Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: Ένας Θησαυρός Πολιτισμού και Ιστορίας
«Τη γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική.
Το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου…»
Οδυσσέας Ελύτης
(από το «Άξιον Εστί»)
Η 9η Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ως «Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας», μια ημέρα αφιερωμένη στη σημασία της ελληνικής γλώσσας και στην ανεκτίμητη συμβολή της στον παγκόσμιο πολιτισμό. H Ημέρα εορτασμού της ελληνικής γλώσσας δεν αποτελεί απλώς μια υπενθύμιση της αδιάλειπτης συνέχειας της γλώσσας μας στο χρόνο αλλά και μια αναγνώριση της διαχρονικής συνεισφοράς της στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Η Ελληνική Γλώσσα μετρά περισσότερο από 5.000 χρόνια ζωής, από την πρωτοελληνική μορφή της, περίπου το 3000 π.Χ. έως σήμερα. Η ιστορικότητα της ταξιδεύει τόσο βαθιά στον χρόνο ακόμα, ώστε να της αποδίδονται αναντίρρητα τα σκήπτρα της γλώσσας που κωδικοποίησε πρώτη ανώτερες λεξιλογικές αναφορές τόσο σε αφηρημένες όσο και σε τεχνικές έννοιες, που καθιέρωσε οικουμενικές αξίες και που θεμελίωσε και διαμόρφωσε το εννοιολόγιο του δυτικού πολιτισμού. Σύμφωνα με την Γαλλίδα ακαδημαϊκό και ελληνίστρια Jacqueline de Romilly «αν η Ελλάδα ζητούσε να αφαιρέσουμε από τη γλώσσα μας τις ελληνικές λέξεις που μας δάνεισε, ο δυτικός πολιτισμός θα κατέρρεε». Η ελληνική γλώσσα είναι συναίσθημα. Άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελληνική εθνική ταυτότητα, την καρδιά και το νου των Ελλήνων, οι οποίοι στις λέξεις της ανακάλυψαν τη μαγεία της έκφρασης του πλούσιου ψυχικού κόσμου τους. Στις λέξεις της βρήκαν τον τρόπο να εδραιώνονται στο χρόνο και να δημιουργούν.
Οι Έλληνες στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν τον κόσμο, δημιούργησαν λέξεις, οι οποίες έχουν την ιδιότητα να δίνουν νόημα στην ύπαρξη, να οδηγούν στη διαπίστωση του πραγματικού, του υπαρκτού αλλά και του υπερβατικού. Λέξεις που αποδίδουν με ακρίβεια υψηλές έννοιες, ιδέες και αξίες: Δημοκρατία, Φιλοσοφία, Διάλογος, Θέατρο, Επιστήμη Αγαθοεργία. Ο Όμηρος ύμνησε τον ηρωισμό και την ανθρώπινη μοίρα, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης ανέδειξαν το βάθος της ψυχής και τα ηθικά διλήμματα του ανθρώπου, ενώ ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας διαμόρφωσαν τη γλώσσα της φιλοσοφίας, θέτοντας τις βάσεις της δυτικής σκέψης.
Μέσω της ελληνικής γλώσσας, της γλώσσας των Ευαγγελίων και των Πατερικών Κειμένων της Εκκλησίας, διαδόθηκε και συνεχίζει να διαδίδεται ως σήμερα το πανανθρώπινο μήνυμα της Αλήθειας, της Πίστεως, της Αγάπης και της Ειρήνης. Η Ελληνική Γλώσσα είναι γλώσσα ποιητική. Εύλογα η Ελλάδα περηφανεύεται διαχρονικά για τα 2 βραβεία Νόμπελ, που της χάρισαν ο Γιώργος Σεφέρης και ο Οδυσσέας Ελύτης σμιλεύοντας τις λέξεις κατά τρόπο μοναδικό. Είναι η γλώσσα του Διονυσίου Σολωμού, ο οποίος μας χάρισε τον
«Ύμνο εις την Ελευθερίαν», τον Εθνικό μας Ύμνο! Είναι, επίσης, η γλώσσα του Κωστή Παλαμά, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, του Άγγελου Σικελιανού, του Κωνσταντίνου Καβάφη, του Νίκου Καζαντζάκη, του Νίκου Γκάτσου και αμέτρητων άλλων, που αξιοποίησαν τον πλούτο και τη μουσικότητά της, για να εκφράσουν τα οράματα, τους αγώνες και την ευαισθησία του ελληνικού λαού, χαρίζοντάς της παγκόσμια αναγνώριση. Παράλληλα, πλήθος ξένων δημιουργών και διανοουμένων στράφηκαν στην ελληνική γλώσσα και παράδοση για έμπνευση. Από την αρχαιότητα έως σήμερα, οι ελληνικές λέξεις, τα σύμβολα και τα νοήματά τους ταξίδεψαν σε άλλες γλώσσες και πολιτισμούς, αποδεικνύοντας τη διαχρονικότητα και την οικουμενική τους αξία. «Από την εποχή που μίλησε ο Όμηρος ως σήμερα, μιλούμε, ανασαίνουμε και τραγουδάμε στην ίδια γλώσσα», γράφει ο Γεώργιος Σεφέρης, αποδίδοντας λιτά και παραστατικά τη διαχρονικότητα, τον συναισθηματικό πλούτο και τη στάση απέναντι στη ζωή και την ουσία, όπως αντανακλώνται στην Ελληνική Γλώσσα. Την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας, ας την τιμήσουμε όχι μόνο με θαυμασμό, αλλά και με ουσιαστική χρήση και αγάπη. Γιατί η Ελληνική Γλώσσα είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός, που συνεχίζει να εμπνέει τις τέχνες και τα γράμματα και να ενώνει το παρελθόν με το μέλλον…
«Άκουσα στον Άγιο Πέτρο της Ρώµης το Ευαγγέλιο σε όλες τις γλώσσες. Η Ελληνική αντήχησε άστρο λαµπερό µέσα στη νύχτα…»
Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Γερμανός ποιητής και φιλόσοφος
«…Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά
ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμεν, ως τους Ινδούς…»
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης
