Στις 5 Μαρτίου του 2025, τα τμήματα Α2 και Α4 του 4ου Λυκείου Χαλκίδας επισκεφθήκαμε την δομή φιλοξενίας προσφύγων στη Ριτσώνα. Ο σκοπός της επίσκεψης μας ήταν η προσφορά ειδών πρώτης ανάγκης και η γνωριμία μας με την καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί. Επίσης, αυτή η επίσκεψη συνδεόταν και με μια εργασία, με θέμα τους πρόσφυγες, που κάναμε στα μαθήματα της Πολιτικής παιδείας και των Αγγλικών.

Όταν φτάσαμε στη δομή, παραδώσαμε ρούχα που είχαμε συγκεντρώσει για τα παιδιά και τους ενήλικες πρόσφυγες. Στην είσοδο, μας υποδέχθηκε κλιμάκιο εταιρείας ασφαλείας, που πραγματοποιούσε ελέγχους σε όσους εισέρχονταν και εξέρχονταν από τον χώρο. Κοντά στην είσοδο υπήρχαν μαζεμένα κοντέινερ που αποτελούσαν το ιατρείο της δομής. Εκεί μάθαμε πως υπάρχει παιδίατρος, ο οποίος  επισκέπτεται τη δομή περίπου δύο φορές την εβδομάδα καθώς και ένας γενικός γιατρός, ο οποίος βρίσκεται εκεί σχεδόν καθημερινά. Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, οι ασθενείς μεταφέρονται σε νοσοκομεία της Χαλκίδας ή της Αθήνας.

Στη συνέχεια, κατευθυνθήκαμε προς το νηπιαγωγείο της δομής. Εκεί, μας υποδέχθηκαν με ζεστές αγκαλιές και πολλή χαρά τα μικρά παιδιά, με τα οποία παίξαμε και τους προσφέραμε παιχνίδια που είχε συγκεντρώσει το σχολείο μας. Ήταν μια συγκινητική στιγμή που μας έκανε να καταλάβουμε πόσο σημαντική είναι η ανθρώπινη επαφή και η προσφορά.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας, ενημερωθήκαμε για τη λειτουργία της δομής. Η εγκατάσταση αυτή λειτουργεί ως κέντρο φιλοξενίας από το 2016 και στεγάζεται σε έναν χώρο που παλαιότερα ήταν στρατόπεδο. Σήμερα, φιλοξενεί περίπου 1.500 πρόσφυγες, ενώ στο παρελθόν ο αριθμός τους είχε φτάσει έως και τις 3.000.

Οι  πρόσφυγες της δομής αυτής προέρχονται από 45 διαφορετικές χώρες, κυρίως από την Αφρική, όπου η γαλλική γλώσσα είναι ευρέως διαδεδομένη λόγω της αποικιοκρατίας. Στη δομή, οι πρόσφυγες μένουν προσωρινά μέχρι να τους δοθεί άσυλο από το ελληνικό κράτος, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν στη ζωή τους με μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερότητα. Οι πρόσφυγες διαμένουν σε κοντέινερ, καθένα από τα οποία φιλοξενεί έως 8 άτομα. Κάθε οικογένεια έχει το δικό της κοντέινερ, προσπαθώντας να διατηρήσει μια αίσθηση οικιακής ζωής, παρά τις δύσκολες συνθήκες.

Όσον αφορά την εκπαίδευση των παιδιών, αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο της ζωής στη δομή φιλοξενίας, καθώς συνολικά διαμένουν εκεί περίπου 150 παιδιά διαφόρων ηλικιών. Για τα μικρότερα παιδιά, λειτουργεί νηπιαγωγείο εντός της δομής, όπου φοιτούν περίπου 30 νήπια, λαμβάνοντας τη βασική εκπαίδευση και απασχολούμενα δημιουργικά. Τα μεγαλύτερα παιδιά, που είναι σε ηλικία δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου, φοιτούν κανονικά σε σχολεία εκτός της δομής, στη Χαλκίδα. Συγκεκριμένα, περίπου 70 παιδιά παρακολουθούν το δημοτικό, ενώ 50 παιδιά φοιτούν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, προσπαθώντας να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους και να ενταχθούν στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα σαν κανονικοί μαθητές ελληνικού σχολείου.

Μέσα στη δομή υπάρχουν μικρά τοπικά μαγαζιά που πωλούν τρόφιμα και λαχανικά, καθώς και ένας ανοιχτός χώρος άθλησης. Μας ενημέρωσαν ότι οι μεγαλύτερες ανάγκες των προσφύγων αφορούν κυρίως ανδρικά και γυναικεία ρούχα, καθώς αυτά είναι τα πιο απαραίτητα αγαθά. Επιπλέον, στη δομή βρίσκονται και αρκετά αδέσποτα σκυλιά, που ζουν δίπλα στους ανθρώπους.

 

Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψής μας στη δομή φιλοξενίας, συνεχίσαμε το ταξίδι μας σε μια κοντινή πόλη, τη Θήβα. Η εμπειρία αυτή μας άφησε βαθιά συναισθήματα και μας έδωσε μια ουσιαστική εικόνα για τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων. Ήταν μια ημέρα γεμάτη συναισθήματα, προβληματισμούς και αίσθηση αλληλεγγύης, που θα μας μείνει αξέχαστη.

Γιάννης Θεοφάνους A4