Περιοδικό: ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣΠεριοδικό: ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ

Συνέντευξη με ένα μουσικό

egourna — Tue, 21 Mar 2023 07:57:53 +0000

Μπορείτε να ακούσετε τη συνέντευξη που παραχώρησε στον μαθητή Φώτη Πατραμάνη (Β4) ο μουσικός…

Συνέντευξη από έναν ειδικό

egourna — Tue, 24 May 2022 14:53:33 +0000

Ο κ. Μιχαήλ Βολκίδης είναι σχολικός κοινωνικός λειτουργός, Msc στην κλινική κοινωνική εργασία και αναπληρωματικό μέλος στο ΔΣ του Ινστιτούτου Μελετών και Ερευνών Γενικής και Ειδικής Αγωγής (ΙΜΕΓΕΕ). (https://imegee.gr). Τον ρωτήσαμε για τις συνέπειες της πανδημίας στον ψυχισμό του ανθρώπου και τον ευχαριστούμε πολύ που μας παραχώρησε την παρακάτω συνέντευξη για την εφημερίδα μας.

Κλείνουμε 2 χρόνια από τότε που μπήκε η πανδημία COVID-19 στη ζωή μας. Μετά από τόσα κρούσματα και θανάτους, ποια συναισθήματα κυριαρχούν στην ανθρώπινη ψυχή;

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία το εξεταζόμενο διάστημα στον πλανήτη έχουν καταγραφεί άνω των 6.000.000 εκατομμυρίων θανάτων. Ο απολογισμός για την χώρα μας είναι σημαντικά χειρότερος από τον μέσο όρο, αφού στις 10/03/2022 καταγράφονται 2.556 θάνατοι ανά εκατομμύριο που σημαίνει ότι έχουμε την 27^η χειρότερη επίδοση σε σύνολο περίπου 220 χωρών (βλ. σχετικά: https://www.worldometers.info/coronavirus). Εάν η χώρα ήταν μαθητής Γυμνασίου μάλλον θα είχε μείνει στον ‘’τόπο’’. Από την προσωπική μου εμπειρία που αφορά την υποστηρικτική σχέση, κυρίως των γονέων των μαθητών, θα έλεγα ότι παρατηρείται μια μετατόπιση της συναισθηματικής κατάστασης από τον φόβο, τον πανικό και την εγρήγορση που ήταν ιδιαίτερα έντονα την πρώτη σχολική χρονιά, σε κούραση, μελαγχολία, απογοήτευση, αδιαφορία που κυριαρχούν αυτή την περίοδο.

Υπάρχουν κάποιες ηλικιακές ή κοινωνικές ομάδες που αναδεικνύονται πιο ευάλωτες ψυχικά λόγω της πανδημίας;

Μέρος ομάδων με σύνοδα προβλήματα υγείας, όπως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρίες, καθώς και άνθρωποι που εκτίθεντο σε μεγάλης κλίμακας αρνητικών ειδήσεων κυρίως από την τηλεόραση το πρώτο διάστημα της πανδημίας. Συνήθως, πρόκειται για μητέρες που δεν εργάζονται και δεν έχουν άλλες διεξόδους, όταν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας λείπουν απ’ το σπίτι.

Πώς επηρεάζουν αυτά τα ψυχικά προβλήματα τις σχέσεις των ανθρώπων;

Η μακρά έκθεση σε αγχογόνες καταστάσεις ή ειδήσεις, πραγματικές ή μη, μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο να κλειστεί στον εαυτό του και ως εκ τούτου να εμφανίσει συμπτώματα μελαγχολίας ή κατάθλιψης. Προφανώς σε μια τέτοια περίπτωση θα μειωθεί σημαντικά η αλληλεπίδραση με τους άλλους. Συχνά παρατηρούμε και μια άρνηση της πανδημίας ή των επιπτώσεων που μπορεί να ερμηνευτεί και ως ένας εσωτερικός μηχανισμός άμυνας απέναντι στο φόβο. Ουσιαστικά το άτομο, επειδή φοβάται πάρα πολύ και δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αυτή την τραυματική κατάσταση πείθει τον εαυτό του ότι δεν συμβαίνει κάτι το οποίο μπορεί να τον βλάψει. Συχνά αυτή η στάση οδηγεί σε συγκρούσεις με άλλα άτομα που αντιμετωπίζουν διαφορετικά την πανδημία και ερμηνεύουν τη στάση των πρώτων ως έλλειψη ευθύνης ή γενικότερα ως επικίνδυνη προς αυτούς.

Τι αντίκτυπο μπορεί να έχει στο μέλλον το κόστος στην ψυχική μας υγεία; Για παράδειγμα, μπορεί να παρουσιαστούν σωματικά προβλήματα; Ή να επηρεαστεί μονιμότερα η ανθρώπινη επικοινωνία ή ο τρόπος ζωής μας;

Ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως ο πονοκέφαλος, ο πόνος στην κοιλία, συμπτώματα κρίσης πανικού κλπ παρουσιάζονται και μεσοπρόθεσμα και εάν δεν υπάρξει υποστήριξη από κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας θα ταλαιπωρήσουν σημαντικά τα άτομα. Η μακροπρόθεσμη έκθεση και μη αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικότερη επιδείνωση της σωματικής υγείας και της αλληλεπίδρασης με τους άλλους ανθρώπους.

Μπορείτε να μας πείτε κάποιες συμβουλές που θα ανακουφίσουν τα άτομα από την ψυχική πίεση που αισθάνονται λόγω της πανδημίας;

-Να μειωθεί σημαντικά ή έκθεση σε πηγές άγχους, που μπορεί να είναι η τηλεόραση, η επικοινωνία με άτομα που είναι το ίδιο ή περισσότερο πιεσμένα κλπ.

-Να διατεθεί χρόνος για ξεκούραση, ελαφριά άσκηση, δραστηριότητες που ηρεμούν και χαροποιούν το άτομο.

Με την ιδιότητά σας, πώς ερμηνεύετε τη στάση των αρνητών;

Όλοι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί, επομένως και οι αντιδράσεις τους στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος διαφέρουν. Σίγουρα, όμως ένας σημαντικός αριθμός «αρνητών», απλά δεν είναι σε θέση, δεν έχει τα ψυχικά αποθέματα να αντιμετωπίσει μια ιδιαίτερα τρομακτική περίσταση για αυτούς, και έτσι λειτουργούν μηχανισμοί άμυνας που τους βοηθούν να ανακουφιστούν και να ξεφύγουν από αυτή την δυσάρεστη εμπειρία. Επίσης, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που για τον Χ, Ψ λόγο δεν εμπιστεύονται τις επίσημες πηγές πληροφόρησης και τους φορείς/θεσμούς και ως εκ τούτου εκλαμβάνουν ως επιθετικές και αποπροσανατολιστικές τις δράσεις τους , γενικότερα αλλά και ειδικότερα στο ζήτημα που συζητάμε.

Θεωρείτε ότι μέσα από αυτή την κρίση μπορεί να προκύψει κάτι θετικό για τον άνθρωπο και τις κοινωνικές σχέσεις; Τι μπορεί να μας κάνει αισιόδοξους τις δύσκολες αυτές μέρες;

Η πανδημία θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο και εφαλτήριο για την βελτίωση του εθνικού συστήματος υγείας που θα περιελάμβανε τόσο την πρόληψη, όσο και την αντιμετώπιση δυσκολιών και προβλημάτων ψυχικής και σωματικής υγείας. Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε η πολιτεία και το κάθε άτομο ξεχωριστά να αναλογιστεί πόσο σημαντική είναι η ανθρώπινη ζωή και η υγεία του ατόμου και έτσι να τροποποιήσει κάποιες συμπεριφορές και στάσεις. Επίσης, θα μπορούσαν ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας να ληφθούν μέτρα που μακροπρόθεσμα θα βελτίωναν το επίπεδο ζωής ή ακόμα και το επίπεδο της εκπαίδευσης, όπως η μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη στους 15. Προς το παρόν, δεν έχω παρατηρήσει σημάδια κινήσεων προς δημιουργικές κατευθύνσεις διεξόδου, αλλά το γεγονός ότι υπάρχει ένας ιδιαίτερα υψηλός αριθμός εμβολιασμένων στην Ελλάδα, που ξεπέρασε το 70%, και η γενικότερη σε παγκόσμιο επίπεδο λήξη του συναγερμού σίγουρα θα οδηγήσει σε βελτίωση της διάθεσης των ανθρώπων και ομαλοποίησης της καθημερινότητας. Το εάν αυτή η πολιτική πηγάζει από την υγειονομική πραγματικότητα ή εμφορείται από οικονομικά κίνητρα θα φανεί στην πορεία.

Σας ευχαριστούμε πολύ!

ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ

ΦΕΖΟΛΛΙ ΓΚΡΑΣΙΕΛΑ — Tue, 24 May 2022 09:37:29 +0000

Για να λύσετε το σταυρόλεξο online, πατήστε https://crosswordlabs.com/view/covid-19-930

Από το χαρτί στην οθόνη

Κελαϊδής Μάριος — Thu, 19 May 2022 09:58:07 +0000

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης γεννήθηκε στη Σκιάθο και είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες, γνωστός και ως «ο Άγιος των ελληνικών γραμμάτων», «η κορυφή των κορυφών» κατά τον Κ.Π. Καβάφη. Έγραψε κυρίως διηγήματα ψυχογραφικά, τα οποία κατέχουν περίοπτη θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Από τα σημαντικότερα διηγήματά του, όπου μιλάει για τη μάστιγα εκείνης της εποχής είναι το «Βαρδιάνος στα Σπόρκα». Στο συγκεκριμένο έργο του διηγείται πώς μια μητέρα ντύθηκε άντρας και έγινε φύλακας (βαρδιάνος), ώστε να βρεθεί στο μέρος όπου κρατούνταν οι ασθενείς, οι οποίοι νοσούσαν από χολέρα, για να συμπαρασταθεί στον γιο της. Ευτυχώς με την παρουσία της κατάφερε να σώσει τον γιο της από αυτή τη φονική ασθένεια.

Όμως και άλλοι δημιουργοί έχουν εμπνευστεί έργα τους μέσα από ιστορικές πανδημίες που άλλαξαν τον καθημερινό τρόπο ζωής. Έτσι και, η νεότερη συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ έγραψε το μυθιστόρημά της με βασικό θέμα μια άλλη πανδημία σε μια άλλη περίοδο, τη λέπρα. «Το νησί» περιγράφει τη φρικτή νόσο του Χάνσεν, καθώς και τις επιπτώσεις – δυσμορφίες που είχε στα πρόσωπα και τα σώματα των νοσούντων. Με κεντρικό άξονα μια οικογένεια, όπου αρχικά νοσεί η μητέρα και μετά η μεγάλη της κόρη, προσπαθεί να δείξει την απομόνωση και τον αναγκαστικό εγκλεισμό των ασθενών στο νησί Σπιναλόγκα, το οποίο απέχει λίγα μόλις χιλιόμετρα από το λιμανάκι της Πλάκας στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, και ήταν ορατό σε όποιον κοιτούσε απέναντι από την προβλήτα. Όλον τον πόνο, την απόγνωση και τα δεινά που πέρασαν οι ασθενείς και οι οικογένειές τους προσπάθησαν να αποτυπώσουν οι συγγραφείς μέσα από τη λογοτεχνία.

«Το νησί», όπως και το «Βαρδιάνος στα Σπόρκα» έγιναν και τηλεοπτικές σειρές. Οι ήρωες και οι ιστορίες τους ζωντάνεψαν μέσα από τη μικρή οθόνη και συνεπήραν τους τηλεθεατές.

Πηγές:

https://www.lifo.gr/culture/vivlio/

https://el.wikipedia.org/

ΚΡΥΠΤΟΛΕΞΟ

Eυδοκία Τσεκουράκη — Thu, 19 May 2022 09:10:37 +0000

Ένας απρόσκλητος επισκέπτης στη ζωή μας

Αναστασία Λυκούδη — Wed, 18 May 2022 10:35:05 +0000

Κάποτε, πριν από μερικά χρόνια, ο κόσμος ζούσε φυσιολογικά. Έβγαινε έξω, πήγαινε βόλτες και είχε πολλές άλλες ευχάριστες ασχολίες. Τα παιδιά πήγαιναν στο σχολείο και οι φοιτητές στα Πανεπιστήμιά τους. Δυστυχώς, όμως, όλα αυτά άλλαξαν, όταν ήρθε στη ζωή μας ο ιός της καταστροφής. Το όνομά του; Κορονοϊός. Αυτός ο ιός έκανε ένα μεγάλο ταξίδι. Ξεκίνησε από την Κίνα και γρήγορα επισκέφτηκε και άλλες χώρες, γνωρίζοντας τελικά όλο τον κόσμο. Και όπου πήγαινε, απειλούσε τους ανθρώπους. Έτσι, μας ανάγκασε να μπούμε όλοι σε καραντίνα. Να μη βγαίνουμε έξω από τα σπίτια μας. Να κοιτάμε από τα παράθυρα μια έρημη πόλη. Δυο μήνες κράτησε η απομόνωσή μας. Και αυτό ήταν μόνο η αρχή. Μετά βγήκε ανακοίνωση: να βγαίνουμε, λέει, έξω από το σπίτι, αλλά πρώτα θα έπρεπε να στέλνουμε μήνυμα στο 13033. Να πληκτρολογούμε 1 για μετάβαση σε φαρμακείο ή σε γιατρό, 2 για μετάβαση σε καταστήματα προμηθειών αγαθών πρώτης ανάγκης, κοινώς super market, φούρνους κλπ, 3 για μετάβαση στην τράπεζα (απαραίτητο!), 4 για παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη, 5 για μετάβαση σε τελετή, 6 για σωματική άσκηση ή κίνηση με κατοικίδιο ζώο.

Τέλος πάντων, χαρήκαμε οι περισσότεροι. Πληκτρολογούσαμε τον αριθμό και βγαίναμε έξω. Ήταν μια ανάσα ελευθερίας και αυτό. Εντωμεταξύ, όλο αυτό το διάστημα τα παιδιά και οι φοιτητές έκαναν διαδικτυακά μαθήματα. Μαθήματα εξ αποστάσεως μέσω Webex. Γίναμε έτσι expert στην τεχνολογία. Αλλά μόνο στην τεχνολογία. Το τι έλεγαν οι καθηγητές δεν το ακούγαμε. Λίγο τα μικρόφωνα δεν λειτουργούσαν, λίγο έπεφτε η σύνδεση, λίγο βαριόμασταν, κάποιες φορές κοιμόμασταν ή παίζαμε ή… Έτσι έφυγε η σχολική χρονιά. Γλιτώσαμε και τις εξετάσεις.

Και ήρθε το καλοκαίρι. Αρχίσαμε πάλι να κυκλοφορούμε πιο κανονικά. Ο ιός μάς είπαν δεν αγαπάει τη ζέστη και τη θάλασσα. Χαρήκαμε τις διακοπές μας.

Όταν ξεκίνησε η νέα σχολική χρονιά, βγήκαν νέα μέτρα. Παντού έπρεπε να φοράμε μάσκες, ειδικά σε κλειστούς χώρους. Αλλά ο Κορονοϊός άρχισε να φουντώνει και να εξαπλώνεται παντού. Έτσι, γύρω στα μέσα Σεπτεμβρίου μπαίνουμε πάλι σε καραντίνα. Για κακή μας τύχη, όμως, αυτή τη φορά η καραντίνα κράτησε ολόκληρη τη σχολική χρονιά 2020-2021. Και πάλι αρχίσαμε να στέλνουμε μηνύματα από το κινητό, για να μπορούμε να βγούμε. Ούτε Χριστούγεννα χαρήκαμε, ούτε Πάσχα. Αλλά, μόλις πλησίασε το καλοκαίρι, ξανά πάλι έξω. Ξαναπήγαμε σχολείο μόνο για δύο εβδομάδες, πριν κλείσει για τις θερινές διακοπές. Χαράς ευαγγέλια. Δεν δώσαμε πάλι εξετάσεις. Ούτε χρειαζόταν πια να στέλνουμε μήνυμα, για να βγούμε έξω. Καταλάβαμε ότι ο Κορονοϊός μάλλον δεν κυκλοφορεί το καλοκαίρι.

Ξανά πίσω το φθινόπωρο. Αυτή τη φορά, μάλλον συνηθίσαμε αυτόν τον εχθρό και μας συνήθισε κι αυτός. Έτσι, ευτυχώς – ή δυστυχώς – τα σχολεία λειτούργησαν κανονικά δια ζώσης. Μόνο που έπρεπε να έχουμε όλοι πιστοποιητικό εμβολιασμού ή αρνητικό self test. Καταλάβαμε ότι ήμασταν πια ασφαλείς. Αρχίσαμε να νιώθουμε νικητές. Θεωρήσαμε ότι κατατροπώσαμε τον ύπουλο εχθρό – τον Κορονοϊό. Κάποιες φορές, ωστόσο, αυτός μας δείχνει τα δόντια του. Γιατί πολλά παιδιά αρρωσταίνουν. Και τα υπόλοιπα τρέχουν να κάνουν test, μήπως αρρωστήσουν κι αυτά. Η ζωή πάντως στο σχολείο φαίνεται πιο φυσιολογική. Γράφουμε διαγωνίσματα, μας φωνάζουν οι καθηγητές, βαριόμαστε στο μάθημα, αλλά βλέπουμε τους φίλους μας από κοντά – έστω με μάσκες – και πηγαίνουμε και κανένα περίπατο. Ελπίζουμε ότι ίσως κάποια στιγμή να φύγει πια από τη ζωή μας ο Κορονοϊός έτσι ξαφνικά, όπως ήρθε.

Στην εποχή του κορονοϊού

ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ — Wed, 18 May 2022 10:29:00 +0000

Και έχουμε… πόλεμο. Ο εχθρός όμως είναι αόρατος και έτσι ο πόλεμος αυτός διεξάγεται με άνισους όρους, ενώ η τελική επικράτηση φαίνεται αβέβαιη. Πρόκειται για έναν εφιάλτη, που στοιχειώνει τα όνειρα της παγκόσμιας κοινότητας και μάλλον θα συνεχίζει στον ρόλο του αυτό για αρκετό καιρό ακόμη. Ίσως αυτές οι σκέψεις χαρακτηριστούν δυσάρεστες και δυσοίωνες και ίσως κάποιος πιο αισιόδοξος να αντιμετωπίζει την κατάσταση με άλλη διάθεση. Αλλά τελικά, η πανδημία είναι θέμα οπτικής ή θέμα στατιστικής;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η εμφάνιση του πρώτου επιβεβαιωμένου κρούσματος στη χώρα μας ήταν θέμα χρόνου. Ο «βομβαρδισμός» της είδησης από τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς πομπούς ήταν θέμα δευτερολέπτων. Όλοι παρακολουθούσαμε τις οθόνες μας, άλλοι τρομοκρατημένοι, άλλοι αμήχανοι και άλλοι απαθείς. Όλοι μας, ωστόσο, λαμβάναμε τις πρώτες πληροφορίες για κάτι που θα γινόταν σύντομα το κατεξοχήν θέμα προς συζήτηση. Άμεσα κλήθηκε το ιατρικό προσωπικό να κουράρει τα κρούσματα και να βρίσκεται πλάι σε διασωληνωμένους συμπολίτες μας στις Μ.Ε.Θ. Η πολιτεία ανέλαβε τον ρόλο του καθοδηγητή, του «στοργικού πατέρα», που υποδείκνυε τον τρόπο προφύλαξης και αποφυγής της πανδημίας. Συνεχείς συσκέψεις, ατέλειωτες τηλεοπτικές συζητήσεις, έκτακτες συνεδριάσεις, καθημερινή πολιτειακή ενημέρωση και ακόμη «σκοτάδι». Μάσκες, λουκέτο σε επιχειρήσεις, παύση των εργασιών, απαγόρευση κυκλοφορίας, διασωληνώσεις και επιβεβαιωμένοι θάνατοι ήταν τα νέα της ημέρας. Καμιά φορά σκέφτομαι πως ο σκηνοθέτης ανέβηκε στη σκηνή και φώναξε «STOP!», με όλους εμάς τους ηθοποιούς να διακόπτουμε τη δράση στο άκουσμά του και να περιμένουμε το «Πάμε!», για να ξεκινήσουμε εκ νέου. Μακάρι, βέβαια, να επρόκειτο για θεατρικό έργο.

Και σε αυτό το σημείο, πρέπει να αναφερθούν και εκείνοι οι δύσπιστοι συμπολίτες μας, που χαρακτήριζαν και εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τον κορονοϊό ως μια πλεκτάνη, ως μια παγκόσμια σκευωρία μεγάλων δυνάμεων, με σκοπό την εκπλήρωση οικονομικών κινήτρων. Και ενώ οι κοινωνίες έχουν ήδη αρχίσει να διχάζονται, έρχεται το «κερασάκι της τούρτας»: ο εμβολιασμός, ή καλύτερα ο υποχρεωτικός, πλέον, εμβολιασμός, που διαχωρίζει ακόμα περισσότερο τις πληθυσμιακές ομάδες σε εμβολιασμένους και μη. Βέβαια, όπως είναι ήδη γνωστό από τις κατά καιρούς ιστορικές μαρτυρίες, τα βαρυσήμαντα γεγονότα της ανθρωπότητας οδηγούν τις κοινωνικές ομάδες στον διχασμό. Κανείς δεν γνωρίζει πώς «πρέπει» ή «δεν πρέπει» να αντιδράσει σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, αλλά εμπιστεύεται τον εαυτό του και τις πεποιθήσεις του. «Είναι αντισυνταγματικό να υποχρεώνονται οι πολίτες σε εμβολιασμό!» βροντοφωνάζουν ορισμένοι. Ωστόσο, όταν πρόκειται για θέμα δημόσιας υγείας και όταν η υγεία είναι κατοχυρωμένη ως αγαθό, ως αξία, υπάρχει θέση για τον όρο «αντισυνταγματικότητα» στο τραπέζι; Από την άλλη, ποιος μπορεί να αναγκάσει έναν άνθρωπο να προβεί σε ένα «μη δοκιμασμένο επαρκώς εμβόλιο»; Δεν αντιδρούν, εξάλλου όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο σε μια θεραπεία και αν η δημόσια υγεία είναι αγαθό, τότε ως αγαθό πρέπει να εκλαμβάνεται και η ατομική υγεία του καθενός από εμάς, καθώς και η επιλογή του να τη διαχειριστεί όπως ο ίδιος αισθάνεται ότι πρέπει.

Όλες αυτές είναι οι δικές μου αραδιασμένες σκέψεις, ίσως και οι δικές σας, φίλοι μου, που «φωτογραφίζουν» το θολό μέλλον της πανδημίας. Κανείς δεν γνωρίζει τι θα αποδειχθεί καλύτερο μελλοντικά, γιατί κανείς μας δεν γεννήθηκε Θεός, αλλά ο καθένας οφείλει να ξέρει το καλύτερο για τον εαυτό του και να φροντίζει ο διπλανός του να το λαμβάνει. Ας διχαστούμε σκεπτόμενοι το ωφέλιμο και ας ενωθούμε, για να γεννηθεί ξανά η ελπίδα και το φως.

Πηγή:

https://www.cardiodoctor.gr/

Η πανδημία και οι συνέπειές της

Γρηγόρης Κώστας — Wed, 18 May 2022 10:22:43 +0000

Τον Δεκέμβριο του 2019 εμφανίζεται στη Wuhan μία νέα αρρώστια η οποία άμεσα ταυτοποιήθηκε με έναν νέο κορονοϊό που ονομάστηκε Covid 19. Η ασθένεια προσβάλλει τους πνεύμονες και δημιουργεί σοβαρό αναπνευστικό σύνδρομο.

Η μετάδοση του ιού γίνεται πολύ γρήγορα με αποτέλεσμα να μεταδίδεται πρώτα στην Ευρώπη, μέσω ανθρώπων που ταξιδεύουν, και σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα χαρακτηρίζεται ως πανδημία με σοβαρές επιπτώσεις. Η νόσος δεν ελέγχεται και τα πρώτα κρούσματα ανακοινώνονται: αφορούν όχι μόνο ασθενείς, αλλά και ένα σημαντικό αριθμό θανάτων. Η πανδημία αρχίζει το καταστροφικό της έργο και μέσα σε δύο χρόνια γίνεται ανεξέλεγκτη.

Ο κόσμος γίνεται γνώστης νέων λέξεων, όπως: υποκείμενο νόσημα, ασυμπτωματικός και άλλες, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με την πανδημία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοινώνει τη σοβαρότητα της πανδημίας και συμβουλευτικά προτρέπει σε όλους τους ανθρώπους τον εμβολιασμό, ως μέσο αντιμετώπισης. Τα νοσοκομεία και οι εντατικές δουλεύουν πυρετωδώς, για να συγκρατήσουν την αστραπιαία εξάπλωση του ιού και να βοηθήσουν τους ανθρώπους που νοσούν.

Ο υπολογισμός των συνεπειών της πανδημίας είναι πολύ δύσκολος, καθώς πέρα από τον κατάλογο με ανθρώπινες απώλειες, οι καταστροφικές επιπτώσεις κινούνται προς την οικονομία, την παιδεία και την κοινωνικότητα.

Η Οικονομία ανά τον κόσμο έχει γονατίσει, η παιδεία αποδυναμώνεται και οι ανθρώπινες σχέσεις παγώνουν. Το ενεργειακό πρόβλημα κάνει την εμφάνισή του και φαίνεται σαν όλα να δοκιμάζονται εξαιτίας της πανδημίας. Το τραπεζικό σύστημα καταρρέει, τα μαγαζιά κλείνουν και το χειρότερο χάνεται η κοινωνικοποίηση των ανθρώπων, καθώς παραμένουν κλειδωμένοι μέσα στα σπίτια τους και αν χρειαστεί κάποιος να βγει έξω η μάσκα γίνεται απαραίτητο κομμάτι ένδυσης.

Η παιδεία χάνει τις ισορροπίες της και δάσκαλοι και μαθητές αγνοούν την συνέχεια της. Η ηλεκτρονική διδασκαλία αποξενώνει τα παιδιά, που στρέφονται στους υπολογιστές κάνοντας καθημερινά μαθήματα εξ αποστάσεως. Τέλος, η φυσική επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους είναι ανύπαρκτη, καθώς όλοι είναι υποχρεωμένοι να παραμένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους, με σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνικότητα του κάθε ανθρώπου.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, για να σταματήσει αυτή η πανδημία θα πρέπει ο κόσμος να έχει εμπιστοσύνη στους θεσμούς και σε όσους ασχολούνται με το τομέα της υγείας, οι οποίοι αναδεικνύονται σε πραγματικούς στην παρούσα κατάσταση.

Καποδίστριας και πανδημία

Δανάη Κοκκινά — Wed, 18 May 2022 10:17:41 +0000

Τον Απρίλιο του 1828, λίγο καιρό αφού ήρθε ο Καποδίστριας στην Ελλάδα, εμφανίστηκε επιδημία πανώλης αρχικά στην Ύδρα και μετά στις Σπέτσες. Ο κυβερνήτης αναγκάστηκε να πάρει άμεσα μέτρα για την αποφυγή εξάπλωσης της αρρώστιας.

Το πρώτο μέτρο που πήρε ήταν το κλείσιμο των εκκλησιών που ήταν στις περιοχές όπου υπήρχαν κρούσματα ή ήταν πιθανό να υπάρξουν. Το μέτρο αυτό προκρίθηκε, επειδή οι εκκλησίες τότε ήταν οι κυριότερες εστίες μετάδοσης, λόγω του ότι αποτελούσαν το κέντρο της κοινωνικής ζωής. Για καλή του τύχη δεν υπήρξαν πολλές αντιδράσεις. Όλοι οι Έλληνες τον σέβονταν και τον θαύμαζαν και τον εμπιστεύονταν, καθώς ήταν πολύ καλός γιατρός με πείρα, αλλά και εξαιρετικές πολιτικές ικανότητες. Το επόμενο μέτρο που πήρε ήταν να αναγκάσει τους κατοίκους των περιοχών όπου υπήρχαν κρούσματα να μένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους. Τα μέτρα αυτά επιβλήθηκαν με το ψήφισμα «Περί υγειονομικών διατάξεων» της 20^ης Αυγούστου 1828, το οποίο υπέγραψε ο ίδιος ο Κυβερνήτης, καθώς και ο Γραμματέας της Επικράτειας Σπυρίδων Τρικούπης.

Προκειμένου να εφαρμοστούν τα μέτρα αυτά ο Καποδίστριας ανέθεσε στον Γενικό Έφορο Υγείας Αναστάσιο Λόντο και τον γιατρό Νικόλαο Καλογερόπουλο να κάνουν την πρώτη επιθεώρηση στα νησιά και επίσης έδωσε εντολή στον Κάρολο Φαβιέρο να οργανώσει μια θαλάσσια υγειονομική αλυσίδα, επιβάλλοντας ναυτικό αποκλεισμό στα νησιά αυτά. Έστειλε ακόμα ειδικούς να ενημερώσουν όλες τις επαρχίες της ηπειρωτικής Ελλάδας και τα νησιά για τις νέες αποφάσεις και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Επιπλέον, εξέδωσε διάγγελμα όπου τόνισε πως ο καλύτερος τρόπος για να εκπληρώσει το καθήκον του είναι να πάει ο ίδιος στους τόπους όπου έχουν κρούσματα και να πάρει αυστηρά μέτρα για την προφύλαξη της υπόλοιπης Ελλάδας. Όρισε τον Ιωάννη Κωλέττη Έκτακτο Επίτροπο της Υγείας για τις Σπέτσες και του έδωσε στρατιωτικές δυνάμεις και αναλυτικές οδηγίες. Έστειλε στην Ύδρα και στις Σπέτσες τρόφιμα και χρηματοδότησε τις φτωχότερες κατοικίες των νησιών αυτών. Μαζί με τον αδελφό του, Βάριο, έθεσε πολύ αυστηρά μέτρα τα οποία παρέλυσαν το εμπόριο και προκάλεσαν την πρώτη σύγκρουση Υδραίων – Καποδίστρια.

Δυστυχώς όμως, ενώ η επιδημία φαινόταν πως τελείωνε στα νησιά, παρουσιάστηκαν κρούσματα στα μέρη της Πελοποννήσου που ήταν ακόμα υπό αιγυπτιακό έλεγχο, καθώς και στα Μέγαρα, στη Σαλαμίνα, τον Πόρο και την Χαλκίδα. Η επιβολή αυστηρών μέτρων οδήγησε στον άμεσο περιορισμό των κρουσμάτων. Έτσι, ο Κυβερνήτης προχώρησε στην άρση των μέτρων και στο Ψήφισμα 15, που είναι ένα από τα σημαντικότερα κείμενα στην ελληνική, αλλά και την ευρωπαϊκή ιστορία της δημόσιας υγείας. Όμως η επιδημία επέμενε και στα μέσα Δεκεμβρίου του 1828 τα κρούσματα επεκτάθηκαν και στην Αχαΐα, οπότε επιβλήθηκε αποκλεισμός της περιοχής.

Τον επόμενο χρόνο, το 1829, τα κρούσματα ήταν ελάχιστα και η επιδημία αντιμετωπίστηκε, χάρη και στον ελβετό φιλέλληνα γιατρό Louis-André Gosse, που είχε φτάσει ένα χρόνο νωρίτερα στην Ελλάδα, για να προσφέρει τη βοήθειά του στους πληττόμενους Έλληνες.

Συμπερασματικά, τα μέτρα που πήρε ο Καποδίστριας, σχεδόν 200 χρόνια πριν, είναι παρόμοια με τα μέτρα που επιβλήθηκαν σήμερα για την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Ο Καποδίστριας φάνηκε και σε αυτή την περίπτωση ότι ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικός και αρκετά μπροστά για την εποχή του.

Χρονογράφημα

Νέστορας Κατσικόπουλος — Wed, 18 May 2022 10:09:56 +0000

Kορονοϊός. Τα τελευταία δύο χρόνια μάς έχει αλλάξει τη ζωή περισσότερο από όσο νομίζουμε. Μας έχει γίνει συνήθεια και καθημερινότητα, τόσο που μερικές φορές το ξεχνάμε. Έχει μπει στη ζωή μας μαζί με αριθμούς κρουσμάτων, τεστ, εμβόλια, μέτρα προστασίας.

Οι μάσκες είναι παντού. Σαν τα ρούχα που βλέπουμε πεταμένα μπροστά μας κάθε μέρα. Χωρίς αυτές νιώθουμε απροστάτευτοι και γυμνοί.

Όσες προσπάθειες όμως κι αν καταβάλουμε, τα κρούσματα όλο και ανεβαίνουνε. Άλλη ιστορία κι αυτή. Καλωσορίσαμε το 2022 με έναν απίστευτο αριθμό κρουσμάτων και τα μόνα μας όπλα φαίνονταν να είναι η επιστροφή της μάσκας στις βόλτες μας, συχνά self test ακόμα και στους εμβολιασμένους, οι οποίοι μόνο αυτοί μπορούσαν να κυκλοφορήσουν και να μπουν σε χώρους εστίασης, ενώ όλοι οι υπόλοιποι αφέθηκαν στο περιθώριο της κοινωνικής ζωής, να κοιτάνε με μισό μάτι τους προνομιούχους. Είναι λες και στην καταστροφή κάνουμε το λιγότερο που περνάει από το χέρι μας, για να τα καταφέρουμε. TRAGIC!

Και για τα εμβόλια, τι να πούμε; Αμφιλεγόμενο θέμα. Οι μισοί είναι υπέρ και εμβολιάζονται και άλλοι μισοί αρνούνται, για τους δικούς τους λόγους. Οι πολέμιοι του εμβολιασμού προσπαθούν να πείσουν τους υπέρμαχους με κάθε πιθανό μέσο, ενώ και αρκετοί από τους δεύτερους δεν τηρούν τα βασικά μέτρα προστασίας.

Οπότε τι μπορούμε να περιμένουμε τώρα; Υπάρχουν δύο σενάρια: το πρώτο είναι, ύστερα από όλα αυτά, ο κορονοϊός να γίνει ένας ενδημικός ιός, όπως αυτός της γρίπης και να σταματήσει να απειλεί την ανθρωπότητα και να αναστατώνει την καθημερινότητά μας. Ως εδώ καλά. Υπάρχει, όμως, και το κακό σενάριο: μια νέα μετάλλαξη του ιού να εμφανιστεί, πιθανότατα σε κάποια χώρα του αναπτυσσόμενου κόσμου και έτσι να ξεκινήσει ένα νέο κύμα πανδημίας. Ποιο σενάριο από τα δύο θα επικρατήσει, μένει να το δούμε. «What will be will be», όπως έλεγε και ένα παλιό τραγούδι. Ή αν προτιμάτε: «το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον». Ή μήπως όχι;