Της μαθήτριας τη Β Λυκείου Φωτιάδου Φωτεινής
Σε μια εποχή συνεχούς ροής πληροφοριών η αλήθεια συχνά χάνεται μέσα σε ένα πλήθος δεδομένων, απόψεων και ψευδών ειδήσεων. Η παραπληροφόρηση έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, επηρεάζοντας την κρίση, τις επιλογές και την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Αρχικά, στην εποχή μας, οι άνθρωποι δεν αναπτύσσουν κριτική ικανότητα, τις περισσότερες φορές τουλάχιστον. Δέχονται τις πληροφορίες χωρίς να συλλογιστούν: «είναι αλήθεια αυτό που μόλις διάβασα;» Δεν ερευνούν τις πηγές, εάν υπάρχουν, γιατί πολλές φορές παραλείπονται. Εάν υπάρχουν όμως, ποιος τις έγραψε; Εάν είναι ένας απλός πολίτης χωρίς γνώσεις που απλά παρουσιάζει την άποψή του ως κάτι δεδομένο; Ακόμη πολλές φορές δεν τους νοιάζει να εξακριβώσουν την αλήθεια, ειδικά εάν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους και υποστηρίζει και την δική τους άποψη πάνω σε ένα θέμα.
Μετά, ένας εξίσου σημαντικός λόγος αποτελεί το γεγονός ότι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι εξελίξεις είναι πολύ γρήγορες. Όλα μεταδίδονται με τόσο γρήγορες ταχύτητες και μπορεί κάτι να γίνει σε μερικά δευτερόλεπτα viral χωρίς να ελεγχθεί η ακρίβειά του και η προέλευσή του. Πολύ άνθρωποι θα το πιστέψουν γιατί έχει γίνει viral και όλος ο κόσμος το πιστεύει, και έτσι επηρεάζονται. Επίσης, πολλές εταιρείες και κυβερνήσεις παραπληροφορούν τον κόσμο μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ώστε να ικανοποιήσουν κάποιο συμφέρον τους, όπως το να κερδίσουν δημοσιότητα ή χρήματα.
Όλα τα παραπάνω έχουν και συνέπειες. Συχνά ο κόσμος διχάζεται από τις ψευδείς πληροφορίες, δημιουργούνται ομάδες ανθρώπων που πιστεύουν διαφορετικές «αλήθειες» και έτσι, οδηγούνται σε λεκτικές διαμάχες και βίαιες συγκρούσεις. Επίσης, επηρεάζουν τις αποφάσεις που μπορεί να πάρει κάποιος, κάτι ιδιαίτερα επικίνδυνο, ειδικά όταν αυτές οι αποφάσεις έχουν να κάνουν με κοινωνικά ζητήματα. Ένα κοινωνικό ζήτημα, που μας απασχολεί όλους είναι η δημοκρατία για παράδειγμα. Εάν οι άνθρωποι ψηφίσουν με βάση τις ψεύτικες πληροφορίες που έχουν λάβει, καταργείται η διαφάνειά της αλλά και ο θεσμός της, διότι οι άνθρωποι ψηφίζουν ναι μεν δημοκρατικά μα έχουν ξεγελαστεί.
Συνοψίζοντας, η παραπληροφόρηση δεν είναι μόνο ένα ψηφιακό φαινόμενο αλλά μια πρόκληση που επηρεάζει την κοινωνία σε πολλά επίπεδα. Η κριτική σκέψη, η οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της εκπαίδευσης στα σχολεία και κάποιας ενημέρωσης των πολιτών, η διασταύρωση των πηγών και η υπεύθυνη χρήση των μέσων, αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για την προστασία μας από το ψέμα που κυκλοφορεί μεταμφιεσμένο σαν αλήθεια.
Επιμέλεια: Αλβανίδου Γεωργία
