Της μαθήτριας Αλεξάνδρας Σταυριανής Βούλγαρη – Β1
Ρέθυμνο, κάπου στην Καλλιθέα…
Μαμά, σήμερα θα ήθελα να μιλήσουμε για τη συνέντευξη που μου είχες υποσχεθεί να δώσεις.
- Με μεγάλη μου χαρά… Ξέρεις, από τότε που μου ζήτησες να μιλήσουμε για την κινητή βιβλιοθήκη, όπως τη θυμάμαι σαν παιδί, έφερα στο μυαλό μου τα χρόνια εκείνα που με ανυπομονησία περίμενα να έρθει στα μέρη μας και με πλημμύρισε μια γλυκιά νοσταλγία.
- Γιατί; Τι σου άρεσε τόσο πολύ σε αυτή τη βιβλιοθήκη;
- Μα… που υπήρχε … Που ήταν η ευκαιρία να διαβάσω τόσα όμορφα βιβλία, να γνωρίσω τη μαγεία του διαβάσματος και να το αγαπήσω.
- …;;
- Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή… Όπως γνωρίζεις από τότε που γεννήθηκα μέχρι και που έγινα δεκατεσσάρων ετών, μεγάλωσα σε ένα χωριό του νομού μας, στην επαρχία Αμαρίου. Το Άνω Μέρος. Χαρακτηρίζεται ως ορεινό και απομονωμένο και την περίοδο 1986-1991 που ήμουν στο δημοτικό η πρόσβαση στην πόλη και τις ανέσεις της θα έλεγα ήταν αρκετά δύσκολη. Ακόμα και τώρα είναι μακρινή και κουραστική η διαδρομή για να πάει εκεί κάποιος από την πόλη.
- Αμ, δεν το ξέρω, για αυτό δε θέλω να πηγαίνω!… (γέλια)
- Τότε δεν υπήρχε φυσικά ίντερνετ, η τηλεόραση έπιανε μόλις ένα δύο κανάλια και τα βιβλία, για εκείνους που τα αγαπούσαν, ήταν μια πραγματική απόλαυση. Τα χρόνια εκείνα, και προκειμένου οι άνθρωποι που ζούσαν στις αγροτικές κοινωνίες όπως εμείς – οι οποίοι μάλιστα ήταν περισσότεροι σε σχέση με σήμερα – να έρθουν σε επαφή με το βιβλίο και τη μαγεία του, υπήρχε η «κινητή βιβλιοθήκη». Επρόκειτο για ένα μεγάλο αυτοκίνητο, φαντάσου το σαν ένα μικρό λεωφορείο, γεμάτο με βιβλία.
- Πώς ήταν δηλαδή;
Θα σου πω! Νομίζω μάλιστα θυμάμαι ακόμα και το χρώμα του! Ήταν απαλό γαλάζιο δε βλέπεις συχνά τέτοιο χρώμα σε αυτοκίνητα, και έγραφε με μεγάλα μαύρα γράμματα «Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου». Επρόκειτο για ένα πολύ μεγάλο βανάκι, σα μικρό λεωφορείο. Μέσα όμως δεν υπήρχαν καθίσματα! Από το δάπεδο έως την οροφή, ήταν γεμάτο με ράφια. Και στις δύο πλευρές, ακόμα και στο ταβάνι. Ακόμα και πίσω από τα καθίσματα του οδηγού και του συνοδηγού. Και τα ράφια αυτά, ήταν όλα γεμάτα με κάθε λογής … βιβλία!!
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου η κινητή βιβλιοθήκη ερχόταν στα μέρη μας, στα χωριά μας. Δεν μπορώ να σου πω κάθε πότε ερχόταν, ακριβώς… νομίζω μάλιστα δεν ήταν απόλυτα σταθερά τα δρομολόγιά της. Πρέπει να ερχόταν τρεις ή τέσσερις φορές το χρόνο…
Περνούσε από πολλά χωριά της τότε επαρχίας Αμαρίου (Απόστολοι, Αγία Φωτεινή, Μέρωνας, Γερακάρι Βρύσες κλπ) και σταμάταγε κατόπιν συνεννόησης με κάποιον υπεύθυνο ο οποίος έμπαινε και δανείζονταν βιβλία εκπροσωπώντας όλη την Κοινότητα. Όταν έφτανε στα μέρη μας σταμάταγε μπροστά από το Κοινοτικό γραφείο και η μητέρα μου, ως γραμματέας της Κοινότητάς μας, (κάτι αντίστοιχο με τους υπαλλήλους των Δήμων σήμερα), ανέβαινε και επέλεγε τα βιβλία που θα κρατούσαμε για την κάθε περίοδο. Μάντεψε ποιος τη βοήθαγε στο να επιλέξει τα παιδικά βιβλία…!! Δε σου κρύβω ότι αισθανόμουν πολύ περήφανη για αυτό.
-Και πώς τα επιλέγατε; Μπαίνατε μέσα στο αυτοκίνητο; Σας τα έδιναν εκείνοι;
Με το που έφτανε, δύο πάντα χαμογελαστές κυρίες κατέβαιναν , άνοιγαν την πίσω πόρτα και έβγαζαν δύο ξύλινα σκαλιά που χρησίμευαν για να ενώσουν το έδαφος με το όχημα. Αυτή ήταν και η είσοδος της κινητής βιβλιοθήκης για όποιον ενδιαφερόταν να δανειστεί βιβλία. Μπαίνοντας, αισθανόσουν πως βρισκόσουν σε έναν διαφορετικό κόσμο. Ένας γλυκός, χαμηλός φωτισμός διαχέονταν παντού, αρκετός για να διαβάσει κάποιος άνετα τους τίτλους των βιβλίων που στεκόντουσαν καμαρωτά στα ξύλινα ράφια του χώρου, έτοιμα για να τα πιάσει κάποιος στα χέρια του. Τα βιβλία ήταν τοποθετημένα ανά θεματική ενότητα και υπήρχαν ετικέτες για να κατατοπίσουν τους αναγνώστες. Η ποικιλία ήταν μεγάλη. Λογοτεχνία, φιλοσοφία, ποίηση, παιδικά, βιβλία επιστημονικού περιεχομένου, ψυχολογία … Όλα μπορούσες να τα βρεις εκεί.
Με το που έμπαινα ήξερα ακριβώς πού βρίσκονται τα παιδικά βιβλία και πήγαινα εκεί. Στο δεξί μου χέρι στα κάτω ράφια! Επειδή, όπως συμβαίνει μάλλον σε όλες τις εποχές πιο πολύ διαβάζουν τα παιδιά εξωσχολικά βιβλία από τους μεγάλους, όταν τελικά βγαίναμε έξω, η στοίβα των παιδικών ήταν πολύ μεγαλύτερη από τη στοίβα των ενηλίκων!
Το εξώφυλλο όλων των βιβλίων ήταν τυλιγμένο με ένα διάφανο κάλυμμα, όπως είναι και τώρα στη βιβλιοθήκη για να μη σκίζεται και να μην τσαλακώνεται εύκολα. Στην πρώτη σελίδα βρισκόταν με κόκκινα γράμματα η σφραγίδα της: Δημόσια Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου. Στην τελευταία σελίδα υπήρχε επίσης κολλημένος ένας φάκελος με μια γκρι καρτέλα μέσα. Εκεί γράφονταν με τη σειρά, το ονοματεπώνυμο του ανθρώπου που το δανείζονταν, η ημερομηνία δανεισμού και η ημερομηνία επιστροφής. Έπρεπε να ήμασταν πολύ προσεκτικοί, μην ξεχάσουμε να επιστρέψουμε κάποιο βιβλίο στην ώρα του και κυρίως να μην το χάσουμε. Δε θα ξεχάσω τη στεναχώρια της μητέρας μου αλλά και τη δική μας , όταν κάποια στιγμή δε βρίσκαμε κάποια βιβλία που είχαμε δανειστεί εμείς και κάποιοι συντοπίτες μας…
- Τι βιβλία διάβαζες εκεί; Είχε αρκετά βιβλία? Θέλω να πω… πόσα βιβλία μπορεί να χωρέσει ένα αυτοκίνητο;
Και όμως! Αν είναι κατάλληλα διαμορφωμένο, όσα βάζει ο νους σου… Η κινητή μας βιβλιοθήκη είχε όλου του κόσμου τα βιβλία!! Ιδιαίτερα το παιδικό τμήμα ήταν πολύ ενημερωμένο. Από εκεί διάβασα μερικούς λογοτεχνικούς θησαυρούς. Θυμάμαι τον «Καιρό του Βουλγαροκτόνου», το «Παραμύθι Χωρίς Όνομα» της Πηνελόπη Δέλτα αλλά και τα Ψηλά Βουνά, τα θυμάσαι και εσύ; Πόσο με είχαν συγκινήσει … Ξέρεις εμείς, επειδή δεν είχαμε τόσα πολλά ερεθίσματα, τα βιβλία μας κέρδιζαν τότε ευκολότερα. Εκτός πάντως από την ελληνική πεζογραφία, υπήρχαν και όλα τα παιδικά αριστουργήματα της ξένης πεζογραφίας. Θυμάμαι για παράδειγμα τα «Με Οικογένεια» και «Χωρίς Οικογένεια», αλλά και τις αγαπημένες μου παιδικές περιπέτειες των Πέντε Λαγωνικών και των Μυστικών Εφτά. Είχε όμως εξίσου ενημερωμένο τμήμα και ενηλίκων. Δεδομένου άλλωστε ότι είχαμε και πολύ ελεύθερο χρόνο… Όταν μας τελείωναν τα παιδικά βιβλία και βαριόμασταν… διαβάζαμε και των μεγάλων!
Θυμάμαι, επίσης, ότι όποιος ήθελε κάποιο συγκεκριμένο βιβλίο το ζητούσε στις υπεύθυνες και την επόμενη φορά το έφερναν.
Τα χρόνια πέρασαν και η κινητή βιβλιοθήκη αραίωσε τα δρομολόγιά της. Άλλωστε πλέον όλοι είχαν αμάξια και η πρόσβαση στα βιβλία και στις λοιπές ανέσεις της πόλης είχε γίνει πολύ ευκολότερη. Εγώ ζούσα στο Ρέθυμνο πλέον, όταν άκουσα πως η κινητή βιβλιοθήκη σταμάτησε τις επισκέψεις της. Δεν υπήρχε λέει τόσο ενδιαφέρον όσο παλιά, λιγόστεψαν και οι κάτοικοι στην επαρχία…
Πήγαινα πλέον και εγώ και δανειζόμουν βιβλία στην κεντρική μας βιβλιοθήκη, στο Ρέθυμνο. Όμορφα που ήταν και εκεί… Όμως τη μυρωδιά εκείνου του οχήματος, τη μαγική ατμόσφαιρα με τα μικρά φωτάκια που έκλεινε απέξω όλο τον υπόλοιπο κόσμο… δεν την ξαναβρήκα…
- Στο σχολείο μας είπαν ότι η κινητή βιβλιοθήκη ξεκίνησε και πάλι τα δρομολόγιά της, μετά από αρκετά χρόνια.
Αυτό είναι εξαιρετικό νέο ! Ξέρεις, αρκετοί άνθρωποι ζουν ακόμα στην επαρχία και παρόλο που, η πρόσβαση στα βιβλία δεν είναι δύσκολη όσο παλιά, είμαι βέβαιη ότι αυτό το όχημα της κινητής βιβλιοθήκης θα αποτελέσει ένα επιπλέον κίνητρο για να κάνει τους ανθρώπους να έρθουν κοντά στα βιβλία, να ανακαλύψουν τη γοητεία τους και να τα αγαπήσουν.
- Σε ευχαριστώ για τη συνέντευξη μαμά.
- Και εγώ σε ευχαριστώ, Αλεξία.
