«Από 12 χρονών στο αλκοόλ τα Ελληνόπουλα, λιποθυμούν στα κλαμπ.», Protothema
«Έφηβη πέθανε στο Λάος από νοθευμένο αλκοόλ – Το τέταρτο άτομο που χάνει τη ζωή του από την ίδια αιτία.», Newsbeast
“Ξεσπά η μητέρα της 14χρονης που πέθανε από αλκοόλ.”, Dnews
Τα παραπάνω αποτελούν τίτλους από πρωτοσέλιδα εφημερίδων στο διαδίκτυο που αναπαριστούν γλαφυρά την νοσηρή πραγματικότητα στην οποία ζούμε, καθώς σχεδόν καθημερινά ενημερωνόμαστε από τα Μ.Μ.Ε. για εφήβους που είτε σε κάποιο πάρτι είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο δοκιμάζουν αλκοολούχα ποτά. Κάποιοι από αυτούς απλά ζαλίζονται, άλλοι καταλήγουν στα νοσοκομεία και ορισμένοι, στη χειρότερη περίπτωση, χάνουν τη μάχη για τη ζωή τους. Θα περίμενε κάποιος πως η γνωστοποίηση των περιστατικών κατανάλωσης αλκοόλ από εφήβους και των δυσάρεστων συνεπειών της στην υγεία τους θα λειτουργούσε αποτρεπτικά σε εφήβους και ιδιοκτήτες καταστημάτων εστίασης. Δυστυχώς, όμως, δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Ποιες είναι, όμως, οι αιτίες που οδηγούν σε αυτήν την κατάσταση;
Η αιτία του προβλήματος δεν εντοπίζεται σε έναν μόνο τομέα, αλλά πρόκειται για ένα σύμπλεγμα αιτιών. Με δείκτη το συμπέρασμα της υπεύθυνης της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του νοσοκομείου Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», κ. Άρτεμις Τσίτσικα, η πρόσληψη αλκοόλ από ιδιαίτερα νεαρή ηλικία μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια μιας οικογενειακής συγκέντρωσης, σε πάρτι, όπου για χάρη της διασκέδασης πραγματοποιείται αυτή η παρασπονδία. Ενδέχεται, επίσης, να υποβόσκουν γενετικοί παράγοντες και κληρονομικότητα, ο ευεπηρέαστος χαρακτήρας του εφήβου, το οικογενειακό περιβάλλον και η λειτουργικότητά του, καθώς και ο εξαναγκασμός της παρέας. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, την κρισιμότητα του ρόλου της οικογένειας, καθώς και τη σημαντικότητα της διατήρησης των ορίων, όσο και αν πιεζόμαστε από φίλους, που στην τελική μπορεί να μην αντιμετωπίζουν με τη σοβαρότητα που αρμόζει αυτό το γεγονός.
Όπως τονίζει η κα Τσίτσικα, οι γονείς αποτελούν τον φάρο για τους εφήβους και γενικά για τα παιδιά τους. Είναι σημαντικό οι ίδιοι να δίνουν το καλό παράδειγμα σε σχέση με το αλκοόλ, όπως ισχύει και σε όλους τους τομείς της διαπαιδαγώγησης. Επιπλέον, η κατάλληλη ενημέρωση και η σωστή καθοδήγηση εξυπηρετούν στο να μην τρομοκρατούν το παιδί, αλλά να το προειδοποιούν γνωστοποιώντας του τις επιπτώσεις από την κατανάλωση αλκοόλ. Εξίσου σημαντική είναι και η οικογενειακή θαλπωρή, καθώς μέσα σε αυτήν το παιδί μπορεί να απορροφήσει όλα όσα του λέει ο γονιός του. Επιπλέον, το σχολικό περιβάλλον και η συμμετοχή του σε κατάλληλα προγράμματα μπορούν να συντελέσουν στην αποτροπή των εφήβων από την κατανάλωση αλκοόλ.
Εντονότερη ροπή στο αλκοόλ συναντάται στους μαθητές της Βουλγαρίας, της Λετονίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Αυστρίας και της Δανίας, ενώ λιγότερη εντοπίζεται στην Αρμενία και την Κύπρο. Στη Μεγάλη Βρετανία πάνω από 10.000 παιδιά τον χρόνο καταλήγουν στο νοσοκομείο λόγω κατανάλωσης αλκοόλ. Στη χώρα μας, παρόλα τα καθημερινά κρούσματα, έχει διαπιστωθεί η μείωση κατανάλωσης αλκοόλ από τους εφήβους (μέσω της μελέτης ESPAD).
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κατανάλωση αλκοόλ από εφήβους είναι απαγορευτική, αλλά και η υπερβολική κατανάλωση από τους ενήλικες δεν συνίσταται, μιας και οι συνέπειες είναι τουλάχιστον τρομακτικές! Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Γρινάκη, Ψυχίατρο στο Αλκοολογικό Ιατρείο ΠαΓΝΗ, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε:
- Δηλητηρίαση και στη χειρότερη περίπτωση θάνατο
- Αύξηση πιθανότητας καπνίσματος
- Ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη
- Ώθηση στη χρήση άλλων ουσιών
- Συναισθηματική ευμεταβλητότητα (άγχος, θυμός, κατάθλιψη)
- Αυτοκτονικό ιδεασμό (τάση για αυτοκτονία)
- Απόσυρση (μειωμένη επικοινωνία, αποφυγή έκφρασης)
- Συγκρούσεις (ψέματα, καυγάδες, τάση για φυγή από το σπίτι)
- Προβληματική επικοινωνία
- Παραβατικές συμπεριφορές (εμπλοκή σε βίαια περιστατικά, σοβαροί τραυματισμοί, θολωμένο μυαλό, εξασθένηση αυτοελέγχου, λήψη λανθασμένων αποφάσεων)
Μαρία – Σοφία Καρανίκα
