Με λένε Αντώνη και είμαι ένας ενήλικας που κάποτε υπήρξα παιδί. Ένα παιδί που είδε το φως της ζωής να σκιάζεται από τη βαριά σκιά της κακοποίησης. Γράφω αυτές τις λέξεις όχι μόνο για να μιλήσω για τη δική μου εμπειρία, αλλά και για να δώσω φωνή σε εκείνους που δεν μπόρεσαν, που δεν τους επιτράπηκε, που φοβήθηκαν να μιλήσουν.
Τα σημάδια που δεν φαίνονται
Από τη στιγμή που θυμάμαι τον εαυτό μου, η παιδική μου ηλικία δεν είχε χρώματα. Δεν είχε παιχνίδια, χαρές ή στιγμές ανεμελιάς. Οι μέρες κυλούσαν μέσα σε έναν αδιάκοπο κύκλο φόβου. Ό,τι έπρεπε να είναι αγάπη, ήταν τιμωρία. Ό,τι έπρεπε να είναι προστασία, ήταν πηγή πόνου. Και το χειρότερο; Αυτός ο πόνος δεν ήταν μόνο σωματικός. Ήταν οι λέξεις, οι προσβολές, οι ματιές που σε έκαναν να νιώθεις ασήμαντος. Στα μάτια μου δεν έβλεπα ποτέ τον εαυτό μου. Έβλεπα μόνο το πώς με έβλεπαν οι άλλοι: ανάξιος, άχρηστος, ένα λάθος. Αυτά τα λόγια, ειπωμένα σε έναν παιδικό νου, ριζώνουν βαθιά, δημιουργώντας έναν κόσμο όπου το παιδί δεν μπορεί να πιστέψει πως του αξίζει κάτι καλύτερο.
Η σιωπή ως άμυνα
Δεν μίλησα ποτέ. Ποιος θα με άκουγε; Ποιος θα με πίστευε; Ως παιδί, ζούσα με την πεποίθηση πως ό,τι συνέβαινε ήταν δικό μου λάθος. Η σιωπή μου ήταν το καταφύγιό μου και το όπλο μου. Όταν δεν μιλούσα, μπορούσα να κρυφτώ μέσα μου, να δημιουργήσω έναν φανταστικό κόσμο όπου όλα ήταν ανώδυνα. Όμως αυτός ο κόσμος ήταν ψεύτικος. Και όσο μεγάλωνα, τόσο η σιωπή γινόταν βάρος.
Η εφηβεία που δεν ήρθε ποτέ
Η εφηβεία μου ήταν ένα συνεχές χάσμα. Ενώ οι συνομήλικοί μου χτίζανε φιλίες, ονειρεύονταν το μέλλον και ανακάλυπταν τον εαυτό τους, εγώ πάλευα να επιβιώσω από τις αναμνήσεις που κουβαλούσα. Η κακοποίηση είχε ήδη διαλύσει την αυτοεκτίμησή μου και κάθε προσπάθεια για να συνδεθώ με άλλους ανθρώπους ήταν καταδικασμένη. Πώς μπορείς να εμπιστευτείς κάποιον όταν οι πιο κοντινοί σου άνθρωποι σού έχουν προκαλέσει ένα τέτοιο τραύμα;
Ενήλικας με παιδικά τραύματα
Όταν ενηλικιώθηκα, πίστευα πως όλα θα άλλαζαν. Η ζωή, έλεγα στον εαυτό μου, είναι τώρα στα χέρια μου. Όμως δεν ήξερα ότι τα τραύματα της παιδικής μου ηλικίας δεν θα με άφηναν ποτέ. Τα σημάδια, αν και αόρατα, ήταν παντού: στην έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό μου, στην τάση μου για αυτοκαταστροφή, στην ανασφάλεια που κυρίευε κάθε μου σκέψη. Οι σχέσεις μου ήταν καταδικασμένες πριν καν ξεκινήσουν. Φοβόμουν την εγγύτητα, γιατί πίστευα πως όποιος με πλησίαζε θα με πλήγωνε. Η εργασία μου, αν και επιτυχής φαινομενικά, στην πραγματικότητα ήταν ένα συνεχές πεδίο μάχης. Κάθε κριτική ακουγόταν σαν τις φωνές που άκουγα ως παιδί, κάθε αποτυχία με επανέφερε στην παιδική μου ενοχή.
Ένας κόσμος γεμάτος σκιές
Όσο για τη στάση της κοινωνίας, είναι απαθής. Παρότι τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί μεγάλη βαρύτητα στο φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης, η κατανόηση παραμένει περιορισμένη. Οι άνθρωποι συχνά δεν αντιλαμβάνονται πως τα τραύματα αυτά δεν εξαφανίζονται με την ενηλικίωση. Είναι σαν μια ανοιχτή πληγή που πονά κάθε φορά που την ακουμπάς. Ζούμε σε έναν κόσμο που ενώ το φαινόμενο της κακοποίησης εντείνεται, οι δομές στήριξης παραμένουν ανεπαρκείς. Τα παιδιά με τραυματικές εμπειρίες μεγαλώνουν και γίνονται ενήλικες που συνεχίζουν να παλεύουν με εσωτερικούς δαίμονες. Και, συχνά, αυτή η μάχη είναι μοναχική.
Ένα μέλλον κάτω από το βάρος του παρελθόντος
Όσο και αν προσπαθώ, το μέλλον μοιάζει πάντα δύσκολο. Κουβαλάω τα κατάλοιπα της παιδικής μου ηλικίας σε κάθε πτυχή της ζωής μου. Προσπαθώ να χτίσω μια φυσιολογική ζωή, αλλά το παρελθόν είναι πάντα εκεί, στις νύχτες που δεν μπορώ να κοιμηθώ, στις στιγμές που η αυτοαμφισβήτηση με κυριεύει, στις σχέσεις που φοβάμαι να δημιουργήσω. Και όμως, μέσα σε όλη αυτή την τραγωδία, υπάρχει και κάτι άλλο: η δύναμη – η «ενέργεια της απελπισίας», που έλεγε και ο Παζολίνι. Κάθε μέρα που περνά, είναι μια νίκη. Κάθε στιγμή που επιλέγω να προχωρήσω, είναι απόδειξη πως τα τραύματά μου δεν με καθορίζουν ολοκληρωτικά.
Ένα μήνυμα για όσους διαβάζουν
Αν εσύ που διαβάζεις αυτές τις λέξεις είσαι ένα παιδί που υποφέρει, θέλω να ξέρεις πως δεν είσαι μόνος. Υπάρχουν άνθρωποι που θα σε ακούσουν, που θα σε πιστέψουν. Και αν είσαι ενήλικας που κουβαλάει το βάρος μιας κακοποιημένης παιδικής ηλικίας, να θυμάσαι πως η θεραπεία είναι δυνατή, αν και δύσκολη. Το παρελθόν δεν μπορεί να αλλάξει. Οι πληγές δεν θα εξαφανιστούν. Αλλά μπορείς να βρεις τον τρόπο να ζήσεις με αυτές. Όχι όπως ήθελαν εκείνοι που σε πλήγωσαν, αλλά όπως αξίζεις εσύ. Η ζωή, όσο δύσκολη και αν είναι, έχει στιγμές ομορφιάς. Και αυτές οι στιγμές, όσο μικρές και αν φαίνονται, είναι ο φάρος που μας οδηγεί μέσα στο σκοτάδι.
Με λένε Αντώνη. Είμαι ένα παιδί που έγινε ενήλικας. Και ακόμα προσπαθώ να βρω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο. Αλλά συνεχίζω. Γιατί η ζωή, παρά την τραγωδία, αξίζει να βιωθεί.
Ροδόλφος Λαλέογλου
