“Θέλω να δημιουργώ την αίσθηση της αναζήτησης” – Συνέντευξη με τον Μάριο Σπηλιόπουλο

Πατριδογνωσία, Μάριος Σπηλιόπουλος

Το 2003 ο Γ. Κανατάς, δάσκαλος και συγγραφέας, πήρε μια συνέντευξη για το περιοδικό Πολύγυρος από τον Μάριο Σπηλιώπουλο, καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών, με καταγωγή από τον Πολύγυρο. Σταχυολογούμε κάποια λόγια:

– Είσαι καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών. Αν έμπαινες σε μια τάξη του Δημοτικού τι θα έκανες. Τι ζωγραφική θα πρότεινες στα παιδιά.

- Μεγάλη ιστορία. Εγώ έμαθα ότι υπάρχει Σχολή Καλών Τεχνών στα είκοσί μου χρόνια. Τώρα η Σ.Κ.Τ. απέκτησε έδρα Διδακτικής της Τέχνης, όπου διδάσκεται, πώς να διδάσκεται η τέχνη στα παιδιά. Πολύ σοβαρή υπόθεση. Γιατί το χειρότερο είναι να μάθει ένα παιδί ζωγραφική από κάποιον μη καταρτισμένο. Εγώ στη Σ.Κ.Τ. λέω στους μαθητές μου «μαθαίνω μαζί σας. Ξέρω αυτό και προσπαθώ για το καλύτερο.» Θέλω να τους δημιουργώ την αίσθηση της αναζήτησης. Αυτό να κάνεις κι εσύ. Να τα βγάζεις τα παιδιά, να τα πηγαίνεις στο Βυζαντινό Μουσείο, σε εκθέσεις, σινεμά, παντού. Πηγαίνεις στην Ευρώπη και βλέπεις παιδιά του Δημοτικού σε μουσεία, εκθέσεις και να ζωγραφίζουν αυτά που βλέπουν. Πήγα μικρός στην Κωνσταντινούπολη και μ’ έχουν μείνει μέσα μου από τότε οι τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας. Αυτό ήταν που μ’ έκανε ζωγράφο.

- Ποια είναι η γνώμη σου για τους ζωγράφους του Πολυγύρου και της Χαλκιδικής γενικότερα.

- Η Χαλκιδική έχει μεγάλους ζωγράφους. Ο Γιώργος Παραλής ήταν ένας πολύ ιδιαίτερος ζωγράφος ο οποίος αν ζούσε στο εξωτερικό θα τον ήξερε ολόκληρος ο κόσμος. Θυμάμαι τότε που ήμουν ακόμα φοιτητής κι έλεγα στη μάνα μου ότι θα πάω να ζωγραφίσω στην πλατεία, αυτή μ’ έλεγε: “άντι που θα πας στου παζάρ’ όπους του μπαρμπα Γιώρ’ του Παραλή…” Κι όμως αυτός κατέβαινε στην πλατεία και ζωγράφιζε. Εγώ δεν το κάνω τώρα αυτό το πράγμα με τίποτα. Άλλοι σημαντικοί ζωγράφοι ήταν ο Νίκος Παραλής, ένας από τους ιδρυτές της μοντέρνας τέχνης στην Ελλάδα και ο Πάνος Παπανάκος ο οποίος αν και δεν είχε σπουδάσει ζωγραφική υπήρξε ένας πολύ ιδιαίτερος ζωγράφος. Αυτούς θεωρώ ως πιο σημαντικούς και μετά είμαστε όλοι εμείς. Από κει και πέρα θα το κρίνει η ιστορία. Σύντομα στη Σχολή Καλών Τεχνών θα παρουσιάσω τον Παπανάκο τον οποίο φυσικά δεν ξέρει κανένας. Σημαντικός επίσης ζωγράφος για τον Πολύγυρο ήταν ο μπαρμπα-Νικόλας Καστρέτσιος, ένας κλασσικός λαϊκός καλλιτέχνης, χωρίς ίχνος σοβαροφάνειας. Αυτούς θέλω να κάνω γνωστούς παραέξω και νομίζω ότι αξίζει τον κόπο».

- Σ’ ενδιαφέρει η παράδοση περισσότερο απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Κι αυτό φαίνεται όχι μόνο από τα έργα σου.

- Όλβιος όστις της ιστορίας έσχεν μάθησιν». Γιατί το μεγαλύτερο πρόβλημα του Έλληνα σήμερα είναι η άγνοια της ιστορίας του. Ευτυχισμένος είναι αυτός που ξέρει την ιστορία του τόπου του. Δηλαδή τι να το παίξω εγώ. Ευρωπαίος; Αυτά τα καραγκιοζιλίκια; Ήμουν και είμαι «κομμουνιστής»  σε μια χώρα, όπου το υπέδαφος της όλο είναι θρησκευτικο-συναισθηματικό. Πρέπει να ξέρουμε την ιστορία μας. […]

- Μήπως όμως αυτή η τυφλή αφοσίωση στην παράδοση, μας καθιστά ακίνδυνους για δημιουργία και αλλαγές; Μήπως αυτή τη μόδα της αναβίωσης των εθίμων, των πανηγυριών, του καρναβαλιού κ.λ.π. χάριν του θεάματος και της θεαματικότητος, δεν πρέπει να της έχουμε και πολύ εμπιστοσύνη;

- Διαφωνώ. Το ότι συνεχίζεται για παράδειγμα να γίνεται το καρναβάλι στον Πολύγυρο, το θεωρώ πολύ σημαντικό. Σαφώς και δεν θα γίνεται όπως παλιά. Όμως αν συνεχίσει να γίνεται, θα βρει το δρόμο του. Δεν με ενοχλεί το ότι μιμείται ή γίνεται  χάριν του θεάματος. Όλοι εξ’ άλλου μιμούμασταν σε κάποια περίοδο της ζωής μας. Αν συνεχίσει να γίνεται θα βρει σιγά-σιγά τη φυσιογνωμία του. Χρειάζονται μόνο άνθρωποι με μεράκι […]

- Τι είδους κρίση νομίζεις ότι περνάμε;

- Η κοινωνία μας σήμερα έχει κομπλάρει πια, με μεγαλύτερο πρόβλημά της το οικολογικό. Η φύση άρχισε να μας εκδικείται. Αυτοί οι οποίοι θα πάρουν πρώτοι τα μηνύματα, αυτοί που θα κάνουν κάτι – μπορεί να μην είναι απ’ αυτή τη γενιά- αυτοί θα φέρουν τον καινούριο πολιτισμό. Διότι πάντα στον πολιτισμό υπήρχε μεσαίωνας τον οποίο όμως ακολουθούσε η αναγέννηση. Να είμαστε μερακλήδες λοιπόν και με το όπλο παρά πόδα. Τότε σίγουρα τα ελληνόπουλα δε θα ακούνε Ρουβά, ούτε θα βλέπουν παράξενα τις εκκλησίες, τα πανηγύρια κι ότι συμβαίνει γύρω τους.

- Μήπως είσαι θρησκευόμενος και δεν το ήξερα; Γιατί, τώρα που το σκέφτομαι, σ’ όλα σχεδόν τα έργα σου συνυπάρχει το θρησκευτικό στοιχείο.

- Στην Ευρώπη με θεωρούν ως τον τελευταίο Βυζαντινό και στην Ελλάδα, ορισμένοι, ως θρησκευόμενο. Και οι δυο όμως έχουν λάθος. Ξέρω όμως ότι η θρησκεία στην Ελλάδα είναι τόσο βαλμένη μέσα μας που δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε. Πιστεύω δηλαδή πως ο Έλληνας φέρει μέσα του τη θρησκεία. […]Κι όλα αυτά στα λέω ως αριστερός και με αριστερές καταβολές.

- Σε επηρεάζουν ακόμα οι οικογενειακές σου καταβολές; Νιώθεις κι εσύ ότι μας συνδέει με τους γονείς μας εσαεί ένας αόρατος ομφάλιος λώρος;

- Ο Έλληνας, η ελληνική κοινωνία λογοδοτεί ακόμα στην οικογένεια. Στην Ελλάδα παίρνουμε τους γονείς μας στον ώμο και σαν μικρά παιδιά πορευόμαστε μαζί. Αυτό μας κρατάει ακόμα. Η μόνη λογοκρισία που αισθάνομαι, είναι αυτή προς την οικογένεια και την κοινωνία που έζησα. Ο Έλληνας φέρει τους γονείς του στον ώμο εφ’ όρου ζωής, ακόμα κι όταν πεθάνουν. Και σ’ επηρεάζουν πάντα. Και το θεωρώ πολύ καλό αυτό, γιατί έτσι υπάρχουν ακόμα οι ανθρώπινες σχέσεις.

  (Επιλογή αποσπασμάτων από Β. Ζωγραφάκη)

(Τα έργα ανήκουν στον καλλιτέχνη και μας παραχωρήθηκαν για την έκδοση)

 

MSg.kantili4 MSpatridognosia2

 

 

 

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης