Η αυτοπεποίθηση είναι μια έννοια που έχει απασχολήσει πολλούς από εμάς, γιατί την συναντάμε σε ποικίλα και διαφορετικά κεφάλαια της ζωής μας: είτε είμαστε μαθητές και μας αγχώνουν οι σχολικές μας επιδόσεις, είτε είμαστε έφηβοι και μας επηρεάζει η γνώμη των άλλων και η αποδοχή από την ομάδα, είτε είμαστε ενήλικες και μας απασχολούν οι εργασιακές μας φιλοδοξίες και διεκδικήσεις, οι προκλήσεις των ερωτικών σχέσεων, οι οικογενειακές ισορροπίες, οι κρίσεις και οι δυσκολίες της ζωής.
Γιατί η αυτοπεποίθηση αφορά την εμπιστοσύνη που έχει κανείς στις δυνάμεις του, στις ικανότητές του και, κατά συνέπεια, την αξία που δίνει στον εαυτό του, το πόσο τον εκτιμά ως ύπαρξη. Όταν αισθανόμαστε ότι δεν δικαιούμαστε πολλά στη ζωή, όταν συγκρινόμαστε με άλλους και μειώνουμε ή υποτιμούμε τον εαυτό μας, είναι επόμενο να εμφανίσουμε συμπεριφορές οι οποίες μας σαμποτάρουν και, πολλές φορές, επιβεβαιώνουν αυτό που πιστεύουμε για τον εαυτό μας: «Δεν είμαι αρκετά καλός/ή» ή «Οι άλλοι είναι καλύτεροι από εμένα».
Το να ανεχόμαστε καταστάσεις που μας υποβαθμίζουν ως άτομα, να συμβιβαζόμαστε και να επιτρέπουμε να ξεπεράσουν οι άλλοι τα όριά μας, να αποφεύγουμε να αντιμετωπίσουμε ό,τι μας φοβίζει ή μας αγχώνει, να εξαρτόμαστε από άλλους και να νιώθουμε ανασφάλεια να κάνουμε μόνοι μας πράγματα, το να εγκαταλείπουμε την προσπάθεια με την πρώτη απογοήτευση ή τον φόβο της αποτυχίας, είναι ορισμένα παραδείγματα που κάποιοι από εμάς έχουμε βιώσει στη ζωή.
Αυτό που χρειάζεται να διευκρινιστεί είναι ότι κανείς μας δεν είναι υπεράνθρωπος. Όλοι μας έχουμε νιώσει φόβο, ανασφάλεια, αμηχανία, ντροπή, απογοήτευση, απόρριψη, γιατί όλα είναι ανθρώπινα συναισθήματα. Και είναι καλοδεχούμενα.
Η πρόκληση είναι να αναστοχαστεί ο καθένας για τον εαυτό του: Όσα πιστεύω για τον εαυτό μου είναι ρεαλιστικά; Μήπως με υποτιμώ; Μήπως απαξιώνω τα καλά μου χαρακτηριστικά, όσα έχω ως τώρα καταφέρει στη ζωή; Μήπως όσα κάνω σαμποτάρουν αυτό που πραγματικά θέλω ή έχω ανάγκη; Τι θα μου έλεγα αν ήμουν κάποιος που αγαπώ πολύ;
To να συμπονούμε και να φροντίζουμε το σώμα και την ψυχή μας, να αναγνωρίζουμε τα δυνατά μας σημεία και τα όριά μας, να δοκιμάζουμε νέα πράγματα και να μαθαίνουμε μέσα από τις εμπειρίες μας, μας προσφέρει τελικά μια ικανοποίηση που μας ανακουφίζει και μας ενδυναμώνει. Η αυτοπεποίθηση χτίζεται με συνειδητή προσπάθεια και οδηγεί σε μια συμφιλίωση με τον εαυτό μας και σε πιο ικανοποιητικές σχέσεις με τους γύρω μας.
Ας υιοθετήσουμε λοιπόν μια διαφορετική στάση: να είμαστε συμπονετικοί με εμάς τους ίδιους, να πειραματιζόμαστε περισσότερο και να κρατάμε τις σταθερές που μας δίνουν το αίσθημα της σιγουριάς και της ασφάλειας.
Κωνσταντίνα Χατζηγιάννη – Σχολική Ψυχολόγος
