Ο ΈΡΩΤΑΣ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΔΙΆΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΊΑΣ
![1](https://schoolpress.sch.gr/panakaki/files/2016/04/116-150x150.jpg)
Η εφηβεία είναι μια περίοδος στη ζωή του παιδιού κατά την οποία επέρχονται πολλές αλλαγές, αφού περνά το άτομο από την παιδική στην ενήλικη φάση. Συνήθως σε αυτή τη χρονική στιγμή, όπου ο έφηβος γνωρίζει το σώμα του και κατακλύζεται από σεξουαλικές ορμές, μπορεί να έχει και ολοκληρωμένες ή όχι ερωτικές επαφές.
Μπορούμε να πούμε ότι η «ερωτική ζωή» των παιδιών γίνεται πιο πλούσια και πιο δραστήρια σε ορισμένες περιόδους. Τα συναισθήματα και η σημασία τους διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία στην οποία βρίσκεται ένα παιδί. Και παρόλο που φαίνεται κάπως αστείο, υπάρχουν παιδιά που δηλώνουν ερωτευμένα ήδη στα 5 και 6 τους χρόνια! Πολύ περισσότερο συμβαίνει αυτό στην προεφηβεία (10-12 ετών) και μετά βέβαια όλο και πιο πολύ καθώς προχωρά η εφηβεία. Τι είδους έρωτες είναι αυτοί; Πόσο σοβαροί είναι και τι σημαίνουν για τα παιδιά; Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά τους :
Στο νηπιαγωγείο και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, αρκετά παιδιά δηλώνουν για πρώτη φορά ερωτευμένα και το εννοούν.
• Έντονα συναισθήματα: Αγαπούν με ένταση και αφοσίωση, έστω κι αν αυτό δεν κρατήσει για πολύ.
• Πρώτο στάδιο ανεξαρτησίας: Η εμπειρία αυτή έχει να κάνει με τη σταδιακή αποσύνδεση από την οικογένεια και την ανεξαρτητοποίηση της προσωπικότητάς τους. Το πρώτο σημαντικό στάδιο της αποσύνδεσης είναι η έναρξη του σχολείου, όταν το παιδί αποκτά πια τον εντελώς δικό του κοινωνικό περίγυρο, μια ομάδα συνομηλίκων με τους οποίους μοιράζεται τη μέρα του, το παιχνίδι του, τα ενδιαφέροντα και τα μυστικά του.
2. Προεφηβικές ανησυχίες
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι η προεφηβεία, η οποία θεωρείται μεν περίοδος «λανθάνουσας σεξουαλικότητας», αλλά αυτό μάλλον σε αντιδιαστολή με την επερχόμενη σεξουαλική «έκρηξη» της εφηβείας.
• Παιχνίδια έλξης και απώθησης: Σε αυτό το στάδιο, αν και το σώμα ακόμη αναπτύσσεται με αργό ρυθμό, τα παιδιά αρχίζουν να δείχνουν έντονο ενδιαφέρον προς το άλλο φύλο. Το ενδιαφέρον τους συχνά εκφράζεται με αρνητικό τρόπο, με κρίσεις, συγκρίσεις και συγκρούσεις, κόντρες και κοροϊδίες. Αρκετά παιδιά, ωστόσο, γνωρίζουν τους πρώτους ρομαντικούς έρωτές τους τώρα.
• Νέα φάση «αυτονόμησης»: Πρόκειται για μια νέα περίοδο αποδέσμευσης από το στενό κόσμο της πρώτης παιδικής ηλικίας και της οικογένειας. Τα παιδιά αρχίζουν να προσανατολίζονται σε πρότυπα εκτός οικογένειας, αποκτούν τις δικές τους προτιμήσεις, στους φίλους, τη μουσική, τα ρούχα, το φαγητό, τους «ήρωες». Είναι η περίοδος στην οποία, σύμφωνα με το διάσημο γάλλο ψυχολόγο Jean Piaget, αποκρυσταλλώνουν τις πρώτες δικές τους ηθικές και αισθητικές αξίες, την άποψή τους για το δίκαιο και το άδικο, το καλό και το κακό, το ωραίο και το άσχημο.
3.Το εκρηκτικό κοκτέιλ της εφηβείας
Η εφηβεία είναι το τελευταίο, πιο μακροχρόνιο και πιο ριζοσπαστικό από όλα τα στάδια της ανάπτυξης του παιδιού.
• Το σώμα δεν αστειεύεται:Απελευθερώνονται εκρηκτικά κοκτέιλ σεξουαλικών ορμονών, τα γεννητικά όργανα αναπτύσσονται, όλα επιβάλλουν στον έφηβο την αναζήτηση συγκεκριμένης σεξουαλικής ταυτότητας.
• Έντονες επιθυμίες: Μια περίοδος πόθου και ερωτικών φαντασιώσεων ξεκινάει, κατά την οποία ζητείται αντικείμενο. Oι έφηβοι ερωτεύονται, κρυφά ή φανερά, άστατα ή με πάθος. Η επιθυμία είναι πολύ έντονη για να κάνει διακρίσεις.
• Άστατες προτιμήσεις: Παρ’ όλα αυτά, ο έρωτας στην εφηβεία, αν και εκδηλώνεται με πάθος, είναι λιγότερο αφοσιωμένος από αυτόν των μικρότερων παιδιών. Oι έφηβοι συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα ανεκτικοί, χάνουν την όρεξή τους κι απογοητεύονται εύκολα. Προέχει η αναζήτηση του εαυτού και στο πρόσωπο του ανθρώπου που ερωτεύονται ψάχνουν περισσότερο να δουν τις φαντασιώσεις τους να αντικατοπτρίζονται, παρά τον άλλον.
Γονείς και οι πρώτες αγάπες των εφήβων.
Oι πρώτοι έρωτες των παιδιών βρίσκουν τους γονείς σχεδόν πάντα απροετοίμαστους. Δεν ξέρουν αν πρέπει να γελάσουν ή να ανησυχήσουν, να ασχοληθούν ή να αδιαφορήσουν. Μπορεί να αισθανθούν ακόμα και μια ανεπαίσθητη ζήλια όταν κάποιος άλλος, έστω κι αν αυτός είναι μόλις 10 ετών, μοιάζει σχεδόν να μονοπωλεί το ενδιαφέρον και την αφοσίωση του παιδιού τους. Έτσι, οι γονείς πρέπει:
• Να βοηθούν το παιδί να αυτονομηθεί: Το παιδί μεγαλώνει και αυτονομείται, μια διαδικασία υγιής και καθησυχαστική που όμως απαιτεί από τους γονείς να αποδεσμευτούν κι αυτοί, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο, είναι όμως αναγκαίο.
• Να μηνν παρεμβαίνουν «απρόσκλητα»: Όσο για τα ίδια τα παιδιά, συνήθως μας δείχνουν αυτά μέχρι ποιο σημείο χρειάζονται ή επιθυμούν την παρέμβασή μας. Όταν ανακοινώνουν ότι είναι ερωτευμένα, δεν θέλουν τίποτε άλλο από το να δηλώσουν αυτή την κατάσταση που τα συνεπαίρνει ή απλώς τα απασχολεί.
• Να μην υποτιμούν τα συναισθήματά τους:Τα παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα όσον αφορά τους έρωτές τους και δεν υπάρχει ο παραμικρός λόγος να γελάσουμε, να κοροϊδέψουμε ή να διαλαλήσουμε σε όλους τους γνωστούς ότι είναι ερωτευμένα.
• Να μένουν ανοιχτοί στην επικοινωνία:Όταν ρωτάνε ή ζητούν τη συμπαράστασή και απλές και σύντομες εξηγήσεις στις απορίες τους, γιατί αυτό που θέλουν κυρίως είναι να καταλάβουμε αυτό που αισθάνονται και ίσως να τους διηγηθούμε κάτι από τη δική μας εμπειρία.
• Να τους μιλάνε για το σεξ στην εφηβεία:Στην εφηβεία τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά, γιατί εκεί τουλάχιστον χρειάζεται, το αργότερο όταν κάνουν ένα δεσμό, να τους μιλήσουμε για το σεξ, για τα όρια που θέλουμε να βάλουμε σε αυτό το θέμα και τους τρόπους να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά. Πέρα από το σεξ, όμως, και εδώ χρειάζεται , πολύ διακριτικά τώρα, να φανεί ότι καταλαβαίνουμε αυτό που τους συμβαίνει.
Θετικές και αρνητικές συνέπειες του έρωτα.
Τα δύο άτομα επηρεάζονται αρκετά από αυτό το συναίσθημα είτε σε μεγάλο βαθμό είτε σε μικρότερο. Οι θετικές επιπτώσεις είναι η ψυχολογία του εφήβου.
Η ψυχολογία του γίνεται καλύτερη στο σχολείο και στην καθημερινότητά του. Στο σχολείο, αντιμετωπίζει τους καθηγητές και τους συμμαθητές του με καλύτερο τρόπο γιατί ο έρωτας είναι ένα συναίσθημα που σε κάνει να τα βλέπεις όλα απ’την καλή τους μεριά. Ο έφηβος στην καθημερινότητά του αντιμετωπίζει θετικά τους γονείς του και συνεπώς τους γύρω του. Όταν κάποιος ερωτεύεται κλείνεται στον εαυτό του και απομονώνεται απ’τους άλλους για να σκεφτεί αυτό που του συνέβη. Επίσης, χάρη σ’αυτό το συναίσθημα ο έφηβος δεν είναι πια απεριποίητος. Πλέον, αρχίζει να ενδιαφέρεται περισσότερο για την εμφάνισή του αλλά και για το τι εικόνα θα παρουσιάσει προς τα έξω και κυρίως στο άτομο για το οποίο ενδιαφέρεται. Απ’την άλλη πλευρά όμως υπάρχουν και οι αρνητικές περιπτώσεις. Η σημαντικότερη επίπτωση είναι το σχολείο. Κατά την περίοδο που ο έφηβος είναι ερωτευμένος, οι επιδόσεις του στο σχολείο του δεν είναι και οι καλύτερες. Όλη την ημέρα μιλάει στο κινητό ή σκέφτεται συνέχεια αυτόν που είναι ερωτευμένος και έτσι δεν προλαβαίνει να διαβάσει.
Ο έρωτας στα ευαίσθητα χρόνια της εφηβείας διαδραματίζει ιδιαίτερη σημαντικό ρόλο, αφού επηρεάζει πολλαπλά τη ζωή του εφήβου. Σε ό,τι αφορά, καταρχάς, τη θετική επίδραση αυτού του συναισθήματος, θα πρέπει να τονιστεί η βελτίωση της διάθεσης και της συμπεριφοράς του εφήβου, αφού αντικρίζει πια όλους τους ανθρώπους γύρω του με πιο θετικό τρόπο. Ενώ, αντίστοιχα θετική είναι και η θέαση του εαυτού του, στοιχείο που τον ωθεί μάλιστα στο να επιμελείται περισσότερο την εξωτερική του εμφάνιση. Εντούτοις, ο έρωτας έχει και λιγότερο θετικές επιπτώσεις, καθώς οδηγεί τον έφηβο σε αδιαφορία για τις σχολικές του επιδόσεις και τον αποπροσανατολίζει, αφού όλο του το ενδιαφέρον εστιάζεται στο πρόσωπο που αγαπά.
*Εργασία από τους μαθητές Ραφαέλα Δρακούλη και Φοίβος Καμαρίτης των τμημάτων Β1 και Β2 του σχολικού έτους 2015/16 .