Προϋποθέσεις Εποικοδομητικού Διαλόγου και Αίτια Εκφυλισμού του
Ο διάλογος αποτελεί τον πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων και η συνειδητοποίηση της διαχρονικής του αξίας είναι ύψιστης σημασίας. Ωστόσο, προκειμένου να κάνουμε σωστή χρήση αυτού, υπάρχουν αρκετές προϋποθέσεις.
Αρχικά, η κυριότερη προϋπόθεση είναι ο αλληλοσεβασμός ανάμεσα στους συνομιλητές, για να ακούγεται η γνώμη του καθενός χωρίς να διακόπτεται και να μη μεταφέρεται το θέμα σε προσωπικό επίπεδο. Είναι σημαντική η μετριοπάθεια και η ανεκτικότητα, ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγκρουση. Μεγάλο ρόλο παίζει, επίσης, η ειλικρίνεια. Ο διάλογος δεν μπορεί να βασίζεται σε ψέματα διότι, έτσι, θα καταλήξει σε αδιέξοδο, δίχως όφελος. Η σαφήνεια, είναι εξίσου απαραίτητη επειδή αποτελεί κύριο τρόπο αλληλοκατανόησης μεταξύ των ομιλητών. Χωρίς σαφήνεια ο διάλογος σταδιακά χάνει το νόημά του. Πέρα από τα παραπάνω, είναι απαραίτητο για τους συνομιλητές να έχουν αρκετές γνώσεις πάνω στο θέμα συζήτησης καθώς και επαρκείς πληροφορίες, ώστε να καταφέρουν να υποστηρίξουν την θέση τους με βάσιμα επιχειρήματα. Εξίσου σημαντική είναι η σχετικότητα πάνω στο θέμα συζήτησης. Οι ομιλητές πρέπει να φροντίζουν να μην απομακρύνονται από το κύριο θέμα άλλως ο διάλογος γίνεται άσκοπος. Τέλος, οι συνομιλητές είναι σημαντικό να θυμούνται τι πρεσβεύει ο διάλογος, δηλαδή την δημοκρατία και την ελευθερία της έκφρασης.
Συχνά, βέβαια, οι άνθρωποι ξεχνούν τις παραπάνω προϋποθέσεις και οδηγούνται στον εκφυλισμό του διαλόγου, πρόβλημα το οποίο προέρχεται από πολλούς παράγοντες.
Ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης αποδίδεται ατομικά στον κάθε πολίτη. Για παράδειγμα, η ισχυρογνωμοσύνη και η εριστικότητα είναι στοιχεία τα οποία αποτρέπουν την επίτευξη γνήσιου διαλόγου. Συμπληρωματικά, πολλές φορές, το οικογενειακό περιβάλλον δεν προωθεί την χρήση του διαλόγου και επιτείνει το πρόβλημα διότι, ως γνωστό, τα πρώτα ερεθίσματα του ατόμου ξεκινούν από την οικογένεια. Συνακόλουθο όλων αυτών είναι το σχολείο στο οποίο συχνά συναντάται ο δασκαλοκεντρισμός, οι παραδοσιακοί μέθοδοι διδασκαλίας που δεν προάγουν την κρητική σκέψη των μαθητών καθώς και το εξετασιοκεντρικό σύστημα. Δυστυχώς, οι αιτίες του προβλήματος εκτείνονται και στα ΜΜΕ όπου κυριαρχεί η υπεροχή της εικόνας και όχι του λόγου. Στην πολιτική στην οποία συναντάται ο φανατισμός. Στον τρόπο ζωής στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου οι διαπροσωπικές σχέσεις γίνονται απρόσωπες και επικρατεί το φαινόμενο της υπερεργασίας. Τέλος, στις διακρατικές σχέσεις όπου επικρατεί ο ανταγωνισμός και τα οικονομικά συμφέροντα.
Κλείνοντας, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι όλοι οι πολίτες, αφού κατανοήσουμε την μεγάλη σημασία του διαλόγου, οφείλουμε να προχωρήσουμε σε μέτρα διαφύλαξής του, όπως η εκπαίδευση που προάγει την κριτική σκέψη, η προώθηση του διαλόγου στα ΜΜΕ καθώς και η χρήση του για την επίλυση κάθε είδους προβλήματος. Ο διάλογος αποτελεί το θεμέλιο της δημοκρατίας και χωρίς αυτόν ο κόσμος δεν θα ήταν όπως τον ξέρουμε, για αυτό πρέπει να τον τιμάμε και να τον διαφυλάσσουμε.
