με τα έπη του Ομήρου. Όπως μάθαινα από εκείνα στο γυμνάσιο για την ανδρεία , την τόλμη , το θάρρος και την αυταπάρνηση, έτσι διδάσκομαι και από αυτό το σύγχρονο έπος. Και γι’ αυτό με αφορά. Μου κάνει φανερό πως η αλαζονεία και η υπεροψία δεν κερδίζουν μια μάχη. Την μάχη την κερδίζει η κατάθεση ψυχής. Ούτε οι σημερινοί γεμάτοι μεγαλοστομίες λόγοι, ούτε άλλου είδους καταθέσεις.

Γι’ αυτό και τα συναισθήματα που μου δημιουργούνται όταν διαβάζω για το 40 δεν είναι λίγα. Ούτε και αμελητέα. Ο θαυμασμός, ο σεβασμός, η ευγνωμοσύνη αυτούς που μου χάρισαν το σπίτι και το όνομά μου, είναι η κινητήριος δύναμη για να τα διατηρήσω, όποτε χρειαστεί. Χάρη σ’ αυτούς ξέρω ότι γίνεται. Πώς να μην τους θαυμάζω όταν τους θαύμασε όλος ο κόσμος; Ακόμα και οι εχθροί τους υποκλίθηκαν στο μεγαλείο τους. Ο Στάλιν , ο Μωρίς Σούμαν, ο Τσώρτσιλ, ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Μπενίτο Μουσολίνι : «Ο πόλεμος με την Ελλάδα απέδειξε ότι τίποτε δεν είναι ακλόνητο εις τα στρατιωτικά πράγματα και ότι πάντοτε μάς περιμένουν εκπλήξεις.» (Από λόγο πού εκφώνησε στις 10/5/1941.)…

Τίποτα λοιπόν δεν είναι ακλόνητο. Αυτό κρατώ. Κι έτσι προχωρώ. Αυτό για μένα είναι ιστορική μνήμη. Να νιώθω πως είμαι το παρόν τους, η φυσική τους εξέλιξη. Αυτό μου δίνει ταυτότητα και το χρέος να την τιμήσω και να την διατηρήσω ανέπαφη με τις πράξεις μου σε οποιαδήποτε συνθήκη και κατάσταση.

Παπαδόπουλος Αναστάσιος, μαθητής Β’ Λυκείου