Της φιλολόγου του Τμήματος Υποδοχής – ΖΕΠ, Χρονοπούλου Γεωργίας
Στο πλαίσιο λειτουργίας του Τμήματος Υποδοχής – ΖΕΠ του ΓΕΛ Κορώνειας (σχ. έτος 2025-2026), οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν την ευκαιρία να ασχοληθούν, να συζητήσουν και να μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες για ένα θέμα που αποτελεί κοινό έδαφος ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης, πολιτισμικών καταβολών και γλώσσας επικοινωνίας, αυτό του σεβασμού. Η προσέγγιση έγινε σταδιακά με την αξιοποίηση σε πρώτο επίπεδο ερωτηματολογίων, όπου τα παιδιά απαντώντας σε συγκεκριμένες ερωτήσεις εξέφρασαν τα βιώματά τους για την ύπαρξη ή μη σεβασμού στη χώρα προέλευσής τους (Ιράκ, Σουδάν και Αφγανιστάν) στο πλαίσιο της οικογένειας και της σχολικής κοινότητας. Καθώς οι μαθητές δεν κατέχουν την ελληνική σε ικανοποιητικό επίπεδο οι απαντήσεις δόθηκαν ως επί το πλείστον στα Αραβικά, τα Τουρκικά και τα Περσικά και έπειτα έγινε η μετάφρασή τους στα Ελληνικά, ώστε να ενισχυθεί η εξοικείωσή τους με αυτά. Ακολούθησε συζήτηση και έτσι επισημάνθηκαν ομοιότητες, αλλά και διαφορές σε σχέση με την ελληνική πραγματικότητα.
Μέσα, λοιπόν, από τα δικά τους μάτια και τη δική τους φωνή αναδείχθηκε πόσο βαθιά ριζωμένη είναι η έννοια του σεβασμού στην κουλτούρα τους, καθώς αποτελεί τη βάση των ισλαμικών παραδόσεων και εκφράζεται μέσω της απόδοσης τιμής στους μεγαλύτερους, της σεμνότητας στην ενδυμασία, της φιλοξενίας και της αυστηρής εθιμοτυπίας. Παρατίθενται μεταφρασμένες οι απαντήσεις των παιδιών για τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται ο σεβασμός στην οικογένεια και το σχολικό περιβάλλον:
α) Ιράκ
«Ο σεβασμός μέσα στην οικογένεια φαίνεται όταν μιλάμε με ευγένεια στους γονείς, ακούμε τις συμβουλές τους, δεν υψώνουμε τη φωνή μας και βοηθάμε στις δουλειές του σπιτιού. Τα παιδιά σέβονται τη μητέρα τους υπακούοντάς την, βοηθώντας τη, μιλώντας της με ευγένεια και χωρίς να την ενοχλούν ή να υψώνουν τη φωνή τους απέναντί της. Ο σεβασμός προς τον πατέρα φαίνεται με την υπακοή, με το να ακούμε τα λόγια του με υπομονή, να μη διαφωνούμε μαζί του με άσχημο τρόπο και να εκτιμούμε τις προσπάθειές του. Θεωρητικά οι άντρες σέβονται τις γυναίκες εκτιμώντας τα δικαιώματα και τη θέση τους, όμως μερικές φορές αυτό δεν συμβαίνει στη χώρα μου. Οι γυναίκες σέβονται επίσης τους άντρες επιδεικνύοντας καλή συμπεριφορά. Ο σεβασμός στο σχολείο φαίνεται με την τήρηση των κανόνων, με το να μην διακόπτουμε τους άλλους, με τον σεβασμό προς τον δάσκαλο και τους μεγαλύτερους σε ηλικία, την ευγενική συμπεριφορά και τη συνεργασία με τους άλλους».
β) Σουδάν
«Μέσα στην οικογένεια δείχνουμε σεβασμό με αγκαλιές και υπακοή στις αποφάσεις των γονιών, ακούγοντάς τους. Τους αφήνουμε να μιλήσουν πρώτοι και απλώς τους σεβόμαστε, επειδή είναι μεγαλύτεροι. Εκτιμούμε τη μητέρα και είμαστε ευγνώμονες για εκείνη. Αυτό συμβαίνει και με τον πατέρα. Οι άντρες σέβονται τις γυναίκες και το αντίστροφο. Στο σχολείο οι μαθητές σέβονται τους δασκάλους και οι τελευταίοι το ίδιο, είναι διασκεδαστικοί και προσπαθούν όσο μπορούν να βοηθήσουν να καταλάβουμε τα μαθήματα».
γ) Αφγανιστάν
«Στη χώρα μας ο σεβασμός θεωρείται πολύ σημαντικός. Πρέπει να σεβόμαστε την οικογένεια, ιδιαίτερα τους γονείς και τους μεγαλύτερους. Τα παιδιά πρέπει να υπακούν τους γονείς τους και να διατηρούν τις οικογενειακές αξίες. Όταν είμαστε μέλη μιας ομάδας δείχνουμε σεβασμό με καλούς τρόπους και σωστή συμπεριφορά. Για παράδειγμα, σηκωνόμαστε όταν μπαίνει ένας μεγαλύτερος, μιλάμε ευγενικά και σεβόμαστε τους δασκάλους χωρίς να φωνάζουμε. Οι δάσκαλοι, όμως, δεν σέβονται πάντα τους μαθητές. Φέρονται άσχημα και μπορούν να τους χτυπούν όταν κάνουν φασαρία. Επίσης, τα αγόρια και τα κορίτσια έχουν ξεχωριστά σχολεία. Τα κορίτσια μπορούν να πάνε σχολείο μέχρι την έκτη τάξη, ενώ τα αγόρια μέχρι τη δωδέκατη.
Στο Αφγανιστάν τα παιδιά αγαπούν πολύ τη μητέρα τους και τη σέβονται, επειδή στο Ισλάμ η μητέρα έχει μεγάλη αξία. Τα παιδιά βοηθούν τη μητέρα τους στις δουλειές και δεν μιλούν άσχημα σε αυτήν. Τα παιδιά σέβονται τον πατέρα τους φιλώντας του το χέρι, υπακούοντας στα λόγια του και ακολουθώντας τις συμβουλές του. Ζητούν τη γνώμη του πριν πάρουν σημαντικές αποφάσεις, όπως είναι ο γάμος ή η εργασία. Οι γυναίκες έχουν δικαιώματα και αξία, αλλά σε ορισμένες περιοχές δυστυχώς δεν υπάρχει αρκετός σεβασμός. Σε πολλές οικογένειες οι γυναίκες σέβονται τους άντρες και φροντίζουν την οικογένεια μιλώντας ευγενικά. Υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ τους. Η αγένεια, οι προσβολές, οι φωνές, η βία, η κοροϊδία και η κακή συμπεριφορά προς τους άλλους θεωρούνται έλλειψη σεβασμού. Επίσης, η χρήση άσχημων λέξεων προς τους μεγαλύτερους θεωρείται πολύ κακή πράξη».
Σε δεύτερο επίπεδο, μετά την ολοκλήρωση των ερωτηματολογίων, τα παιδιά δημιούργησαν μία παρουσίαση Power-Point με κεντρικό άξονα το ίδιο θέμα, με μία, όμως, παράλληλη διεύρυνση των ορίων του σε διάφορες πτυχές της ανθρώπινης ζωής, στον χώρο του αθλητισμού, του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνίας ευρύτερα. Απώτερος στόχος ήταν να προβληματιστούν γύρω από συμπεριφορές που δεν εμπνέουν σεβασμό σε αντιδιαστολή με άλλες που τον αποδεικνύουν έμπρακτα και να έρθουν σε επαφή με σχετικό οπτικοακουστικό υλικό.
Τελικά έλαβαν ποικίλα ερεθίσματα για να δημιουργήσουν το δικό τους έργο: μία όμορφη συνένωση εικόνων-ζωγραφιών, μέσω των οποίων κάθε παιδί αποτύπωσε εκείνη την έκφραση σεβασμού που το άγγιξε περισσότερο, εξωτερικεύοντας με δημιουργικό τρόπο τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν ήρθαν μόνο σε επαφή με νέες λέξεις και έννοιες, αλλά είχαν την ευκαιρία να ακουστούν, να μοιραστούν και να συνδεθούν. Ο σεβασμός, εν τέλει, δεν παρουσιάστηκε ως μια αφηρημένη έννοια, αλλά ως μια καθημερινή στάση ζωής που εκπορεύεται από την αγάπη, την ευγένεια, την καλή πρόθεση και την ενσυναίσθηση!
Επιμέλεια: Αλβανίδου Γεωργία
