Το καλοκαίρι έφτασε και τα σχολεία κλείνουν. Κάθε μαθητής φεύγει από το σχολείο του με μια προσωπική του εντύπωση για τη χρονιά. Οι απόψεις διίστανται! Έτσι, πρέπει να δώσω την γνώμη μου για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Αποποιώντας τις ευθύνες από πάνω μου θέλω να τονίσω πως οι παρακάτω παράγραφοι είναι μια προσωπική εμπειρία με δόση υπερβολής, και πως στοχος μου δεν είναι να θίξω κανέναν.

Όλα ξεκινούν τον περασμένο Σεπτέμβριο μετά από ένα ζεστό καλοκαίρι μα και ταυτοχρόνως διασκεδαστικό. Ο αγιασμός και οι πρώτες εβδομάδες περνούν ταχύτατα σε ρυθμούς χαλαρούς και με γνωριμίες νέων καθηγητών. Κάπου εδώ βέβαια πρέπει να ξεκαθαρίσω πως είμαι στην δεύτερη τάξη του γυμνασίου και πως δεν είμαι ώριμος αρκετά για να καταλάβω το κακό οταν πάει να συμβεί. Πριν καλά-καλά καταλάβω πως πέρασε ο χρόνος, ο Νοέμβριος φτάνει. Από τις αρχές έως και το τέλος του Νοεμβρίου οι σφαλιάρες ήταν μπόλικες και απανωτές. Βέβαια πολλοί πιστεύουν πως σφαλιαρες στη μορφή αριθμού γραμμένου σε χαρτί δε θα έπρεπε να επηρεάζουν ανθρώπους. Προσωπικά όμως κάθε σφαλιάρα έμοιαζε με μαχαιριά στην καρδιά και ένα βήμα πιο κοντά στην αποτυχία. Σαν άνθρωπος που δεν μειώνω το διάβασμά μου μα το αυξάνω σε επίπεδα εξαντλητικά, οι ώρες πλήρης αφοσίωση σε βιβλία και τετράδια κειμένονταν μεταξύ τέσσερις με δεκαπέντε. Το πρώτο τετράμηνο περνά με τις χειρότερες πιθανές εντυπώσεις ενώ μπορώ να το χαρακτηρίσω ως το πιο κακό τετράμηνο της ζωης μου μέχρι στιγμής. Τα Χριστούγεννα περνούν ήρεμα και η ψυχική μου υγεία επανέρχεται σε μη κλινικά επίπεδα.

Ξαφνικά ξυπνάω ένα πρωί Φλεβάρη στο άκουσμα της φωνής απ’ το Mortal Kombat να φωνάζει “Round two, Fight!”,και το δεύτερο τετράμηνο αρχίζει. Χωρίς αναμονή τα διαγωνίσματα αρχίζουν από τους πρώτους μήνες. Αν και ο κακός λύκος των πρώτων διαγωνισμάτων είναι ντυμένος πρόβατο και ο πρώτος καιρός παει αρκετα καλά, σταδιακά γυρνάμε στην μαυρίλα. Απέκτησα πίεση το Πάσχα διάβαζα λες και έδινα πανελλήνιες και τα επίπεδα αγχους έχουν βαρέσει κόκκινο. ΟΙ εξετάσεις που πλησιάζουν μου θυμίζουν την σκηνή αποκεφαλισμού του γιου του στρατηγού απο τους τρακόσιους, λόγω αγωνίας.

Πλέον αποδεδειγμένο το ποσό χάλια πήγε η χρονιά ελπίζω και ταυτοχρόνως οχι κάπως έτσι να πήγε και οι δική σας, για να πέσω μέσα στις προβλέψεις. Στο τέλος όμως της ημέρας γυρνάμε σπίτια μας, παραπονιέμαι ένα ολόκληρο μεσημέρι στους γονείς μας και τα ξεχνάμε όλα. Καλό καλοκαίρι !

Ας ξεκινήσουμε από την Αρχαία Ελλάδα και τα Αδώνια μυστήρια. Μια γιορτή για τον θάνατο και την ανάσταση του Άδωνη, που συμβολίζε τον κύκλο της βλάστησης και της καρποφορίας. Η διάρκεια της γιορτής καθώς και η εποχή του χρόνου που τελούνταν ποίκιλε αναλόγως την περιοχή. Αναφέρεται πως όταν οι Αθηναίοι έκαναν εκστρατεία στην Σικελία (415-413) μέσα καλοκαιριού ήταν και η εποχή που γιόρταζαν τα Αδώνια. Μέρος στην γιορτή έπαιρναν μόνο οι γυναίκες. Οι πρώτες μέρες της γιορτής (αφανισμός) ήταν πένθιμες, και γινόταν η κηδεία του Θεού και ο θρήνος. Ύστερα με λυμένα μαλλιά και γυμνόστηθες περιφέρονταν στους δρόμους κουβαλόντας κέρινα ομοιώματα του Θεού και ψάλλοντας πένθιμους ύμνους με τη συνοδεία αυλού. Το επόμενο πρωί πετούσαν ομοιώματα του σε ποτάμια. Μετά το πέρας των πένθιμων ημερών οι πιστοι γιόρταζαν γεμάτοι χαρά την ανάσταση του Θεού.

Για την επόμενη γιορτή θα χρειαστεί να ταξιδέψουμε στο άλλο ημισφαίριο και συγκεκριμένα στους πιστούς του Ινδουισμού. Κάθε Φθινόπωρο ( άνοιξη για το νότιο ημισφαίριο) τελείται μια γιορτή ονόματι Ντιβάλι, η γιορτή των φώτων. Η δημοφιλέστερη εορτή του Ινδουισμού, συμβολίζει την νίκη του φωτός και την ήττα του σκοταδιού. Κατα τη διάρκεια της όλα τα κτίρια φωτίζονται με τα πιο έντονα φώτα. Οι προετοιμασίες και οι τελετουργίες διαρκούν πέντε μέρες ενώ η κορύφωση της είναι την τρίτη ημέρα της γιορτής, που συμπίπτει με την πιο σκοτεινή νύχτα στον Ινδουιστικό μήνα Καρτίκα. Στο ημερολόγιο μας το φεστιβάλ λαμβάνει χώρα καπου στα μέσα Οκτωβρίου με μέσα Νοεμβρίου.

Κλείνοντας, υπάρχουν τόσες γιορτές που συμβαδίζουν με το πάσχα ακόμα κι αν ανήκουν σε άλλη θρησκεία ή αν γιορτάζονται στο άλλο ημισφαίριο. Η μάχη κατά του κακού είναι παντοτινή. Έτσι, όποιο “Πάσχα” κι αν γιορτάζετε, Καλό Πάσχα και καλές γιορτές!

      Ένα από τα δικαιώματα των μαθητών στο ελληνικό σχολείο είναι να κάνουν συνέλευση για να αποφασίσουν από κοινού για διάφορα ζητήματα που απασχολούν το τμήμα τους. Είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους επιχειρεί το εκπαιδευτικό μας σύστημα να διδάξει έμπρακτα στους μαθητές τη δημοκρατία. Το γεγονός που με εκπλήσσει όμως είναι πως πολύ συχνά αποδεικνύεται πως κανένας μαθητής δε γνωρίζει το πώς πρέπει να λάβει χώρα αυτή η διαδικασία. Συνεπώς, δεν γνωρίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του. Ως αποτέλεσμα, όλοι έχουμε βιώσει καταστάσεις τόσο ανοργάνωτες, που, είμαι σίγουρος αγαπητέ αναγνώστη, πως αναρωτιόσουν τι αμαρτίες πληρώνεις. Αυτό το κείμενο είναι μία προσπάθεια μου να… κράξω με ευγενικό τρόπο διάφορα παρόμοια σκηνικά, που έχω βιώσει εγώ. Ένας επιπλέον στόχος μου είναι να μπορώ να ενημερώσω για τους κανόνες που διέπουν αυτό το τόσο σπουδαίο μαθητικό δικαίωμα.

      Ας αρχίσουμε από το πρώτο σκηνικό που όλοι έχουμε ζήσει και δει με τα μάτια μας μες το σχολείο. Η ώρα στην οποία γίνεται η συνέλευση χρησιμοποιείται στην πραγματικότητα για να χάσουν οι μαθητές μάθημα, βρίζοντας ο ένας τον άλλον για το ποιος θα γράψει σε ένα χαρτί το πρόγραμμα και ύστερα θα το κολλήσει σε κάποιον τοίχο της τάξης.

     Έρχεται πάντα εκείνη η στιγμή, που εσύ σηκώνεις το χέρι σου για να πάρεις τον λόγο και το κρατάς επί αιώνες ορθωμένο, μέσα σε ένα περιβάλλον οχλαγωγίας και συνεχόμενης ηχορύπανσης. Το άκρο σου έχει αρχίσει και εγκαταλείπει παίρνοντας ένα χρώμα μπλε προς μωβ.

     Από τη μια πλευρά της τάξης σιγοπαίζει το “Creep” των Radiohead και από την άλλη πλευρά της τάξης παίζει κάποιο τυχαίο τραπ κομμάτι. Βέβαια, αμφιλεγόμενη η επιτυχία της μουσικής στον σκοπό της να ακουστεί, μιας και τρία παιδιά από το κοινό αποφασίζουν να λογομαχήσουν άγρια με τον πρόεδρο της τάξης. Και μιλάω για αυτά τα τρία παιδιά που φωνάζουν τόσο παθιασμένα για το σφουγγάρι της τάξης τους, ώστε μια φλέβα σκάει στο μέτωπο τους. Παράλληλα ιδρώνουν και αρχίζουν κάθε πρότασή τους με την φράση “ Ναι, όμως…”, διότι είναι άμαθα στην ρητορική και δεν μπορουν να αντικρούσουν αλλιώς κάποιο αντίπαλο επιχείρημα.

     Έρχεται επιτέλους κάποια στιγμή που κατεβάζεις το χέρι σε μια προσπάθεια να αποφύγεις τον ακρωτηριασμό. Ταυτοχρόνως, ο καθηγητής σηκώνεται, υψώνει το ανάστημά του και φωνάζει “Παιδιά!! Ήρεμα!”. Τέλος αναλογίζεσαι εσύ, δύσμοιρε αναγνώστη μου, αν άξιζε τελικά, που έστειλαν εσένα, παιδί εκτος πενταμελούς, να ζητήσεις από τον καθηγητή την πολύτιμη του ώρα για το συμβούλιο. Βγήκε τελικά κάποιο συμπέρασμα; Θα γίνει η ζωή στην τάξη καλύτερη;

     Ας το πάρουμε όμως από την αρχή: τα κινητά απαγορεύονται εντός σχολείου και ποινή για ενδεχόμενη παραβίαση αποτελεί η κατάσχεση της συσκευής για κάποιο χρονικό διάστημα (αγαπητοί καθηγητές, αν διαβάζετε αυτό το άρθρο, μη σας μπαίνουν ιδέες!). Σε περίπτωση συνέλευσης τμήματος, ο καθηγητής υποχρεούται να παρευρίσκεται εντός αίθουσας και να βοηθά τους μαθητές σε διαδικαστικά θέματα.  Επιπλέον, οι συνελεύσεις τμήματος λαμβάνουν μέρος κάθε μήνα σε μια από τις τελευταίες διδακτικές ώρες.

    Στην αρχή της χρονιάς και μετά τις εκλογές πενταμελούς, εκείνο θα πρέπει να προγραμματίζει τις συνελεύσεις κάθε μήνα, έτσι ώστε να μην γίνονται εις βάρος του ίδιου μαθήματος. Επιπλέον πριν την διοργάνωση κάθε συνέλευση, τα μέλη του πενταμελούς θα πρέπει να ρωτάνε τους συμμαθητές για τα θέματα, που θα συζητηθούν και να τα καταγράψουν στα πρακτικά. Στην διάρκεια της συνέλευσης προτείνεται οι καρέκλες να μπαίνουν σε κύκλο για τη καλύτερη επικοινωνία μεταξύ μαθητών. Στην συνέχεια το προεδρείο ανακοινώνει τα θέματα και προτίνονται καινούργια, αν χρειάζεται. Επίσης αποφασίζεται η σειρά με την οποία θα συζητηθούν τα θέματα. Ο υπεύθυνος καθηγητής δεν παρεμβαίνει στην συζήτηση, παρά μόνο όταν του ζητηθεί βοήθεια από τους μαθητές, και δεν κάθεται μέσα στον κύκλο. Δικαίωμα των μαθητών είναι να μην παρευρίσκεται ο/η καθηγητής/τρια στην τάξη όσο συζητείται κάποιο θέμα. Ορίζεται ένας συντονιστής για την συνέλευση και ένας χρονοφύλακας. Η συζήτηση μεταξύ μαθητών μπορεί να γίνεται με πέντε τρόπους. Πρώτα σε ζεύγη όπου ο καθένας συζητάει με το διπλανό τους. Σε ομάδες όπου 4-5 ομάδες τριών τεσσάρων παιδιών συζητούν μεταξύ τους. Στην ολομέλεια οπού οι συζητήσεις γίνεται μεταξύ όλων των μαθητών. Οι υπόλοιποι τρόποι που ακολουθούν αποτελούν παραλλαγές των προηγούμενων με κοινο στοιχείο πως μετά από όλα ακολουθεί ψηφοφορία.

   Τέλος, όπως όλοι καταλαβαίνουμε, οι κανόνες υπάρχουν για καλό και μόνο, οπότε καλό θα ήταν να τους ακολουθούμε, κυρίως για να αποφύγουμε το χάος. Προτείνω την μελέτη των κανονισμών από κάθε μαθητή κυρίως για την καλή συνεργασία με τους συμμαθητές και τους δασκάλους μας και για την συμβίωσή κατά τη διάρκεια των σχολικών ωρών αλλά και ΓΙΑΤΙ ΜΟΥ ΣΠΑΝΕ ΤΑ ΝΕΥΡΑ ΜΟΥ!

   Καθημερινά ως μαθητές χρησιμοποιούμε πολλά πράγματα που συνδέονται με το σχολείο. Γράφουμε με μολύβια και στυλό. Παίζουμε μπάσκετ και ποδόσφαιρο στο προαύλιο. Εξαφανίζουμε τις ζωγραφιές μας από τα θρανία, σβηνοντάς τα με γόμα. Τέλος, νευριάζουμε καθε φορα που μας υπενθυμίζουν πως δεν μπορούμε να σβήσουμε τα λάθη μας με μπλάνκο. Τις πλείστες φορές όμως δεν ξέρουμε καν από που προήλθαν ή πως ανακαλύφθηκαν. Έτσι, μία είναι η σωστή ερώτηση, πως ανακαλυφθηκαν ή εφευρεθηκαν αντικείμενα καθημερινής χρήσης των μαθητών;

   Πρώτο απ’ όλα έχουμε τα μολύβια. Εφευρέθηκαν το 1795 από ένα επιστήμονα που υπηρετούσε στο στρατό του Ναπολέοντα. Το όνομα του ήταν Nicholas-Jacques Conte. Λέγεται πως το μολύβι ήταν εναλλακτική για τις γραφίδες φτερού, κατα τη διάρκεια του πολέμου, μιας και ήταν δύσχρηστες και βρώμιζαν εύκολα. Τα πρώτα μολύβια κατασκευάστηκαν από μόλυβδο, από όπου πήραν και το όνομά τους. Ωστώσο αποδείχτηκε βλαβερό για την υγεία του γραφέα και κακό μεσο για γραφή αφού απαιτούσα αρκετή δύναμη για να φαίνονται τα γράμματα, κάτι που δεν εξυπηρετούσε τον γρήγορο ρυθμό του πολέμου. Οπότε ο γραφίτης αντικατέστησε τον μόλυβδο. Ονομάστηκε γραφίτης από το αρχαιοελληνικό ρήμα “γράφειν”.

   Στην συνέχεια, ένα ίσως πιο συνηθισμένο μέσο γραφής είναι ΤΟ ( το τονίζω για όσους επιμένουν να το αποκαλούν ως “ο στυλός”) στυλό. Οι αρχαίοι αιγύπτιοι φαίνεται να χρησιμοποιούν καλάμια ή βούρτσες βουτηγμένες σε μελάνι, για να γράψουν πάνω σε παπύρους. Ύστερα οι πένες πήραν την θέση των καλαμιών και το 1938 ο Ούγγρος Λάζλο Μπιρό βλέποντας παιδιά να παίζουν με βόλους σκέφτηκε να αντικαταστήσει την μύτη της πένας από το στυλό διαρκείας, που είχε ανακαλυφθεί από έναν Γάλλο φοιτητή, με ένα ρουλεμάν. Το 1944 δύο φίλοι από τη Γαλλία o Marcel Bich και ο Edouard Buffard αγοράζουν ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο λίγο πιο έξω από το Παρίσι, για την κατασκευή εξαρτημάτων για πένες και και μηχανικά μολύβια. Επίσης ξαναγεμιζουν στυλό διαρκείας. Ο Marcel Bich, βλέπει πως τα στυλό διαρκείας δεν ξεπερνούν τις πένες στις προτιμήσεις του κόσμου και αποφασίζει να φτιάξει μια εκδοχή τους που δεν γεμίζει ξανά, αλλά πετιέται κατευθείαν αφού στερέψει από μελάνι. Το 1950 αγοράζει τα δικαιώματα από το στυλό του Μπιρό και λανσάρει το δικό του με την επωνυμία Bic, αφαιρώντας το “H” που το καθιστούσε δύσκολο στην προφορά. Τα αποτελέσματα είναι στις κασετίνες και στις μολυβοθήκες εκατομμυρίων ανθρώπων.

   Συνεχίζοντας, είναι ένα άθλημα ή μάλλον το άθλημα που βλέπεις να παίζουν στο προαύλιο του σχολείου σου… μιλάω για το Μπάσκετ ή καλαθοσφαίριση. Ο καναδός καθηγητής Δρ. Τζέιμς Νάισμιθ δίδασκε φυσική αγωγή μια βροχερή μερα τον Δεκέμβριο του 1891. Στην προσπάθειά του να κρατήσει το τμήμα του δραστήριο αναζητούσε ένα δυναμικό άθλημα στα μέτρα του εσωτερικού γυμναστηρίου, κατα την διάρκεια του μακρύ χειμώνα που περνούσε η Νέα Αγγλία. Αφού απέρριψε αρκετές ιδέες, έγραψε σε ένα χαρτί τους πρώτους κανόνες Καλαθοσφαίρισης και κάρφωσε ένα καλάθι ροδάκινων σε ύψος 3,03 μέτρων. Το καλάθι για ροδάκινα είχε πάτο και μετά από κάθε πόντο κάποιος έπρεπε να ανεβαίνει με σκάλα για να παίρνει πίσω την μπάλα. Οπότε αφαιρέθηκε ο πάτος του καλαθιού και προστέθηκε δίχτυ για να κόβει την ταχύτητα της μπάλας αποφεύγοντας έτσι τραυματισμούς. Το πρώτο παιχνίδι καλαθοσφαίρισης χρησιμοποίησε μπάλα ράγκμπι. Επίσης στην αρχή δεν υπήρχε η ντρίμπλα εκτός της σκαστής πάσας. Έτσι μετά από πολλές τροποποιήσεις το μπάσκετ έγινε το άθλημα που ξέρουμε και αγαπάμε σήμερα. 

   Μένοντας στο θέμα τον αθλημάτων… Ποδόσφαιρο. Τι κι αν σας έλεγα πως το ποδόσφαιρο είναι δημιούργημα των αρχαίων Ελλήνων. Στον επίσκυρο δύο αντίπαλες ομάδες τραβούσαν μια γραμμή στην μέση που ονόμαζαν σκύρο και πάνω της τοποθετούσαν την μπάλα. Πίσω από κάθε ομάδα τραβούσαν μια άλλη γραμμή. Σκοπός του παιχνιδιού ήταν καθώς η μία ομάδα κλωτσούσε την μπάλα στην άλλη και εκείνη με την σειρά της την έριχνε πίσω, η μία από τις δύο ομάδες να αναγκαζόταν να τραβηχτεί πίσω από την την δεύτερη γραμμή, που βρίσκεται από πίσω της. Στα μέσα του 19ου αιώνα μ.Χ. η Αγγλία αναγκάστηκε να οριοθετήσει με κανόνες το άθλημα σε σχέση με τα παρόμοια που παίζοντας στα σχολεία. 

   Μιλήσαμε για το μολύβι, οπότε φυσικό επόμενο η αναφορά της γόμας ή σβήστρας ή γομολάστιχας ή λάστιχος, όπως επιθυμείτε. Ο Άγγλος μηχανικός Έντουαρντ Νέρν το 1770 στην προσπάθειά του να κερδίσει στον διαγωνισμό για τη μεγαλύτερη ανακάλυψη παρατήρησε την ιδιότητα του καουτσούκ να σβήνει κείμενα και σχέδια από μολύβι. Έτσι, κατασκευάζει την πρωτη γομολάστιχα. Άρχισε την παραγωγή τους και τις διέθετε σε υψηλές τιμές. Αυτή ήταν και η πρώτη χρήση τους στην Ευρώπη. Το 1838 ο Τσαρλς Γκουντγίαρ, ένας Αμερικανός εφευρέτης, παρατήρησε τα μειονεκτήματα της γόμας και κατα κύριο λόγο την ευπάθειά της. Καθώς η γόμα θεωρούνταν ακατάλληλη για χρήση, ο Γκουντγίαρ ανακαλύπτει την μέθοδο του Βουλκανισμού. Με αυτήν το καουτσούκ γινόταν πιο ελαστικό και ανεκτικό. Έτσι πέρα από το σβήσιμο απεκτησε κι άλλες χρήσεις. Εξου και τα ελαστικά Γκουντγίαρ. 

   Τέλος, θα ήθελα να κλείσω με το βάσανο όλης της μαθητικής κοινότητας… οι εργασίες για το σπίτι. Ο μύθος λέει πως ο Ρομπέρτο Νεβίλης εκπαιδευτικός στην Βενετία τις εφηύρε ως τιμωρία για τους μαθητές του. Αλλά στην πραγματικότητα ο Χόρας Μαν, πατέρας του εκπαιδευτικού συστήματος, εμπνευσμένος από τους μαθητές της Volksschulen στην Πρωσία επινόησε την “εξάσκηση” στο σπίτι. Οι εν λόγω μαθητές έπαιρναν ασκήσεις για το σπίτι για να δείξουν την ισχυροτητα και την ικανότητα του Γερμανικού κράτους.

   Τώρα που τελείωσε το ταξίδι στα άδυτα της εκπαίδευσης, είστε από τους τυχερούς που διάβασαν το άρθρο και ξέρουν τι γίνεται γύρω τους στον κόσμο.

     Καταρχάς, για να αποφευχθούν περιττές συζητήσεις, Άγιος Βασίλης ΔΕΝ υπάρχει. Ο ευτραφής γεράκος με τη γενειάδα και την κόκκινη στολή είναι επινόηση της Coca Cola . Επιπλέον ακόμα και σαν δημιούργημα φαντασίας, όχι μόνο δώρα δεν μοιράζει αλλά το μόνο που έχει καταφέρει τόσα χρόνια είναι να χαλάει το πρόγραμμα ύπνου μου.

      Συνεχίζοντας, ένα θέμα που απασχολεί αρκετά τους μαθητές είναι οι εργασίες. Πρώτον, ντροπή σε όποιον καθηγητή βάζει περισσότερες από μία ασκήσεις σε μαθητές τέτοιες άγιες μέρες. Δεύτερον, το αστείο της υπόθεσης είναι πως κάθε καθηγητής αναθέτει αμέτρητες εργασίες στους μαθητές με δικαιολογία την ακόλουθη φράση » Έλα μωρέ δύο εβδομάδες έχετε!». Κάπως έτσι καταλήγω με είκοσι τέσσερις εβδομάδες δουλειάς λόγω του αθροίσματος των δεκαπενθήμερων κάθε καθηγητή. Εντωμεταξύ όλη η μαγεία βρίσκεται στο χαμόγελο των καθηγητών και την προσπάθειά τους να σε πείσουν πως είναι λίγες οι τέσσερις σελίδες δουλειάς… και τα καταφέρνουν.

      Ένα άλλο ζήτημα της επικαιρότητας των Χριστουγέννων είναι τα κάλαντα. Ως χαρούμενος άνθρωπος έχω να πω πως το διασκεδάζω. Αυτό όμως που μισώ είναι τα παιδιά που σκάνε μύτη στην πόρτα μου έξι με επτά το πρωί. Ας αποδεχτούμε πως η κοινώς αποδεκτή ώρα φιλοξενίας ανηλίκων στα φτωχικά μας κατώφλια, είναι περίπου στις εννιά με δέκα το πρωί. Έτσι η παρακάτω σκηνή έχει καταντήσει η πιο μισητή μου. Φαντάσου να είναι επτά το χάραμα παραμονή Χριστουγέννων, με σένα να κάνεις τον καλύτερο σου ύπνο. Ξαφνικά ακούς το κουδούνι του σπιτιού σου να ηχεί για πέντε λεπτά συνεχόμενα. Έχοντας αποτύχει να το αγνοήσεις σηκώνεσαι από το κρεβάτι, κατευθύνεσαι στην εξώπορτα, την ανοίγεις και βλέπεις ένα εξοργιστικό θέαμα. Μια ενήλικη με δύο επτάχρονα που σε ρωτάνε αν θες να ακούσεις τα κάλαντα. Οι μόνες μου σκέψεις σε τέτοιες καταστάσεις είναι πως οι είκοσι σεζόν Grey’s Anatomy που είδα, θα μου χρησιμεύσουν στις στοχευμένες μαχαιριές που θα κάνω στους απρόσμενους καλεσμένους μου. Τώρα δεν ξέρω κατά πόσο όλοι συμφωνούμε πως πράξεις, που παραπέμπουν στη Φόνισσα του Παπαδιαμάντη και σε τουλάχιστον 8 παιδοκτονίες, είναι καλή ιδέα. Μπορούμε όμως να συμφωνήσουμε πως όλοι το έχουμε σκεφτεί- μην το αρνείστε.

      Και μιας που το έφερε η κουβέντα στα κάλαντα, τα προηγούμενα Χριστούγεννα είδα δεκαπεντάχρονο (!) να λέει τα κάλαντα. Κατά την άποψή μου, όταν αρχίζεις να ξυρίζεσαι και τα σπυράκια σου καλύπτουν τη μεγαλύτερη επιφάνεια του προσώπου σου τότε πρέπει να βγεις εκτός παιχνιδιού.

      Μέσα στα Χριστούγεννα θα βγούμε βόλτες με φίλους. Ας μην παραλείψω εδώ να πω πως μισώ την οργάνωση συναντήσεων εντός Χριστουγέννων. Ακόμα προσπαθώ να εντοπίσω τι είδους διαβολεμένη γκαντεμιά είναι αυτή που μας εμποδίζει να βγούμε έξι βήματα μακριά από τα σπίτια μας. Επίσης άγνωστο το πώς γίνεται, όποτε κανονίζω εξόδους, η μάνα μου να είναι στο τηλέφωνο κανονίζοντας επισκέψεις σε συγγενείς. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να καταλήγω συνεχώς στο συμπέρασμα ότι κάνεις δεν με θέλει για παρέα, διότι μου φαίνεται λίγο ύποπτο που όλοι μου οι «φίλοι» έχουν επτά θείους τους οποίους συναντούν τις καθημερινές και τέσσερις παππουδογιαγιάδες τους οποίους συναντούν τα σαββατοκύριακα.

      Λίγες μέρες μας χωρίζουν από τις διακοπές των Χριστουγέννων και ήδη η προοπτική αυτή χτυπά στα νεύρα μου. Παρόλα αυτά, καλές γιορτές και ας ελπίσουμε σε μια ελπιδοφόρα και πιο χαρούμενη χρονιά.

                                                                                                                                                                                                      Θέμης Ζαχαριουδάκης

Τα τελευταία χρόνια το ηλεκτρονικό τσιγάρο έχει κάνει την εμφάνισή του και έχει κατακλύσει όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα ειδικότερα, ξεκίνησε η πώλησή του πριν περίπου δέκα χρόνια και μέσα σε λίγο καιρό είχε γίνει μία από τις μεγαλύτερες μόδες. Δυστυχώς όμως το ηλεκτρονικό τσιγάρο έχει γίνει μόδα και μεταξύ των εφήβων. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, ώστε πρόσφατα βγήκε η σειρά ντοκιμαντέρ στην πλατφόρμα ταινιών Netflix “Big Vape”όπου αναλύονταν οι επιπτώσεις που έχει το ηλεκτρονικό τσιγάρο στους εφήβους.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι ένα είδος ηλεκτρικού συστήματος που μπορεί να δημιουργήσει ατμό. Τα διαλύματα περιέχουν ελάχιστη έως καθόλου νικοτίνη, σίγουρα πάντως με περιεκτικότητα μικρότερη από αυτή των κανονικών τσιγάρων. Όταν πρωτοβγήκαν στην αγορά είχαν ως στόχο την αντικατάσταση του τσιγάρου και με τον καιρό τη διακοπή του από τους ήδη καπνίζοντες. Δυστυχώς όμως η κατάσταση μετά από λίγο καιρό ξέφυγε και ο στόχος αυτός μπήκε σε δεύτερη μοίρα.

      Οι δημιουργοί του προϊόντος το προώθησαν σε αρκετούς celebrities, οι οποιοι το διέδωσαν μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Η διαφημιστική αυτή εκστρατεία είχε ως αποτέλεσμα να γίνει γνωστό το προΪόν σε πολλούς εφήβους και να γίνει πολύ γρήγορα δημοφιλές. Με βάση την πανελλαδική έρευνα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) το 41,5% των μαθητών λυκείου έχει καπνίσει τουλάχιστον μία φορά τέτοιου είδους  τσιγάρο.

Όπως φαίνεται στόχος είναι οι έφηβοι, μιάς και σε αντίθεση με το παραδοσιακό τσιγάρο το ηλεκτρονικό διαφημίζεται και μέσω των ΜΜΕ,όπως αναφέρθηκε παραπάνω, που αποτελεί δημοφιλή τρόπο επικοινωνίας των νέων. Μέσω της διαφήμισης που έγινε και την διασημότητα που είχαν οι άνθρωποι που το προώθησαν πολλοί έφηβοι το θεώρησαν “cool” και ξεκίνησαν το άτμισμα, χωρίς να αναλογιστούν τις  επιπτώσεις που μπορεί να είχε σε αυτούς. Πλέον, έχουμε φτάσει σε σημείο που σε κάποιες παρέες εφήβων το να μην καπνίζει κάποιος θεωρείται αδυναμία. Η έρευνα επιδημιολογικής επιτήρησης «The National Youth Tobacco Survey» στις ΗΠΑ, καταγράφει χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου από 1 στα 5 γυμνασιόπαιδα το 2018 (ορίζοντας ως χρήστη αυτόν που έχει κάνει έστω και ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο κατά τον προηγούμενο μήνα της έρευνας).

Οι επιπτώσεις της χρήσης του δεν είναι καθόλου λίγες. Το 2018, αφού είχαν προηγηθεί πολλά περιστατικά νοσηλείας λόγω χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου, κυρίως στην Αμερική, έγιναν διάφορες μελέτες. Διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι που καπνίζουν ηλεκτρονικό τσιγάρο, έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν βήχα, παρόξυνση άσθματος και δύσπνοια. Επίσης βρέθηκε ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα περιείχαν στοιχεία όπως γλυκερίνη και γλυκόλη, τα οποία, όταν εξατμίζονται, είναι εξαιρετικά τοξικές για τα πνευμονικά κύτταρα.  Αποτέλεσμα είναι να προκαλούνται πνευμονικές βλάβες, που σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούν στην πτώση του οξυγόνου. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα επηρεάζουν και την καρδιά: ουσίες όπως φορμαλδεΰδη, ακεταλδεΰδη και ακρολεΐνη μαζί με μικροσωματίδια και οργανικές πτητικές ενώσεις καθιστούν το ηλεκτρονικό τσιγάρο προϊόν αρκετά επιβλαβές τόσο για την καρδιά όσο και για τους πνεύμονες.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν είναι ένα μέσο διακοπής του καπνίσματος και είναι πλέον αποδεδειγμένο από κλινικές έρευνες πως προκαλεί αρκετές βλάβες στην υγεία των χρηστών. Έχει νόημα ίσως να αποδεχθεί κανείς το ρίσκο που προκύπτει από τη χρήση του, όταν θέλει να διακόψει το κάπνισμα. Έχει όμως νόημα να ξεκινά ένας έφηβος να καπνίζει ηλεκτρονικό τσιγάρο τρέφοντας την ψευδαίσθηση πως πρόκειται για κάτι καθόλου επιβλαβές; Είμαστε σίγουροι πως όχι.