Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου, σηματοδοτεί την υιοθέτηση της Σύμβασης για τους Υγροτόπους (Σύμβαση Ραμσάρ) το 1971, η οποία αποτελεί ορόσημο για την προστασία αυτών των πολύτιμων οικοσυστημάτων. Οι υγρότοποι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, στη ρύθμιση του κλίματος και στην εξασφάλιση φυσικών πόρων, καθιστώντας τους απαραίτητους για την ανθρώπινη επιβίωση.
Υγρότοποι για το κοινό μας μέλλον
Οι υγρότοποι είναι οικοσυστήματα όπου το νερό αποτελεί τον πρωταρχικό παράγοντα διαμόρφωσης του περιβάλλοντος και της πανίδας και χλωρίδας που το συνοδεύουν. Η ευρύτερη έννοια του όρου περιλαμβάνει τόσο τα γλυκά όσο και τα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα, όπως οι λίμνες και τα ποτάμια, υπόγειοι υδροφόροι ορίζοντες, έλη και βάλτοι, υγρά λιβάδια, τυρφώνες, οάσεις, εκβολές ποταμών, δέλτα και παλιρροιακές πεδιάδες, μαγκρόβια και άλλες παράκτιες περιοχές, κοραλλιογενείς ύφαλοι, καθώς και τεχνητές τοποθεσίες όπως μικρές τεχνητές λίμνες, ορυζώνες, ταμιευτήρες και αλυκές.
Αυτά τα εδάφη είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τη φύση, δεδομένης της εγγενούς τους αξίας και των ωφελειών που παρέχουν, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής, κλιματικής, οικολογικής, κοινωνικής, οικονομικής, επιστημονικής, εκπαιδευτικής, πολιτιστικής, ψυχαγωγικής και αισθητικής συμβολής τους στην αειφόρο ανάπτυξη και την ανθρώπινη ευημερία.
Αν και καλύπτουν μόνο περίπου το 6% της χερσαίας επιφάνειας της Γης, το 40% όλων των φυτικών και ζωικών ειδών ζουν ή αναπαράγονται στους υγροτόπους. Η βιοποικιλότητα των υγροτόπων είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία μας, την τροφική μας αλυσίδα, τον τουρισμό και τις θέσεις εργασίας. Οι υγρότοποι είναι αναντικατάστατοι τόσο για τον άνθρωπο όσο και για τα υπόλοιπα οικοσυστήματα και το κλίμα μας, παρέχοντας θεμελιώδεις οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως η ρύθμιση του νερού, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των πλημμυρών και της καθαρότητάς του. Πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως εξαρτώνται από τους υγροτόπους για την επιβίωσή τους – δηλαδή περίπου ένας στους οκτώ ανθρώπους στη Γη.
Το μέλλον μας εξαρτάται από αυτούς
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Υγροτόπων είναι “Προστατεύοντας τους υγροτόπους για το κοινό μας μέλλον”.
Επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο της Σύμβασης Ραμσάρ, ηγετική αρχή για τη διεθνή αυτή ημέρα, και μάθετε περισσότερα για τη σημασία αυτών των οικοσυστημάτων. Δώστε φωνή στη φύση χρησιμοποιώντας το διαθέσιμο υλικό σε διάφορες γλώσσες.
Γιατί βρίσκονται σε κίνδυνο
Οι υγρότοποι συγκαταλέγονται στα οικοσυστήματα με τους υψηλότερους ρυθμούς παρακμής, απώλειας και υποβάθμισης. Οι τρέχουσες αρνητικές τάσεις στη βιοποικιλότητα και τις λειτουργίες των οικοσυστημάτων αναμένεται να συνεχιστούν ως αποτέλεσμα άμεσων και έμμεσων παραγόντων, όπως η ραγδαία αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού, η μη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση και η συναφής τεχνολογική ανάπτυξη και οι δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι υγρότοποι εξαφανίζονται τρεις φορές ταχύτερα από τα δάση και αποτελούν το πιο απειλούμενο οικοσύστημα της Γης. Μέσα σε μόλις 50 χρόνια – από το 1970 – το 35% των παγκόσμιων υγροτόπων έχει χαθεί. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες που οδηγούν στην απώλεια υγροτόπων περιλαμβάνουν την αποστράγγιση και επιχωμάτωση για τη γεωργία και τις κατασκευές, τη ρύπανση, την υπεραλίευση και την υπερεκμετάλλευση πόρων, την εξάπλωση χωροκατακτητικών ειδών και την κλιματική αλλαγή.
Αυτός ο φαύλος κύκλος απώλειας υγροτόπων, απειλούμενων μέσων διαβίωσης και εντεινόμενης φτώχειας οφείλεται στην εσφαλμένη θεώρηση των υγροτόπων ως άχρηστων εκτάσεων αντί για πολύτιμων πηγών εργασίας, εισοδήματος και ουσιωδών οικοσυστημικών υπηρεσιών. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι η αλλαγή νοοτροπίας, ώστε οι κυβερνήσεις και οι κοινότητες να εκτιμήσουν και να δώσουν προτεραιότητα στην προστασία των υγροτόπων.
Γνωρίζατε ότι…
- Περίπου 1 στους 8 ανθρώπους εξασφαλίζει τα προς το ζην από τους υγροτόπους, συμβάλλοντας παράλληλα στην παροχή τροφής, νερού, μεταφορών και αναψυχής.
- Τα τοπία των υγροτόπων έχουν θετική επίδραση στην ψυχική υγεία.
- Οι υγρότοποι προστατεύουν το 60% της ανθρωπότητας που ζει σε παράκτιες περιοχές από καταιγίδες, τυφώνες και τσουνάμι.
Πηγή κειμένου: Πατήστε ΕΔΩ.
