Η 14η Φεβρουαρίου, κατά την οποία η Καθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Βαλεντίνου, έχει καθιερωθεί ως η ημέρα των ερωτευμένων και εμπεριέχει παγανιστικές και χριστιανικές αναφορές. Η ιστορία για την γιορτή των ερωτευμένων έχει τις ρίζες της στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το διάστημα 13 με 15 Φεβρουαρίου οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Λουπερκάλια προς τιμή του Θεού Φαύνου (του αντίστοιχου Έλληνα Θεού Πάνα). Στη διάρκεια της γιορτής θυσίαζαν κατσίκια και σκυλιά, ενώ νεαρά αγόρια χτυπούσαν με λωρίδες από δέρμα κατσίκας τις νεαρές κοπέλες για να τους μεταδώσουν τη γονιμότητα. Μία ανάλογη γιορτή υπήρχε και στην Αρχαία Αθήνα τον μήνα Γαμηλιώνα (τέλη Ιανουαρίου – αρχές Φεβρουαρίου),τα Θεογάμια, προς τιμήν του Δία και της Ήρας.
Τον 5ο μ.Χ. αιώνα καταργήθηκε η εν λόγω γιορτή και στη θέση της ορίστηκε να γιορτάζεται η μνήμη του Αγίου Βαλεντίνου (14 Φεβρουαρίου), μάρτυρα της χριστιανικής πίστης. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Άγιος Βαλεντίνος ήταν ένας πραγματικός προστάτης των ερωτευμένων και των αντιρρησιών συνείδησης τον 3ο μ.Χ. αιώνα, ο οποίος δεχόταν να παντρεύει νεαρά ζευγάρια, προκειμένου τα αγόρια να αποφεύγουν με τον τρόπο αυτό τη στρατιωτική τους θητεία. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο Άγιος Βαλεντίνος είχε συλληφθεί, επειδή ήταν Χριστιανός, και όσο ήταν στη φυλακή ερωτεύθηκε την κόρη του δεσμοφύλακά του, στην οποία έστειλε ένα γράμμα με την υπογραφή: «Με αγάπη από τον Βαλεντίνο σου». Η Καθολική Εκκλησία πάντως από το 1969 μετέτρεψε τον εορτασμό της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου σε τοπική γιορτή λόγω του ότι δεν γνώριζε σχεδόν τίποτα για τον βίο του.
Είναι γνωστό ότι ο Άγιος Βαλεντίνος ως Άγιος της Δυτικής Εκκλησίας δεν τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Στη θέση του Αγίου Βαλεντίνου οι Ορθόδοξοι ιερείς αντιπαραβάλλουν ζευγάρια Αγίων που μαρτύρησαν για την πίστη τους, όπως οι Άγιοι Απόστολοι Ακύλας και Πρίσκιλλα, που θεωρούνται προστάτες των ερωτευμένων στην Ορθόδοξη Εκκλησία και των οποίων η μνήμη τιμάται στις 13 Φεβρουαρίου. Υπάρχει ακόμα και ο Άγιος Υάκινθος, που θεωρείται προστάτης των ερωτευμένων του καλοκαιριού και του οποίου η μνήμη τιμάται στις 3 Ιουλίου (ο Άγιος μάλιστα μαρτύρησε σε ηλικία 20 ετών). Εδώ αξίζει να αναφέρουμε πως ο πρώτος Ορθόδοξος κληρικός που ασχολήθηκε με τον Άγιο του έρωτα είναι ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ο οποίος πρότεινε στους ερωτευμένους να γιορτάζουν την αγάπη τους την προηγούμενη του Αγίου Βαλεντίνου, στις 13 Φεβρουαρίου.
Πώς, λοιπόν, αυτός ο ξενόφερτος Άγιος μπήκε για τα καλά στη ζωή των Ορθόδοξων Ελλήνων; Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε και στη χώρα μας ως η ημέρα των ερωτευμένων στα τέλη της δεκαετίας του ‘70 με πρωτοβουλία των ανθοπωλών, στο γενικότερο πλαίσιο εμπορευματοποίησης της εν λόγω γιορτής. Κάρτες, λουλούδια, σοκολατάκια και κοσμήματα είναι τα προϊόντα που έχουν μεγάλη ζήτηση αυτή την ημέρα. Τώρα, το αν πρέπει να γιορτάζουν οι ερωτευμένοι μόνο αυτή την ημέρα, αυτό είναι άλλο θέμα….και τροφή για σκέψη!!!
Μαρία Μπλέτσου
Πηγές: https://www.sansimera.gr/worldays/134
https://www.news247.gr/kosmos/agios-valentinos
