Μπορεί ένας λόγος που γράφτηκε το 356 π.Χ. να εξηγήσει το δράμα που παρακολουθούμε σήμερα στις οθόνες μας; Στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών, με αφορμή το κείμενο του Ισοκράτη «Περί Ειρήνης», αναρωτηθήκαμε αν η ανθρωπότητα έμαθε τελικά κάτι από τα λάθη του παρελθόντος.
Ο Ισοκράτης δεν μιλούσε μόνο για ηθική· μιλούσε για τη λογική και το κοινό συμφέρον. Προειδοποιούσε ότι η «πλεονεξία» και η βία φέρνουν μόνο την καταστροφή, ακόμα και για τον ισχυρό. Σήμερα, με τη Μέση Ανατολή και άλλες γωνιές του πλανήτη να φλέγονται, οι μαθητές του Γ4 πήραν την πένα του μεγάλου ρήτορα.
Στα κείμενα που ακολουθούν, οι μαθητές μας «δανείζουν» τη φωνή τους στον Ισοκράτη και απευθύνονται στους σύγχρονους ηγέτες. Δεν γράφουν απλώς μια σχολική εργασία· καταθέτουν μια επείγουσα έκκληση για ειρήνη, αποδεικνύοντας ότι η φωνή της λογικής παραμένει η ίδια, όσες χιλιετίες κι αν περάσουν.
Ας τους ακούσουμε…
Η Διδάσκουσα
Ευαγγελία Σωτηροπούλου
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Πριν από πολλούς αιώνες, στην αρχαία Αθήνα, είχα τονίσει πως η ειρήνη δεν είναι μια παθητική απουσία πολέμου, αλλά η μοναδική αληθινή πηγή ευτυχίας. Σήμερα, στον 21ο αιώνα, οι λέξεις μου ηχούν πιο επίκαιρες από ποτέ, καθώς η πλεονεξία εξακολουθεί να γεννά συγκρούσεις που αφανίζουν λαούς. Ένα κράτος γίνεται πραγματικά ισχυρό μόνο όταν οι πολίτες του συνεργάζονται με ελεύθερη βούληση και όχι υπό το κράτος του φόβου. Όταν οι άνθρωποι αγωνίζονται για έναν κοινό σκοπό με την αίσθηση του «εμείς», τότε η δύναμη της ομόνοιας ξεπερνά κάθε πολεμική μηχανή.
Η ειρήνη είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο μια χώρα μπορεί να ανθίσει. Όταν τα όπλα σιωπούν, η οικονομία αναπτύσσεται και η δημιουργικότητα αντικαθιστά την καταστροφή. Η παιδεία βελτιώνεται, καθώς τα σχολεία και τα πανεπιστήμια γίνονται κοιτίδες γνώσης και όχι καταφύγια. Ακόμα και το φυσικό περιβάλλον, που σήμερα πληγώνεται ανεπανόρθωτα από τις σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις, βρίσκει τον χώρο να ανακάμψει.
Εσείς, λοιπόν, ως ηγέτες, κρατάτε στα χέρια σας μια τρομερή εξουσία. Καθορίζετε αν το αύριο θα βαφτεί με το χρώμα της ειρήνης ή το αίμα του πολέμου. Σας καλώ, κοιτάζοντας τις τραγικές εικόνες από τις φλεγόμενες περιοχές της εποχής σας, να παραμερίσετε τα όπλα. Επιλέξτε τη συνεργασία και το κοινό συμφέρον αντί για τον πρόσκαιρο εντυπωσιασμό των μαχών. Μόνο μέσα από την ειρηνική συνύπαρξη θα εξασφαλίσετε την πραγματική ευημερία για τους λαούς σας, κάνοντας τον κόσμο μας όχι μόνο πιο εύπορο, αλλά κυρίως πιο ανθρώπινο».
Δέσποινα Σκάρου
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Στέκομαι μπροστά σας σήμερα, κουβαλώντας τις σκέψεις που είχα διατυπώσει πριν από 2.400 χρόνια στην αρχαία Αθήνα. Τότε, έβλεπα την πόλη μου να καταστρέφεται από την αλαζονεία και την επιθυμία να εξουσιάζει τους πάντες. Σήμερα, κοιτάζοντας τις ειδήσεις από την Ουκρανία, τη Γάζα, τη Μέση Ανατολή, νιώθω ότι ο κόσμος δεν έμαθε το μάθημά του.
Όπως έλεγα και τότε, η πραγματική δύναμη μιας χώρας δεν φαίνεται στα όπλα και στους βομβαρδισμούς, αλλά στον σεβασμό που κερδίζει από τους άλλους. Ένα ισχυρό κράτος γίνεται πραγματικά σπουδαίο όταν οι γείτονές του το εμπιστεύονται και δεν το φοβούνται. Η βία φέρνει μόνο μίσος, ενώ η δικαιοσύνη φέρνει συμμάχους που μένουν δίπλα σου επειδή το θέλουν, όχι επειδή εξαναγκάζονται.
Σκεφτείτε τι χάνουμε κάθε μέρα που επιλέγουμε τον πόλεμο. Η ειρήνη δεν είναι απλώς η απουσία μαχών. Είναι η μοναδική κατάσταση στην οποία η οικονομία ανθίζει, τα σχολεία μας λειτουργούν με ασφάλεια και οι τέχνες προοδεύουν. Η πλεονεξία, αυτή η τάση να θέλουμε πάντα περισσότερα εις βάρος των άλλων, στο τέλος αφήνει μόνο ερείπια και δυστυχία, ακόμα και για τους νικητές.
Σας ζητώ λοιπόν να αφήσετε στην άκρη την επιβολή και να επιλέξετε τη λογική. Το χρέος σας δεν είναι να νικήσετε σε έναν πόλεμο, αλλά να κερδίσετε την ευημερία για το μέλλον της ανθρωπότητας. Ας μην περιμένουμε να γίνουν όλα στάχτη για να καταλάβουμε την αξία της ηρεμίας.
Η ειρήνη είναι το μόνο κέρδος που δεν έχει ημερομηνία λήξης.»
Σωτηρία Στάμου
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Αν και έρχομαι από το μακρινό παρελθόν, διαπιστώνω με θλίψη πως τα προβλήματα παραμένουν ίδια. Στην αρχαία Αθήνα διδάσκαμε πως η ειρήνη δεν σημαίνει απλώς να σιωπούν τα όπλα, αλλά να ευημερούν οι άνθρωποι. Σήμερα, παρακολουθώντας όσα διαδραματίζονται στην Ουκρανία, στη Γάζα, στη Μέση Ανατολή αναρωτιέμαι: Γιατί θυσιάζετε τα πάντα στον βωμό της δύναμης;
Η απληστία είναι μια επικίνδυνη παγίδα. Πιστεύετε ίσως πως με τη βία θα κερδίσετε τη δόξα, όμως η βία γεννά μόνο μίσος. Ένα κράτος κερδίζει τον αληθινό σεβασμό όταν προσφέρει βοήθεια και ασφάλεια, όχι όταν απειλεί τους γείτονές του. Αναλογιστείτε πόσα σχολεία θα μπορούσαν να οικοδομηθούν και πόσοι πόροι θα επενδύονταν για τη σωτηρία του περιβάλλοντος, αν οι τεράστιες δαπάνες των εξοπλισμών διοχετεύονταν στην παιδεία και στην κοινωνία.
Όταν επικρατεί η ειρήνη, ο άνθρωπος δημιουργεί χωρίς τον φόβο για το αύριο. Αυτό είναι το πολυτιμότερο δώρο που οφείλετε να προσφέρετε. Το χρέος σας δεν είναι να επιδείξετε ποιος διαθέτει τα ισχυρότερα όπλα, αλλά ποιος διαθέτει τη σύνεση να τα αφήσει στην άκρη. Μην επιτρέπετε στον εγωισμό να σας τυφλώνει.
Πάψτε να συζητάτε για το πώς θα επικρατήσετε στα πεδία των μαχών και βρείτε τον τρόπο να σώσετε τις ανθρώπινες ζωές. Η ιστορία θα σας κρίνει αυστηρά: θα σας θυμάται είτε ως εκείνους που έφεραν τη γαλήνη είτε ως εκείνους που προκάλεσαν το χάος».
Νάνσυ Στεργιοπούλου
«Αξιότιμοι ηγέτες,
Πριν από πολλούς αιώνες, στην αρχαία Αθήνα, είχα πει πως η ειρήνη δεν είναι απλώς απουσία πολέμου, αλλά πηγή ευτυχίας. Μετά μεγάλης μου λύπης, παρακολουθώντας τις εξελίξεις ανά τους αιώνες, διαπιστώνω ότι ο λόγος μου είναι πιο επίκαιρος από ποτέ…
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ένοπλη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι εμφύλιοι πόλεμοι στην Υεμένη, τη Συρία και τη Σομαλία είναι γεγονότα που από τη μία επηρεάζουν τη διεθνή σταθερότητα και από την άλλη με στενοχωρούν προσωπικά, επειδή διαπιστώνω ότι οι άνθρωποι της εποχής σας δεν ακολουθείτε σε τίποτα το παράδειγμα και τη μεγάλη μου προσπάθεια για ειρήνευση και παύση των πυρών…
Το αγαθό της ειρήνης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αξίες για την πρόοδο και την ευημερία της ανθρωπότητας. Μόνο σε συνθήκη ειρήνης, οι κοινωνίες έχουν τη δυνατότητα να αναπτυχθούν τόσο οικονομικά, όσο και πολιτισμικά. Οι πολίτες ζουν με ασφάλεια, έχουν πρόσβαση στο υγειονομικό σύστημα, ίσες ευκαιρίες για μάθηση κι αυτοβελτίωση και πλήρη ελευθερία να εργαστούν και να ασκήσουν ανενόχλητοι τις τέχνες και τα γράμματα. Αντιθέτως, ο πόλεμος αφήνει πίσω του κατεστραμμένες εκτάσεις, ανθρώπινες απώλειες, φτώχεια και βαθιές κοινωνικές πληγές, που χρειάζονται μεγάλο κόπο και χρόνο για να επουλωθούν.
Ένα ισχυρό κράτος δε χρειάζεται να καταφεύγει στη βία και τα όπλα για να κερδίσει το σεβασμό και τη θέση του στον κόσμο. Άλλωστε, ο πραγματικός σεβασμός προκύπτει μόνο μέσω της δικαιοσύνης, της διπλωματίας και του απόλυτου σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Με άλλα λόγια, ένα κράτος θα αποτελέσει πρότυπο αξιοπιστίας και σταθερότητας, μόνο σε περίπτωση που τα «όπλα» του είναι ο διάλογος, η συνεργασία και φυσικά η αλληλεγγύη, ιδιαίτερα απέναντι σε πληττόμενα κράτη ή κράτη λιγότερο ανεπτυγμένα και οικονομικά αδύναμα. Το κύρος ενός κράτους δεν επιβάλλεται, αλλά αντίθετα κατακτάται, λόγω των ενεργειών του, της διεθνούς εικόνας του και κυρίως της προθυμίας του να προσφέρει τη βοήθειά του στα εκάστοτε κράτη, που έχουν κάθε φορά ανάγκη.
Τέλος, θα ήθελα να απευθυνθώ προσωπικά σε όλους εσάς τους ηγέτες, που βρίσκεστε σήμερα εδώ. Το χρέος σας απέναντι στην ανθρωπότητα είναι τεράστιο. Οφείλετε να λαμβάνετε αποφάσεις με μεγάλη υπευθυνότητα και κυρίως σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους, είτε αυτοί βρίσκονται στη χώρα σας, είτε αυτοί αποτελούν κατοίκους άλλων χωρών. Οι αποφάσεις που θα λαμβάνετε πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να διασφαλίζουν πρωτίστως την ειρήνη και στη συνέχεια να δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε οι άνθρωποι, όλων των κρατών και των εθνοτήτων, να μπορούν με ασφάλεια να ασχολούνται με εργασίες που βελτιώνουν και καλυτερεύουν τις συνθήκες της ζωής τόσο των ίδιων, όσο και των υπολοίπων.
Ηγέτες, κρατάτε στα χέρια σας το μέλλον της ανθρωπότητας… Γίνετε μέρος της ιστορίας, για το οποίο θα είναι υπερήφανες οι επόμενες γενιές… Φροντίστε το όνομά σας να γίνει πρότυπο προς μίμηση για τους μεταγενέστερους.
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε.»
Αθανάσιος Στραϊτούρης
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Επιθυμώ να σας αναλύσω γιατί η ειρήνη αποτελεί το πολυτιμότερο αγαθό για ολόκληρο τον πλανήτη. Όπως είχα αναφέρει αιώνες πριν στην αρχαία Αθήνα, η ειρήνη δεν είναι απλώς η απουσία των μαχών, αλλά η ίδια η πηγή της προόδου και της ευτυχίας.
Τα οφέλη της ειρήνης είναι αναρίθμητα. Υπό το καθεστώς της, η ανθρωπότητα εξελίσσεται πνευματικά και τεχνολογικά, οδηγώντας την κοινωνία μπροστά. Όταν οι άνθρωποι δεν ζουν υπό το κράτος του φόβου, το προσδόκιμο της ζωής αυξάνεται, η δημιουργικότητα ανθίζει και η οικονομία των κρατών παραμένει σταθερή και αναπτυσσόμενη.
Αντίθετα, ο πόλεμος στερεί κάθε ελπίδα και βασανίζει την ανθρωπότητα. Στις ημέρες μας, βλέπουμε στρατιώτες να χάνονται στο πεδίο των μαχών, την ώρα που σφοδρά εγκλήματα πολέμου χειροτερεύουν την κατάσταση. Πέρα από τους στρατιώτες, αμέτρητοι άμαχοι χάνουν τις οικογένειες και τις ζωές τους, ενώ κύματα προσφύγων αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους για να σωθούν. Ο πόλεμος δεν είναι φυσικό φαινόμενο· είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα και, όπως πρέπει να γνωρίζετε, σε αυτόν δεν υπάρχουν νικητές. Υπάρχουν μόνο ηττημένοι.
Εσείς, ως κυβερνήτες, έχετε τη δύναμη να αποτρέψετε τον επόμενο πόλεμο. Το μόνο που απαιτείται είναι η δική σας βούληση. Ο κόσμος βασίζεται στις πράξεις σας και σας καλώ να καταλάβετε ότι το μεγαλύτερο δώρο που μπορείτε να προσφέρετε στην ανθρωπότητα είναι η παγκόσμια ειρήνη».
Νικόλας Στρατούρης
«Αξιότιμοι ηγέτες του σύγχρονου κόσμου,
Πριν από πολλούς αιώνες, με αφορμή τη διχόνοια και τις εμφύλιες συγκρούσεις των Ελλήνων, είχα τονίσει πόσο ζωτική είναι η ειρήνη. Είχα διακηρύξει πως η ειρήνη είναι η μόνη αληθινή πηγή ευτυχίας. Για εκείνη την εποχή, ίσως θεωρούνταν συνηθισμένο οι λαοί να λύνουν τις διαφορές τους με τα όπλα. Σήμερα, όμως, συνειδητοποιώ με οδύνη πως αυτό το φαινόμενο εξακολουθεί να υφίσταται. Πολλές χώρες φλέγονται εδώ και χρόνια, σκορπίζοντας τον τρόμο σε εκατομμύρια ανθρώπους. Πίστευα πως ο πλανήτης μας είχε εξελιχθεί, πως είχαμε αφήσει πίσω μας τις σκοτεινές εποχές και πως πλέον σκεφτόμαστε λογικά. Δυστυχώς, φαίνεται πως έκανα λάθος.
Το ερώτημά μου προς εσάς, που διατάζετε την καταστροφή σπιτιών και νοσοκομείων, είναι ένα: Γιατί; Γιατί επιβάλλετε σε αθώα παιδιά, γυναίκες και άνδρες να ζουν τέτοιες φρικαλεότητες; Έχετε αναλογιστεί ποτέ πώς είναι να βλέπεις τους δικούς σου ανθρώπους να χάνονται μπροστά στα μάτια σου; Τι ελπίζετε να κερδίσετε; Τι θα αλλάξει αν το ένα κράτος κατακτήσει το άλλο, πάνω στα ερείπια και στις ψυχές εκατομμυρίων αθώων; Αν συνεχίσουμε έτσι, η ανθρωπότητα δεν θα προοδεύσει ποτέ.
Ας κοιτάξουμε, όμως, την άλλη πλευρά. Φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς πολέμους. Η ειρήνη είναι η βασική προϋπόθεση για κάθε μορφή προόδου. Σε ένα ειρηνικό περιβάλλον, οι άνθρωποι ζουν με ασφάλεια, χωρίς να τρέμουν στον ήχο των σειρήνων. Τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν σταθερό κόσμο, οι τέχνες ανθίζουν και η μόρφωση βελτιώνεται. Οι άνθρωποι δημιουργούν και εξελίσσονται πνευματικά, απαλλαγμένοι από την ανασφάλεια. Τα κράτη μαθαίνουν να επιλύουν τις διαφορές τους με σεβασμό και διάλογο, οδηγώντας σε μια ουσιαστική συνεργασία των λαών. Η ειρήνη, λοιπόν, δεν είναι απλώς η απουσία πολέμου, αλλά ένας τρόπος ζωής που εγγυάται την ελπίδα.
Σας συμβουλεύω, λοιπόν, εσάς που κρατάτε την τύχη εκατομμυρίων ανθρώπων στα χέρια σας: αναλογιστείτε τις συνέπειες των πράξεών σας. Μπείτε στη θέση των συνανθρώπων σας και δείτε τα ανεκτίμητα οφέλη που θα έφερνε η ειρήνη στην ανθρωπότητα. Τότε μόνο, ίσως, αυτή η κοινωνία καταφέρει, επιτέλους, να προχωρήσει μπροστά.
Με εκτίμηση, Ισοκράτης»
Χριστίνα Τριανταφύλλου
Λόγος για την ειρήνη και το μέλλον μας
«Γεια σας,
Στέκομαι σήμερα εδώ, στη θέση του Ισοκράτη, για να σας μιλήσω για τον κόσμο που ονειρεύομαι. Σήμερα, αν ανοίξουμε το κινητό μας, βλέπουμε μόνο ειδήσεις για την Ουκρανία, τη Γάζα, τη Μέση Ανατολή… Βλέπουμε έναν κόσμο γεμάτο ερείπια, επειδή κάποιοι ξέχασαν να συζητούν.
Πολλοί ηγέτες νομίζουν πως «ισχυρό κράτος» σημαίνει να έχεις τα πιο πολλά όπλα και να φοβίζεις τους άλλους. Όμως ο Ισοκράτης μας δίδαξε το αντίθετο: ο σεβασμός κερδίζεται με την εκτίμηση και τη βοήθεια, όχι με τη βία. Ένα κράτος είναι πραγματικά σπουδαίο όταν οι γείτονές του το εμπιστεύονται, όχι όταν το τρέμουν.
Σκεφτείτε λίγο όλα αυτά τα «δώρα» που χάνουμε εξαιτίας του πολέμου. Όταν έχουμε ειρήνη, τα σχολεία μας λειτουργούν σωστά, η οικονομία πάει καλά, οι τέχνες ανθίζουν και μπορούμε να φροντίσουμε το περιβάλλον που καταστρέφεται. Η ευημερία δεν βρίσκεται στις βόμβες, αλλά στην καθημερινή μας ασφάλεια και στην πρόοδο.
Σας ζητώ, λοιπόν, να αφήσετε στην άκρη την πλεονεξία και τη δίψα για κυριαρχία. Η ειρήνη δεν είναι απλώς μια λέξη, είναι η μόνη λύση για να έχουμε μέλλον. Μην αφήσετε τον κόσμο μας να γίνει ερείπια. Επιλέξτε τον διάλογο και την πραγματική δύναμη της συνεργασίας.
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε»
Παναγιώτα Τσεπέρκα
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Σας απευθύνομαι σήμερα όχι απλώς ως ένας ρήτορας του παρελθόντος, αλλά ως ένας πολίτης που παρακολουθεί με αγωνία την καταστροφή που προκαλεί η αλαζονεία σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Όπως έβλεπα κάποτε την Αθήνα να φθείρεται από τις λανθασμένες επιλογές της, έτσι βλέπω σήμερα ολόκληρες περιοχές, από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, να βυθίζονται στο χάος.
Η ειρήνη δεν είναι μια παθητική κατάσταση· είναι η ίδια η ευτυχία και η ηρεμία ανάμεσα στους λαούς. Πρέπει να κατανοήσετε ότι η πραγματική ισχύς δεν κρύβεται στην επιθετικότητα και στα όπλα, αλλά στον σεβασμό που εμπνέει ένας ηγέτης όταν προσφέρει ασφάλεια και δικαιοσύνη. Αναρωτηθείτε: τι κερδίζει κανείς πάνω στα ερείπια και στις στάχτες; Τίποτα! Αντίθετα, σε περιβάλλον ειρήνης, η παιδεία, οι τέχνες και τα ανθρώπινα ταλέντα βρίσκουν τον χώρο να ανθίσουν.
Το καθήκον σας είναι να επιλέξετε τον δρόμο της λογικής. Μην επιτρέψετε στις ξεπερασμένες νοοτροπίες του παρελθόντος και στη δίψα για κυριαρχία να καταστρέψουν το μέλλον που οφείλετε στις επόμενες γενιές.
Επιλέξτε την ειρήνη, γιατί είναι η μόνη επένδυση που συμφέρει πραγματικά την ανθρωπότητα! Ας μην επαναλάβουμε, για μια ακόμη φορά, τα ίδια τραγικά λάθη».
Στέλλα Τσίγκα
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Πριν από πολλούς αιώνες στην αρχαία Αθήνα είχα πει ότι η ειρήνη δεν είναι απλώς η απουσία του πολέμου αλλά η πηγή της ευτυχίας! Έτσι λοιπόν εάν σε όλο τον πλανήτη υπάρχει ειρήνη, οι πολίτες θα απολαμβάνουν μια άνετη και ευτυχισμένη ζωή χωρίς κινδύνους και ταραχές.
Η ειρήνη είναι ένα αγαθό με διαχρονική αξία. Εάν λοιπόν επικρατήσει , θα προκύψουν πολλά οφέλη για όλους τους ανθρώπους. Αρχικά σε όλον τον πλανήτη θα επικρατεί ασφάλεια και σταθερότητα και έτσι οι άνθρωποι θα χαίρονται όλες τις ελευθερίες τους. Ταυτόχρονα οι κοινωνίες θα προοδεύουν σε όλα τα επίπεδα. Με αυτόν τον τρόπο οι άνθρωποι θα μπορούν να κάνουν όποια ασχολία θέλουν και παράλληλα να προοδεύουν τα γράμματα, οι τέχνες και οι επιστήμες.
Το πιο σημαντικό όφελος της ειρήνης όμως είναι ότι οι άνθρωποι θα ζουν συναδελφωμένοι, σεβόμενοι ο ένας τον άλλον. Επομένως θα υπάρχει συνεργασία και εκτίμηση μεταξύ τους.
Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι η ειρήνη είναι το θεμέλιο για μια καλύτερη ζωή, για την ευημερία και την πρόοδο όλων μας. Αντίθετα, ο πόλεμος φέρνει μόνο καταστροφή και πόνο. Για να ζήσουμε σε έναν κόσμο πιο ανθρώπινο, είναι απαραίτητο να επιδιώκουμε την ειρήνη και να αποφεύγουμε τις συγκρούσεις, προάγοντας την αλληλεγγύη και την συνεργασία μεταξύ των λαών.
Εάν όλοι οι ηγέτες του κόσμου ακολουθήσουν τις συμβουλές μου, είναι σίγουρο ότι θα ζήσουμε για πάντα σε έναν ειρηνικό πλανήτη που θα θυμίζει ένα παγκόσμιο χωριό!
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε!»
Αναστάσης Τσολάκης
«Αξιότιμοι άνδρες και γυναίκες, εσείς που έχετε στα χέρια σας τις τύχες του κόσμου, σας μιλώ με μια φωνή γεμάτη αγωνία. Βλέπω τον κόσμο γύρω μου να φλέγεται και αναρωτιέμαι: Πού πηγαίνουμε; Στην Ελλάδα, τη γενέτειρα της δημοκρατίας, μάθαμε ότι η ειρήνη είναι το θεμέλιο της ύπαρξής μας. Μα τώρα, τι βλέπουμε; Χωρίς ειρήνη, υπάρχει άραγε χαρά, υπάρχει πρόοδος, υπάρχει ζωή;
Σήμερα παρατηρώ ότι ο κόσμος έχει υποβαθμίσει την αξία της ειρήνης. Παντού πόλεμος… Στην Ουκρανία, τη Γάζα, τη Μέση Ανατολή… Πόσο ακόμα θα αντέξουμε αυτό το μαρτύριο; Η αλαζονεία και η δίψα για εξουσία καταστρέφουν τις ζωές μας, τις ελπίδες μας, το μέλλον μας. Γιατί να γίνεται πόλεμος; Γιατί να σκοτωνόμαστε; Γιατί να συμβαίνει όλο αυτό; Οι εικόνες της καταστροφής, του πόνου, της απόγνωσης… Μας στοιχειώνουν, μας θυμίζουν τη φρίκη του πολέμου. Μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια μας σε αυτό το θέαμα;
Μερικοί νομίζουν ότι μια χώρα είναι δυνατή όταν έχει όπλα. Αλλά η ιστορία λέει ότι ο σεβασμός κερδίζεται με την αγάπη, την κατανόηση και τη βοήθεια προς τους άλλους. Μια χώρα είναι πραγματικά δυνατή όταν βοηθά τους ανθρώπους να ζήσουν καλύτερα και να έχουν ελπίδα.
Ας αναλογιστούμε τι χάνουμε στον πόλεμο. Κάθε σφαίρα και κάθε βόμβα δεν είναι μια χαμένη ευκαιρία; Μία ευκαιρία για ένα καλύτερο σχολείο, για ένα δάσος που σώζεται, για έναν καλλιτέχνη που δεν θα δημιουργήσει ποτέ, για έναν επιστήμονα που δεν θα ανακαλύψει κάτι σπουδαίο, για έναν καλύτερο κόσμο;
Σας καλώ σήμερα να νικήσουμε το μίσος, την κακία και την απληστία που τυφλώνουν την ανθρωπότητα. Σας ικετεύω, σταματήστε! Σταματήστε την καταστροφή! Συνεργαστείτε για να διασφαλίσετε ότι κάθε άνθρωπος θα ζει με αξιοπρέπεια και με ελευθερία. Τα παιδιά μας αξίζουν έναν κόσμο γεμάτο ελπίδα και ευκαιρίες, όχι έναν κόσμο ερειπίων και θλίψης. Πώς θα τους τον προσφέρουμε, αν συνεχίσουμε να επενδύουμε στον πόλεμο;
Στην εποχή μας, έχουμε στα χέρια μας τη δύναμη της τεχνολογίας και της επιστήμης. Ας τις χρησιμοποιήσουμε, λοιπόν, όχι για να κατασκευάζουμε όπλα, αλλά για να χτίζουμε γέφυρες επικοινωνίας και σταθερότητας. Η Ελλάδα, με τη μακρά ιστορική της παράδοση στον ανθρωπισμό, μπορεί και οφείλει να πρωτοστατήσει στην προώθηση του διεθνούς διαλόγου. Όμως, δεν επιτρέπεται να εφησυχάζουμε. Η ειρήνη είναι εύθραυστη και απαιτεί συνεχή, συνειδητή προσπάθεια από όλους μας. Είμαστε, τελικά, έτοιμοι να ανταποκριθούμε σε αυτή τη μεγάλη πρόκληση;»
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε!»
Σοφία Φάκλαρη
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Πριν από πολλούς αιώνες, στην αρχαία Αθήνα, είχα πει πως η ειρήνη δεν είναι μόνο η απουσία πολέμου, αλλά η βάση για να ζουν οι άνθρωποι καλύτερα. Σήμερα, βλέποντας όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, καταλαβαίνουμε όλοι πόσο ακριβά πληρώνεται η σύγκρουση. Δεν χάνονται μόνο στρατοί∙ χάνονται παιδιά, σπίτια, σχολεία, όνειρα.
Ένα δυνατό κράτος δεν χρειάζεται να επιβάλλεται με τη βία για να το σέβονται οι άλλοι. Ο πραγματικός σεβασμός κερδίζεται όταν ένα κράτος δείχνει δικαιοσύνη, βοηθά τους συμμάχους του και κρατά τον λόγο του. Τότε οι συνεργασίες γίνονται πιο σταθερές και οι λαοί νιώθουν ασφάλεια, όχι φόβο.
Η ειρήνη φέρνει ανάπτυξη στην οικονομία, περισσότερες ευκαιρίες για δουλειά, καλύτερη παιδεία για τα παιδιά και πρόοδο στις επιστήμες και στις τέχνες. Όταν δεν υπάρχουν πόλεμοι, οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργούν και να ονειρεύονται. Αντίθετα, η πλεονεξία και η επιθυμία για περισσότερη δύναμη οδηγούν μόνο σε καταστροφή.
Εσείς που κρατάτε τις αποφάσεις στα χέρια σας, έχετε μεγάλη ευθύνη. Σκεφτείτε όχι μόνο το σήμερα, αλλά και το μέλλον της ανθρωπότητας. Η δύναμη δεν φαίνεται όταν ξεκινάς έναν πόλεμο, αλλά όταν έχεις το θάρρος να τον αποφεύγεις.»
Κωνσταντίνος Φασόλης
Η ειρήνη είναι η πραγματική δύναμη των λαών
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Πριν από πολλούς αιώνες, στην αρχαία Αθήνα, ο Ισοκράτης μιλούσε για την αξία της ειρήνης και για το πόσο καταστροφικός είναι ο πόλεμος. Τα λόγια του, όμως, δεν αφορούν μόνο το παρελθόν. Αφορούν και τη δική μας εποχή.
Σήμερα βλέπουμε γύρω μας πολέμους, όπως στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, παιδιά μεγαλώνουν μέσα στον φόβο και πολλές οικογένειες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Ο πόλεμος δεν φέρνει πραγματική νίκη. Φέρνει πόνο, φτώχεια και μίσος.
Ο Ισοκράτης πίστευε ότι ένα κράτος δεν γίνεται σπουδαίο με τη βία, αλλά με τη δικαιοσύνη και τη σωστή διοίκηση. Η ειρήνη βοηθά την οικονομία να αναπτυχθεί, την παιδεία να προχωρήσει και τον πολιτισμό να ανθίσει. Όταν οι λαοί συνεργάζονται, όλοι κερδίζουν. Όταν πολεμούν, όλοι χάνουν.
Για αυτό να επιλέγετε τον διάλογο αντί για τα όπλα. Να σκέφτεστε όχι μόνο το συμφέρον της χώρας σας, αλλά και το καλό της ανθρωπότητας. Η εξουσία είναι μεγάλη ευθύνη. Το μέλλον του κόσμου βρίσκεται στα χέρια σας.
Ας μην αφήσουμε την ιστορία να επαναλαμβάνεται με τραγικό τρόπο. Ας δώσουμε στις επόμενες γενιές έναν κόσμο με περισσότερη ειρήνη και λιγότερο φόβο.»
Ευαγγελία Φιλιππή
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Το 355 π.Χ. μίλησα στους Αθηναίους για τα σφάλματα της εξουσίας τους. Σήμερα, επιστρέφω για να διαπιστώσω πως οι συμβουλές μου παραμένουν επίκαιρες. Ως Ισοκράτης, σας καλώ να δώσετε ένα οριστικό τέλος στις πολεμικές συγκρούσεις, διότι η αξία της ανθρώπινης ζωής είναι ανώτερη από κάθε εξουσία και κάθε πλούτο.
Θέλω να σας εξηγήσω μια θεμελιώδη αλήθεια: ο αληθινός ηγέτης είναι αυτός που κερδίζει την αποδοχή και τη θέληση των άλλων εθνών. Μην πλανάστε· η επικράτηση της ειρήνης δεν αναιρεί την οικονομική σας ισχύ. Αντίθετα, η ευημερία ριζώνει μόνο εκεί που υπάρχει σταθερότητα. Αναλογιστείτε πόσες ζωές έχουν ήδη καταστραφεί από τον φόβο και τη δυστυχία που σκορπούν οι αποφάσεις σας.
Είναι οδυνηρό να βλέπω πως, αιώνες μετά, η ανθρωπότητα εξακολουθεί να βασανίζεται από τα ίδια ζητήματα. Η παγκόσμια ειρήνη δεν θα έπρεπε να είναι ζητούμενο, αλλά ένα δεδομένο κεκτημένο εδώ και χιλιετίες. Αν και ο καθένας μας μόνος του μοιάζει αδύναμος, όλοι μαζί έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε την πορεία της ιστορίας προς το καλύτερο.»
Κυριακή Φουρίκη
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Πριν από πολλούς αιώνες, στην αρχαία Αθήνα, είχα πει πως η ειρήνη δεν είναι απλώς η απουσία των όπλων, αλλά η μοναδική αληθινή πηγή ευτυχίας και ασφάλειας. Σήμερα, κοιτάζοντας τα ερείπια στη Γάζα, την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, συνειδητοποιώ με θλίψη πως η ανθρωπότητα συνεχίζει να συγχέει την πλεονεξία με τη δύναμη.
Πιστεύετε πως η κυριαρχία επιβάλλεται με τη βία; Το μάθημα της ιστορίας είναι σαφές: η αλαζονεία της ισχύος οδηγεί πάντα στην απομόνωση. Ένα κράτος κερδίζει τον σεβασμό όχι όταν προκαλεί φόβο, αλλά όταν προσφέρει δικαιοσύνη. Αντί για δαπάνες σε όπλα που σπέρνουν τον θάνατο, φανταστείτε τους πόρους αυτούς να επενδύονται στην παιδεία, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και τις τέχνες. Εκεί που ανθίζει η ειρήνη, οι πόλεις γεμίζουν από ευημερία, οι οικονομίες σταθεροποιούνται και οι πολίτες ζουν χωρίς τον εφιάλτη της προσφυγιάς και του πολέμου.
Σας καλώ, λοιπόν, να αλλάξετε πορεία. Η αληθινή δόξα δεν κρύβεται στις κατακτήσεις, αλλά στην ικανότητά σας να μετατρέψετε τους εχθρούς σε συμμάχους μέσω του διαλόγου. Μην επιδιώκετε να είστε οι «κυρίαρχοι» ενός κατεστραμμένου κόσμου, αλλά οι ευεργέτες μιας ελεύθερης ανθρωπότητας.
Θυμηθείτε: η ειρήνη δεν είναι αδυναμία· είναι η υψηλότερη μορφή πολιτισμού. Το χρέος σας δεν είναι απέναντι στα συμφέροντα του παρόντος, αλλά απέναντι στα παιδιά που δικαιούνται να ονειρεύονται ένα μέλλον χωρίς σειρήνες πολέμου.
Αν θέλετε έναν κόσμο ασφαλή για τα παιδιά σας, τολμήστε να γίνετε οι ηγέτες της ειρήνης. Γιατί η αληθινή υπεροχή ενός έθνους μετριέται από το πόση ζωή προστατεύε, όχι από το πόση καταστρέφει.»
Δημήτρης Χονδρογιάννης
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Πριν από πολλά χρόνια, στην αρχαία Αθήνα, είχα πει πως η ειρήνη δεν είναι μόνο να μην υπάρχει πόλεμος, αλλά είναι η βάση για να ζουν οι άνθρωποι καλά και με ασφάλεια. Σήμερα, αν ανοίξουμε την τηλεόραση και δούμε τι γίνεται στην Ουκρανία ή στη Μέση Ανατολή, καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικά είναι αυτά τα λόγια. Ο πόλεμος φέρνει μόνο πόνο. Άνθρωποι χάνουν τις οικογένειές τους, τα παιδιά σταματούν το σχολείο και ολόκληρες πόλεις καταστρέφονται. Τίποτα καλό δεν βγαίνει από την επιθυμία για δύναμη και εξουσία. Ένα δυνατό κράτος δεν χρειάζεται να φοβίζει τους άλλους για να το σέβονται. Κερδίζει τον σεβασμό με δικαιοσύνη, συνεργασία και σωστές αποφάσεις. Σε καιρό ειρήνης, όλα προχωρούν μπροστά. Η παιδεία βελτιώνεται, η οικονομία δυναμώνει, οι άνθρωποι δημιουργούν, οι επιστήμονες ανακαλύπτουν νέα πράγματα. Οι νέοι μπορούν να κάνουν όνειρα για το μέλλον τους χωρίς φόβο.
Σας ζητώ, λοιπόν, να σκεφτείτε όχι ποιος έχει δίκιο, αλλά τι χάνεται κάθε φορά που ξεκινά ένας πόλεμος. Επιλέξτε τη συζήτηση αντί για τα όπλα. Επιλέξτε την ειρήνη, γιατί μόνο έτσι μπορεί η ανθρωπότητα να έχει πραγματικό μέλλον.»
Ερντιόλα Χότζα
Ένας κόσμος χωρίς φόβο
«Αξιότιμοι ηγέτες, κυρίες και κύριοι,
Σας καλώ σήμερα να αναλογιστείτε το πιο κρίσιμο ζήτημα της εποχής μας: τη μάστιγα του πολέμου. Πριν προχωρήσουμε, θα ήθελα να θέσω ένα ερώτημα: Τι πραγματικά μας προσφέρει μια πολεμική σύγκρουση, πέρα από μια προσωρινή διεύρυνση των συνόρων; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: Απολύτως τίποτα.
Στην πραγματικότητα, στον πόλεμο δεν υπάρχει αληθινός νικητής. Όλα τα κράτη που εμπλέκονται υφίστανται ανυπολόγιστες απώλειες, πρωτίστως σε ανθρώπινες ψυχές, οι οποίες είναι αναντικατάστατες. Είτε πρόκειται για τον άμαχο πληθυσμό είτε για όσους πέφτουν στο πεδίο της μάχης, το κενό που αφήνουν πίσω τους δεν αναπληρώνεται. Παράλληλα, οι οικονομικές συνέπειες είναι ολέθριες. Για να ανοικοδομηθεί μια κατεστραμμένη χώρα και να «σταθεί ξανά στα πόδια της», απαιτούνται τεράστια κεφάλαια και δεκαετίες προσπάθειας.
Αναρωτηθείτε, λοιπόν: Τι είναι αυτό που πραγματικά μας συμφέρει; Ενώ ο πόλεμος δεν προσφέρει παρά μόνο ερείπια, η ειρήνη είναι η μόνη κατάσταση που εγγυάται την πρόοδο. Μέσα στην ασφάλεια της ειρήνης, οι σχέσεις μεταξύ των κρατών γίνονται φιλικές, οι τέχνες ανθίζουν και η παιδεία αναβαθμίζεται. Η ειρήνη φέρνει την ευημερία, προστατεύει τον φυσικό πλούτο και ενισχύει την οικονομία.
Σας προτρέπω, λοιπόν, να επιδιώξετε συμφωνίες που θεμελιώνονται στη δικαιοσύνη και στην αμοιβαία κατανόηση. Επενδύστε στην παιδεία, στον πολιτισμό και στη συνεργασία, αντί για την έχθρα και τους εξοπλισμούς. Μόνο όταν οι λαοί αισθάνονται ασφαλείς μπορούν να μεγαλουργήσουν. Ας αφήσουμε πίσω μας την εποχή της βίας και ας αφοσιωθούμε, με όλες μας τις δυνάμεις, στην οικοδόμηση μιας διαρκούς παγκόσμιας ειρήνης.
Με τιμή, Ισοκράτης»
Παναγιώτης Χρονάς
Αξιότιμοι ηγέτες,
Με καλέσατε σε αυτή τη Διεθνή Σύνοδο Κορυφής, για να εκθέσω και εγώ τις απόψεις για να βρούμε μόνιμες λύσεις για την ειρήνη και να ευαισθητοποιήσουμε αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις. Πριν από πολλούς αιώνες στην αρχαία Αθήνα είχα πει πως η ειρήνη αποτελεί για όλους τους ανθρώπους, σε κάθε τόπο και εποχή, πηγή ευτυχίας. Γιατί όμως σήμερα η ύπαρξη της είναι πιο αναγκαία από ποτέ;
Σήμερα πολεμικές εκρήξεις ξεσπούν σε όλο τον πλανήτη. Χιλιάδες άμαχοι εγκαταλείπουν τα σπίτια τους και αναγκάζονται να γίνουν πρόσφυγες σε ξένες χώρες. Οι υλικές ζημιές είναι τεράστιες και το περιβάλλον καταστρέφεται από χημικά όπλα. Υπάρχει ανασφάλεια και αβεβαιότητα για το μέλλον και έχει χαθεί η ανθρωπιά και ο σεβασμός στον συνάνθρωπο μας. Αν όμως υπάρξει ειρήνη, τότε έχουμε ελπίδα για το μέλλον μας. Θα υπάρχει οικονομική πρόοδος, εμπόριο και παραγωγή αγαθών. Οι άνθρωποι θα ζουν με ασφάλεια και σιγουριά. Ο πολιτισμός, η επιστήμη και οι τέχνες θα αναπτυχθούν και οι άνθρωποι θα είναι δημιουργικοί. Τα κράτη θα συνεργάζονται μεταξύ τους και θα λύνουν τα προβλήματα τους με διάλογο και καλή διάθεση.
Για αυτό ευαισθητοποιηθείτε! Σταματήστε τον πόλεμο, περιορίστε τα όπλα! Δώστε χρήματα για ειρηνικά έργα και όχι για πολεμικό εξοπλισμό! Δώστε επιτέλους την ελπίδα στους ανθρώπους ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει στον κόσμο μας!
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε!»
Σταύρος Ψιμουλάκης
Η δύναμη του λόγου ενάντια στη βία των όπλων…
