Το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες» είναι ένα παραδοσιακό, διονυσιακής προέλευσης, δρώμενο της Νάουσας που αναβιώνει την περίοδο της Αποκριάς. Χρονολογείται από τον 18ο αιώνα (περίπου 1705-1706), συνδυάζοντας ιστορικά στοιχεία της Τουρκοκρατίας, τοπικούς θρύλους και αρχαίες τελετές μύησης. Μπουλούκια ανύπαντρων ανδρών χορεύουν στους δρόμους, συνοδεία ζουρνά και νταουλιού.
- Οι Πρωταγωνιστές: Είναι πάντα νέοι άνδρες. Ο Γενίτσαρος φοράει την αρματολίτικη στολή με τον «πρόσωπο» (κέρινη μάσκα) και η Μπούλα(νύφη) είναι άνδρας ντυμένος με γυναικεία ρούχα, φορώντας επίσης μάσκα, που αναπαριστά τη νύφη.
- Ο «Πρόσωπος» (Μάσκα):
Η μάσκα είναι λευκή, κατασκευασμένη από κερί και δέρμα, συμβολίζοντας τον θάνατο και την αναγέννηση, με ρίζες στις τελετές ενηλικίωσης της αρχαιότητας
- Η Διαδικασία:
- Ντύσιμο: Ξεκινά την Κυριακή της Αποκριάς με το ντύσιμο του Γενίτσαρου.
- Προσκύνημα: Τα μπουλούκια επισκέπτονται το Δημαρχείο για να πάρουν την «άδεια» από τον Δήμαρχο.
- Πατινάδα: Ακολουθεί η μεγάλη πατινάδα στους δρόμους της Νάουσας με χορό.
- «Βγάλσιμο» του Προσώπου: Το απόγευμα της Κυριακής, το έθιμο κορυφώνεται με το βγάλσιμο της μάσκας στην πλατεία Αλωνίων.
- Την Δευτέρα στα σπίτια των χορευτών στήνονται τραπέζια με εδέσματα για τους χορευτές και όσους ακολουθούν τα μπουλούκια. Ο κόσμος μπορεί να χορέψει μαζί με τους Γενίτσαρους, οι οποίοι πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι.
- Συμβολισμός: Το έθιμο σχετίζεται με τον θεό Διόνυσο, τον ερχομό της άνοιξης, αλλά και την αντίσταση των Ναουσαίων κατά της Τουρκοκρατίας, τιμώντας τους νεκρούς ήρωες.
- Τοποθεσία: Λαμβάνει χώρα στη Νάουσα, με τα μπουλούκια να χορεύουν σε συγκεκριμένα σημεία της πόλης, όπως η πλατεία Αλωνίων, το δημοτικό πάρκο, η πλατεία Διοικητηρίου, το Δημαρχείο.
