Τι είναι  όμως η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ);

AI ονομάζεται η επιστήμη της εκπαίδευσης μηχανών με σκοπό την προσομοίωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Η τεχνητή νοημοσύνη αναφέρεται στην ικανότητα μιας μηχανής να αναπαράγει τις γνωστικές λειτουργίες ενός ανθρώπου, όπως είναι η μάθηση, ο σχεδιασμός και η δημιουργικότητα.

Ας δούμε τις ωφέλιμες εφαρμογές της:

1. Αυτο-οδηγούμενα αυτοκίνητα: Λειτουργούν και συνεχίζουν να προχωρούν χρησιμοποιώντας πολλά δεδομένα αισθητήρων, μαθαίνοντας πώς να χειρίζονται την κυκλοφορία και παίρνοντας αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο. Γνωστά και ως αυτόνομα οχήματα, αυτά τα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν τεχνολογία AI και μηχανική εκμάθηση για να μετακινούνται χωρίς ο επιβάτης να χρειάζεται να πάρει τον έλεγχο ανά πάσα στιγμή.

2. Η Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέπει την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προϊόντων και υπηρεσιών, σε μια σειρά από τομείς όπως: πράσινη και κυκλική οικονομία, κατασκευή μηχανημάτων, γεωργία, ιατρική και  υγειονομική περίθαλψη, μόδα, τουρισμός.

3. Μπορεί να συμβάλει στην αύξηση των πωλήσεων, στη συντήρηση μηχανών, στην εξοικονόμηση ενέργειας, στη βελτίωση της παραγωγής και της ποιότητας προϊόντων αλλά και της εξυπηρέτησης πελατών.

4. Η  χρήση της τεχνητής νοημοσύνης συναντάται και στις δημόσιες υπηρεσίες όπου μπορεί να εξασφαλίσει μείωση κόστους και να προσφέρει νέες δυνατότητες για τις δημόσιες μεταφορές, την εκπαίδευση με την εφαρμογή καινοτόμων διαδακτικών μεθόδων ελκυστικών για τα παιδιά, την καλύτερη διαχείριση ενέργειας και αποβλήτων και τη βελτίωση της βιωσιμότητας ορισμένων προϊόντων.

5. Η μείωση λαθών: Με διαφορά ένα από τα βασικότερα πλεονεκτήματα της τεχνητής νοημοσύνης είναι η ελαχιστοποίηση του ανθρώπινου λάθους. Όπως είναι λογικό ο άνθρωπος κάνει πολλά λάθη, αλλά οι υπολογιστές (αν προγραμματιστούν σωστά) μπορούν να τα αποφύγουν.

6. Οι ταχύτερες αποφάσεις: Η εξοικονόμηση χρόνου και πόρων για μια εταιρεία μπορεί να είναι ανεκτίμητη και είναι κάτι που η τεχνητή νοημοσύνη καταφέρνει. Συνεργάζεται με διάφορες τεχνολογίες που βοηθούν τις μηχανές να λαμβάνουν αποφάσεις ταχύτερα από τους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να γίνονται πιο γρήγορα και οι ενέργειες.

7.Οι προβλέψεις: Ένα ακόμα θετικό της τεχνητής νοημοσύνης είναι το γεγονός πως μπορεί να εντοπίζει μοτίβα από την ανάλυση των δεδομένων, με αποτέλεσμα να κάνει και προβλέψεις π.χ. για τις φυσικές καταστροφές.

Τα αρνητικά της τεχνητής νοημοσύνης και οι φόβοι μας:

1. Το κόστος επένδυσης

Για την ώρα τουλάχιστον, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι φθηνά. Η αρχική τους εγκατάσταση μόνο απαιτεί υψηλό κόστος επένδυσης που δεν μπορούν να διαθέσουν όλες οι εταιρείες. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη και το κόστος όλου του software και hardware που απαιτείται, καθώς και το κόστος εκπαίδευσης του προσωπικού.

2.Αλλάζει η μορφή της εργασίας

Έκδηλη είναι επίσης και η ανησυχία για τις αλλαγές στα εργασιακά και αν οι μηχανές θα αντικαταστήσουν τους ανθρώπους – εργαζόμενους. Η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να αλλάξει το εργασιακό σκηνικό καταργώντας κάποια πιο παραδοσιακά και «χειροκίνητα» επαγγέλματα τα οποία θα αντικατασταθούν γρήγορα.

3.Δεν υπάρχουν συναισθήματα

Όσο και να μπορούν τα συστήματα να αντικαταστήσουν μια ανθρώπινη εργασία, αυτό που δεν μπορεί να αντικατασταθεί είναι ο παράγοντας του συναισθήματος. Τα συστήματα AI λειτουργούν καθαρά με τη λογική και λόγω αυτού δεν μπορούν να δημιουργήσουν μια σύνδεση με έναν χρήστη όπως θα έκανε ο άνθρωπος. Με αυτά που ξέρουμε τουλάχιστον…

 4. Ο κίνδυνος εξαπάτησης των ανθρώπων

Η  τεχνητή νοημοσύνη εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τα δικαιώματα και την ασφάλεια των καταναλωτών. Η αυξανόμενη χρήση της απαιτεί ρυθμιστική παρέμβαση, προκειμένου για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ανησυχιών που εγείρει ως προς το απόρρητο, τη χειραγώγηση, την προσωπική ακεραιότητα, την εξαπάτηση, την παραπληροφόρηση, τις διακρίσεις, την απάτη, την παραπλάνηση και πολλά άλλα.

 5. Επιπλέον, η χρήση της απαιτεί σημαντικούς πόρους, γεγονός που έχει σοβαρές επιπτώσεις για το κλίμα και το περιβάλλον.

 Όροι για τη σωστή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης:

Σήμερα, Ενώσεις καταναλωτών από 13 ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ., ξεκινούν συντονισμένη δράση και ζητούν από τα αρμόδια Υπουργεία και τις Αρχές να ερευνήσουν για τους κινδύνους όσον αφορά τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT, και να επιβάλουν την ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών.Η τεχνολογία δεν είναι μια ανεξέλεγκτη δύναμη και ως εκ τούτου θα πρέπει να προσαρμόζεται και αναπτύσσεται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς και τις κοινωνικές αξίες.

Για την ιστορία, στις 14 Ιουνίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε το σχέδιο πρότασης για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης –ενόψει των διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για το τελικό κείμενο. Ο  ευρωπαϊκός κανονισμός  που θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και  ορθή -ασφαλή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης  ψηφίστηκε στις 13 Μαρτίου  του 2024 από το Ευρωκοινοβούλιο με ισχύ για όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. Το AI Act ακολουθεί μια προσέγγιση ρύθμισης των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με βάση τους κίνδυνους που προκύπτουν από αυτά για την κοινωνία και τους ανθρώπους (risk-based approach). Το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι τα συστήματα ΑΙ αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται με τρόπο που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα ζητήματα ασφάλειας, καθώς και τις αξίες της Ε.Ε.

Μπόρας Δημήτριος

Η Διεθνής Ημέρα της Οικογένειας καθιερώθηκε το 1993 με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (A/RES/47/237) και εορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαΐου. Ο ετήσιος αυτός εορτασμός αντανακλά τη σπουδαιότητα που αποδίδει η διεθνής κοινότητα στην οικογένεια ως βασικό κύτταρο της κοινωνίας. Σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας είναι να προωθεί την ενημερότητα για ζητήματα που αφορούν την οικογένεια και να αυξήσει τη γνώση των κοινωνικών, οικονομικών και δημογραφικών ζυμώσεων στις οποίες υπόκεινται οι οικογένειες.

Παρ’ ό,τι οι οικογένειες ανά τον κόσμο έχουν αλλάξει μορφή κατά τις τελευταίες δεκαετίες, όσον αφορά τη δομή τους και ως αποτέλεσμα των παγκόσμιων τάσεων και δημογραφικών αλλαγών, τα Ηνωμένα Έθνη συνεχίζουν να αναγνωρίζουν την οικογένεια ως τη βασική μονάδα της κοινωνίας. Η Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας γιορτάζεται σε όλες τις χώρες, δείχνοντας τη σημασία που έχει η οικογένεια για τη σύγχρονη κοινωνία των ριζικών μεταβολών.

Στα παλιά τα χρόνια στις παραδοσιακές κοινωνίες, οι οικογένειες έκαναν συνήθως πολλά παιδιά. Όμως, λόγω της δουλειάς τα παιδιά αναγκάζονταν να μεγαλώνουν μόνα τους και πολλές φορές βοηθούσαν στις αγροτικές εργασίες, στα χωράφια και στα ζώα προκειμένου να  εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Παρά τις δυσκολίες όμως,  γονείς και παιδιά ένιωθαν πιο ευτυχισμένοι γιατί η ζωή ήταν απλή χωρίς πολλά άγχη και αγωνίες όπως η σημερινή.

Αντίθετα στις μέρες μας οι γονείς δε φέρνουν στον κόσμο πολλά παιδιά ή λόγω του φόρτου εργασίας ή λόγω της ανάγκης για την απόκτηση χρημάτων ή γιατί δεν έχουν βοήθεια και αντοχές για το μεγάλωμα των παιδιών. Οι σύγχρονοι γονείς συχνά δεν προλαβαίνουν να περάσουν ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά τους κι έτσι  προσφέρουν σε αυτά πολλά υλικά αγαθά για να καλύψουν τις τύψεις και τις ενοχές τους. Έτσι, τα παιδιά μαθαίνουν ότι η αγάπη μετριέται με τα δώρα και τα αντικείμενα και νιώθουν όλο και πιο μόνα χωρίς την ουσιαστική επικοινωνία με τους γονείς τους που τόσο έχουν ανάγκη.

Τι ,λοιπόν, έχουν ανάγκη   τα σημερινά παιδιά να εισπράττουν  από τους γονείς τους; Οι απαντήσεις είναι απλές:

 Να τους παρέχουν αγάπη, στοργή , συναισθηματική ασφάλεια και σταθερότητα

 Να τους  διαθέτουν ποιοτικό χρόνο για συζήτηση με υπομονή και διακριτικότητα

 Να συμμετέχουν  σαν φυσική παρουσία στις δραστηριότητές τους

 Να ενδιαφέρονται για τα συναισθήματα των παιδιών  χωρίς να τα επικρίνουν ή να τα απαγορεύουν

Να  σέβονται και να αποδέχονται την προσωπικότητα των παιδιών με κατανόηση

 Να εμπιστεύονται τα παιδιά τους και να ενισχύουν την ανεξαρτησία  τους αλλά με κανόνες και όρια

 Ναείναι ειλικρινείς και να  ζητούν συγνώμη για τα λάθη τους

 Να είναι οι ίδιοι θετικό πρότυπο και να πείθουν με το παράδειγμά τους

Αν οι γονείς του σήμερα εφαρμόσουν αυτές τις συμβουλές, τότε σίγουρα θα λειτουργήσει καλύτερα η οικογένεια σαν ολοκληρωμένο σύστημα. Τα παιδιά θα μεγαλώνουν ως ολοκληρωμένες και υπεύθυνες προσωπικότητες που θα προσαρμόζονται  και θα αντεπεξέρχονται  στις απαιτήσεις της σύγχρονης πραγματικότητας.

Γιαλαμάς Αργύρης

Λαζαρίδη Βασιλική

]]> https://schoolpress.sch.gr/dimosiografoiendrasei/archives/933/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/dimosiografoiendrasei/archives/927 https://schoolpress.sch.gr/dimosiografoiendrasei/archives/927#comments Mon, 27 May 2024 16:58:53 +0000 asouzana http://schoolpress.sch.gr/dimosiografoiendrasei/?p=927 ....]]> Αφιερωμένο στην υπέροχη μουσικό του σχολείου μας κυρία Ταμπάκη Νάντια…

Η  πρόσκληση έγινε από το Δημοτικό Ωδείο της Αλεξανδρούπολης  για τη συνδιοργάνωση μιας  μουσικής εκδήλωσης  ως  αφιέρωμα στον μεγάλο μουσικοσυνθέτη με τίτλο “ Απλώνουμε τα χέρια στον ήλιο ” μαζί  με  τη χορωδία «Allegro»  του 5ου Γυμνασίου “ Ελένη Φιλιππίδη” στα πλαίσια των Ελευθερίων 2024.

Η πρόσκληση έγινε και πρόκληση για την ίδια αλλά και για τους μικρούς μας μαθητές όπως τονίζει η κυρία Ταμπάκη προλογίζοντας την εκδήλωση:

 “Ο Γιάννης Μαρκόπουλος; Ποιος είναι αυτός κυρία; Αναρωτήθηκαν οι μαθητές μου. Για να είμαι ειλικρινής, αρχικά δεν ταίριαζε στα μουσικά τους ακούσματα. Όμως, μέρα με τη μέρα, πρόβα με την πρόβα αυτό άλλαξε και τα παιδιά άρχισαν να ψάχνουν στο διαδίκτυο και άλλους Έλληνες συνθέτες. Μόλις είχα αρχίσει να πετυχαίνω τον μουσικό και παιδαγωγικό στόχο αυτής της δράσης!” 

Συνεχίζοντας αναφέρθηκε στη  σπουδαία  προσφορά του μεγάλου μουσικοσυνθέτη:

«Ο Γιάννης Μαρκόπουλος, αυτός ο σημαντικός Έλληνας συνθέτης, υλοποιεί το μουσικό του όραμα συνδυάζοντας παραδοσιακά ελληνικά τραγούδια και αυτά της Μεσογείου,  με τη συμφωνική μουσική, την οποία γνωρίζει από το ραδιόφωνο εκείνης της εποχής. Ωστόσο πάντα κρατάει το ελληνικό χρώμα στις ενορχηστρώσεις του.

Έτσι, οι συνθέσεις του είναι γραμμένες συνήθως για μεγάλες συμφωνικές ορχήστρες που αγκαλιάζουν όμως και τα παραδοσιακά όργανα και συνήθως στηρίζονται στην ποίηση της εποχής κάνοντας μια νέα πρόταση για την παγκόσμια μουσική σκηνή.

  Το μουσικό του τοπίο  «επιστροφή στις ρίζες», που πήρε τη μορφή κινήματος τέχνης, σημαίνει δυναμική πορεία προς το μέλλον, με αφετηρία την εμπειρία από το παραδοσιακό υλικό.

 Και όπως είπε και ο ίδιος ο Γιάννης Μαρκόπουλος: «Σήμερα υποτιμάμε τη γνώση, παρόλο που είμαστε ένας λαός που δεν έχει ξεχάσει τίποτα από την τέχνη του. Το σύνθημά μου λοιπόν “επιστροφή στις ρίζες” δεν είναι τίποτε άλλο, παρά …επιστροφή στην παιδεία».

ΜΕ ΜΑΛΑΜΑΜΑΤΕΝΙΑ ΛΟΓΙΑ ΛΟΙΠΟΝ

 ΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΟΥΜΕ ΑΠΟΨΕ

ΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ!

Και όντως τραγουδήσαμε όλοι μαζί το βράδυ της Παρασκευής, 24 Μαϊου  στο θέατρο Αλτιναλμάζη σε κλίμα ενθουσιασμού και συγκίνησης. Η βραδιά ήταν μαγική. Το μουσικό ταξίδι στους στίχους και στις μελωδίες των τραγουδιών του σπουδαίου Γιάννη Μαρκόπουλου υπήρξε μια μοναδική εμπειρία. Η χορωδία «Allegro» συνεργάστηκε άψογα και πλαισίωσε με επιτυχία τους έμπειρους τραγουδιστές και μουσικούς του Δημοτικού Ωδείου της πόλης μας.

Είμαστε υπερήφανοι για όλα τα παιδιά αλλά και για την κυρία Ταμπάκη που με αγάπη, επιμονή και υπομονή  εργάστηκαν και κοπίασαν  για την πραγματοποίηση αυτής της μουσικής εκδήλωσης!

Σας ευχαριστούμε!

Η συντακτική ομάδα

Το Σάββατο 10 Ιουνίου του 2023 ο κορυφαίος δημιουργός Γιάννης Μαρκόπουλος, φεύγει από τη ζωή και ταξιδεύει πλέον «Πέρα από τη Θάλασσα»  αφήνοντας πίσω του τα «Χίλια μύρια κύματα» από τα οποία πέρασε στην μεγαλειώδη μουσική διαδρομή του η οποία ξεπέρασε τον μισό αιώνα.

Ο Γιάννης Μαρκόπουλος – ένας από το πάνθεον των μεγάλων Ελλήνων συνθετών – σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία της ελληνικής μουσικής. Χρησιμοποιώντας μια πρωτοπόρα μουσική γλώσσα που βασίστηκε στο σύνθημα «επιστροφή στις ρίζες», κατόρθωσε να παντρέψει αριστοτεχνικά τον παραδοσιακό ήχο με τη σύγχρονη μουσική, το κανονάκι και το σαντούρι με το πιάνο και το βιολί, κατάφερε να συνενώσει μουσικά το παρελθόν και το παρόν της Ελλάδας σε μια πλειάδα τραγουδιών, ορχηστρικών έργων, ορατορίων και μελωδιών που μας είναι  τόσο οικεία  καθώς είναι συνυφασμένα με το μουσικό μας ασυνείδητο.

Γεννιέται στις 18 Μάρτη του 1939 στην Ιεράπετρα της Κρήτης από αστική οικογένεια. Ο δήμαρχος θείος του ήθελε να φτιάξει μια μπάντα στην Ιεράπετρα, στην οποία όμως δεν θέλησε να συμμετάσχει κανείς ντόπιος. Ο ίδιος θυμάται να ζητάνε από τον πατέρα του να «γράψει τον Γιαννάκη γιατί οι ντόπιοι φοβόντουσαν ότι φυσώντας τα όργανα θα πάθουν πνευμονία»! Μαθαίνει ταυτόχρονα βιολί και κλαρίνο. Ο πρώτος δάσκαλος του, ο Σερεπέτσης, αντιλαμβάνεται το ταλέντο του όταν μόλις στα 12 του χρόνια στην προσπάθεια του να γράψει κάλαντα συνέθεσε μια μελωδία που έμελλε να αποτελέσει τη βάση για το τόσο γνωστό σε όλους μας τραγούδι «Μαλαματένια Λόγια».

Το 1956 έρχεται στην Αθήνα. Η οικογένεια επιθυμούσε να ασχοληθεί με την Νομική Επιστήμη, ο ίδιος όμως προτιμά να σπουδάσει κοινωνιολογία και φιλοσοφία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, αλλά δεν ολοκληρώνει  ποτέ τις σπουδές του.

Ταυτόχρονα εισάγεται στο Ωδείο Αθηνών και  τον αναλαμβάνει ο Νίκος Κούνδουρος –  μακρινός συγγενής του – με τον οποίο θα συνεργαστεί για πρώτη φορά  το 1963 γράφοντας τη μουσική για την ταινία του «Μικρές Αφροδίτες», η οποία αποτελεί το παρθενικό δημιούργημα του Μαρκόπουλου. Η ταινία βραβεύεται στο  Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ο Κούνδουρος είναι αυτός που τον συστήνει στις καλλιτεχνικές παρέες της εποχής και έτσι συνδέεται στενά με σπουδαίους μουσικούς, τον Χατζηδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Λεοντή και τον Λοΐζο αλλά και τον  Οδυσσέα Ελύτη, τον Σπύρο Ευαγγελάτο, τον Θύμιο Καρακατσάνη και πολλούς ακόμη.

Η γόνιμη αυτή περίοδος διακόπτεται το 1967 από τη Χούντα των Συνταγματαρχών, που τον οδηγεί, όπως πολλούς καλλιτέχνες, στο Λονδίνο. Στο Λονδίνο θα μείνει περίπου 4 χρόνια και θα τον συνεπάρει το κλίμα του ροκ και του χιπισμού. Εκεί γνωρίζει και πρωτοπόρους Έλληνες συνθέτες του εξωτερικού, όπως τον Ξενάκη και τον Χρήστου. Το γνωστό σε όλους μας     «Ζαβαρα κατρανέμια» γράφτηκε στο Λονδίνο και μάλιστα ο ίδιος ο συνθέτης μαρτυρά ότι το τραγούδησαν  στα παρασκήνια παράστασης στο Roundhouse μαζί με το John Lenon. Στο Λονδίνο θα συνθέσει και την κοσμική καντάτα «Ο ήλιος ο πρώτος» σε ποίηση του νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη, ανοίγοντας ένα μεγάλο κεφάλαιο του έργου του, αυτό της μελοποιημένης ποίησης. Ο Μαρκόπουλος βέβαια έλεγε ότι δεν μελοποιούσε ποίηση αλλά συνομιλούσε με τους ποιητές.  Ενδεικτικά αναφέρουμε τα σπουδαία έργα «Χρονικό» και «Ιθαγένεια» του Κ. Μύρη, τη «Θητεία» του Μάνου Ελευθερίου, τους «Μετανάστες» του Γιώργου Σκούρτη, τον «Στρατή τον Θαλασσινό» σε στίχους του Γιώργου Σεφέρη, τη «Λειτουργία του Ορφέα» βασισμένη σε αρχαία ορφικά κείμενα και φυσικά τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» σε ποίηση Διονυσίου Σολωμού. Ευτύχησε τα τραγούδια του να πουν οι μεγαλύτεροι Έλληνες τραγουδιστές: η Μοσχολιού, η Αλεξίου, ο Νταλάρας, ο Χαλκιάς, ο Χατζής, ο Καζαντζίδης, η σύζυγός του Βασιλική Λαβίνα αλλά και οι προσωπικές του ανακαλύψεις, όπως ο ίδιος αποκαλούσε τον Νίκο Ξυλούρη, τον Χαράλαμπο Γαργανουράκη, τη Μαρία Δημητριάδη.

Η συγκλονιστική φωνή του Νίκου Ξυλούρη στο αριστουργηματικό τραγούδι «Πότε θα κάνει ξαστεριά» από τον δίσκο «Ριζίτικα» έμελλε να γίνει ο ύμνος των εξεγερμένων φοιτητών του Πολυτεχνείου ενάντια στην δικτατορία. Τα Ριζίτικα «σκόνταψαν» πάνω στην λογοκρισία της χούντας καθώς θεωρήθηκε ότι έκρυβαν αντιστασιακά – πολιτικά μηνύματα. Χρειάστηκε η παρέμβαση του διευθυντή της δισκογραφικής εταιρείας Columbia Τάκη Λαμπρόπουλου και το επιχείρημα ότι τα συγκεκριμένα κομμάτια είναι παραδοσιακά και γράφτηκαν δεκαετίες πριν για να επιτραπεί η κυκλοφορία του δίσκου το 1971.

Η προσφορά του στον κινηματογράφο και στο Θέατρο υπήρξε σπουδαία. Έχει συνθέσει τη μουσική για τη θεατρική παράσταση «Τρικυμία» του Ο. Σαίξπηρ που ανέβασε το  Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας το 1968, αλλά και για σπουδαίες ελληνικές παραστάσεις όπως η «Μήδεια», η «Λυσιστράτη», οι «Εκκλησιάζουσες» και άλλες συνεργαζόμενος με το Εθνικό Θέατρο,  το Θέατρο Τέχνης του Κ. Κουν και το Αμφι – Θέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου. Έβαλε την υπογραφή του σε περισσότερες από 30 κινηματογραφικές ταινίες όπως η «Κραυγή των Γυναικών» και η «Πρόβα» του Ζυλ Ντασσέν, η «Επιχείρηση Απόλλων» του Γιώργου Σκανελλάκη, οι «Vortex» και  «Byron» του Ν. Κούνδουρου και άλλες.

Οι συνθέσεις του ήταν δύσκολες, απαιτούσαν βαθιά γνώση και προσήλωση από τους μουσικούς που τις απέδιδαν. Για τον λόγο αυτό το 1987 δημιούργησε το δικό του μουσικό σύνολο, την ορχήστρα Παλίντονος Αρμονία, που τον ακολουθούσε σε όλες του τις ηχογραφήσεις και τις συναυλιακές παραστάσεις στην Ελλάδα και στον κόσμο .

Το ρηξικέλευθο κίνημα του «Επιστροφή στις Ρίζες» σημαίνει όπως ο ίδιος εξηγεί σχεδιασμό του μέλλοντος και επιστροφή στο αιώνιο και στο αληθινό. Είναι η αρχέγονη μουσική μπολιασμένη με σύγχρονες αληθινές πληροφορίες. Το κίνημα αυτό που εκφράστηκε τη δεκαετία του 1970 κατά κύριο λόγο αποτυπώνεται στα τραγούδια του «Παραπονεμένα λόγια» , « Τα λόγια και τα χρόνια», «Κάτω στης Μαργαρίτας το αλωνάκι», « Λέγκω», « Μιλώ για τα παιδιά μου», «Καφενείον η Ελλάς»  και τόσο άλλα, τραγούδια συνυφασμένα με την πολιτική και κοινωνική ιστορία της χώρας μας, τραγούδια που έχουν σημαδέψει τις ζωές μας και γεννήθηκαν από το ταλέντο και την έμπνευση του Γιάννη Μαρκόπουλου, που έφυγε από τη ζωή τον Ιούνιο του 2023. Μια έμπνευση που βασίζεται σε διαχρονικές ελληνικές αξίες αλλά ταυτόχρονα διέπεται από την εσωτερική του ανάγκη για συνεχή πρόοδο  σε όλη τη πορεία της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

Το έργο του συνοψίζεται στον στίχο του Δ. Σολωμού  από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους που ο ίδιος μελοποίησε « Ορκίζου σε στη στάχτη αυτή , λόγο, έργο, νόημα». Δηλαδή να υπάρχει λόγος, αλλά αυτός να οδηγεί σε έργο και το έργο αυτό να έχει νόημα.

Αφορμή γι’αυτή  τη συνέντευξη στάθηκε η επικαιρότητα: η γυναικοκτονία έξω από το αστυνομικό τμήμα των Αγίων Αναργύρων που έγινε το βράδυ της 1^ης Απριλίου 2024. Για άλλη μια φορά προέκυψε η ανάγκη να συζητήσουμε για τη γυναίκα, για τη θέση της στην κοινωνία μας και για τη βία κατά των γυναικών. Καλέσαμε, λοιπόν, στο σχολείο μας τρεις κυρίες, μέλη της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας, την κυρία Ειρήνη Αποστολίδου, Πρόεδρο της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας-Παράρτημα Αλεξανδρούπολης, την κυρία Γιαντσελίδου Αγγελική, ψυχολόγο και μέλος της Ε.Γ.Ε στην Αλεξανδρούπολη και την κυρία Τζιογκίδου Ντέλια, επίσης ψυχολόγο και μέλος της Ε.Γ.Ε. Η συζήτηση μαζί τους πραγματοποιήθηκε στις 16 Απριλίου στη βιβλιοθήκη του σχολείου μας και ήταν πολύ ενδιαφέρουσα.

Πότε δημιουργήθηκε η Ε.Γ.Ε.;  Ποια ανάγκη οδήγησε στη δημιουργία της;  

Ειρήνη Αποστολίδου: Η Ε.Γ.Ε. δημιουργήθηκε πριν αρκετά χρόνια,  το 1976, στην αρχή της περιόδου η οποία ονομάζεται «μεταπολίτευση», δηλαδή της περιόδου που ξεκίνησε με την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας μετά τη χούντα.  Στην αρχή της μεταπολίτευσης η κατάσταση για τις γυναίκες ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που γνωρίζετε εσείς σήμερα. Πάρα πολλά από τα δικαιώματα που έχουμε σήμερα εμείς οι γυναίκες  δεν τα είχαμε εκείνα τα χρόνια. Υπήρχαν πάρα πολλές αδικίες εις βάρος μας, δεν υπήρχαν οι νόμοι που να προστατεύουν τα δικαιώματά μας. Τότε δεν εργάζονταν  όλες οι γυναίκες, δεν μορφώνονταν όλες οι γυναίκες, δεν συμμετείχαν στην πολιτική.  Υπήρχαν πάρα πολλές ανισότητες, η κοινωνία γενικά ήταν  πιο ανδροκρατούμενη τότε. Σε εκείνες τις συνθήκες, λοιπόν, μια πολύ σημαντική και πρωτοπόρα γυναίκα, η κυρία Μαργαρίτα Παπανδρέου, σύζυγος ενός πολύ σπουδαίου πολιτικού της νεοελληνικής μας ιστορίας, προσέγγισε κάποιες άλλες γυναίκες με προοδευτική σκέψη και μόρφωση και όλες μαζί δημιούργησαν ένα καταστατικό με τους στόχους  της οργάνωσης. Χρειάστηκαν έναν ολόκληρο χρόνο, για να φτιάξουν αυτό το καταστατικό και  επίσημα ανακοίνωσαν την ίδρυση της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας το 1976.

Πόσα μέλη έχει σήμερα η οργάνωση πανελλαδικά;

Ειρήνη Αποστολίδου: Καταρχάς θέλω να σας εξηγήσω λίγο τον τρόπο που είναι οργανωμένη η Ένωση Γυναικών Ελλάδας. Φανταστείτε έναν ήλιο με τις ακτίνες του. Ο δίσκος του ήλιου είναι η κεντρική διοίκηση της Ε.Γ.Ε, η οποία έχει έδρα στην Αθήνα. Ο ήλιος έχει ακτίνες και κάθε ακτίνα αντιστοιχεί σε ένα παράρτημα της Ε.Γ.Ε. σε κάποια επαρχιακή πόλη. Σήμερα  όλες οι ακτίνες που αντιστοιχούν σε παραρτήματα είναι περίπου 40. Υπάρχουν, λοιπόν, 40 παραρτήματα της Ε.Γ.Ε. σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας και ένα από τα παραρτήματα αυτά είμαστε και εμείς εδώ στην Αλεξανδρούπολη. Καταλαβαίνετε επομένως ότι είναι εκατοντάδες τα μέλη της Ε.Γ.Ε. πανελλαδικά. Ακριβή αριθμό μελών δεν μπορώ να σας πω, αλλά είμαστε πάρα πολλές γυναίκες που συμμετέχουμε στην Ε.Γ.Ε.

Πότε δημιουργήθηκε το παράρτημα Αλεξανδρούπολης; Θεωρείτε ότι υπάρχει ενδιαφέρον για την οργάνωση από τις γυναίκες της πόλης μας;

Ειρήνη Αποστολίδου: Το παράρτημα στην Αλεξανδρούπολη δημιουργήθηκε το 1982. Δημιουργήθηκε από την ανάγκη της  κεντρικής διοίκησης της οργάνωσης στην Αθήνα να μεταδώσει το έργο της, τους στόχους της και τις ιδέες της σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας. Τότε δεν υπήρχαν τα κινητά και οι υπολογιστές, για να ανεβάζει κάποιος κάτι και να το μαθαίνουν όλοι ταυτόχρονα σε όλη την Ελλάδα. Όλα αυτά τα σπουδαία που γίνονταν στην Αθήνα δεν γίνονταν γνωστά στην επαρχία. Για να μπορούνε, λοιπόν, τα μέλη της κεντρικής διοίκησης να μεταδίδουν τις ιδέες τους πιο εύκολα, σκέφτηκαν να φτιάξουν μικρά παραρτήματα σε διάφορες πόλεις. Έτσι ήρθαν δύο τρείς γυναίκες από την Αθήνα εδώ στην Αλεξανδρούπολη,  βρήκανε κάποιες κυρίες με προοδευτική σκέψη που πίστευαν στην ισότητα , τους μεταλαμπάδευσαν τις ιδέες και το έργο τους και έτσι δημιουργήθηκε μια παρέα γυναικών που αποτέλεσε τον πρώτο πυρήνα του παραρτήματος στην Αλεξανδρούπολη. Σήμερα το παράρτημα Αλεξανδρούπολης έχει 70 μέλη.

Η Ελλάδα συνεχίζει να είναι ανδροκρατούμενη χώρα ή έχουν ξεπεραστεί τα στερεότυπα για τη γυναίκα;

Αγγελική Γιαντσελίδου: Η Ελλάδα είναι ακόμα μια χώρα ανδροκρατούμενη με την έννοια ότι περισσότεροι άντρες παρά γυναίκες συμμετέχουν  στην κοινωνική και πολιτική ζωή. Πιο πολύ, θα έλεγα, η Ελλάδα παραμένει μια πατριαρχική κοινωνία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη, σε πολλές περιπτώσεις, είναι αρκετά διαδεδομένη η πίστη ότι οι γυναίκες πρέπει να εξαρτώνται από έναν άντρα (πατέρα, σύζυγο, αδερφό) και πρέπει να λογοδοτούν σε αυτόν. Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις οι αποφάσεις για τη ζωή των κοριτσιών/γυναικών και οι επιλογές για το τι θα κάνουν στη ζωή τους λαμβάνονται από άνδρες. Άρα, υπάρχουν στερεότυπα για τη γυναίκα που δεν έχουν καταρριφθεί στην ελληνική κοινωνία. Μέχρι πού φτάνουν οι δυνατότητές της;  Χρειάζεται οπωσδήποτε την υποστήριξη ενός άνδρα που θα κατευθύνει τη ζωή της; Ή, ακόμα χειρότερα, η γυναίκα ανήκει σε έναν άντρα; Για να καταρριφθούν τα παραπάνω στερεότυπα χρειάζεται πολύς κόπος, χρόνος, συστηματική προσπάθεια και αγώνας από όλη την κοινωνία.

Υπάρχει κάτι ακόμη, το οποίο δυσκολεύει το ξεπέρασμα των στερεοτύπων για τη γυναίκα και αυτό είναι το λεγόμενο «αυτοστίγμα». Δηλαδή πολλές γυναίκες, εξαιτίας των κυρίαρχων ακόμη στερεοτύπων γι’αυτές, αισθάνονται ότι δεν αξίζουν, ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν τόσο καλά όσο οι άντρες. Στιγματίζουν οι ίδιες τον εαυτό τους. Και αυτός είναι, κατά τη γνώμη μου, ο πρώτος αγώνας που πρέπει να δώσουμε εμείς οι γυναίκες: να αγαπήσουμε περισσότερο τον εαυτό μας, να αποβάλουμε το αυτοστίγμα, να γίνουμε πιο συμμετοχικές στην προσπάθεια να αλλάξουμε τα πράγματα στη χώρα μας. Να δυναμώσουμε τη φωνή μας και να αρχίσουμε να διεκδικούμε.

Θεωρείτε ότι είναι ικανοποιητική η συμμετοχή της Ελληνίδας στην πολιτική ζωή και στην κατάληψη των διαφόρων αξιωμάτων; Αν όχι, πώς αυτό μπορεί να αλλάξει;

Αγγελική Γιαντσελίδου: Η απάντηση είναι απλή στην ερώτησή σας. Η συμμετοχή των γυναικών δεν είναι ικανοποιητική. Φτάνει να κοιτάξετε στα έδρανα της Βουλής, για να το διαπιστώσετε. Θα δείτε ότι οι γυναίκες που κάθονται στα έδρανα της Βουλής  είναι πολύ λιγότερες από τους άντρες. Εφόσον, λοιπόν, η γυναίκα υποεκπροσωπείται στην πολιτική ζωή, είναι αυτονόητο ότι θα αναλαμβάνει και καθήκοντα επιτελικά (δηλαδή πολιτικά και κοινωνικά αξιώματα) σε μικρότερο ποσοστό. Συνήθως έτσι γίνεται. Όταν ξεκινούν οι γυναίκες την πορεία τους σε έναν τομέα (στην εργασία, στην πολιτική), στη βάση είναι περισσότερες. Όσο ανεβαίνουμε προς την κορυφή (ανώτερες θέσεις, ανώτερα αξιώματα), τόσο ο αριθμός τους μειώνεται. Πώς μπορεί να αλλάξει αυτό; Η απάντηση είναι περίπλοκη. Νομίζω ότι εδώ είναι το κατάλληλο σημείο να μιλήσουμε λίγο γι’αυτό που ονομάζεται «ποσόστωση». Η ποσόστωση είναι ο καθορισμός ενός ελάχιστου ορισμένου ποσοστού, σύμφωνα με το οποίο πρέπει να καλύπτονται διάφορες θέσεις στην πολιτική, στην εργασία, σε άλλους τομείς, από εκπροσώπους και των δύο φύλων. Γίνεται μεγάλη συζήτηση για το θέμα της ποσόστωσης και προβάλλονται επιχειρήματα και υπέρ και κατά αυτής της τακτικής. Όταν κάποιος φτάνει να δημιουργεί με το ζόρι ένα ποσοστό, αυτό δείχνει ότι υπάρχει μια ανάγκη που το επιβάλλει. Όμως στην πραγματικότητα αυτό που πρέπει να γίνει είναι να αλλάξουν οι ευκαιρίες συμμετοχής και όχι αυτό να γίνεται απαραίτητα με ένα υποχρεωτικό ποσοστό. Πάντως, όπως και να έχει, όταν μια γυναίκα βρεθεί σε έναν χώρο, ακόμα και με τη βοήθεια μιας θεσμικής ρύθμισης, ο χώρος αυτός δεν θα εκπροσωπείται μόνο από άνδρες και αυτό έχει τη σημασία του. Γιατί θα αποτελέσει πρότυπο για άλλες γυναίκες, που θα ενθαρρυνθούν να ασχοληθούν και αυτές με διάφορους τομείς της ζωής, αλλά παράλληλα θα μας πείσει με τον τρόπο που θα επιτελέσει τα καθήκοντά της  ότι είναι ικανή  και αυτό θα βοηθήσει πολύ στο να αλλάξουν τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις για τις γυναίκες.

Υπάρχει ισότητα ευκαιριών στην εργασία ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στη χώρα μας; Υπάρχει ίση αντιμετώπιση των δύο φύλων στους  χώρους εργασίας; Ποια είναι τα πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η γυναίκα στην εργασία σήμερα;

Αγγελική Γιαντσελίδου: Σύμφωνα με τη νομοθεσία και την ελληνική και την ευρωπαϊκή, οι γυναίκες είναι ίσες με τους άνδρες απέναντι στον νόμο και απαγορεύεται οποιαδήποτε διάκριση βάσει φύλου. Η πραγματικότητα, δυστυχώς, είναι διαφορετική στην εργασία, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα, αφού παρατηρούνται αδικίες, διακρίσεις λόγω φύλου και ενοχλητικές συμπεριφορές. Υπάρχει ανισότητα στο μισθολόγιο (στον ιδιωτικό τομέα), δηλαδή υπάρχουν περιπτώσεις που η γυναίκα πληρώνεται λιγότερο από τον άντρα για την ίδια δουλειά. Παρατηρούνται στον εργασιακό χώρο ενοχλητικές και παράνομες συμπεριφορές, όπως σεξουαλική παρενόχληση και σεξιστικά υπονοούμενα που υποτιμούν τη γυναίκα. Αρκετοί εργοδότες ρωτάνε σε συνεντεύξεις για την οικογενειακή κατάσταση της γυναίκας που διεκδικεί μια θέση εργασίας, λαμβάνουν υπόψη την ηλικία της και την πιθανότητα να θέλει να γίνει μητέρα στο προσεχές διάστημα, πράγμα που σημαίνει ότι θα χρειαστεί να πάρει άδειες που δικαιούται σε σχέση με τη μητρότητα. Επίσης, υπάρχουν περιπτώσεις που μια γυναίκα  απολύεται από την εργασία της  επειδή είναι έγκυος (στον ιδιωτικό τομέα πάντα) και, επειδή αυτό είναι παράνομο και ο εργοδότης μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη, η απόλυση αυτή γίνεται με «ύπουλο» τρόπο, ώστε να μη φανεί ότι γίνεται λόγω εγκυμοσύνης. Άρα, δεν υπάρχει ίση αντιμετώπιση της γυναίκας με τον άνδρα σε πολλούς επαγγελματικούς χώρους.

Έχει ξεπεραστεί ο διαχωρισμός ανάμεσα σε γυναικεία και  ανδρικά επαγγέλματα ή συνεχίζει να υπάρχει;

Αγγελική Γιαντσελίδου: Η αλήθεια είναι ότι γυναίκες βρίσκουμε σήμερα σε όλους τους επαγγελματικούς χώρους, αυτό οι γυναίκες το έχουν κατακτήσει. Η διάκριση που υφίσταται είναι στο ότι σε κάποιους επαγγελματικούς χώρους οι γυναίκες έχουν διεισδύσει σε πολύ μικρούς αριθμούς. Δεν μιλάμε για χώρους όπου χρειάζεται μια ιδιαίτερη φυσική δύναμη. Εκεί που χρειάζεται μεγάλη φυσική δύναμη, ο καθένας αναλαμβάνει ένα κομμάτι ανάλογα με τη δύναμή του. Μιλάμε για χώρους που είναι ανδροκρατούμενοι, επειδή οι άνδρες θεωρούν ότι μπορούν να τα καταφέρουν καλύτερα από μια γυναίκα. Σε αυτούς τους χώρους, όμως, οι δυσκολίες που έχουν οι γυναίκες δεν έχουν να κάνουν με το ότι το επάγγελμα είναι δύσκολο, απαιτεί υψηλότερη νοημοσύνη, υψηλότερη τεχνογνωσία, αλλά με το ότι οι συνθήκες στο επάγγελμα αυτό είναι δύσκολες, γιατί απαιτείται πολύωρη απουσία από το σπίτι ή έκτακτη διαθεσιμότητα. Σε αυτές τις συνθήκες δυσκολεύονται πολύ οι γυναίκες, γιατί δεν έχουν την απαραίτητη υποστήριξη. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα: διάβαζα σήμερα ότι στην πολεμική αεροπορία, όπου οι γυναίκες είναι πιλότοι πολεμικών αεροσκαφών, μόλις το 2006 εκπαιδεύτηκε η πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα, για να γίνει μαχήτρια σε πολεμικό αεροσκάφος. Και μέχρι πέρυσι (δηλαδή το 2023) ο αριθμός των γυναικών που κάνουν αυτή τη δουλειά δεν ξεπέρασε τις 20! Όπως καταλαβαίνετε, λοιπόν, υπάρχει ακόμη ένας διαχωρισμός ανάμεσα στα επαγγέλματα και αυτόν τον διαχωρισμό πρέπει να αγωνιστούμε να τον εξαλείψουμε.

 Θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε και για τη βία που εκδηλώνεται κατά των γυναικών και η οποία σε μεγάλο βαθμό είναι ενδοοικογενειακή βία. Πού οφείλεται αυτή η βία; Πιστεύετε ότι η κρίση που περνάει η ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια έπαιξε ρόλο στην επιδείνωση του φαινομένου;

Ντέλια Τζιογκίδου: Σίγουρα η κρίση των τελευταίων χρόνων επιδείνωσε το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών. Όμως η βία κατά των γυναικών είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Για την εκδήλωση της ενδοοικογενειακής βίας πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μια οικογένεια. Σκεφτείτε: όταν σε ένα σπίτι μπαίνουν λιγότερα λεφτά, οι καθημερινές υποχρεώσεις καλύπτονται με μεγαλύτερη δυσκολία. Αυτή η δυσκολία φέρνει πίεση, ένταση στο σπίτι. Οι γονείς ασχολούνται λιγότερο με τα παιδιά τους, ο άνδρας και η γυναίκα φροντίζουν  λιγότερο ο ένας τον άλλον, οι καβγάδες είναι περισσότεροι, τα πνεύματα πιο εύκολα οξύνονται, άρα το πέρασμα στη βία γίνεται πολύ πιο εύκολο.

 Και σε αυτό το σημείο νομίζω ότι πρέπει να δοθούν κάποιες διευκρινίσεις. Όταν λέμε βία, δεν εννοούμε μόνο το ξύλο. Υπάρχει καταρχάς η ψυχολογική βία, που μπορεί να ασκήσει ένας άνδρας σε μια γυναίκα: να της μιλάει άσχημα, να τη μειώνει, να την κατηγορεί ότι για όλα τα άσχημα που τους συμβαίνουν φταίει αυτή, να της επιρρίπτει συνολικά την ευθύνη για όλα τα προβλήματα. Αυτό το κλίμα διευκολύνει το πέρασμα και στη σωματική βία.

Υπάρχει όμως και η οικονομική βία. Αυτή παρατηρείται στις περιπτώσεις που η γυναίκα, ακόμα και όταν η ίδια δουλεύει, δεν έχει πρόσβαση στα χρήματα της οικογένειας. Τα χρήματα τα κρατάει ο σύζυγος και αυτή, για να πάρει οτιδήποτε, πρέπει να ζητήσει χρήματα από τον άνδρα, ο οποίος με αυτόν τον τρόπο ελέγχει και τις αγορές της. Ξαναγυρίζοντας στα αίτια της ενδοοικογενειακής βίας, σημαντικοί παράγοντες θεωρούνται ακόμη η κατάχρηση ουσιών (ναρκωτικών) και οι κάθε είδους εθισμοί και εξαρτήσεις. Τέλος, θέματα ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη. Για τα τελευταία καλό είναι να γνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε να τα ξεπεράσουμε μόνοι/μόνες μας και ότι είναι καλό, είναι πολύ εντάξει να ζητάμε βοήθεια από ειδικούς, για να πάρουμε την απαραίτητη υποστήριξη.

Στην ΕΓΕ έρχονται περιπτώσεις κακοποιημένων γυναικών; Τι κάνετε, για  να βοηθήσετε τις κακοποιημένες γυναίκες; Γενικά, τι μπορεί να κάνει μια γυναίκα, για να προστατέψει τον εαυτό της από την κακοποίηση;

Ντέλια Τζιογκίδου: Όπου και να καταφύγει μια γυναίκα, όταν κακοποιείται, πρέπει να παραπεμφθεί στον κατάλληλο φορέα που θα τη βοηθήσει. Στην Αλεξανδρούπολη ο κατάλληλος φορέας είναι το Συμβουλευτικό Κέντρο για την υποστήριξη γυναικών-θυμάτων βίας. Σ’αυτό το κέντρο υπάρχει το κατάλληλο προσωπικό (ψυχολόγος, κοινωνική λειτουργός) που θα βοηθήσει μια γυναίκα να ξεκαθαρίσει  καταρχάς αν κάποιες συμπεριφορές αποτελούν βία και στη συνέχεια θα της παράσχει την υποστήριξη που χρειάζεται. Η ΕΓΕ δεν είναι αρμόδια να διαχειρίζεται περιπτώσεις κακοποιημένων γυναικών. Αλλά αν  μια γυναίκα έρθει στην  ΕΓΕ, εμείς θα την ακούσουμε, θα τη βοηθήσουμε να πάει στον αρμόδιο φορέα, θα την κατευθύνουμε και, αν χρειαστεί, θα συμβάλουμε στην οικονομική υποστήριξή της.

Τελευταία μας απασχολεί πολύ το θέμα των γυναικοκτονιών. Τι εικόνα υπάρχει για τις γυναικοκτονίες στην Ελλάδα; Αυξήθηκαν; Τι λένε οι αριθμοί; Γιατί συμβαίνουν;

Ντέλια Τζιογκίδου: Φέτος ήδη έχουμε 5 γυναικοκτονίες στην Ελλάδα (σημ. η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2024). Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έγιναν γύρω στις 80 γυναικοκτονίες. Μεγάλη αύξηση παρατηρήθηκε μετά την πανδημία του covid. Πρέπει, όμως, να έχουμε υπόψη ότι στο θέμα των γυναικοκτονιών υπάρχουν οι λεγόμενοι κρυφοί αριθμοί, γιατί πολλές γυναικοκτονίες δεν χαρακτηρίζονται ως τέτοιες, δεν καταγγέλλονται ως τέτοιες, άρα δεν καταγράφονται έτσι από την αστυνομία. Άρα είναι πολύ περισσότερες σε σχέση με τους επίσημους αριθμούς που δίνονται. Αυτό αφορά και την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρώπης. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι στατιστικές δείχνουν ότι 137 γυναίκες πεθαίνουν κάθε μέρα σε όλο τον κόσμο ως θύματα γυναικοκτονιών. Στη Μεγάλη Βρετανία η ενδοοικογενειακή βία και η έμφυλη βία είναι η πρώτη αιτία θανάτου για γυναίκες κάτω των 40 ετών. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό θέμα.

Το άσχημο είναι ότι όλες οι γυναικοκτονίες γίνονται από συγγενείς (συντρόφους, πρώην συντρόφους, συζύγους, πρώην συζύγους, παιδιά).

Τέλος, ο όρος «γυναικοκτονία» είναι ένας όρος που ακόμα συζητιέται, δεν έχει δηλαδή αναγνωριστεί επίσημα στην Ελλάδα. Γίνεται μεγάλος αγώνας γι’αυτό και η ΕΓΕ είναι μία οργάνωση που πιέζει πολύ προς αυτή την κατεύθυνση και διεκδικεί την αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία» στη χώρα μας.

 Μια τελευταία ερώτηση: ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της χώρας μας είναι το δημογραφικό. Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να λυθεί;

Ντέλια Τζιογκίδου:Το δημογραφικό, όπως όλα τα θέματα που συζητάμε, είναι και αυτό πολυπαραγοντικό θέμα και έχει σχέση με τις κοινωνικές και τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Ας ξεκινήσουμε από τους μισθούς, οι οποίοι είναι πολύ χαμηλοί και δεν επιτρέπουν στους νέους ανθρώπους να μείνουν μόνοι τους (δηλαδή να φύγουν από το σπίτι των γονέων τους) και να καλύψουν τα βασικά τους έξοδα. Είναι γνωστό, όμως, ότι ένα παιδί έχει πάρα πολλά έξοδα, οπότε τα νέα ζευγάρια δεν το παίρνουν εύκολα απόφαση να κάνουν ένα παιδί. Άλλος λόγος είναι ότι πολλοί νέοι και πολλές νέες φεύγουν στο εξωτερικό, για να ζήσουν καλύτερα. Επίσης, οι πιο πολλοί άνθρωποι σήμερα ζουν στις μεγάλες πόλεις, όπου δεν υπάρχουν παππούδες και γιαγιάδες που να μπορούν να κρατάνε τα παιδιά. Όμως, δεν υπάρχουν και αρκετές υποδομές (βρεφονηπιακοί σταθμοί, παιδικοί σταθμοί) που να βοηθούν την εργαζόμενη γυναίκα να μεγαλώσει το παιδί της. Το ολοήμερο σχολείο είναι ένας θετικός θεσμός, αλλά δεν είναι αρκετός. Αλλά και ο τρόπος ζωής παίζει τον ρόλο του. Σήμερα οι άνθρωποι μορφώνονται, αφιερώνουν πολλά χρόνια στις σπουδές τους και αυτό καθυστερεί την έναρξη της οικογενειακής τους ζωής. Επειδή έχουν επαγγελματικούς στόχους, θέλουν να ζήσουν τη ζωή τους, κάνουν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν πια η γονιμότητά τους δεν είναι στο καλύτερο σημείο της. Τέλος, σημαντικό είναι ότι οι οικογένειες στην Ελλάδα που έχουν 3 ή 4 παιδιά δεν υποστηρίζονται αρκετά από την πολιτεία. Έτσι η χώρα μας, αυτό δείχνουν όλα τα στοιχεία, λιγοστεύει πληθυσμιακά και γερνάει πληθυσμιακά.

Η εμπειρία της παραπάνω συζήτησης ήταν πολύ θετική για εμάς. Γιατί οι συνομιλήτριές μας δεν απάντησαν μόνο στις ερωτήσεις που είχαμε ετοιμάσει, αλλά ενδιαφέρθηκαν να μάθουν και για τις δικές μας απόψεις πάνω στα θέματα που αφορούν τις γυναίκες. Επίσης, κάτι πολύ ευχάριστο, ήδη η δημοσιογραφική μας ομάδα έχει λάβει πρόσκληση από την κυρία Αποστολίδου για μια από τις προσεχείς εκδηλώσεις της Ε.Γ.Ε. Αλεξανδρούπολης σχετικά με το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας. Περιμένουμε με ανυπομονησία την εκδήλωση αυτή!

Γιτσούδη Κατερίνα

Κοσμίδη Νίκη

Παπαϊωάννου Φώτης

Τσιουβαλά Ειρήνη

Χότζα Αλέσια

Βασικοί κανονισμοί του αθλήματος είναι οι εξής: οι αθλητές πρέπει να φορούν ειδικά γάντια και να ζυγίζονται, να κατατάσσονται σε κατηγορίες αναλόγως του βάρους τους, να αγωνίζονται σε ρινγκ ίδιων διαστάσεων, οι αγώνες να γίνονται σε τρίλεπτους γύρους με ένα λεπτό διάλειμμα και να μετράται μέχρι το 10 αν ένας αθλητής πέσει κάτω.

Οι διαγωνιζόμενοι θα πρέπει να έχουν όλα τα παρακάτω αξεσουάρ που θα αναφέρω στη συνέχεια.

Γάντια:

Προστατευτικό μασελάκι -επιστόμιο για το στόμα:

Προστατευτικό για την ευαίσθητη περιοχή των γεννητικών οργάνων:

Σπουδαίος πυγμάχος  που θαυμάζω πολύ  υπήρξε ο Ο Maik taison.

1. Αδαμίδη Ελίζα

2. Αποστολίδη Χρύσα

3. Βαφειάδη Αναστασία

4. Γαλαχουσίδη Αγγελική

5. Γιαλαμάς Αργύρης

6. Γιτσούδη Αικατερίνη

7. Γιτσούδη Μαρία – Χριστίνα

8. Γκάτζιου Ανδριάννα

9. Δεληγιαννούδη Παναγιώτα

10. Ηλιάδου Μαρία

11. Κανετίδου Μαρία

12. Καπούτση Ιωάννα

13. Καρακλίδης Νικήτας

14. Καρασταμάτης Πασχάλης

15. Καροτσάκη Ελευθερία- Ειρήνη

16. Κατσαντούρας Γεώργιος

17. Κεσσουδάκης Νικόλαος

18. Κιναλοπούλου Λυδία

19. Κοιλούδης Πασχάλης

20. Κοσμίδη Νίκη

21. Κουτουκάλη Θεοδώρα

22. Λαζαρίδη Βασιλική

23. Μεταξά Μαρία

24. Μίχογλου Γεώργιος

25. Μπόρας Δημήτριος

26. Μουρουζίδου Παναγιώτα

27. Μούτλια Αλίκη-Σταματίνα

28. Παπαδημητρίου Αλέξανδρος

29. Παπαϊωάννου Φώτιος

30. Παπαδοπούλου Μαριάννα

31. Πεϊχαμπέρης Ευάγγελος

32. Περεντίδη Ελένη

33. Σαχινίδου Βασιλική

34. Σταφυλά Σοφία

35. Τσιουβαλά Ειρήνη

36. Χότζα Αλεξία

 Σας ευχαριστούμε πολύ παιδιά!!!

Ποια είναι η σχέση των εφήβων με τη λογοτεχνία; Διαβάζουν βιβλία και αν ναι, τι είδους βιβλία προτιμούν; Πώς αξιολογούν οι έφηβοι τα οφέλη από την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων; Πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε στα παιδιά την αγάπη για το ποιοτικό βιβλίο; Ποιο ρόλο καλούνται να παίξουν οι γονείς και το σχολείο στην καλλιέργεια της ανάγνωσης βιβλίων; Στα ερωτήματα αυτά προσπαθήσαμε να δώσουμε μια απάντηση βασισμένοι σε μικρή έρευνα που πραγματοποιήσαμε σε μαθήτριες και μαθητές του σχολείου μας κατά τη φετινή σχολική χρονιά 2023 – 2024. Στο σύντομο ερωτηματολόγιο που ετοιμάσαμε απάντησαν 100 μαθητές από την Α΄ και Β ΄τάξη του γυμνασίου μας. Τα συμπεράσματά που προέκυψαν είναι σίγουρα ενδιαφέροντα. Ακολουθεί το λινκ με το ερωτηματολόγιό μας:

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΕΦΗΒΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ

Στο πρώτο ερώτημα “ Ποια είναι η σχέση σου με το βιβλίο;” το 42,4 % των μαθητών / μαθητριών απάντησε ότι δανείζεται και αγοράζει βιβλία που τους/τις ενδιαφέρουν, το 32,3% ότι περιορίζεται, δυστυχώς κατά την εκτίμησή μας, μόνο στα σχολικά βιβλία και το 18,2% ότι δανείζεται κάποιες φορές βιβλία από φίλους και από κάποια δανειστική βιβλιοθήκη. Είναι πολύ παρήγορο το γεγονός ότι η πλειοψηφία των παιδιών αφιερώνει χρήματα για την αγορά αλλά και χρόνο για την ανάγνωση ενός εξωσχολικού βιβλίου σε μια εποχή που οι έφηβοι έλκονται πολύ και απορροφώνται κυριολεκτικά από τα ψηφιακά μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας.

Στο δεύτερο ερώτημα “ Τι είδους βιβλία προτιμάς να διαβάζεις;” η πλειοψηφία σε ποσοστό 43,4% επιλέγει την κατηγορία αστυνομικά – μυστηρίου ενώ, ένα ποσοστό 28,3% επιλέγει την κατηγορία λογοτεχνικά βιβλία και πολύ λιγότερα παιδιά, περίπου στο 10 % διαβάζουν ιστορικά βιβλία. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι οι έφηβοι στην πλειοψηφία τους προτιμούν τα βιβλία φαντασίας και μυστηρίου γιατί έχουν αγωνία, χιούμορ, μυστήριο και αναπάντεχο τέλος. Αυτά κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον τους και αποτελούν μια ευχάριστη διαφυγή από την πραγματικότητα.

Στο τρίτο ερώτημα “ Θεωρείς ότι το σχολείο σου γεννά το ενδιαφέρον για την αναζήτηση και την ανάγνωση εξωσχολικών βιβλίων λογοτεχνικών και μη;” τα παιδιά φαίνονται μοιρασμένα ανάμεσα σε τρεις απαντήσεις: Ναι σε ποσοστό 38 % , δεν ξέρω σε ποσοστό 34 % και όχι, σε ποσοστό 26 %. Εδώ, διαπιστώνουμε ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν καταφέρνει να καλλιεργήσει αποτελεσματικά την αγάπη των παιδιών για την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων.

Στο τέταρτο ερώτημα “Τι πιστεύεις ότι μας προσφέρει η ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων;”  τα παιδιά σε ποσοστό 48 % επιλέγουν ξεκάθαρα ως απάντηση αυτή που συμπυκνώνει τα πολλαπλά οφέλη της φιλαναγνωσίας : εμπλουτίζεται το λεξιλόγιό μας με νέες λέξεις, διευρύνονται οι πνευματικοί μας ορίζοντες, αναπτύσσεται η φαντασία μας, οξύνεται η κρίση μας. Το 35,7 % επιλέγει μόνο την απάντηση : εμπλουτίζεται το λεξιλόγιο μας με νέες λέξεις ενώ ένα ποσοστό 9, 2 % ότι αναπτύσσεται η φαντασία μας. Το συμπέρασμα εδώ είναι σαφές: Τα παιδιά γνωρίζουν πολύ καλά τα οφέλη -πνευματικά, ψυχικά, ηθικά που μπορούν να αποκομίζουν αν διαβάζουν ποιοτικά λογοτεχνικά βιβλία.

Στο πέμπτο ερώτημα “ Η συμβολή της οικογένειας στην καλλιέργεια της φιλαναγνωστικής συμπεριφοράς του παιδιού εξαρτάται:” το 40,4% επιλέγει την απάντηση : από την ενθάρρυνση που παίρνουν τα παιδιά από τους γονείς τους. Το 30,3 % επιλέγει την απάντηση: από τον χρόνο που αφιερώνουν οι γονείς στην από κοινού ανάγνωση με τα παιδιά τους και το 13, 1% επιλέγει την απάντηση: από την αξία που η οικογένεια αποδίδει στην ανάγνωση βιβλίων. Εδώ, φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι γονείς λειτουργούν ως πρότυπα μίμησης και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πνευματική καλλιέργεια των παιδιών τους μέσα από υγιή ενδιαφέροντα όπως η φιλαναγνωσία.

Στο έκτο και τελευταίο ερώτημα “ Με ποιον από τους παρακάτω τρόπους πιστεύεις ότι θα δημιουργήσεις μια   ποιοτική σχέση με το βιβλίο;” οι απαντήσεις μοιράζονται ως εξής: Το 48,5 % , η πλειοψηφία δηλαδή των παιδιών επιλέγει : με τη διδασκαλία ενός λογοτεχνικού βιβλίου στο σχολείο, το 23,2% επιλέγει την απάντηση που και πάλι αφορά στον ρόλο του σχολείου: με τη λειτουργία μιας οργανωμένης δανειστικής βιβλιοθήκης στο σχολείο. Ένα ποσοστό 16,2% επιλέγει την απάντηση: με τη συμμετοχή σε λέσχη ανάγνωσης βιβλίου και την παρακολούθηση βιβλιοπαρουσιάσεων και ένα 12,1 % επιλέγει την απάντηση: με την έκδοση κάρτας -μέλους από τη δημοτική βιβλιοθήκη της πόλης μου.

Το βασικό μας συμπέρασμα εδώ, είναι ότι το σχολείο παίζει καταλυτικό ρόλο στη γόνιμη  επαφή των παιδιών με  ποιοτικά  βιβλία. Μπορεί και πρέπει να καλλιεργήσει την υγιή και δημιουργική σχέση τους με τη λογοτεχνία. Η διδασκαλία ενός ή δύο λογοτεχνικών βιβλίων κατά τη διάρκεια κάθε σχολικής χρονιάς είναι σίγουρα ένας αποτελεσματικός τρόπος για να μυηθούν τα παιδιά στην όμορφη διαδικασία της ανάγνωσης και απόλαυσης των βιβλίων. Το σχολείο μπορεί να εκπονεί ενδιαφέροντα προγράμματα φιλαναγνωσίας αξιοποιώντας τη σχολική βιβλιοθήκη αλλά και τη δημοτική δανειστική βιβλιοθήκηόπου αυτή υπάρχει και λειτουργεί. Άρα, η πολιτεία οφείλει να αλλάξει ριζικά το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και να ενισχύσει τον θεσμό της σχολικής βιβλιοθήκης με νέα βιβλία και με εξειδικευμένο προσωπικό που θα την οργανώνει και θα την αξιοποιεί σωστά σε συνεργασία με τους μαθητές.

Κλείνοντας, θεωρούμε ότι παρά την απαισιοδοξία των καιρών και την πολύωρη ενασχόληση των εφήβων με κάθε είδους οθόνη, η σχέση τους με το λογοτεχνικό βιβλίο υπάρχει σε ένα ικανοποιητικό ποσοστό. Σκοπός είναι να αυξηθεί και να ενισχυθεί ο αριθμός των παιδιών που διαβάζουν και απολαμβάνουν ένα εξωσχολικό βιβλίο για να ψυχαγωγηθούν και να περάσουν όμορφα στον ελεύθερο χρόνο τους. Η αγάπη για το βιβλίο και η ευεργετική σχέση με αυτό μπορεί και πρέπει να καλλιεργηθεί και να ενισχυθεί κυρίως από την οικογένεια και από το σχολείο που αποτελούν τους βασικούς θεσμούς αγωγής και διαμόρφωσης της προσωπικότητας των παιδιών.

Η συντακτική ομάδα

Στα πλαίσια της ενημέρωσης των εφήβων σχετικά με τα ποικίλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ,τις δυνατότητες που παρέχουν αλλά και τους κινδύνους που ελλοχεύουν προσκαλέσαμε στο σχολείο μας τον ψυχολόγο και επιστημονικά υπεύθυνο του Κέντρου Πρόληψης των εξαρτήσεων και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας Ν. Έβρου, κ. Στράτο Βραχιώλια, ο οποίος μας έδωσε μία εκ βαθέων συνέντευξη πάνω σε όλους αυτούς τους προβληματισμούς μας.

Αναμφίβολα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (socialmedia) αποτελούν –ειδικά την τελευταία δεκαετία- το κυρίαρχο μέσο επικοινωνίας και ενημέρωσης, ιδιαίτερα μεταξύ των εφήβων. Σε ό,τι αφορά τον εθισμό στα κοινωνικά δίκτυα, το μεγαλύτερο πρόβλημα εστιάζεται στο Instagram και στο Tik Tok, σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου. Η πιο εθιστική εφαρμογή είναι η Tik Tok. Είναι έτσι φτιαγμένα, που να φυλακίζουν το πνεύμα, τη σκέψη, το μυαλό, να εκκρίνει ντοπαμίνη στον εγκέφαλο, την ορμόνη της ευχαρίστησης, και δημιουργείται μια σχέση τέτοια που να είναι πολύ δύσκολο έπειτα να πάρουμε «διαζύγιο» από αυτά. Όλα αυτά τα μέσα είναι « κλέφτες προσοχής».

1. Πώς επηρεάζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ) τον έφηβο κι την ψυχική του υγεία;

Τα ΜΚΔ επηρεάζουν με πολλούς και ποικίλους τρόπους τον έφηβο. Καταρχάς επηρεάζουν τον χρόνο ,την προσοχή ,τη σκέψη τα συναισθήματά μας την κοινωνική μας ζωή, Τα ΜΚΔ μας προτείνουν έναν κόσμο με συγκεκριμένα πρότυπα πάνω κάτω και πρέπει να έχουμε την ικανότητα να διαλέγουμε τι ταιριάζει σε εμάς, γιατί διαφορετικά μολύνουν την ψυχή μας. Επίσης τα Μ.Κ.Δ. φτιάχνουν έναν κόσμο όπως θα θέλαμε να είναι όχι όπως είναι. Όλοι μας λέμε «οι επώνυμοι» και θεωρούμε ότι είναι κάποιοι έξω από εμάς, μα στο διαδίκτυο κανείς δεν είναι ανώνυμος πια….Όλοι είμαστε επώνυμοι πια με την έννοια ότι είμαστε με την ταυτότητά μας εκεί. Θέλει προσοχή, λοιπόν. Κάποτε ,λένε, δε θα χρειάζεται βιογραφικό για να μας πάρουν σε μια δουλειά, αρκεί να κάνουν μια αναζήτηση στα Μ.Κ.Δ. μας. Οι έφηβοι χρησιμοποιούν καθημερινά τα social media και επηρεάζονται άμεσα από αυτά δημιουργώντας τάσεις και πρότυπα. Τα ρούχα που θα φορέσουν, το χτένισμα τους κ.α. εξαρτώνται από τις επικρατούσες κοινωνικές τάσεις που συχνά επηρεάζουν και τον τρόπο που θα σχετιστούν με συνομηλίκους τους.

Επιπρόσθετα, αξίζει να σημειωθεί πως δυσκολίες σχετιζόμενες με αυξημένο άγχος και χαμηλή αυτοεκτίμηση έχουν μελετηθεί ως απόρροια της υπερ-έκθεσης του παιδιού στα socialmedia Η διαρκής σύγκριση, η αναμονή για το επόμενο μήνυμα, σχόλιο ή αντίδραση, ο αριθμός των διαδικτυακών φίλων και των like καθώς και η αδυναμία των εφήβων να αντιληφθούν την επίπλαστα ευτυχισμένη εικόνα των online φίλων τους, αποτελούν ορισμένους από τους παράγοντες που δημιουργούν άγχος στα παιδιά και τα ωθούν στο κυνήγι μια ευτυχίας που βρίσκεται σε ένα ψηφιακό cloud αλλά όχι στις χαρές της καθημερινής ζωής.

2. Μπορούν να χτιστούν υγιείς σχέσεις ή φιλίες μέσα από κάποια οθόνη;

Τα ΜΚΔ μπορούν δώσουν την αφορμή για μια γνωριμία αλλά όχι να χτιστεί μια υγιής και δυνατή σχέση. Οι αληθινές ανθρώπινες σχέσεις έχουν ένα κομμάτι μη λεκτικό, που δεν αντικαθίσταται με καμία οθόνη, που μπορεί να αφορά την αλληλεπίδραση, την επαφή, τα συναισθήματα που προκύπτουν. Π.χ. τα emoticons εδραίωσαν την θέση τους στην έκφραση συναισθημάτων και παραγκώνισαν την επαφή, το χάδι, το φιλί και την αγκαλιά. Τα συναισθήματα πλέον δεν εκφράζονται αλλά οπτικοποιούνται.

3. Πώς μπορώ να διατηρήσω μια υγιή ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική μου ζωή και τα social media;

Χρήσιμο θα ήταν να υπενθυμίζουμε στον έφηβο ότι η παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελεί μία και μόνο διάσταση της εικόνας του, μία πλευρά της κοινωνικής του πραγματικότητας. Ένα και μόνο χρώμα από το «ουράνιο τόξο» της εφηβικής προσωπικότητας. Τα social media είναι ένα κομμάτι της ζωής μας, μην ξεχαστούμε και πιστέψουμε ότι είναι όλη η ζωή μας. Χρειάζεται να έχουμε επαφή με όλα τα κομμάτια της ζωής μας, πχ με το σχολείο, την παρέα, τα κοινωνικά μέσα , τις δραστηριότητες μας.

4. Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τον φόβο της κριτικής και να προστατευτώ από τον εκφοβισμό στα social media;

Σήμερα, ιδίως οι νέοι εκτίθενται στον διαδικτυακό εκφοβισμό μέσω των social media. Ακόμη κι ένα αρνητικό σχόλιο μπορεί να είναι εξαιρετικά οδυνηρό για κάποιους από εμάς και να έχει καταστροφικές συνέπειες. Τα άτομα που δέχονται διαδικτυακό εκφοβισμό συχνά παρουσιάσουν συμπτώματα όπως άγχος, κατάθλιψη, απώλεια της αγάπης για τον εαυτό και ανασφάλεια και σε σοβαρές περιπτώσεις ακόμη και σε αυτοκτονικό ιδεασμό. Για παράδειγμα, μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να επιχειρήσουν να αυτοκτονήσουν σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους.

Θα σας διηγηθώ μια διδακτική ιστορία που πιστεύω ότι θα σας βοηθήσει σχετικά:

Μια φορά κι έναν καιρό ένας γέρος καβάλα σ ’ένα γαϊδουράκι, που το έσερνε ένα αγόρι, διέσχιζε ένα κεφαλοχώρι. Κάποιοι που τον είδαν είπαν: «Για κοίτα το γέρο, μάλλον ξεκούτιανε· απολαμβάνει τον περίπατο χωρίς να υπολογίζει το φτωχό αγόρι που μόλις το κρατούν τα πόδια του! Ύστερα από λίγο ο γέρος κατέβηκε από το γαϊδούρι και ανέβασε το αγόρι, ενώ εκείνος προπορευόταν σέρνοντάς το από το καπίστρι του. Δεν πρόφτασαν να διανύσουν ούτε εκατό μέτρα και κάποιος τολμηρός σχολίασε μεγαλόφωνα: «Συγχαρητήρια! Οι γέροι να τρεκλίζουν και τα παλιόπαιδα καβάλα. Δεν υπάρχει πλέον σεβασμός στον κόσμο!» Το μικρό αγόρι το άκουσε και έγινε κατακόκκινο σαν την παπαρούνα από την ντροπή του. Παρακάλεσε το γέρο να ανεβεί και εκείνος στο γαϊδούρι και έτσι καβάλα κι οι δυο συνέχισαν την πορεία. Προτού φτάσουν στην πηγή να ξεδιψάσουν και να ποτίσουν το ζωντανό, τους συνάντησαν κάποιο καραβάνι. Αντί για χαιρετισμό από τους ανθρώπους του καραβανιού δέχτηκαν ομοβροντία επιπλήξεων: «Έχετε σκοπό να ξεκάμετε το ζωντανό; Μήπως θα θέλατε να το φορτώσετε και κανένα αγκωνάρι για να ξεμπερδεύει μια ώρα γρηγορότερα;» είπαν. Χωρίς να μιλήσουν, το παιδί και ο γέρος ξεκαβαλίκεψαν αμέσως και συνέχισαν την πορεία τους αμίλητοι. Φτάνοντας στην άκρη της άλλης πόλης κουρασμένοι και κάθιδροι ακούνε κάποιον να περνά δίπλα τους ψιθυρίζοντας: «Με τέτοια ζέστη και πάνε με τα πόδια! Τι τον έχουν το γάιδαρο, μόνο για να τον ταΐζουν;». Ο γέρος και το αγόρι αλληλοκοιτάχτηκαν.

-Αγόρι μου, είπε ο γέρος, οργάνωσε τη ζωή σου όπως εσύ νομίζεις ότι είναι ο καλύτερος τρόπος, επιλέγοντας εκείνο που δεν θα βλάψει το συνάνθρωπό σου ή τουλάχιστον που θα προκαλέσει τη μικρότερη ζημιά σε όλους. Έχε υπόψη σου ότι με τον τρόπο που θα ενεργήσεις ποτέ δεν θα συμφωνήσουν οι πάντες. Κάποιοι θα σε αποδεχθούν και κάποιοι όχι. Πάντα όμως θα υπάρχουν εκείνοι που θα σε κριτικάρουν!!!

5. Τελικά υπάρχει σύνδεση των ψυχικών ασθενειών στους εφήβους π.χ. κατάθλιψη ,κοινωνική απομόνωση) με την αυξημένη χρήση των ΜΚΔ : Παρατηρούνται διαφορές στην αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθηση;

Η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει αν ο εθισμός στο διαδίκτυο είναι από μόνο του μια κατάσταση ψυχοπαθολογίας, μια ασθένεια δηλαδή, ή αν αυτό είναι κομμάτι μιας άλλης κατάστασης , πχ μιας κατάθλιψης, μιας αγχώδους διαταραχής, ή ΔΕΠ-Υ. Υπάρχει και ο όρος κατάθλιψη του facebook, καθώς βλέπουμε αυτόν τον εαυτό που προβάλλουν οι άλλοι, κι εμείς νιώθουμε μικροί κι ασήμαντοι. Οι έφηβοι τείνουν να συγκρίνουν τους (πραγματικούς) εαυτούς τους με τους (πλαστούς- ψηφιακούς) άλλους. Αυτό είναι επικίνδυνο γιατί δεν καταστρέφει μόνο τη αυτο-εικόνα τους, αλλά είναι δυνατό να τους οδηγήσει και στην κατάθλιψη, σε διατροφικές διαταραχές, σε αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, ακόμα και στη χρήση ουσιών. Παρόλο που γνωρίζουμε ότι τα περισσότερα από αυτά που βλέπουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ρεαλιστικά ή ότι είναι επιτηδευμένα, μπορεί να μας κάνουν να νιώθουμε ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί. Ακόμα κι αν γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που φαίνεται να έχουν την τέλεια ζωή και καριέρα δεν την έχουν στην πραγματικότητα, αρχίζουμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με εκείνους νομίζοντας πως εκείνοι έχουν μια καλύτερη ζωή από τη δική μας.

6. ^.Γιατί οι άνθρωποι θέλουν να δείχνουν χαρούμενοι και να προβάλλουν έναν «πλασματικό» εαυτό στα social media;

Η Μάρω Βαμβουνάκη αναφέρει ότι οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη κυρίως τρία πράγματα στη ζωή μας: ασφάλεια, τρυφερότητα και κυρίως αναγνώριση.  Πολλοί επιστήμονες έχουν αναφέρει ότι οι έφηβοι λόγω της ευάλωτης και κρίσιμης ηλικίας που βρίσκονται σε αναπτυξιακό, βιολογικό και γνωστικό επίπεδο, αναζητούν αναγνώριση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το προαναφερθέν γεγονός, σε συνδυασμό με το ότι πολλοί έφηβοι αναζητούν ένα «ασφαλές» πλαίσιο επιβεβαίωσης από τη διαδικτυακή κοινότητα, καθιστά την χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης απαραίτητη για εκείνους.

7. Πόσο εύκολο είναι να καταλάβει ένας έφηβος ότι τα likes και οι ακόλουθοι δεν αντικατοπτρίζουν την αξία τους;

Το πόσο εύκολο είναι εξαρτάται από το πόσο καλά είναι μέσα του. Αλλά όσο καλά και αν είμαστε μέσα μας πάντα μα πάντα θα διψάμε για λίγη αποδοχή παραπάνω. Βέβαια, για εμένα, οι άνθρωποι που έχουν μια δυνατή σχέση με κάτι έξω από τον εαυτό τους ,πχ η πίστη στον θεό, είναι άνθρωποι που δεν κολλάνε σε αυτά τα σχήματα. Όμως για τους ανθρώπους της δικής μας καθημερινότητας πολύ συχνά δυστυχώς λόγω της χαμηλής μας αυτοεκτίμησης ταυτίζουμε τα likes με την αξία μας.

Για παράδειγμα, αυτό εδώ είναι ένα πενηντάρικο, άμα το τσαλακώσω αλλάζει η αξία του; Όχι, και τσαλακωμένο δεν χάνει την αξία του. Έτσι, και στην δική μας ζωή η αξία μας υπάρχει δεν χάνεται, ας πούμε, από αυτά που μπορεί να μας ταλαιπωρούν, να μας χτυπάνε, να μας πονάνε, να μας ζορίζουν, να μας κάνουν να υποφέρουμε, αρρώστιες, δυσκολίες, σχόλια, κριτική η αξία μας υπάρχει.

Υπάρχει ένας διάσημος Αργεντινός ψυχίατρος που λέγεται Χόρχε Μπουκάι κι έχουν μεταφραστεί πολλά βιβλία του στα ελληνικά. Γράφει σε μια ιστορία του:

Ήταν ένα παιδί το οποίο ένιωθε ότι δεν το υπολογίζει κανένας ,ότι δεν το εκτιμάει κανένας και δεν χαίρει καμίας εκτίμησης. Έτσι, αποφάσισε να πάει αυτό το παιδί και να ρωτήσει τι να κάνει. Κανένας δεν του έδινε μια ικανοποιητική απάντηση μέχρι που και κάποιοι του έλεγαν πήγαινε στον σοφό και μην κουράζεις εμάς. Πάει, λοιπόν, σε έναν σοφό που έμενε στο δάσος, ο σοφός έτυχε να έχει και αυτός εκείνη την ημέρα ένα πρόβλημα. Του λέει το παιδί την ιστορία του και αυτός του απαντάει ότι θα τον βοηθήσει αρκεί να τον βοηθήσει και αυτός μετά. Τέλος πάντων, το παιδί το κατάπιε και αυτό, όπως κάνουν όλα τα καλά παιδιά. Έτσι, ο σοφός έδωσε στο παιδί το δαχτυλίδι του και του είπε να πάει στο παζάρι να το πουλήσει όμως όχι για λιγότερο από 200 χρυσές λίρες. Το παιδί τρέχει σφαίρα στο παζάρι, γυρνάει από εδώ από εκεί αλλά τίποτα, κάνεις δεν το ήθελε, το πιο πολύ που του δίνανε ήταν 2 λίρες. Τρέχει το παιδί απογοητευμένο πίσω στον σοφό, και ο σοφός του είπε να πάει αυτήν την φορά στα χρυσοχοΐα αλλά όσα και να του δώσουν να μην το πουλήσει. Πάει, λοιπόν , το παιδί…250 λίρες στο ένα ,300 λίρες στο άλλο, 400 λίρες στο επόμενο. Έφυγε σφαίρα στον σοφό και του λέει έτσι και έτσι. Ο σοφός του λέει και εσύ είσαι σαν αυτό το δαχτυλίδι, τα παζάρια δεν ξέρουν να εκτιμούν δαχτυλίδια, τα χρυσοχοΐα ξέρουν, άρα δεν πάμε να εκτιμήσουμε την αξία μας εκεί που δεν ξέρουν να το κάνουν.

8. Πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τους haters;

Οι haters των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι άτομα που επιδίδονται σε διαδικτυακή συμπεριφορά με στόχο την παρενόχληση, την κριτική ή τη διάδοση αρνητικότητας προς τους άλλους. Είναι και αυτό θέμα αυτοεκτίμησης, αλλά όλοι μας γεννιόμαστε με έλλειμμα αυτοεκτίμησης. Θυμάμαι μια κουβέντα που την είπε ένας μεγάλος ηθοποιός, “δεν έχω χρόνο να ασχοληθώ με αυτούς που με μισούν και με χλευάζουν γιατί ο λίγος χρόνος που μου μένει είναι για να τον προσφέρω σε αυτούς που αγαπώ”. Και ένας διάσημος γκουρού της ανθρώπινης ηγεσίας, ο Ρόμπιν Σάρμα, λέει «δεν θα φτάσεις ποτέ στον προορισμό σου, αν ασχολείσαι με κάθε σκυλί που γαβγίζει στον δρόμο σου». Η αδιαφορία είναι μια μορφή ωριμότητας! H πιο αποτελεσματική στρατηγική είναι η αγνόηση και το μπλοκάρισμα των haters. Τέλος, η εφαρμογή ρυθμίσεων απορρήτου στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης βοηθά στον έλεγχο του ποιος μπορεί να δει και να αλληλεπιδράσει με το περιεχόμενό σας.

9. Πόσο επικίνδυνα μπορούν να γίνουν τα Μ.Κ.Δ. για τους εφήβους; Σε περίπτωση εθισμού στα social media τι γίνεται;

Όταν μιλάμε για εθισμό, σίγουρα πρέπει να μιλήσουμε και για θεραπεία, αλλά το θέμα είναι ποιος θα αναγνωρίσεις ότι έχει θέμα; Σπάνια κάποιος που έχει θέμα εξάρτησης οποιουδήποτε είδους παραδέχεται ότι έχει θέμα. «ένα-δύο ποτηράκια πίνω, σιγά. Το θέμα είναι και το περιβάλλον και το ίδιο το άτομο να μπει σε μια διαδικασία. Υπάρχουν δομές που μπορούν να υποστηρίξουν ανθρώπους που έχουν μια κακή σχέση με το Διαδίκτυο και με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπως κάθε εργαλείο έτσι και αυτό συνοδεύεται από «οδηγίες χρήσης» και μία σειρά από καλές πρακτικές οι οποίες εξασφαλίζουν ότι ο χρήστης θα είναι ασφαλής και δεν θα «τραυματιστεί» από αυτό το εργαλείο. Όπως είπαμε στην αρχή, το μαχαίρι που δεν το χρησιμοποιούμε για να κόψουμε σαλάτα, που δεν το χρησιμοποιούμε για να μας βοηθήσει σε μια δουλειά που έχουμε, αλλά μπορεί να το στρέψουμε ενάντια σε άλλους ή ακόμα και στον εαυτό μας, είναι επικίνδυνο. Είναι εργαλείο. Η χρήση του έχει μεγάλη σημασία και επειδή ζούμε σε εποχές που ενθαρρύνουν την ατομικότητα κι όχι τη συνάντηση με το πρόσωπο του άλλου, θέλει πολύ μεγάλη προσοχή στο ποσό ερωτευόμαστε τα κοινωνικά δίκτυα και πόσο χώρο δίνουμε ή επιτρέπουμε να έχουν στη ζωή μας. Αυτό είναι μια επιλογή. Από την άλλη, βέβαια, έχει πολύ μεγάλη σημασία να δούμε και εμείς οι μεγάλοι τι πρότυπα είμαστε για εσάς .Είναι και τα παραδείγματα. Τη «δουλειά» για τη σχέση παιδιών – ΜΚΔ πρέπει να την κάνει κυρίως ο γονιός. Δεν είναι τι θα πούμε ως γονείς, αλλά τι κάνουμε οι ίδιοι.  Κυρίαρχο ρόλο στην αποφυγή της υπερέκθεσης του εφήβου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς και στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης του παιδιού διαδραματίζει η στάση του γονέα αλλά και η σχέση του γονέα με τα ψηφιακά μέσα. Η συναισθηματική διαθεσιμότητα του γονέα- φροντιστή, η επικοινωνία γονέα- εφήβου σε σταθερή βάση μέσα και από κοινές δραστηριότητες καθώς και η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τους ίδιους τους γονείς

10. Πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή τους χωρίς αυτά;

Προσωπικά, έχω αναμνήσεις από τη ζωή χωρίς κοινωνικά δίκτυα. Δεν ξέρω αν ήταν καλύτερη ή χειρότερη, σίγουρα ήταν πιο διαφορετική. Θέλω να πιστεύω ότι οι σχέσεις μας με τους άλλους είναι το πιο ισχυρό λογισμικό ,ότι πάντα το ανθρώπινο βλέμμα, η ανθρώπινη επαφή, η ανθρώπινη αλληλεπίδραση θα νικάει την οθόνη. Ανησυχώ, όμως, αν μπορώ να πω αυτή τη λέξη, για αυτή τη γενιά που βγαίνει, γεννιέται και μεγαλώνει με τα κοινωνικά δίκτυα αλλά πιστεύω, όπως και με τόσα άλλα πράγματα, όπως για παράδειγμα με την τηλεόραση, ότι θα είναι μια μόδα που θα περάσει παρά το γεγονός ότι σίγουρα πιστεύω, γιατί υπάρχει κι ένα τεράστιο εμπόριο πίσω από αυτά, πως θα υπάρχουν πάντα οι άνθρωποι που θα το εξιδανικεύουν, θα το φτιάχνουν με τέτοιο τρόπο, ώστε να παραμένει στον ακραίο βαθμό εθιστικό. Κι εκεί πια είναι πώς χτίζουμε σχέσεις με τον εαυτό μας, έτσι ώστε να δυναμώσουμε τις αντιστάσεις μας. Νομίζω ότι αυτό είναι η πιο μεγάλη πρόκληση. Να χτίσουμε τέτοιες σχέσεις με τους εαυτούς μας, που να κάνουμε επιλογές που να μας βοηθάνε. Έχουμε την ψευδαίσθηση της κοντινής επαφής, αλλά η δια ζώσης επαφή είναι αναντικατάστατη, γιατί φτιάχνει ένα κλίμα…

Κύριε Βραχιώλια, σας ευχαριστούμε από καρδιάς!!

Η ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΜΟΥΤΛΙΑ ΑΛΙΚΗ

ΜΙΧΟΓΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΗΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΚΙΝΑΛΟΠΟΥΛΟΥ ΛΥΔΙΑ

ΚΕΣΣΟΥΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΣ

ΚΑΡΟΤΣΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΠΕΡΕΝΤΙΔΗ ΕΛΕΝΑ

ΣΤΑΦΥΛΑ ΣΟΦΙΑ

ΜΟΥΡΟΥΖΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ

ΓΚΑΤΖΙΟΥ ΑΝΔΡΙΑΝΝΑ

ΚΑΤΣΑΝΤΟΥΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ