Στις μέρες μας, όλοι έχουμε χρησιμοποιήσει μπογιές, είτε στο μάθημα των εικαστικών, είτε στον ελεύθερο χρόνο μας. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ όμως από που προέρχονται τα αγαπημένα σας χρώματα;

Πλέον, λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας, τα χρώματα δημιουργούνται συνθετικά. Στο παρελθόν, ωστόσο, δεν υπήρχε αυτή η επιλογή. Έτσι, οι άνθρωποι έφτιαχναν τα χρώματά τους με κάποιους… παράξενους τρόπους, όπως θα διαπιστώσετε αμέσως παρακάτω.

Πράσινο Παρισιού / Σμαραγδένιο Πράσινο

Το πράσινο αυτό χρώμα χρησιμοποιούσαν ιδιαίτερα ζωγράφοι όπως οι Van Gogh και Edward Manet και στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα ήταν σε μεγάλη ζήτηση. Η συγκεκριμένη μπογιά φτιαχνόταν με τη χρήση του δηλητηρίου αρσενικού, ενός άοσμου και άγευστου δηλητηρίου που λέγεται επίσης «το δηλητήριο των βασιλιάδων». Έχει γίνει η προσπάθεια αναπαραγωγής του χρώματος με τεχνητά μέσα, αλλά δυστυχώς δεν είναι τα ίδια.

Βασιλικό Μωβ

Πρόσβαση σε αυτό το χρώμα είχαν μόνο οι πλούσιοι και γι΄ αυτό ονομάστηκε «βασιλικό». Χρησιμοποιούνταν κυρίως στην παραγωγή ρούχων και ο λόγος που ήταν τόσο ακριβό ήταν επειδή φτιαχνόταν από βλέννα σαλιγκαριών! Πλέον, οι συνθετικές μωβ μπογιές που υπάρχουν τείνουν περισσότερο προς το μπλε παρά το κόκκινο, σε αντίθεση με το  «βασιλικό μωβ».

Καφέ Μούμιας

Στο παρελθόν, το χρώμα αυτό φτιαχνόταν, όπως προδίδει και το όνομά του, με μούμιες. Οι δημιουργοί του χρώματος άλεθαν μούμιες για να πάρουν το καφέ χρώμα από το «δέρμα τους». Αυτό το χρώμα ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές όχι μόνο λόγω της απόχρωσής του, αλλά και λόγω της τραχιάς υφής του. Η κύρια χρήση του στη ζωγραφική ήταν ως χρώμα δέρματος. Το καφέ της μούμιας έχει αναπαραχθεί πλέον με συνθετικές μπογιές, χωρίς όμως τη χαρακτηριστική του υφή.

Κιννάβαρι

Το χρώμα κιννάβαρι φτιαχνόταν από… κιννάβαρη, που περιέχει εξαιρετικά τοξικές ποσότητες υδραργύρου. Λέγεται πως οι μεταλλωρύχοι που την εξόρυσσαν, ζούσαν περίπου 3 χρόνια, επειδή ήταν υπερβολικά τοξική. Η κιννάβαρη χρησιμοποιήθηκε κυρίως στην Κίνα κατά τον 4ο με 6ο αιώνα προ Χριστού.  Πλέον δεν υπάρχει κάποιο χρώμα που έχει την ίδια αδιαφάνεια με την κιννάβαρη.

Ινδικό Κίτρινο

Το κίτρινο αυτό φτιαχνόταν με τη θυσία ενός συγκεκριμένου είδους αγελάδων που τρεφόταν μόνο από νερό και φύλλα μάνγκο. Αυτές οι αγελάδες μετά ουρούσαν πάνω στην άμμο, η οποία κατόπιν -νωπή- συλλεγόταν και σκονιζόταν σε «ινδικό κίτρινο». Πλέον, αν και δεν υπάρχει ακριβής αναπαραγωγή του χρώματος, υπάρχουν χρώματα με παρόμοια απόχρωση.

Κυανό

Στις μέρες μας το κυανό χαρακτηρίζει 2 είδη μπλε χρωμάτων, το τυρκουάζ και το «lapis lazuli» ή βασιλικό μπλε, στο οποίο αναφέρομαι. Είναι ένα χρώμα που αν και παράγεται ακόμη, δεν χρησιμοποιείται συχνά λόγω του κόστους του. Αυτό συμβαίνει διότι βρίσκεται μόνο στα ορυχεία του Αφγανιστάν. Χρησιμοποιήθηκε κυρίως στην αρχαία Κίνα και Αίγυπτο, στην κεραμική και την υφαντουργία, αλλά όχι στη ζωγραφική.

Realgar

Η λέξη του ονόματος του χρώματος δεν έχει αντιστοιχία στα ελληνικά. Το χρώμα αυτό φτιαχνόταν από αρσενικό όπως το σμαραγδένιο πράσινο και χρησιμοποιούταν στα εκρηκτικά. Το realgar είναι τόσο τοξικό που αφαιρεί τις τρίχες του σώματος και κάποιοι το χρησιμοποιούν ακόμη γι’ αυτό τον σκοπό. Η αναπαραγωγή του χρώματος στην σημερινή εποχή δεν έχει γίνει ακόμα.

Μπλε Μαγγανίου

Το μπλε αυτό δημιουργήθηκε από έναν επιστήμονα το 1907 από μια μείξη μαγγανίου που θέρμανε. Χρησιμοποιούνταν κυρίως για την κατασκευή τσιμέντου για πισίνες. Γύρω στο 1970 όμως απαγορεύτηκε η χρήση του λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής του και λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών.

Ιβουάρ Μαύρο

Το μαύρο αυτό φτιαχνόταν από τη συλλογή ιβουάρ από τα καμένα κόκαλα διάφορων ζώων όπως ελέφαντες, ρινόκερους, ναρβάλ, μεγάλα ελάφια και θαλάσσιους ίππους.

Διαπιστώνουμε ότι τα χρώματα στο παρελθόν ήταν κάτι περισσότερο από χρωστικές ουσίες, δηλαδή απλώς ένα εργαλείο για τις εικαστικές τέχνες. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι έφεραν τη δική τους ιστορία/ταυτότητα και προσέδιδαν στο καλλιτεχνικό έργο ή το οποιοδήποτε αντικείμενο μία ξεχωριστή μυστική οντότητα πέρα από αυτή που συναντά το ανθρώπινο βλέμμα…

Αλεξάνδρα Σαλαγιάννη

Χρώμα: Μια σύντομη ιστορική αναδρομή https://graficnotes.blogspot.com/2012/11/blog-post_6.html

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

]]> https://schoolpress.sch.gr/periodista/archives/1516/feed 1 https://schoolpress.sch.gr/periodista/archives/1101 https://schoolpress.sch.gr/periodista/archives/1101#comments Thu, 28 Apr 2022 21:41:01 +0000 Σαλαγιάννη Αλεξάνδρα http://schoolpress.sch.gr/periodista/?p=1101 [...]]]> Λαγός

Ο ευρωπαϊκός λαγός, γνωστός και απλά ως λαγός. Το μήκος του κυμαίνεται από τα 50 εκ. στα 75 εκ. Το βάρος του φτάνει τα 4-6 κιλά. Το τρίχωμά του αποτελείται από κοντές τρίχες σαν μαλλί και μακριές σαν στάχυα. Αλλάζει χρώμα ανάλογα με την εποχή και το περιβάλλον, είναι γρήγορο και ευκίνητο ζώο. Τρέχει με 70 χιλιόμετρα την ώρα, αλλά ποτέ σε ευθεία, έτσι ώστε να παραπλανά τους διώκτες του! Μπορεί να πηδήξει πάνω από 5 μέτρα! Είναι είδος γηγενές στην Ευρώπη και σε ορισμένα μέρη της Ασίας, ενώ εισήχθη και σε περιοχές της Βορείου και της Νοτίου Αμερικής και της Αυστραλίας, καθώς και στη Νέα Ζηλανδία, όπου μεταφέρθηκε από τους αποίκους. Κατοικεί σε ποικιλία βιότοπων, από ερήμους και εύφορες πεδιάδες και δασώδεις βουνοπλαγιές μέχρι την τάιγκα του μακρινού βορρά.

Η περίοδος αναπαραγωγής του διαρκεί από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο. Οι θηλυκοί λαγοί γεννούν μέχρι τρεις φορές τον χρόνο, τρία με τέσσερα μικρά, σε φωλιές που σκάβουν κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Ο ευρωπαϊκός λαγός είναι φυτοφάγο ζώο και τρέφεται κυρίως με χόρτα, καλαμπόκι, σιτάρι και καρότα. Αποτελεί θήραμα για διάφορα ζώα και βασίζεται στην ταχύτητά του για να ξεφύγει. Αν και πρόκειται κυρίως για νυκτόβια ζώα, κατά τη διάρκεια της άνοιξης μπορεί να δει κανείς λαγούς τη μέρα να τρέχουν και να κυνηγιούνται στα χωράφια…

Σύμφωνα με τη λίστα της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης, ο Ευρωπαϊκός Λαγός κατατάσσεται στα είδη ελάχιστης ανησυχίας, αν και από τη δεκαετία του ΄60 ο πληθυσμός τους στην Ευρώπη μειώνεται. Η μείωση του πληθυσμού του οφείλεται στο κυνήγι και στις αλλαγές στη γεωργία.

Ο Λαγός του … Πάσχα

Το λαγουδάκι του Πάσχα είναι φολκλορική φιγούρα και ταυτόχρονα σύμβολο της Άνοιξης σε πολλές βορειοευρωπαϊκές χώρες. Απεικονίζεται σαν λαγός που φορά ρούχα και κρατά πασχαλινά αυγά. Οι ρίζες του βρίσκονται στην Λουθηρανή Γερμανία, όπου κατά το έθιμο είχε το ρόλο του δικαστή και αξιολογούσε τη συμπεριφορά των μικρών παιδιών και την αρχή των εορτών του Πάσχα. Εκτός από τα αυγά, συχνά κρατούσε καραμέλες και έφερνε παιχνίδια στα σπίτια των μικρών παιδιών, έθιμο παρόμοιο με αυτό του Άγιου Βασίλη την Πρωτοχρονιά.

Από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια στις Ορθόδοξες εκκλησίες, υπήρχε το έθιμο της αποχής κατά τη διάρκεια της νηστείας της Σαρακοστής από τα αυγά. Για να τα διατηρήσει κανείς πρέπει να τα βράσει ή να τα ψήσει και να αρχίσει να τα καταναλώνει όταν η νηστεία τελειώσει. Πολλοί Χριστιανοί της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας έβαφαν τα αυγά τους κόκκινα σε αναγνώριση της σταυρικής θυσίας. Χρησιμοποιούσαν επίσης το πράσινο χρώμα. Μετέπειτα οι Προτεστάντες βράζοντας λουλούδια, άλλαζαν το χρώμα των αυγών και διακοσμούσαν τα καλάθια και τις πιατέλες φέρνοντας έτσι την άνοιξη στα σπίτια τους. Σήμερα το έθιμο του Λαγού του Πάσχα υπάρχει σε πολλές Βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες, στον Καναδά καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο λαγός πριν το Πάσχα βάφει τα αυγά του κόκκινα και τα κρύβει στους κήπους, ώστε τα παιδιά το πρωί της Λαμπρής παίζοντας να τα ψάξουν και να τα βρουν.

Αλεξάνδρα Σαλαγιάννη

Jefferson Airplane – White Rabbit 

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Το σώμα της κάμπιας είναι σκεπασμένο με χνούδι και έχει έντονα χρώματα. Τρέφεται με φύλλα -συνήθως ενός συγκεκριμένου μόνο φυτού- και είναι δυνατόν να καταστρέψει ολόκληρες καλλιεργήσιμες εκτάσεις! Η κάμπια κλείνεται μέσα στο κουκούλι της μέχρι να μεταμορφωθεί σε χρυσαλλίδα. Όταν μεγαλώσει αρκετά, τότε το κουκούλι αυτό σπάζει και βγαίνει από μέσα η χρυσαλλίδα που εσωτερικά μεταμορφώνεται σιγά-σιγά σε πεταλούδα…

Η κυπριακή κάμπια ή κοινώς το «μαρτούι» είναι ενδημικό είδος της Κύπρου. Εμφανίζεται κυρίως στα τέλη Φλεβάρη με αρχές Μάρτη, γι΄ αυτό και ονομάζεται έτσι. Το σώμα της έχει χρώμα μαύρο και είναι καλυμμένο με χνούδι. Έχει πολύ μικρό μέγεθος που φτάνει μέχρι και τις 8 ίντσες. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτού του μοναδικού είδους κάμπιας είναι ότι από τη στιγμή που θα εκκολαφθούν από το κουκούλι τους, μένουν συσσωρευμένες αρκετές μαζί σε ένα σημείο και όταν περίπου φτάσουν να έχουν μέγεθος 1 με 2 ίντσες, τότε σκορπίζονται σε διαφορετικά σημεία στο χώρο.

Η εικόνα που δημιουργούν στη φύση είναι σαν μια μαύρη μικρή μπάλα. Όλες οι κάμπιες βρίσκονται η μία πάνω στην άλλη, μέχρι να μεγαλώσουν αρκετά και να ελευθερωθούν από το κουκούλι τους. Αποτελούν τροφή για πουλιά και άλλα διάφορα μικρά έντομα, γι΄ αυτό και μερικά είδη κάμπιας έχουν ιδιαίτερους χρωματισμούς που τους επιτρέπουν να καμουφλάρονται στη φύση. Το είδος της κυπριακής κάμπιας είναι δηλητηριώδες και ξεχωρίζει στη φύση λόγω του έντονου μαύρου χρώματος.

Υπάρχει η πεποίθηση ότι αν κάποιος πατήσει τα «μαρτούθκια» εσκεμμένα ή από απροσεξία, τότε θα μείνει φαλακρός για πάντα. Η μόνη λύση για να αποφύγει κανείς τη κακοτυχία αυτή είναι να φορά ένα «μαρτάκι»…

Έχουν μακρύ λαιμό, αναλογικά βαρύ σώμα, μεγάλα πόδια, ενώ πετούν με αργά χτυπήματα των φτερών και τον λαιμό εκτεταμένο. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι το μήκος τού λαιμού τους, ο οποίος φέρει 23-25 σπονδύλους, αντί των 18-19 που φέρουν τα υπόλοιπα χηνόμορφα! Τα είδη που ζουν στο Βόρειο Ημισφαίριο έχουν μια πολύ επιμήκη τραχεία, η οποία συστρέφεται στο στέρνο, διάταξη που απαντάται και στα γερανόμορφα.

Μεταναστεύουν πετώντας σε διαγώνιο σχηματισμό ή σε σχηματισμό V (βλ. εικόνα παρακάτω), πετώντας σε μεγάλο ύψος. Κανένα άλλο υδρόβιο πουλί δε φτάνει την ταχύτητα με την οποία κινείται ο κύκνος -είτε στο νερό είτε στον αέρα. Τρέφονται με υδρόβια φυτά τσαλαβουτώντας επιφανειακά στα ρηχά νερά, χωρίς να καταδυθούν. Είτε κολυμπούν είτε στέκονται, συχνά διπλώνουν το ένα πόδι πίσω στην πλάτη. Το αρσενικό και το θηλυκό έχουν παρόμοια εμφάνιση.

Αντίθετα με την κοινή γνώμη, οι κύκνοι παράγουν μια ποικιλία φωνών. Είναι κοινωνικοί, εκτός από την περίοδο της αναπαραγωγής. Τότε, κάθε ζευγάρι απομονώνεται στην εδαφική του περιοχή, την οποία υπερασπίζεται σθεναρά εναντίον των καταπατητών. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαθέσιμη εδαφική ζώνη είναι περιορισμένη, τα πουλιά φωλιάζουν σε αποικίες. Η φωλιά, η οποία χτίζεται συνήθως στις όχθες και μερικές φορές επιπλέει, αποτελείται από έναν σωρό υδρόβιων φυτών, τα οποία συλλέγουν τόσο το αρσενικό όσο και το θηλυκό. Τρέφονται με σπόρους και ρίζες φυτών, σκουλήκια και όστρακα.

Οι κύκνοι ζευγαρώνουν με έναν σύντροφο ισόβια. Η ερωτική συμπεριφορά τους περιλαμβάνει αμοιβαίο βύθισμα του ράμφους ή στάσεις με τα κεφάλια τους ενωμένα. Το θηλυκό επωάζει κατά μέσον όρο 6 αβγά, ανοιχτόχρωμα και χωρίς κηλίδες, ενώ το αρσενικό μένει «άγρυπνος φύλακας»! Σε μερικά είδη κύκνων, το αρσενικό συμμετέχει και στην επώαση! Σε περίπτωση επίθεσης, αφού απωθήσουν τον εχθρό, οι κύκνοι παράγουν μια θριαμβευτική κραυγή, όπως και οι χήνες.

Τα μικρά γεννιούνται με κοντό λαιμό και χνουδωτά, αν και είναι ικανά να πετούν και να κολυμπούν μόλις μερικές ώρες αφού εκκολαφθούν. Οι γονείς τα φροντίζουν προσεκτικά για πολλούς μήνες, ενώ σε ορισμένα είδη η μητέρα τα μεταφέρει στην πλάτη της. Τα νεαρά, ανώριμα άτομα φέρουν γκρι ή καφέ στικτό φτέρωμα για 2 ή και περισσότερα χρόνια. Οι κύκνοι ενηλικιώνονται κατά το 3ο ή 4ο έτος και το προσδόκιμο ζωής τους φτάνει τα 20 έτη σε φυσική κατάσταση, μέχρι και τα 50 έτη σε κατάσταση αιχμαλωσίας.

Ο Κύκνος διαθέτει πλήθος αρετών, συμπεριλαμβανομένης της αγάπης, της χάρης, της αγνότητας, της ομορφιάς και της ειλικρίνειας. Στην αρχαιότητα αποτελούσε σύμβολο της θεάς του έρωτα, Αφροδίτης. Μην ξεχνάμε ότι κι ο Δίας για να πλησιάσει τη Λήδα πήρε τη μορφή κύκνου και από την ένωσή τους δημιουργήθηκε η πιο όμορφη γυναίκα, η ωραία Ελένη…

Οι Κέλτες πίστευαν ότι οι κύκνοι ήταν καλοπροαίρετες θεότητες και ο θρύλος λέει ότι οι εικόνες τους σφυρηλατήθηκαν σε ασημένια μενταγιόν για να φοριούνται γύρω από το λαιμό για προστασία. Στον Ινδουισμό, ο Κύκνος είναι γνωστό ως το πουλί «Hamsa» και σηματοδοτεί τον Θείο Νου και την Αναπνοή του Πνεύματος. Ο Κύκνος είναι επίσης ένα άλλο σύμβολο της Παναγίας και συμβολίζει την καθαρότητα της ψυχής και την αγάπη.

Brahma on Hamsa

Πολύ συχνά «εμφανίζεται» σε έργα τέχνης, καθώς ενέπνευσε πολλούς καλλιτέχνες! Η Λίμνη των Κύκνων λόγου χάρη, αποτελεί μια από τις δημοφιλέστερες παραστάσεις μπαλέτου! Το ασχημόπαπο που έγινε κύκνος αποτελεί πλέον ένα από τα πιο δημοφιλή, κλασικά παραμύθια. Στο σινεμά, ο Μαύρος Κύκνος (Black Swan), ένα αμερικανικό ψυχολογικό θρίλερ σε σκηνοθεσία Ντάρεν Αρονόφσκι, μας δίνει μια άλλη «πιο σκοτεινή» διάσταση αυτού του αριστοκρατικού πουλιού!

Όπως και να δούμε όμως έναν κύκνο, το σίγουρο είναι πως θα αντικρίσουμε την αψεγάδιαστη ομορφιά… Κι ίσως κι ένα από τα ωραιότερα κοπλιμέντα που μπορεί να ακούσει μια γυναίκα είναι πως διαθέτει λαιμό κύκνου! Ακόμα και η φράση «κύκνειο άσμα» παραπέμπει σε κάτι μοναδικό και ξεχωριστό που γεννήθηκε λίγο πριν κάποιος πεθάνει…

Τσαϊκόφσκι – Η Λίμνη Των Κύκνων

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Πηγές:

https://www.thes.gr/parousiaseis/o-thrylos-tou-kyknou/

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CE%BA%CE%BD%CE%BF%CF%82_(%CF%80%CF%84%CE%B7%CE%BD%CF%8C)