Στις αρχές του 20ου αιώνα, η Ελλάδα, ηττημένη από τον πόλεμο του 1897, ήθελε διακαώς να εκσυγχρονίσει τον στρατό και τον στόλο της. Η Ελληνική κυβέρνηση οπότε ήθελε να βρει ένα καινούργιο θωρηκτό για το πολεμικό ναυτικό. Αυτό το πλοίο βρέθηκε το 1911 να κατασκευάζεται στα ναυπηγεία του Λιβόρνο της Ιταλίας. Με 140 μέτρα μήκος, 21 μέτρα πλάτος, 8 μέτρα βύθισμα, 23 κόμβους μέγιστη ταχύτητα, εκτόπισμα 10.800 τόνους και 20cm ατσάλινη θωράκιση, ήταν ένα αρκετά επιβλητικό πλοίο. Το πλοίο όμως είχε και εξαιρετικά υψηλό κόστος, που ανερχόταν σε 23.500.000 δραχμές, το οποίο δεν θα μπορούσε να πληρώσει το ελληνικό κράτος, εάν δεν υπήρχε ο Γεώργιος Αβέρωφ, ο οποίος στην διαθήκη του άφησε στο ελληνικό κράτος 7,5 εκατομμύρια δραχμές για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων, και του οποίου το όνομα δόθηκε στο πλοίο . Οπότε από τα 23,5 εκατομμύρια που κόστιζε το θωρηκτό, 8 εκατομμύρια συγκεντρώθηκαν από έρανο, ενώ τα υπόλοιπα τα παρείχε το ελληνικό κράτος. Τον Σεπτέμβριο του 1911 το θωρηκτό Αβέρωφ έφτασε στο παλαιό Φάληρο, μέσα σε ατμόσφαιρα πανηγυρισμού, από ένα τεράστιο πλήθος ανθρώπων. Αμέσως, το θωρηκτό μπαίνει σε δράση. Στους βαλκανικούς πολέμους ήταν η ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου από το οποίο ο ναύαρχος Π. Κουντουριώτης κατεύθυνε τον ελληνικό στόλο στις ηρωικές του νίκες στο Αιγαίο, πολλές φορές αποσπώμενο από τον σχηματισμό κατεδίωκε και περικύκλωνε τα τουρκικά πλοία. Μετά τους βαλκανικούς πολέμους, το θωρηκτό Αβέρωφ θα λάβει μέρος σε πολλές ακόμα συγκρούσεις. Στον μεσοπόλεμο αναβαθμίζεται και στον Β παγκόσμιο πόλεμο αμύνεται με τα αντιαεροπορικά του τις ναυτικές βάσεις στην Ελευσίνα και Σαλαμίνα, κάτι που το έκανε ένα από τα ελάχιστα πλοία της κλάσης του που συμμετείχε σε δύο παγκοσμίους πολέμους. Όταν η Ελλάδα συνθηκολόγησε, δόθηκε η διαταγή να βυθιστεί το θωρηκτό, έτσι ώστε να μην πέσει στα χέρια των ναζί, διότι πίστευαν ότι δεν θα μπορούσε να φτάσει στην Αίγυπτο, στην οποία κατέφευγε ο Ελληνικός στρατός. Αλλά οι ναύτες του κατάφεραν, με πολλή προσπάθεια, να φτάσουν το θωρηκτό ως την Αλεξάνδρεια, και να το σώσουν από το μένος των εχθρών. Μέχρι την απελευθέρωση, το θωρηκτό περιπολούσε τον Ινδικό ωκεανό, ενώ κατά την απελευθέρωση τον Οκτώβριο του 1944, το θωρηκτό αποβίβασε στην Αθήνα την εξόριστη κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, και η σημαία του πλοίου υψώθηκε στον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Το τελευταίο ταξίδι του θωρηκτού έγινε το 1945 στην Ρόδο, για τους εορτασμούς της προσάρτησης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα. Σήμερα το πλοίο λειτουργεί ως πλωτό μουσείο, και είναι το παλαιότερο εν ενεργεία πλοίο του πολεμικού ναυτικού. Δεν σταμάτησε την δράση του μέχρι κάθε νησί του Αιγαίου να ανήκει στην Ελλάδα.
Από το Αβέρωφ στις Belharra
Σήμερα ο αντικαταστάτης του θωρηκτού Αβέρωφ έχει βρεθεί, στο πρόσωπο των φρεγατών FDI (Fregate de defence et de l’intervention), αφού προηγούμενες προσπάθειες για αγορές φρεγατών FREMM (Frégate Européenne Multi-Mission) είχαν ναυαγήσει μέχρι το 2018, η Ελληνική κυβέρνηση ξεκίνησε πολυετείς διαπραγματεύσεις με την Γαλλία μέχρι το 2021, για την απόκτηση φρεγατών FDI-HN, ή όπως τις ξέρουμε εμείς Belharra. Σύμφωνα με την συμφωνία, η Ελλάδα το 2021 παρήγγειλε 3 φρεγάτες αξίας 2,8 δισ. Ευρώ μαζί με τον οπλισμό, οι οποίες θα παραδοθούν από τα τέλη του 2025 μέχρι τα μέσα του 2026, ενώ πρόσφατα παραγγέλθηκε και μια 4η η οποία θα φτάσει το 2028 και θα κοστίσει 800 εκατομμύρια. Οι φρεγάτες αυτές διαθέτουν υπερσύγχρονες αντιαεροπορικές ικανότητες, και μπορεί να αντιμετωπίσει πολλές απειλές συγχρόνως, και να προστατεύσει το ίδιο και άλλα πλοία ακόμα και χωρίς βοήθεια από την ελληνική αεροπορία. Διαθέτει επίσης πυραύλους εδάφους-αέρος τύπου RIM-116 Block II RAM, οι οποίοι μπορούν να αντιμετωπίσουν πυραύλους και άλλες αεροπορικές απειλές σε κοντινή απόσταση. Έπειτα έχουμε βαλλιστικούς πυραύλους τύπου SOM, και ιπτάμενα καθοδηγούμενα πυρομαχικά, τα οποία διαθέτουν μεγάλη εμβέλεια και είναι καθοδηγούμενα, κάτι που τους δίνει τρομακτική ευστοχία. Επίσης, περιέχουν και αντιπλοϊκούς πυραύλους τύπου MM40 Exocet Block 3c, oι οποίοι μπορούν να χτυπήσουν αντίπαλα σκάφη με εμβέλεια 220 χλμ. με την βοήθεια GPS, κάτι που επιτρέπει στην φρεγάτα να χτυπήσει στόχους που δεν φαίνονται στον ορίζοντα. Τέλος, έχουν στο οπλοστάσιο τους τους αντιαεροπορικούς πυραύλους Aster-30, που έχουν εμβέλεια μέχρι και 1.500 χλμ., και μπορεί να καταρρίψει στόχους με ταχύτητες που σπάνε το φράγμα του ήχου. Οι φρεγάτες αυτές αποτελούν το πρώτο βήμα προς τον εκσυγχρονισμό του πολεμικού ναυτικού, και έχουν ως στόχο, τον ίδιο που είχε και το θωρηκτό Αβέρωφ, δηλαδή να προστατεύσουν την χώρα από κάθε φύσης ξένη απειλή, και να συνεχίσουν την Ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο, για αιώνες ακόμα.
Ο αρθρογράφος
Δημοσθένης Ζήρος
