Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να πάρω μια σύντομη συνέντευξη από τον παππού μου, για να τον ρωτήσω για τα σχολεία και την εκπαίδευση της εποχής του. Ακούγοντας τις σκέψεις και τις εμπειρίες του, μπορώ να σας εξηγήσω ότι τα σχολεία και ο τρόπος εκπαίδευσης και διαπαιδαγώγησης έχουν αλλάξει αρκετά με τα χρόνια.
Για παράδειγμα, τα παλιά χρόνια όταν ένας μαθητής έκανε κάτι που δεν ήταν σωστό, τιμωρούνταν με την ξύλινη βέργα με πέντε ή δέκα ξυλιές, αναλόγως τη σοβαρότητα της πράξης του. Πέρα από τις ξυλιές, οι μαθητές αναγκάζονταν συχνά να γονατίζουν στο πάτωμα με γυμνά πόδια κοιτώντας τον τοίχο, πράγμα που ήταν τρομερά επώδυνο.
Μια σημαντική διαφορά με τα σχολεία του τότε είναι ο αριθμός των διδασκόμενων μαθημάτων, που ήταν αισθητά λιγότερα. Το μάθημα τότε διδασκόταν πολύ περισσότερο στον μαυροπίνακα και στα τετράδια των μαθητών που γέμιζαν από γνώσεις. Οι παππούδες μας τότε μάθαιναν γράφοντας.
Ένα άλλο διαφορετικό χαρακτηριστικό είναι το ωράριο λειτουργίας των σχολείων, που ήταν πολύ διαφορετικό τότε. Τα παιδιά μπορούσαν να πηγαίνουν αντί σε πρωινό σχολείο σε απογευματινό, κάτι που τώρα συμβαίνει σε ειδικές περιπτώσεις. Επίσης τα παιδιά σχόλαγαν πιο αργά, αλλά ξεκινούσαν και πιο αργά. Ένα άλλο διαφορετικό χαρακτηριστικό είναι το πλήθος των διαλειμμάτων. Εκείνες τις εποχές είχαν ένα μόνο διάλειμμα, που διαρκούσε σαράντα λεπτά. Αντιθέτως, σήμερα τα δημοτικά έχουν τρία διαλείμματα, ενώ τα γυμνάσια και λύκεια έχουν πέντε ή έξι, αναλόγως.
Εκείνα τα χρόνια, η διακόσμηση των αιθουσών ήταν πολύ λιτή. Στο μάθημα δεν υπήρχε τεχνολογικός εξοπλισμός για μια επιπρόσθετη βοήθεια. Υπήρχε μόνο ο μαυροπίνακας και πορτραίτα των ηρώων της επανάστασης του 1821, ή τουλάχιστον αυτό ίσχυε στο σχολείο του παππού μου, σε ένα μικρό χωριό της Κρήτης.
Σκέφτομαι λοιπόν ότι τα παιδιά στο σχολεία παλιά σκληραγωγούνταν για να μάθουν, ενώ σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει αισθητά, λόγω των διαφορετικών παιδαγωγικών αντιλήψεων αλλά και της εκπαιδευτικής πολιτικής που ασκείται από το κράτος.
