Αποφασίσαμε σ” αυτό το τεύχος ν” ασχοληθούμε με το θέμα των γκράφιτι γιατί στην πόλη μας υπάρχουν αρκετά, τόσο στο κέντρο όσο και στην περιοχή του γηπέδου, αλλά και σε πολλά ακόμη σημεία της πόλης. Είναι κάτι που συναντάμε συχνά στην καθημερινότητά μας και γι’ αυτό θελήσαμε να το μελετήσουμε πιο προσεκτικά.
Τα γκράφιτι αποτελούν γραπτή ή καλλιτεχνική παρέμβαση σε δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους και συνήθως δημιουργούνται με σπρέι, μαρκαδόρους ή στένσιλ. Υπάρχουν πολλές κατηγορίες γκράφιτι, όπως λέξεις, σύμβολα, σχέδια και εικόνες. Η μορφή που θα πάρουν, αλλά και το αν υπάρχει άδεια από τον ιδιοκτήτη του χώρου, παίζουν σημαντικό ρόλο στο αν θεωρούνται τέχνη ή βανδαλισμός. Τέχνη είναι όταν μεταφέρει ένα μήνυμα, μια διαμαρτυρία ή θίγει κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, ενώ βανδαλισμός θεωρείται όταν γίνεται παράνομα, χωρίς άδεια.
Το γκράφιτι χωρίζεται κυρίως σε δύο στάδια. Το πρώτο αφορά τα tags, δηλαδή υπογραφές, γράμματα και ψευδώνυμα, όπου δίνεται έμφαση στην παρουσία και την αναγνωρισιμότητα του δημιουργού. Το δεύτερο στάδιο είναι το street art, που περιλαμβάνει τοιχογραφίες, φιγούρες και πιο σύνθετες εικόνες, με καλλιτεχνική και κοινωνική αφήγηση.
Στην Κοζάνη, τα γκράφιτι συναντώνται κυρίως σε υποβαθμισμένες γειτονιές, σε τοίχους σχολείων, σε γέφυρες, σε γραμμές τρένων, αλλά και σε εγκαταλελειμμένα κτίρια ή παλιά εργοστάσια. Απεικονίζουν υπογραφές, συνθήματα, σύμβολα, φιγούρες ή πρόσωπα και συχνά μεταφέρουν κοινωνικά και πολιτικά μηνύματα. Δημιουργούνται κυρίως από νέους ανθρώπους, ανώνυμους και αυτοδίδακτους καλλιτέχνες, που θέλουν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και να αφήσουν το αποτύπωμά τους στην πόλη.
Οι απόψεις των κατοίκων είναι διφορούμενες. Κάποιοι θεωρούν τα γκράφιτι μορφή τέχνης που ομορφαίνει την πόλη, ενώ άλλοι τα βλέπουν ως ρύπανση και ασέβεια προς τον δημόσιο χώρο. Υπάρχει επίσης διαφορά στις απόψεις ανάμεσα σε νεότερους και μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους. Οι νέοι είναι συνήθως πιο θετικοί και τα αντιμετωπίζουν ως τρόπο έκφρασης, ενώ οι μεγαλύτεροι τα συνδέουν περισσότερο με τον βανδαλισμό.
Οι αντιδράσεις που προκαλούν τα γκράφιτι περιλαμβάνουν καθαρισμούς από τον Δήμο και συζητήσεις για το αν και πού επιτρέπεται να γίνονται. Επιτρεπόμενοι χώροι υπάρχουν μόνο με άδεια του ιδιοκτήτη ή σε σημεία που ορίζει ο Δήμος. Αν κάποιος συλληφθεί να κάνει γκράφιτι παράνομα, μπορεί να του επιβληθεί πρόστιμο και να υποχρεωθεί να αποκαταστήσει τη ζημιά.
Συμπερασματικά, το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει σεβασμός στους δημόσιους χώρους, αλλά και να δίνονται νόμιμες ευκαιρίες στους νέους ώστε να μπορούν να εκφράζονται δημιουργικά, χωρίς να προκαλούν προβλήματα στην πόλη.
Γράφει η Βάγια Βοζίνη Γ1
Πηγές
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%B9%CF%84%CE%B9
