Ελληνικοί Παραδοσιακοί Χοροί

Οι παραδοσιακοί χοροί αποτελούν χαρακτηριστικό πολιτιστικό στοιχείο του Ελληνισμού. Με ιστορία τριών χιλιάδων χρόνων οι παραδοσιακοί χοροί ακολουθούν διαχρονικά όλους τους Έλληνες από την αρχή της παιδική τους ηλικίας και για όλη τους την ζωή. Ο χορός ως τέχνη αποτελεί άμεσο τρόπο έκφρασης συναισθημάτων του ανθρώπου. Συγκεκριμένα, οι παραδοσιακοί χοροί αποτελούν διαδικασία κατά την οποία οι Έλληνες, γνωστοί και ξένοι μεταξύ τους, ενώνονται με τους συμπατριώτες τους, γλεντώντας σαν αδέρφια με σώμα και ψυχή. Έτσι, όχι μόνο δημιουργούνται αναλλοίωτες σχέσεις, αλλά ταυτόχρονα τιμώνται και προφυλάσσονται οι παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του Ελληνικού πολιτισμού. Υπάρχει τεράστια ποικιλία παραδοσιακών χορών στην Ελλάδα, σε αριθμό ξεπερνούν τους δέκα χιλιάδες, οι οποίοι διαφέρουν από μέρος σε μέρος ανάλογα με την ιστορία της περιοχής. Η νεοελληνική παράδοση κατηγοριοποιεί τους χορούς σε «Συρτούς» και «Πηδηχτούς» καθώς και στις διάφορες παραλλαγές αυτών που αποτελούν υποκατηγορίες.

• Ζαγορίσιος:

Ο Ζαγορίσιος είναι Ηπειρώτικος χορός ο οποίος πήρε το όνομά του από την περιοχή των Ζαγοροχωρίων. Χορεύεται σε ανοιχτό κύκλο και αποτελείται από δεκαέξι βήματα που επαναλαμβάνονται μέχρι το τέλος της μουσικής. Συνοδεύεται από μουσική «Παλιό Ζαγορίσιο» αλλά και τραγούδι, όπως τον γνωστό «Κωνσταντάκη». Ανάλογα με την περιοχή, παρατηρούμε τους ντόπιους να εντάσσουν πιο ελεύθερες κινήσεις στον χορό.

• Ζαχαρούλα:

Η Ζαχαρούλα είναι Βλάχικος χορός ο οποίος στην αρχή χορεύονταν ελεύθερα όμως έπειτα εξελίχτηκε σε κυκλωτικό χορό. Χορεύεται είτε σε δύο κύκλους, στον ένα άνδρες και στον άλλο γυναίκες, είτε και σε ένα συλλογικό κύκλο. Η μορφή του χορού διαφέρει ελάχιστα, καταρχάς σε κάθε περιοχή της Μακεδονίας, αλλά και με βάση τις προσωπικές προτιμήσεις των χορευτών οι οποίοι συχνά προσαρμόζουν το πώς και το πόσο θα προχωρήσει ο κύκλος.

• Τικ:

Ο χορός Τικ είναι ποντιακός χορός και η ονομασία του έχει Τούρκικες ρίζες. Το Τικ έχει πληθώρα παραλλαγών που εκτείνονται στα ποντιακά χωριά και η κάθε μία έχει διαφορετική προέλευση και διαφορετικά βήματα. Η πιο γνωστή μορφή του χορού είναι το «Τικ Μονόν» από την περιοχή της Ματσούκας, το οποίο χορεύεται σε κύκλο και αποτελείται από έξι βήματα είτε προς τη δεξιά κατεύθυνση είτε προς το κέντρο του κύκλου. Μερικές παραλλαγές του χορού είναι το «Τικ Διπλόν» και το «Τικ Λαγγευτόν» τα οποία έχουν τα ίδια βήματα μεταξύ τους, με την μόνη διαφορά το ότι το «Τικ Λαγγευτόν» χορεύεται πιο πηδηχτά, και οι ρίζες τους εκτείνονται σε όλο τον Πόντο. Υπάρχει επίσης και το «Τίκι» από την Νικόπολη, το «Τικ Αργόν» από την περιοχή του Ακ Νταγ Ματέν, το «Τικ Μονόν Κοφτόν» από την περιοχή Ίμερα, το «Τικ Τόγιας» από την περιοχή της Τόγιας και πολλές άλλες.

• Ικαριώτικος:

Ο Ικαριώτικος, ή Καριώτικος, έχει ρίζες από την Ικαρία, εξού και η ονομασία του και συναντά πολλές παραλλαγές. Ο ιστορικός αυτός χορός αποτελεί έναν από τους δημοφιλέστερους νησιώτικους χορούς ο οποίος συχνά, ανάλογα με την εκδοχή του συνοδεύεται και από στίχους, όπως το γνωστό και χαρακτηριστικό τραγούδι «Ικαρία μου αγάπη», μουσική και στίχοι του Γιώργου Κονιτόπουλου. Χορεύεται με κράτημα του χεριού στους ώμους και μπορεί να χωριστεί σε τρία μέρη με κριτήριο την ταχύτητα των βημάτων που σταδιακά αυξάνεται. Τα βήματα και η μουσική του χορού δεν συναντιόνται σε κανέναν άλλον.

• Πεντοζάλι:

Το γνωστό Πεντοζάλι έχει καταγωγή από την Κρήτη και συνοδεύεται από ποικιλία μελωδιών που ονομάζονται «κοντυλιές», οι οποίες πήραν το όνομά τους από την κόντυλα, δηλαδή το υλικό με το οποίο κατασκεύαζαν τα κρητικά πνευστά όργανα. Χορεύεται σε κύκλο ο οποίος σχηματίζεται και εκτείνεται συνήθως γύρω από τον οργανοπαίχτη ενώ οι χορευτές τραγουδάνε μεταξύ τους. Ο χορός αποτελείται από δέκα κύρια βήματα από τα οποία τα δύο είναι κινήσεις των ποδιών στο κενό. Το Πεντοζάλι συναντά πολλές διαφορετικές ονομασίες ανάλογα με την περιοχή.

• Συρτάκι:

Το Συρτάκι είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς χορούς στην Ελλάδα και ίσως ο δημοφιλέστερος. Χορογραφήθηκε για την ταινία «Ζορμπάς ο Έλληνας» από τον Γιώργο Προβιά και η μουσική του γράφτηκε από τον θρύλο, Μίκη Θεοδωράκη. Η ονομασία του προέρχεται από την λέξη «συρτός», όπως το όνομα μίας κύριας κατηγορίας ελληνικών παραδοσιακών χορών. Το Συρτάκι έχει στοιχεία Συρτού αλλά και Πηδηχτού χορού, με βασικό χαρακτηριστικό του να αποτελεί η επιτάχυνση του ρυθμού και αυτό είναι που τον ξεχωρίζει και του δίνει την δική του μοναδική ταυτότητα.