Όλοι μιλάνε για τον πασίγνωστο Αϊνστάιν, μα ήξερες πως υπήρχε ένας σπουδαίος μαθηματικός που ήταν κάτι παραπάνω από μεγάλη βοήθεια για την διατύπωση της θεωρίας της σχετικότητας; Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή γεννήθηκε τις 13 Σεπτεμβρίου του 1873 στο Βερολίνο και απεβίωσε στο Μόναχο στις 2 Φεβρουαρίου του 1950 σε ηλικία. Ο πατέρας του ήταν διπλωμάτης της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ήταν Έλληνας μαθηματικός και διακρίθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρ’όλα αυτά οι γνώσεις του εκτείνονταν και στην φυσική και την αρχαιολογία μα με την μεγαλύτερη συνεισφορά στην επιστήμη να είναι μέσω από τους τομείς της πραγματική ανάλυσης, της συναρτησιακής ανάλυσης και της θεωρίας μέτρου και ολοκλήρωσης. Αυτός και ο Αϊνστάιν ήρθαν σε επαφή όταν ο δεύτερος ζήτησε βοήθεια από κορυφαίους επιστήμονες εργαζόμενος πάνω στην γενική θεωρία της σχετικότητας. Ο Καραθεοδωρή ήταν πρόθυμος να τον βοηθήσει καταλήγοντας έτσι στην διατύπωση της θεωρίας της σχετικότητας, ένα από τα πιο θαυμαστά επιτεύγματα του 20ου αιώνα.
Στα μαθητικά του χρόνια, ο Καραθεοδωρή και και όχι Καραθεοδωρής όπως λανθασμένα αναφέρεται συχνά, είχε δείξει μεγάλη κλίση στα γράμματα και ειδικότερα στα μαθηματικά και είχε κερδίσει σε ηλικία 16 ετών δύο συνεχόμενες χρονιές το βραβείο του πανεθνικού διαγωνισμού μαθηματικών του Βελγίου, κάτι πρωτάκουστο. Στα 18 του γράφτηκε στο τμήμα μηχανικών της βελγικής στρατιωτικής σχολής και το 1898 υπηρέτησε στην Αίγυπτο όπου έλαβε μέρος σε αρδευτικά έργα του Νείλου και την πυραμίδα του Χέοπα. Τρία χρόνια νωρίτερα, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κρήτη για να συναντήσει τον αδερφό του παππού του, γνωρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Μια γνωριμία που θα κρατούσε για πολλά χρόνια, καθώς ο Βενιζέλος εκτιμούσε πολύ τις ικανότητες του Καραθεοδωρή, ο οποίος έγραφε και μελετούσε σε έξι γλώσσες. Ήταν τέτοιος ο ενθουσιασμός του Βενιζέλου μάλιστα, που το 1919 του ζήτησε να ηγηθεί του νεοσύστατου ελληνικού πανεπιστημίου της Σμύρνης. Αυτή η αντίδραση του δεν ήταν καθόλου υπερβολική, καθώς ο Καραθεοδωρή έβρισκε λύσεις σε μαθηματικά προβλήματα που άλλοι μελετητές δεν μπορούσαν να λύσουν. Στην φυσική μάλιστα, θεωρείται από τους μεγαλύτερους «πατέρες» της επιστήμης, αφού έδωσε λύση σε προβλήματα θερμοδυναμικής. Αργότερα, 1922 διορίσθηκε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθήνας και το 1923 στο Μετσόβιο, μα το 1924 απογοητευμένος από την κατάσταση στα φτωχά ελληνικά πανεπιστήμια έφυγε στο εξωτερικό όπου έγινε καθηγητής στο Μόναχο δίπλα σε τεράστια ονόματα της επιστήμης. Παρ’όλα αυτά ξαναγύρισε στην Ελλάδα το 1929 γιατί ο Βενιζέλος ζήτησε την βοήθεια του για την αναδιοργάνωση του Καποδιστριακού και του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου.
Κατά την διάρκεια του ναζισμού, ο Καραθεοδωρή δεν δίστασε να υψώσει ανάστημα. Ως καθηγητής στη ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ έκανε λευκή απεργία, αλλά κανείς δεν τόλμησε να τον ενοχλήσει ή να τον συλλάβει, καθώς οι ναζί φοβούνταν τη διεθνή κατακραυγή.
Σε ηλικία 77 ετών απεβίωσε στο Μόναχο. Μέχρι το τέλος της ζωής δεν σταμάτησε να μελετά και να ασχολείται με τη μεγάλη του αγάπη, τα Μαθηματικά.
Για να κλείσω αυτό το άρθρο θα ήθελα να πω πως από αυτό το άρθρο αξίζει να παρατηρηθεί πως όχι μόνο οι γνωστοί επιστήμονες αξίζουν εύσημα και μία θέση στην ιστορία, μα και οι πιο παρεξηγημένοι, ή οι πιο αφανής. Υπάρχουν τόσοι επιστήμονες που έχουν χαθεί μέσα στα χρόνια, μα χωρίς την ύπαρξη αυτών, η ζωή μας δεν θα ήταν ποτέ όπως είναι τώρα. Από το άρθρο, λοιπόν, κρατήστε αυτό: Αν δεν υπήρχαν άνθρωποι όπως ο Καραθεοδωρή που βοήθησαν σε ανακαλύψεις όπως αυτή του Αϊνστάιν δεν θα είχαν διατυπωθεί ποτέ σημαντικές θεωρίες, ούτε θα είχαν γίνει σπουδαίες ανακαλύψεις. Επομένως, όσο μπορούμε καλό είναι να αναγνωρίζουμε και να βλέπουμε την συνεισφορά και των άλλων και όχι μόνο ενός ανθρώπου σε μία νέα ανακάλυψη. Αυτό γιατί το αποτέλεσμα αυτής είναι συνήθως συλλογικό. Επιπλέον, οι μεγάλοι επιστήμονες για τις θεωρίες τους πατάνε σε ώμους άλλων «γιγάντων» χωρίς αυτό να σημαίνει όμως πως αφαιρείται η αξία από το δικό τους επίτευγμα.
Αρθρογράφος: Γκιντίκα Αντιγόνη
