Οφείλουμε να παλέψουμε, οφείλουμε να μην ξεχάσουμε ποτέ, οφείλουμε να συνεχίσουμε αυτό  το οποίο οι πρόγονοί μας δεν κατάφεραν. Για τη μάνα που δεν ξαναείδε το παιδί της, για τον έρωτα που διαλύθηκε σε μια στιγμή, για όλες αυτές τις αδικοχαμένες ψυχές που ακόμη και σήμερα ζητούν δικαίωση, ζητούν τη διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας του ποντιακού Ελληνισμού. Εγώ θα παλέψω με την ψυχή μου και ζητώ από όλους εσάς να κάνετε το ίδιο!

Πάντα θυμούμαι και πονώ τι Πατρίδας τον τόπον, ο νουσ’ ειμ’ επέμνεν εκεί κι αδά εν τω κορμόπομ!

Στο Πόντο εγενέθα εγώ, εκεί εν η Πατρίδαμ

Έτανε χρόνια ταραγά, διωγμούς και πείναν είδα

Έντρισα και επίκα αγούρ, κ’ εχάνα την ελπίδαμ

Περήφανα κ’ ελεύθεροι, να ζούμε σην Πατρίδαμ

Ρωμέισα Καλομάνα

Βασιλική Καρατακίδου

Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τον τομέα του πολιτισμού και της παράδοσης;

Το αποφάσισα λόγω καταγωγής. Η ποντιακή μου καταγωγή με οδήγησε στο να ασχοληθώ με την ποντιακή παράδοση και σύμφωνα και με την ιδιότητα που είχα και έχω. Πρωτίστως από μικρό  παιδί εντάχθηκα στο σύλλογο  της περιοχής μου ως χορεύτρια, όπου και συνέχισα μέχρι να φύγω για τις σπουδές μου. Αργότερα επέστρεψα και ασχολήθηκα ως χοροδιδάσκαλος. Επίσης, ξεκίνησα και μία έρευνα για τον ποντιακό πολιτισμό και ιδίως για την ποντιακή ενδυμασία που είναι και το δικό μου αντικείμενο.

Τι είναι αυτό που κάνει την ποντιακή παράδοση ξεχωριστή;

Γενικότερα η παράδοση είναι μοναδική, διότι στην Ελλάδα  έχουμε ένα ευρύ φάσμα σε ό,τι αφορά τους χορούς, τη μουσική και την ενδυμασία. Κάτι που πιστεύουμε ότι μας κάνει μοναδικούς είναι  ότι ο ποντιακός ελληνισμός ήταν χιλιομετρικά πολύ μακριά από την μητροπολιτική Ελλάδα. Αυτό λοιπόν, έκανε τους προγόνους μας να είναι πιο ενωμένοι και με τα ήθη και τα έθιμά τους, να διατηρούν την εθνική τους ταυτότητα που ήταν η ελληνική τους καταγωγή.

Έχετε ταξιδέψει ποτέ στον Πόντο; Αν ναι, πώς νιώσατε;

 Στον Πόντο ταξιδεύω πάρα πολλά χρόνια. Τα συναισθήματα δεν περιγράφονται όταν επισκέπτεσαι τις πατρογονικές σου εστίες, είναι ανάμεικτα, ένας συνδυασμός χαράς, γιατί επισκέπτεσαι τη γη των προγόνων σου και λύπης, διότι νιώθω μία μικρή ενοχή, που οι προγονοί μου είχαν καταγωγή από εκείνα τα μέρη, ήταν η πατρίδα τους και αναγκάστηκαν να φύγουν βίαια και να την εγκαταλείψουν, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν για να την επισκεφτούν, έστω ως απλοί επισκέπτες και όχι ως κάτοικοι και γηγενείς αυτής της περιοχής.

Θα ήθελα τη γνώμη σας για τις καινοτομίες στο κομμάτι της παράδοσης π.χ. πιο σύγχρονα τραγούδια και πιο ευπαρουσίαστοι χοροί.

Η αλήθεια είναι πως είμαι λίγο αρνητική, αν και πιστεύω πως η μουσική εξελίσσεται. Ωστόσο, θα πρέπει να διατηρούμε τα αρχικά στοιχεία της μουσικής μας, τα οποία μάλιστα βασίζονται και στην ποντιακή ποίηση, διότι έχουμε να κάνουμε με μία μοναδική παράδοση με ποικιλόμορφα αρχαιοελληνικά στοιχεία. Έτσι, θα πρέπει να στεκόμαστε στα αρχικά στοιχεία και να μην ξεφεύγουμε από αυτά. Για παράδειγμα, έχω παρατηρήσει διάφορα μουσικά όργανα που δεν συνάδουν με τον ποντιακό ελληνισμό. Αυτές οι προσθήκες,  θεωρώ πως θα δημιουργήσουν  σοβαρά προβλήματα στις επόμενες γενιές, καθώς για εμάς θα είναι αρκετά εύκολη η αναγνώριση της αυθεντικής μουσικής, για τους νεότερους όμως, θα είναι αρκετά δύσκολη. Συνεπώς, θεωρώ πως η μουσική θα πρέπει να στέκεται στην αυθεντική της μορφή, είναι καλό να υπάρχει κάποια διαφορετικότητα αλλά πάντα με βάση τα αρχικά στοιχεία. Όσον αφορά τους χορούς, υπάρχει ένα συνονθύλευμα  από την κακή ενημέρωση και από κάποιες επιδιώξεις χοροδιδασκάλων που θέλουν να αφήσουν το στίγμα τους.

Στην εποχή που η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει να εξαλείψει την ταυτότητα, τις παραδόσεις, τα ήθη και έθιμα κάθε λαού, πώς κατά την άποψή σας μπορεί να βγει η χώρα μας αλώβητη από αυτήν;

Είναι πολύ δύσκολο, γιατί πλέον έχουμε αφομοιωθεί από τη στιγμή που οι Έλληνες του Πόντου εγκαταστάθηκαν στην μητροπολιτική Ελλάδα, επόμενο είναι πως οι νεότερες γενιές θα αφομοιώνονται με τα υπόλοιπα στοιχεία του ελληνισμού. Συνεπώς, εδώ θα πρέπει οι σύλλογοι να προσέχουν για να προάγουν πολιτισμό, πρέπει να διατηρήσουν το ακέραιο και να διαδίδουν σε αυθεντική μορφή ό,τι έχει να κάνει με τα ήθη και τα έθιμα.

Γιατί θεωρείτε ότι η γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού πρέπει να αναγνωρισθεί διεθνώς;

Η γενοκτονία του ποντιακού πολιτισμού είναι δύσκολο κατά την γνώμη μου να αναγνωρισθεί διεθνώς, διότι οι Έλληνες του Πόντου δεν αποτελούσαν κράτος αλλά μία μειονότητα μέσα στο τουρκικό έδαφος. Αν και η ελληνική παρουσία ξεκινά στην περιοχή του Πόντου χιλιάδες χρόνια πριν, εκτός από τους Πόντιους στον Πόντο υπήρχαν και άλλοι λαοί,  οι οποίοι συνυπήρχαν με τους προγόνους μας. Για εμένα προσωπικά, το  ορθότερο θα ήταν να μην πάμε μόνοι μας ως Πόντιοι για την αναγνώριση. Πιστεύω ότι εξαρχής έπρεπε να ενωθούν όλοι οι απόγονοι των Ελλήνων της Ανατολίας  μέσω φορέων για να καταφέρουμε την αναγνώριση της γενοκτονίας που υπέστησαν όλοι οι λαοί της Ανατολής. Η γενοκτονία έγινε, δεν μπορεί κανείς να την αμφισβητήσει, διότι τη βίωσαν και υπήρξαν μάρτυρες οι ίδιοι μας οι πρόγονοι. Έτσι, θέλουμε να πιστεύουμε ότι κάποια στιγμή με ενότητα, με ομοψυχία και με σοβαρά αντικειμενικά στοιχεία η γενοκτονία θα αναγνωρισθεί.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα από εσάς ένα μήνυμα κυρίως για τους νέους ανθρώπους.

Βλέπω πως όλοι οι νέοι έχουν την πολύ καλή διάθεση να ακολουθήσουν αυτό που λέμε παράδοση. Το μειονέκτημα με τις νεότερες γενιές είναι ότι έχουν ξεφύγει και δε γνώρισαν την πρώτη γενιά Ελλήνων Ποντίων, οπότε δεν έχουν ούτε ακούσματα, ούτε βιώματα. Συνεπώς, θα πρέπει να γίνεται μία πολύ καλή  εργασία στους πολιτιστικούς συλλόγους, θα πρέπει να διδάσκεται αρχικά, η ιστορία του Πόντου, να γίνει  δηλαδή βίωμα και κατόπιν θα πρέπει οι νέοι να μάθουν να σέβονται τους μεγαλύτερους, να σέβονται τις ηθικές αξίες, να σέβονται ο ένας τον άλλον και κυρίως θα πρέπει να σέβονται την πολιτιστική μας παράδοση και κληρονομιά.

Η συζήτησή μας εξελίχθηκε υπέροχα, γι” αυτό και θα ήθελα να ευχαριστήσω την κα Μαρία Διαμαντίδου που δέχθηκε να μου παραχωρήσει αυτήν την τόσο ενδιαφέρουσα και ξεχωριστή συνέντευξη.

Καρατακίδου  Βασιλική

πηγή εικόνας: in.gr

Ο χορός είναι τρόπος έκφρασης, τρόπος επικοινωνίας, αποφόρτισης, εκτόνωσης. Ο χορός αποτελεί είδος γυμναστικής, κάποιες μορφές χορού μάλιστα, έχουν εξελιχθεί σε αθλήματα, ακόμη και ολυμπιακής εμβέλειας.

Εκτός από όλα αυτά, ο χορός κρατά ζωντανή τη σύνδεση με την παράδοση. Προς αυτήν την κατεύθυνση, ο Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Σ.ΠΟ.Σ ΑΜΘ) διοργανώνει κάθε έτος το Παιδικό- Εφηβικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών. Φέτος, ήταν η σειρά της Δράμας να υποδεχτεί και να φιλοξενήσει τη  13^η διοργάνωση του θεσμού.

Στις 28 Απριλίου του 2024 το κλειστό στάδιο της Δράμας «Δ. Κραχτίδης» κατακλύστηκε από 500 χορευτές, παιδιά και εφήβους έως 17 ετών από την Καβάλα, τη Δράμα και την ακριτική Θράκη, οι οποίοι παρουσίασαν στο πάντα ένθερμο κοινό ποντιακούς χορούς από όλες τις περιοχές του Πόντου.

Ως συμμετέχουσα χορεύτρια, ήδη από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, δυσκολεύομαι να περιγράψω τα αισθήματα που βιώνω κάθε φορά που χορεύω στο Φεστιβάλ. Δυσκολεύομαι να εκφράσω το ρίγος που αισθάνομαι κατά την πρώτη δοξαριά της λύρας. Πάντα στην είσοδο των χορευτών, μπροστά στους γονείς, τους παππούδες, τους φίλους και τους χοροδιδασκάλους μας, τα μάτια βουρκώνουν και η συγκίνηση είναι αναπόφευκτη. Συγχρόνως, όμως, είναι και βαρύ το φορτίο, το χρέος μας απέναντι στους προγόνους μας να τιμήσουμε την παράδοση, να διαφυλάξουμε τη σωστή απόδοση των ποντιακών χορών μέσα στην πάροδο του χρόνου, την οποία θα μεταλαμπαδεύσουμε με την σειρά μας στην επόμενη γενιά ποντίων χορευτών.

Τέλος, θα ήθελα να υπερηφανευτώ και για τον δικό μου Σύλλογο, τον Σύλλογο Ποντίων Μελισσοκομείου-Πυργοχωρίου «Αχιλλέας Καραγκιοζόπουλος»,  ο οποίος πάντα δίνει το παρόν!

Στις φυλακές της Ρωσίας μοιράστηκε το ίδιο κελί με τον Μίλτο Παυλίδη από την περιοχή Ακ Νταγ Ματέν του Πόντου και έτσι έμαθε την ιστορία του, τον απόλυτο έρωτά του με την Ιφιγένεια. Οι δύο ερωτευμένοι νέοι έκαναν όνειρα για το μέλλον τους, για τις σπουδές τους, για τον γάμο τους .  Τα όνειρα αυτά όμως, δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ. Οι συγκυρίες τους έφεραν αντιμέτωπους με τους διωγμούς των χριστιανών, τις πορείες θανάτου, την απώλεια των γονιών και αδελφιών τους. Μπροστά στα μάτια τους, αμέτρητοι άνθρωποι όλων των ηλικιών έχασαν τις ζωές τους από το μένος και τον φανατισμό των Τούρκων με φρικτούς τρόπους, τους οποίους δεν μπορεί να διανοηθεί ανθρώπινος νους. Ο πατήρ Γρηγόριος εξέφρασε στο μικρό αγόρι, το οποίο «έπαιρνε τα γράμματα», την τελευταία του επιθυμία, να γράψει την ιστορία του φίλου του Μίλτου και της αγαπημένης του γυναίκας, της Ιφιγένειας. Ο εμφύλιος τελείωσε, το μικρό αγόρι μεγάλωσε. Βασίστηκε στο υλικό του καλόγερου, ταξίδεψε αμέτρητες φορές στην Τουρκία, πραγματοποίησε έρευνες στα προξενεία της Γαλλίας, της Ρωσίας για να συγκεντρώσει ό,τι χρειάζεται προκειμένου να κρατήσει την υπόσχεσή  του. Να κρατήσει αθάνατη την ιστορία του Μίλτου και της Ιφιγένειας, την ιστορία του πολύπαθου και πληγωμένου ποντιακού ελληνισμού.

Εξάλλου, το αίμα του Μίλτου και τόσων άλλων αθώων ψυχών έβαψε το ποτάμι κόκκινο. Και όπως πολύ σωστά αναφέρει στο βιβλίο του, το αίμα αυτό δεν χάθηκε, το κόκκινο ποτάμι χύθηκε στο Αιγαίο, το αίμα ήρθε στην Ελλάδα και μπήκε στις φλέβες όλων των Ποντίων για να κάνουν αυτοί το καθήκον τους… Να μη μας επιτρέψουν ποτέ να ξεχάσουμε…  Αυτό έκανε ο Χάρης Τσιρκινίδης, αυτό οφείλουμε να κάνουμε και εμείς από γενιά σε γενιά. Αυτό θα θέλαν να κάνουμε ο Μίλτος και η Ιφιγένεια…

Καρατακίδου Βασιλική

Ποτέ μου δεν κατάλαβα γιατί πρέπει να απολογηθώ γι” αυτές μου τις προτιμήσεις. Για ποιον λόγο συνομήλικοί μου να χλευάζουν και να υποτιμούν αυτό που εγώ λατρεύω, την ποντιακή μουσική; Αμέτρητες φορές έχω ακούσει το ποιηματάκι «Είσαι με τα καλά σου; Γιατί ακούς ποντιακά; Γιατί μαθαίνεις λύρα; Είναι ό,τι πιο άκυρο υπάρχει». Πάντα απογοητεύομαι όταν το ακούω αλλά ας πούμε πως το έχω πλέον συνηθίσει. Γιατί να μην κατανοεί κάποιος πως εκτός από την υποτιθέμενη μοντέρνα μουσική, τη ραπ, την τραπ, υπάρχει και κάτι το διαφορετικό, κάτι που δε μειώνει το γυναικείο φύλο, που δε χρησιμοποιεί υβριστικούς χαρακτηρισμούς για να περιγράψει κυριολεκτικά τα πάντα, που περιγράφει τον έρωτα και την αγάπη ως κάτι μαγευτικό και σε καμία περίπτωση υποτιμητικό.

Σέβομαι απόλυτα τις προτιμήσεις των άλλων, αλλά επιθυμώ να σεβαστούν και τις δικές μου. Δε γίνεται μέχρι και ο ποντιακός χορός, ένας από τους πιο ζωντανούς και έντονους ρυθμούς του κόσμου, να θεωρείται από κάποιους βαρετό χάσιμο χρόνου. Εντάξει, για σένα μπορεί αλλά για μένα είναι ένα κομμάτι της ζωής μου, το οποίο δεν υπάρχει περίπτωση να αποχωριστώ ποτέ, γιατί απλά το αγαπώ, γιατί είμαι ΠΟΝΤΙΑ «ΚΑΙ ΜΕ΄ΝΑΝ ΟΜΑΤ».

Καρατακίδου Βασιλική

Δημητρίου Βάλια

Καρατακίδου Βασιλική

Με πρωταγωνιστές τους Άκη Σακελλαρίου, Τάσο Χαλκιά, Σπύρο Τσεκούρα και μία πλειάδα εξαιρετικών ηθοποιών, η παράσταση αυτή  συγκίνησε και άγγιξε τις καρδιές όλων όσοι την παρακολούθησαν, μικρών και μεγάλων. «Άδραξε την μέρα» ήταν εξάλλου η φράση που υπενθύμιζε συνεχώς ο νέος αυτός πρωτοπόρος καθηγητής λογοτεχνίας στους έκπληκτους μαθητές του, οι οποίοι τον κατέκριναν, τον αγάπησαν, τον αποθέωσαν, τον πρόδωσαν και με βαθιά θλίψη και συγκίνηση τον αποχαιρέτησαν όταν ο ίδιος αποβλήθηκε από το σχολείο διότι κατηγορήθηκε πως διέφθειρε τους μαθητές του.

Για εμάς συγκλονιστική ήταν η σκηνή της αυτοκτονίας του μαθητή που δεν μπόρεσε να συμβαδίσει με τις επιθυμίες του πατέρα του και την απόρριψη των δικών του ξεχωριστών ονείρων. Αυτή η παράσταση μας έκανε να δακρύσουμε και να συγκινηθούμε αλλά ταυτοχρόνως να σκεφτούμε, να προβληματιστούμε και να θέσουμε διάφορα ερωτήματα στον εαυτό μας και για αυτούς τους λόγους τη συνιστούμε ανεπιφύλακτα.

Επιμέλεια άρθρου:

Θεοδοσιάδη Νεφέλη

Καρατακίδου Βασιλική

Χωλίδου Σοφία

Καρατακίδου Βασιλική

Καρατακίδου Βασιλική

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και όπως πάντα το ερώτημα είναι ένα: μελομακάρονα ή κουραμπιέδες; Ιδού η απορία. Είναι γεγονός ότι σε αυτά τα μπισκότα με τους ξηρούς καρπούς και την άχνη δύσκολα μπορεί κανείς να αντισταθεί,  όμως κανείς επίσης δεν μπορεί να πει όχι στο σιρόπι και στα διάφορα είδη σοκολάτας που αγκαλιάζουν τα μελομακάρονα. Για τον κάθε γευσιγνώστη ξεχωριστά, η ζυγαριά γέρνει ή στο ένα ή στο άλλο . Το σίγουρο όμως είναι ότι και οι δύο αυτές  λιχουδιές που στολίζουν σπίτια και καταστήματα  κάθε χρόνο σηματοδοτούν  τον ερχομό των Χριστουγέννων και μας εισάγουν στο γιορτινό κλίμα. Τα Χριστούγεννά μας θα ήταν πολύ πιο άνοστα και βαρετά αν έλειπε ένα από τα δύο γλυκίσματα.  Αν με ρωτάτε, από τη λαχταριστή αυτή  πιατέλα εγώ θα προτιμήσω τους κουραμπιέδες, οι οποίοι  βέβαια είναι πολύ  πιο νόστιμοι όταν δίπλα τους υπάρχουν και τα μελομακάρονα.

Καρατακίδου Βασιλική