Στο παρελθόν οι κάτοικοι της Δυτικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα της Φλώρινας αξιοποιούσαν όσο καλύτερα μπορούσαν τα τοπικά προϊόντα της περιοχής, όπως τα φασόλια, τις πιπεριές Φλωρίνης, τα χόρτα, τα κρέατα, τα τυριά και τα λιμνίσια ψάρια (γριβάδια, τσιρόνια). Με αυτά τα υλικά δημιουργούσαν απλά, νόστιμα και θρεπτικά φαγητά, τα οποία αποτελούσαν βασικό κομμάτι της καθημερινής τους διατροφής. Επιπλέον, επειδή ήταν σημαντικό να μπορούν να διατηρούν τα τρόφιμα για μεγάλο χρονικό διάστημα, χρησιμοποιούσαν παραδοσιακούς τρόπους αποθήκευσης και συντήρησης, τους οποίους και γνωρίσαμε μέσα από την εργασία μας. Πολλές από αυτές τις τεχνικές χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα, όπως η ξήρανση στον ήλιο, η διατήρηση σε βάζα, τα τουρσιά κ.α.

Για τη δημιουργία του περιοδικού συλλέξαμε πληροφορίες και συνταγές από συγγενείς μας, όπως γονείς, γιαγιάδες και θείες, οι οποίοι μοιράστηκαν με χαρά μαζί μας παλιές οικογενειακές συνταγές. Επίσης, χρησιμοποιήσαμε παλιά βιβλία μαγειρικής και άλλες πηγές, ώστε να βρούμε παραδοσιακά φαγητά και γλυκά.

Οι μαθητές/τριες και οι εκπαιδευτικοί του 1ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας.

Για το σερβίρισμα

ελαιόλαδο, ξίδι, αλάτι

Εκτέλεση

Πλένουμε καλά τις πιπεριές και τις στεγνώνουμε. Τις ψήνουμε και από τις δύο πλευρές στα κάρβουνα, στο γκριλ ή στο φούρνο μέχρι να μαλακώσουν και να μαυρίσει η φλούδα τους. Αν τις ψήσουμε στον φούρνο, τοποθετούμε τις πιπεριές σε ένα ταψί στρωμένο με λαδόκολλα.

Μόλις ψηθούν τις βάζουμε σε ένα βαθύ πιάτο, τις σκεπάζουμε με μεμβράνη και τις αφήνουμε για περίπου 30 λεπτά. Στη συνέχεια τις ξεφλουδίζουμε, αφαιρούμε τα κοτσάνια και τους σπόρους.

Τις σερβίρουμε με ελαιόλαδο, αλάτι και ξίδι.

 Οι καθαρισμένες πιπεριές μπορούν να αποθηκευτούν στην κατάψυξη, χωρισμένες σε μερίδες μέσα σε σακουλάκια.

1 κιλό πιπεριές Φλωρίνης

3-4 σκελίδες σκόρδο

2 ώριμες ντομάτες

2 καυτερές πιπερίτσες

αλάτι

ξύδι

ελαιόλαδο

Εκτέλεση
Πλένουμε τις πιπεριές και τις καυτερές πιπερίτσες και τις ψήνουμε για λίγη ώρα στον φούρνο μέχρι να μαλακώσουν. Αφού κρυώσουν, τις ψιλοκόβουμε.

Ξεφλουδίζουμε τις ντομάτες, αφαιρούμε τους σπόρους και τις κόβουμε σε μικρά κομμάτια. Καθαρίζουμε και ψιλοκόβουμε τις σκελίδες σκόρδου.

Βάζουμε όλα τα υλικά στο μπλέντερ, προσθέτουμε λίγο ξίδι, ελαιόλαδο και αλάτι και τα χτυπάμε μέχρι να γίνουν μια ομοιόμορφη, κρεμώδης σάλτσα.

Τρόποι συντήρησης

1. Η σάλτσα μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο έως μια εβδομάδα σε γυάλινο βάζο. Ρίχνουμε λίγο ελαιόλαδο στην επιφάνεια της σάλτσας. Κλείνουμε καλά το βάζο και το φυλάσσουμε στο ψυγείο.

2. Η σάλτσα μπορεί επίσης να διατηρηθεί στην κατάψυξη για περίπου 3-4 μήνες σε σακουλάκια.

3. Βράζουμε τη σάλτσα και όσο είναι ακόμη ζεστή τη βάζουμε σε αποστειρωμένα γυάλινα βάζα. Κλείνουμε καλά τα βάζα και τα αφήνουμε να κρυώσουν ανάποδα, ώστε να δημιουργηθεί κενό αέρος. Τα βάζα φυλάσσονται σε δροσερό και σκοτεινό μέρος ή στο ψυγείο μετά το άνοιγμα.

Κόκκινες καυτερές πιπεριές

Εκτέλεση
Με σακοράφα περνάμε τις κόκκινες καυτερές πιπεριές σε κλωστή, τις κρεμάμε και τις αφήνουμε στον ήλιο για 10–15 ημέρες, μέχρι να ξεραθούν καλά.

Στη συνέχεια τις τρίβουμε με τα χέρια (προσέχοντας να μην φέρουμε τα χέρια σε επαφή με τα μάτια μας).

Απλώνουμε τις τριμμένες πιπεριές σε ένα ταψί και τις αφήνουμε για 2–3 ώρες ακόμη στον ήλιο, ώστε να φύγει η υγρασία.

Τέλος, αποθηκεύουμε τις τριμμένες πιπεριές (μπούκοβο) σε γυάλινα βάζα.

Το μπούκοβο χρησιμοποιείται ως καρύκευμα σε πικάντικα φαγητά και σε άλλες συνταγές. Μπορεί να προστεθεί στη φασολάδα ή στον κιμά για μακαρόνια. Επίσης ταιριάζει σε ψητά ή τηγανητά κρέατα, σε πατάτες φούρνου ή σάλτσες ντομάτας δίνοντας πιο έντονη και πικάντικη γεύση.

2-3 κουταλιές αλεύρι

1/2 ποτήρι κρασιού λάδι ή λίπος

λίγη ντομάτα

νερό

αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση

Ζεσταίνουμε το λάδι ή το βούτυρο σε μια κατσαρόλα, ρίχνουμε το αλεύρι και το καβουρντίζουμε καλά. Στη συνέχεια, ρίχνουμε λίγο χλιαρό νερό, τη ντομάτα και αφήνουμε το μείγμα να βράσει σε σιγανή φωτιά. Ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα για να μη σβολιάσει. Σε 5 λεπτά είναι έτοιμο.

Προτάσεις

Με αυγά: Όταν αρχίζει να πήζει το Μακάλο μπορούμε να ρίξουμε 5-6 αυγά.

Με φέτα τηγανητή: Κόβουμε το τυρί σε χοντροκομμένες φέτες, τις αλευρώνουμε και τις τηγανίζουμε. Στο λάδι που τηγανίστηκε το τυρί, φτιάχνουμε το Μακάλο ακολουθώντας τη βασική συνταγή.

Με κοτόπουλο: Κόβουμε το κοτόπουλο μερίδες. Το βράζουμε ή το τηγανίζουμε. Στο ίδιο λάδι ή λίπος καβουρντίζουμε το αλεύρι. Ρίχνουμε σκόρδο ψιλοκομμένο, ντομάτα, ελάχιστο ξύδι, αλατοπίπερο. Αφού βράσει 3-4 λεπτά το κουρκούτι, ρίχνουμε τα κομμάτια του κοτόπουλου. Το αφήνουμε να βράσει σε σιγανή φωτιά και να μείνει όσο ρευστό θέλουμε.

Με κεφτέδες: Κεφτέδες Μακάλο.

Για τους κεφτέδες

700 γρ. κιμά

1 μέτριο κρεμμύδι τριμμένο

1 αυγό

3 φέτες μπαγιάτικο ψωμί χωρίς κόρα

σκόρδο

μαϊντανό ψιλοκομμένο

αλάτι, πιπέρι

αλεύρι για το αλεύρωμα

ελαιόλαδο για το τηγάνισμα

Για τη σάλτσα

3 κ.σ. αλεύρι

ελαιόλαδο

σκόρδο ψιλοκομμένο

ζωμό κότας ή νερό

αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση

Σε μπολ ζυμώνουμε όλα τα υλικά για τους κεφτέδες. Αφήνουμε το μείγμα στο ψυγείο για 10–15 λεπτά.

Πλάθουμε μέτριους κεφτέδες, τους αλευρώνουμε ελαφρά και τους τηγανίζουμε σε ελαιόλαδο. Bγάζουμε τους κεφτέδες σε ένα πιάτο.

Στο λάδι που τηγανίσαμε τους κεφτέδες, ρίχνουμε το αλεύρι και το καβουρδίζουμε, προσθέτουμε το αλάτι και το πιπέρι. Στη συνέχεια, προσθέτουμε σταδιακά τον ζωμό ή το νερό, ανακατεύοντας με ξύλινη κουτάλα μέχρι να «δέσει» η σάλτσα.

Βάζουμε μέσα τους τηγανισμένους κεφτέδες και το ψιλοκομμένο σκόρδο και σιγοβράζουμε για 5–10 λεπτά μέχρι να «δέσει» καλά η σάλτσα. Αν χρειαστεί προσθέτουμε λίγο ζωμό ή νερό.

Το φαγητό γίνεται αν αντί για κεφτέδες βάλουμε τηγανητό μπακαλιάρο.

Του Ραφαήλ και του Άρη.

]]> https://schoolpress.sch.gr/polyxromesparemvaseis/archives/112/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/polyxromesparemvaseis/archives/102 https://schoolpress.sch.gr/polyxromesparemvaseis/archives/102#comments Fri, 29 May 2026 13:27:06 +0000 ΣΟΛΩΜΟΥ ΕΡΜΙΟΝΗ http://schoolpress.sch.gr/polyxromesparemvaseis/?p=102 ....]]> Υλικά

500 γραμμάρια φασόλια γίγαντες

2 ώριμες ντομάτες

1 μέτριο κρεμμύδι ψιλοκομμένο

1 καρότο

1/2 λεμόνι

ελαιόλαδο

σέλινο

μαϊντανό

ξερό δυόσμο

ρίγανη

αλάτι

πιπέρι (μαύρο και κόκκινο)

Εκτέλεση

Μουλιάζουμε τα φασόλια σε άφθονο νερό από το βράδυ μέχρι το πρωί (περίπου 10 ώρες). Στη συνέχεια τα ξεπλένουμε καλά και τα στραγγίζουμε.

Έπειτα τα βράζουμε μαζί με το ψιλοκομμένο καρότο, το σέλινο, το κρεμμύδι και το μαϊντανό, προσθέτοντας άφθονο νερό, μέχρι να μαλακώσουν.

Όταν βράσουν, τα βγάζουμε από την κατσαρόλα, τα στραγγίζουμε και τα τοποθετούμε σε ένα ταψί, στο οποίο έχουμε ήδη προσθέσει αρκετό ελαιόλαδο, σάλτσα ντομάτας, αλάτι, μαύρο πιπέρι, κόκκινο πιπέρι, ρίγανη, ξερό δυόσμο και λίγο λεμόνι.

Από το ζουμί μέσα στο οποίο έβρασαν τα φασόλια, προσθέτουμε στο ταψί τόσο όσο να καλυφθούν ελαφρά.

Ψήνουμε σε μέτριο φούρνο για περίπου 30 λεπτά, μέχρι να μείνουν με το λάδι τους.

Για τη ζύμη

1 κιλό αλεύρι

2 φλιτζάνια χλιαρό νερό

1 1/2 κουταλάκι λάδι

αλάτι

150 γρ. βούτυρο

Για τη γέμιση

1 κιλό φέτα τριμμένη

3 αυγά

1/2 φλιτζάνι γάλα

πιπέρι

Εκτέλεση

Για τη ζύμη

Σε μια λεκάνη βάζουμε το αλεύρι (κρατάμε μια μικρή ποσότητα για το άνοιγμα των φύλλων). Ανοίγουμε στη μέση του αλευριού μια λακκούβα και ρίχνουμε το λάδι και το αλάτι. Ζυμώνουμε τα υλικά ρίχνοντας σταδιακά το χλιαρό νερό μέχρι να σχηματιστεί μια ομοιόμορφη, λεία και απαλή ζύμη. Χωρίζουμε τη ζύμη σε δύο ίσα κομμάτια, βάζουμε το ένα σε αλευρωμένο σκεύος και το σκεπάζουμε με μια πετσέτα και το αφήνουμε «να ξεκουραστεί».

Αλευρώνουμε την επιφάνεια εργασίας και ανοίγουμε με τον πλάστη το άλλο κομμάτι ζύμης, αλευρώνοντάς το κάθε τόσο ώστε να μην κολλάει. Το φύλλο πρέπει να έχει μέγεθος λίγο μεγαλύτερο από το ταψί. Τοποθετούμε το φύλλο σε καλά βουτυρωμένο ταψί, αφήνοντας τις άκρες να εξέχουν, ώστε να μπορέσουμε στη συνέχεια να τις γυρίσουμε προς τα μέσα. Βουτυρώνουμε καλά το φύλλο.

Για τη γέμιση

Σε μια λεκάνη τρίβουμε τη φέτα, χτυπάμε τα αυγά με το γάλα και τα προσθέτουμε στη λεκάνη. Ρίχνουμε το πιπέρι και το αλάτι και ανακατεύουμε καλά τα υλικά με ένα πιρούνι. Απλώνουμε ομοιόμορφα τη γέμιση στο φύλλο στο ταψί. Ανοίγουμε και το δεύτερο φύλλο, το τοποθετούμε πάνω από τη γέμιση και το βουτυρώνουμε. Στη συνέχεια γυρίζουμε τις άκρες που περίσσεψαν από το πρώτο φύλλο προς τα μέσα και τις πιέζουμε τα δάχτυλά μας να σχηματίσουν σούρες.

Ψήνουμε την τυρόπιτα στους 180°C για περίπου 1 ώρα.

Στο παρελθόν, οι νοικοκυρές έψηναν τις πίτες στα αρτοποιεία της γειτονιάς, αλλά και στον φούρνο της σόμπας του σπιτιού και στη γάστρα.

Τα τσιρόνια είναι μικρά, ενδημικά ψάρια της Μεγάλης και Μικρής Πρέσπας με μήκος 12-15 εκ.. Ψαρεύονται κυρίως τους χειμερινούς μήνες. Αποτελούν τη βασική τροφή των πελεκάνων. Χαρακτηριστική εικόνα των Πρεσπών είναι οι αρμαθιές τσιρονιών που ξεραίνονται στον ήλιο.

Υλικά

1 κιλό πιπεριές Φλωρίνης

2 μέτριες ντομάτες

μια αρμαθιά τσιρόνια λιαστά

ελαιόλαδο

σκόρδο ή/και μαϊντανό (προαιρετικά)

Εκτέλεση

Τοποθετούμε τα λιαστά τσιρόνια σε ταψί και τα ψήνουμε στον φούρνο για 15 λεπτά. Τα βγάζουμε και τα αφήνουμε σε χλιαρό νερό, μέχρι να μαλακώσει η πέτσα τους, την οποία απομακρύνουμε ξύνοντας με ένα μαχαιράκι. Τα ξεπλένουμε καλά και είναι έτοιμα.

Ψήνουμε τις πιπεριές επάνω στη σόμπα (ή τη σχάρα). Τις τοποθετούμε σε σακούλα μέχρι να «ιδρώσουν» και στη συνέχεια τις ξεφλουδίζουμε.

Ψιλοκόβουμε τις πιπεριές και τις ντομάτες και τις βάζουμε σε μεγάλο τηγάνι με ελαιόλαδο για 15 λεπτά ανακατεύοντας μέχρι να «δέσει» η σάλτσα. Προσθέτουμε τα τσιρόνια στη σάλτσα 5 λεπτά προτού ετοιμαστεί.

Συνταγή της Σοφίας.

2 καυτερές πιπεριές φρέσκες

2 πιπεριές κόκκινες

3 ντομάτες ψιλοκομμένες

3 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένο

αλάτι

ελαιόλαδο

Εκτέλεση

Πλένουμε καλά όλα τα υλικά και στραγγίζουμε τις πιπεριές. Κόβουμε τις πιπεριές γλυκές και καυτερές σε μέτρια κομμάτια, τις αλατίζουμε και τις τηγανίζουμε μέχρι να πάρουν χρώμα.

Μετά ρίχνουμε την ντομάτα και το σκόρδο. Συνεχίζουμε να ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα και τα τηγανίζουμε μέχρι να εξατμιστεί το νερό ντομάτας-πιπεριάς.

Ύστερα από 15 λεπτά το φαγητό είναι έτοιμο για σερβίρισμα.

Συνταγή της μητέρας του Αρή.