Στην περιοχή της Νότιας Εύβοιας διασώζονται ακόμα και σήμερα λατομεία στα οποία γινόταν η εξόρυξη του πράσινου μαρμάρου, γνωστού με το όνομα cipollino γιατί το πράσινο – γκρί χρώμα του και οι πτυχώσεις του θυμίζουν τα φύλλα κρεμμυδιού. Το είδος αυτό του μαρμάρου χρησιμοποιήθηκε κυρίως στη ρωμαϊκή και βυζαντινή εποχή για ορθομαρμαρώσεις τοίχων, κίονες, πεσσούς. Η σκληρότητα και η ομορφιά του το καθιστούσαν κατάλληλο για την κατασκευή αρχιτεκτονικών μελών. Το καρυστινό μάρμαρο χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα σε δημόσια και ιδιωτικά κτήρια.
Το τσιπολλίνο προερχόταν από πλήθος αρχαίων λατομείων από την περιοχή των Στύρων και του Μαρμαρίου έως την Κάρυστο. Οι πιο γνωστές τοποθεσίες των αρχαίων λατομείων είναι οι «κύλινδροι» στους Μύλους της Καρύστου αλλά και τα λατομεία στο Πυργάρι, πάνω από το Νημποριό, καθώς και στο Βατήσι και στα Κάψαλα, στην περιοχή των Στύρων.
Η ύπαρξη των λατομείων επηρέασε σημαντικά την εμπορική κίνηση και την οικονομία της ευρύτερης περιοχής. Οι πιο κοντινοί όρμοι στα λατομεία έγιναν κέντρα μεταφοράς του πράσινου μαρμάρου. Πιο συγκεκριμένα, τα λιμάνια των Στύρων, του Νημποριού, του Μαρμαρίου και της Καρύστου φαίνεται ότι αποτέλεσαν τις κύριες διόδους μεταφοράς του μαρμάρου. Ειδικότερα, το λιμάνι του Μαρμαρίου υπηρετούσε τη μεταφορά των προϊόντων των λατομείων στο Βατήσι και ο όρμος του Νημποριού τη μεταφορά των προϊόντων των λατομείων στο Πυργάρι. Η κατηφορική διαμόρφωση του εδάφους από τους ορεινούς όγκους προς τη θάλασσα διευκόλυναν τη διέλευση βαριών όγκων μαρμάρου πάνω σε ειδικά διαμορφωμένους δρόμους-λιθόστρωτα, λόγω της βαρύτητας.
Στο χάρτη που δημοσιεύτηκε στον 39ο τόμο των Πρακτικών της Ακαδημίας Αθηνών σημειώνονται τα αρχαία λατομεία, οι δρόμοι μεταφοράς και οι φυσικοί όρμοι από όπου το καρυστινό μάρμαρο ταξίδευε σε όλο τον κόσμο.
Βιβλιογραφικές πηγές
Ζάππας. Τ. (1981-82): «Η Καρυστία και Στυρία Λίθος. Αρχαία Λατομεία και Μάρμαρα» στο: Εταιρεία Ευβοϊκών Σπουδών, Ανάτυπο από τον ΚΑ/1981-82 τόμο του Αρχείου Ευβοϊκών Σπουδών.
Λασκαρίδης, Κ. και Πατρώνης, Μ. (2009): “Καρυστία λίθος: Ένα διαχρονικό δομικό υλικό» στο Ελληνική Γεώσφαιρα Περιοδική Έκδοση ΙΓΜΕ ISSNQ 1791-2210
Παπαγεωργάκης, Ι.(1964): ¨Συμβολή εις την γνώσιν των εις την αρχαίαν Ελλάδα χρησιμοποιηθέντων μαρμάρων και των λατομείων αυτών. ΙΙ. Τα αρχαία λατομεία του Καρυστίου μαρμάρου» στο «Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών. τόμος 39.
Ερευνητική ομάδα μαθητών Γ τάξης
