Του Δημήτρη Χροναίου

Μέσα στον Οκτώβριο αποφυλακίστηκε ο Iwao Hakamada, Ιάπωνας θανατοποινίτης, μετά από πενήντα οκτώ χρόνια μέσα στη φυλακή για έγκλημα το οποίο δε διέπραξε.  Συγκεκριμένα, κατηγορούνταν για τη δολοφονία ενός στελέχους μιας εταιρείας και της οικογένειας αυτού.  Όπως αποδείχθηκε η καταδίκη του ευθύνεται σε πλαστά στοιχεία της αστυνομίας και της εισαγγελίας, αλλά και στην ψευδή ομολογία του εξαιτίας πιέσεων των δύο προηγούμενων φορέων.

Παρ’ όλα αυτά, αποφυλακίσθηκε και αυτό είναι θετικό για τον ίδιο και για την οικογένειά του.  Ή μήπως όχι;  Ο συγκεκριμένος συνελήφθη σε ηλικία τριάντα ετών.  Οπότε πια στα ογδόντα οκτώ του χρόνια έχει χάσει αμέτρητο χρόνο μέσα στη φυλακή αδίκως, χωρίς να έχει απολαύσει τη ζωή του.  Επομένως καμία συγνώμη από κανένα διοικητή της αστυνομίας δε μπορεί να επαναφέρει αυτόν τον χρόνο πίσω.  Όπως είπε και η αδερφή του άλλωστε, η μοίρα τους ήταν προδιαγεγραμμένη.

Το «ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιο» γνωμικό, δεν ισχύει πια λοιπόν;  Πράγματι η δικαιοσύνη τελικά επήλθε.  Αλλά άργησε.  Τι να την κάνει τώρα αυτός ο άνθρωπος μετά από τόσο χρόνια;  Πρακτικά δεν έχει νόημα.  Κι όμως, αυτό είναι ένα από  τα πολλά τέτοια περιστατικά μη ορθής λειτουργίας της δικαιοσύνης.

Η βασικότερη αιτία της κρίσης του θεσμού αυτού είναι τα χρήματα και γενικότερα το κέρδος.  Κύριοι παράγοντες αυτού του αίτιου είναι οι φορείς δικαιοσύνης, οι οποίοι δεν είναι αδιάφθοροι.  Με άλλα λόγια, δωροδοκούνται και μάλιστα κάποιοι με μεγάλη ευκολία.  Γι αυτό το κράτος θα ήταν καλό να τους χρηματοδοτεί καταλλήλως ώστε να μη «λαδώνονται».

Αυτοί από τους οποίους πηγάζουν οι δωροδοκίες είναι άλλοι παράγοντες.  Συνήθως είναι μεγαλοεπιχειρηματίες, οι οποίοι προκειμένου να παραγραφούν τα εγκλήματά τους, διαθέτουν τεράστια ποσά για να «σιωπήσει» το δικαστήριο εναντίον τους.  Άλλωστε πολλοί από αυτούς κρατάν στα χέρια τους στοιχεία ενοχοποίησης κυρίως αστυνομικών, αλλά και άλλων αξιοματούχων.

 Άρα αν είσαι αντίπαλος τέτοιων μεγαλοεπιχειρηματιών και δεν είσαι οικονομικά ή κοινωνικά ευκατάστατος δεν έχεις ελπίδες να νικήσεις.  Ίσως και από εκεί που δεν το περιμένεις, χωρίς καμία προσωπική αντιπαλότητα, να πέσεις θύμα κάποιου «πλουσίου» χρησιμοποιώντας σε ως μέσω διαφυγής του και κάλυψης των παρανομιών του.  Ειδικά αν σε γνωρίζει προσωπικά.  Έτσι χάνεται και η αξία της εμπιστοσύνης.  Όλοι οι άνθρωποι δε θα ξέρουν ποιον έχουν απέναντι τους.  Θα γίνουν καχύποπτοι και θα φοβούνται μέχρι και τη σκιά τους.

Όλα αυτά αποφέρει αυτή η κρίση.  Αλλά οι νέοι σε μεγάλο ποσοστό συνεχίζουν να επιλέγουν τον νομικό τομέα στον επαγγελματικό προσανατολισμό.  Γνωρίζουν άραγε τους άγραφους νόμους, τα ηθικά διλλήματα, τους κινδύνους αυτής της κατεύθυνσης;  Γνωρίζουν ότι υπάρχει κίνδυνος για την ίδια τους τη ζωή ενδεχομένως;  Μπορεί ναι μπορεί και όχι.  Στο χέρι τους είναι να ανατρέψουν αυτήν την κατάσταση.  Ίσως να έχουν κάποιο πλάνο ή σχέδιο για την επίτευξη αυτού του δύσκολου στόχου.

Μέχρι έως τότε δυστυχώς θα χρειαστεί να υπομείνουμε καθεστώτα αταξίας, όπου «κουμάντο» κάνουν οι «ισχυροί».  Κι άλλοι άνθρωποι θα φυλακιστούν, άλλοι ενδέχεται να πεθάνουν και να αποκτήσουν αδίκως κακή φήμη και υστεροφημία.  Βέβαια κάποια στιγμή η αλήθεια θα φανερωθεί.  Θα αργήσει, αλλά θα φανεί, χωρίς το γεγονός αυτό να  αναιρεί τις αδικίες, οι οποίες θα διαπραχθούν στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα.  Η δικαιοσύνη δημιουργήθηκε ως ένα μέσο επιβολής της τάξης.  Σήμερα είναι εργαλείο των «πλουσίων».  Με όλα αυτά, άντε να τη βρεις στις μέρες μας.

Με το ημερολόγιο να δείχνει πλέον 2025, ένα ερώτημα στο μάθημα της Φιλοσοφίας αποτελεί την τέλεια αφορμή για σκέψη. «Είναι αυτός ο 21^ος αιώνας που ονειρευόμασταν»; Είναι στα αλήθεια ο κόσμος που παραδίδει η προηγούμενη γενιά καλύτερος από εκείνον που παρέλαβε…;

Πολλοί θα σπεύσουν να απαντήσουν θετικά σε αυτό το ερώτημα. Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται. Αλήθεια, όσα εμείς θεωρούμε αυτονόητα, είναι δεδομένα για ανθρώπους σε άλλα μέρη του πλανήτη; Ή ακόμη και για τον γείτονά μας; Έννοιες όπως η ειρήνη, τα δικαιώματα, η επιβίωση είναι εξασφαλισμένες και για τους 8 δισεκατομμύρια κατοίκους της Γης; Δυστυχώς, δεν μπορούμε να κρυφτούμε από την αλήθεια…
Ξεκινώντας από ένα από τα πιο φλέγοντα θέματα της επικαιρότητας, εύκολα διαπιστώνει κανείς πως η παγκόσμια ειρήνη, αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα άπιαστο όνειρο. Ισραήλ και Χαμάς συμπληρώνουν σχεδόν ενάμιση χρόνο καθημερινών αιματηρών συγκρούσεων, έπειτα από τα γεγονότα της 7^ης Οκτωβρίου 2023. Και ενώ ο υπόλοιπος κόσμος αναζητά ευθύνες, χιλιάδες άμαχοι – γυναίκες και παιδιά – έχουν χάσει τις ζωές τους, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται ακόμη σε υψηλότατο κίνδυνο. Παρόμοια είναι και η κατάσταση στην Ουκρανία. Η ένοπλη διαμάχη αριθμεί πλέον 3 χρόνια με αμέτρητες απώλειες αλλά και ανθρώπους εκτοπισμένους, σε διαρκή πάλη για την εξασφάλιση των βασικών αγαθών και τις επιβίωσης. Και ενώ συμβαίνουν αυτά, οι μεγάλες δυνάμεις – Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση – εργάζονται για την εξασφάλιση των ευνοϊκότερων συμφωνιών και την εξυπηρέτηση των ανάλογων συμφερόντων τους, με πολύ ακριβείς κινήσεις στην σκακιέρα των χρημάτων. Καθημερινές εκκλήσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αλλά και όλων των φιλανθρωπικών οργανώσεων για εκεχειρία αγνοούνται ενώ είναι σύνηθες να απορρίπτονται και οι αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας. Τι έχουμε να πούμε λοιπόν σε αυτές τις οικογένειες;

Κι αυτό είναι μόνο η αρχή…

Η έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει καθιερωθεί – και με νομική υπόσταση – από την Οικουμενική Διακήρυξη του ΟΗΕ, το 1948. Δυστυχώς όμως οι ελευθερίες δεν είναι εξασφαλισμένες για τος ανθρώπους σε όλα τα μέρη τις υδρογείου. Ζητήματα όπως η παιδική εκμετάλλευση, η φτώχεια, η καταπάτηση της ελευθερίας του ανθρώπου και πολλά ακόμη θέματα που θεωρούμε τα οποία έχουμε ξεγράψει από την καθημερινότητά μας (και έτσι θα πρέπει να συμβαίνει) δυστυχώς μαστίζουν ακόμη τις κοινωνίες ανά τον κόσμο, στον «προηγμένο» 21^ο αιώνα. Με μια γρήγορη ματιά στα γεγονότα που συμβαίνουν στην Μέση Ανατολή – Ιράν και Συρία – μπορεί κανείς να εντοπίσει φαινόμενα χειραγώγησης των γυναικών από τους κυβερνόντες, οι οποίοι συχνά αναλαμβάνουν την εξουσία με την βία και επιβάλλουν καθεστώτα τρομοκρατίας. Και αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα από τα πολλά που συμβαίνουν γύρω μας. Γιατί εάν ήμασταν εμείς, η μητέρα ή η αδερφή μας, μήπως τότε θα ενδιαφερόμασταν περισσότερο;

Ας περιοριστούμε όμως στην δική μας κοινωνία…είναι άραγε τέλεια;

Φυσικά και όχι. Μπορεί η σοβαρότητα των προβλημάτων να είναι μικρότερη αλλά δεν αναιρείται το γεγονός πως ζητήματα όπως η οπαδική βία δεν αρμόζουν σε κοινωνία του 21^ου αιώνα. Ζωές χάνονται, οικογένειες θρηνούν τα παιδιά τους, νέα παιδιά καταλήγουν στα νοσοκομεία εξαιτίας της ομάδας που υποστηρίζουν. Πόσες μητέρες δεν είδαν ποτέ τα παιδιά τους να γυρνούν στο σπίτι επειδή η απάντηση στο ερώτημα «Τι ομάδα είσαι;» έτυχε να μην συμφωνεί με αυτή των δολοφόνων; Γιατί ένας Παναθηναϊκός να είναι ανώτερος από έναν Ολυμπιακό; Αν ο μπαμπάς μας υποστήριζε διαφορετική ομάδα; Γιατί να στερούμε την ζωή ενός πιθανού πατέρα μικρών παιδιών επειδή υποστηρίζει την «λάθος» ομάδα; Δυστυχώς, κανένας από τους κατηγορούμενους για την δολοφονία του Άλκη, του Μιχάλη, του Γιώργου – ο οποίος έπεσε εν ώρα καθήκοντος -  δεν μπόρεσε να δώσει απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα. Ακόμη πιο στενάχωρο είναι όμως το γεγονός πως η ίδια η κοινωνία μας δεν έχει καταφέρει να δώσει απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα.
Είναι στενάχωρο πως αυτά τα γεγονότα αποτελούν μόνο μερικά παραδείγματα από όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας και συνήθως περνούν απαρατήρητα από όλους μας. Είναι όμως στο χέρι μας, εμείς, η νέα γενιά, να παλέψουμε για την βελτίωση του κόσμου που ζούμε και να καταφέρουμε να τον παραδώσουμε καλύτερο από ότι τον λάβαμε. Είναι ανάγκη η ελπίδα να μετατραπεί σε ουσιαστική πράξη και δράση. Γιατί μόνο έτσι θα εξασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για εμάς και για όσους ακολουθούν.

Αυτό το άρθρο δεν θα έπρεπε να ανήκει σε κάποιον…αποτελεί σκέψεις απλών ανθρώπων…είναι προβληματισμοί μικρών και μεγάλων…και μας αντιπροσωπεύει όλους!

]]> https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/187/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/185 https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/185#comments Mon, 27 Jan 2025 07:33:03 +0000 ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ http://schoolpress.sch.gr/plaa/?p=185 [...]]]> Της Μαρίας Σαλομίδη

Ένα από τα θέματα που απασχολεί ιδιαίτερα τον κλάδο της φιλοσοφίας, είναι το ενδεχόμενο του ότι ο κόσμος στον οποίο ζούμε τώρα δεν είναι αληθινός, αλλά πλασματικός. Και ενώ αυτό το ερώτημα θα φανταζόταν κανείς ότι θα έχει κάποιον αντίκτυπο στην κοινωνία του σήμερα και θα αφυπνίσει τον πολίτη από έναν βαθύ ύπνο άγνοιας και αφέλειας, τύπου “ΞΎΠΝΑ ΈΛΛΗΝΑ! ΒΡΙΣΚΕΣΑΙ ΣΕ ΘΈΑΤΡΟ ΣΚΙΏΝ ΑΠΌ ΚΟΥΚΟΥΛΟΦΌΡΟΥΣ, ΣΚΑΡΦΆΛΩΣΕ ΈΞΩ ΑΠΌ ΤΗΝ ΣΠΗΛΙΆ!”, η αλήθεια είναι ότι όλοι συνεχίζουμε να ροχαλίζουμε στην αγκάλη του Μορφέα, επειδή ακριβώς η στρεσογόνος καθημερινότητα δεν επιτρέπει στο πνεύμα του ανθρώπου να ανησυχεί για υπαρξιακά ζητήματα, αλλά για τρέχοντα ζητήματα ύψιστης σημασίας, όπως πόσα τοις εκατό λιπαρά έχει το στραγγιστό γιαούρτι που τρώει η Μενεγάκη, το πότε θα βγει το επόμενο iPhone και τί θα φάω το μεσημέρι όταν γυρίσω σπίτι. Εν πάσει περιπτώσει, πιστεύω ότι δεν μπορεί να απαντηθεί το ερώτημα “αν ζούμε σε πλασματικό ή αληθινό κόσμο”, διότι είναι σαν το ερώτημα “αν υπάρχει η μετά θάνατον ζωή”, και για τα δύο πρέπει να μου βγει η ψυχή για να τα μάθω.

 Όμως, εφόσον πρέπει να μοιραστώ την σοφία μου, θα έλεγα ότι ελπίζω να ζούμε σε έναν πλασματικό κόσμο. Δηλαδή, μακάρι όλο αυτό να είναι στημένο από κάποια διαστρεβλωμένη, ψυχοπαθής, φιλάργυρη οργάνωση που κινητοποιεί όλα τα άσχημα, τις τραγωδίες, τα δυσάρεστα, αυτά που σε στιγμάτισαν και αυτά που σε στοιχειώνουν. Εσένα τί σε κρατάει ξύπνιο το βράδυ? Δεν εύχεσαι να υπάρχει κάποιος ο οποίος ευθύνεται για αυτό, που να μπορείς να κατηγορήσεις? Για κάθε αδικία. Για κάθε “ατυχία” και κάθε “ατύχημα”. Ας είναι η οργή και ρίψη του φταιξίματος η θαλπωρή του μικρού ανθρώπου. Και ας ζω σε έναν πλασματικό κόσμο. Και ας είμαι στο τρίτο όνειρο. Προτιμώ να πιστεύω αυτό, παρά να δεχτώ ότι αυτή είναι η αληθινή ζωή και αυτά που ζούμε, είναι ακριβώς αυτά που θα έπρεπε να ζούμε, όλα πάνε ρολόι.

Ίσως θέλουμε να πιστεύουμε ότι ο κόσμος τουτονί είναι πλαστός και εκεί έξω υπάρχει ο αληθινός, ουσιώδης κόσμος όχι επειδή θέλουμε να διαψεύσουμε κάποιον ή να δούμε τι εγκυμονεί ο πραγματικός κόσμος αλλά επειδή συνειδητά ή ασυνείδητα, έχουμε αυτή την ανάγκη για αλλαγή. Αναζητούμε την ευκαιρία να αποδράσουμε από κομμάτια του εαυτού μας που θα θέλαμε να αφήσουμε πίσω, να διαφύγουμε από θαμμένες ενοχές.

 Η αλήθεια είναι, όμως, πως δεν έχει σημασία αν βρισκόμαστε σε έναν πλαστό ή αληθινό κόσμο διότι δεν υπάρχει τίποτα πλαστό για το ποιός είσαι. Είσαι οι σκέψεις στο κεφάλι σου και οι επιλογές που κάνεις από την στιγμή που πήρες την πρώτη σου πνοή. Ο ήλιος σε λούζει με τις ακτίνες του για να σε δει, για να σε μάθει. Εσύ, και μόνο εσύ, αποφασίζεις πως θα ζήσεις την ζωή σου. Εσύ. Φτιαγμένος από γάλα και αγάπη. Ξύπνα.

]]> https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/185/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/183 https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/183#comments Mon, 27 Jan 2025 07:25:00 +0000 ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ http://schoolpress.sch.gr/plaa/?p=183 [...]]]> Του Γιάννη Φρυγανιώτη

Η φράση Cogito,Ergo Sum (Σκέφτομαι, άρα υπάρχω) αποτελεί μια από τις πιο εμβληματικές φράσεις της φιλοσοφίας, η οποία έθεσε τη λογική και τη σκέψη ως θεμέλια της γνώσης, αλλά και τη βάση του υποκειμενισμού. Η φράση αυτή διατυπώθηκε από τον φιλόσοφο Ρενέ Ντεκάρτ. Ο Ρενέ Ντεκάρτ ήταν Γάλλος φιλόσοφος και μαθηματικός, ο οποίος αναζητούσε μια αδιαμφισβήτητη αλήθεια, η οποία θα του απάνταγε στις υπαρξιακές του ανησυχίες. Θεωρείται  ο πατέρας της σύγχρονης φιλοσοφίας και της δυτικής σκέψης. Ο ίδιος έζησε σε μια εποχή έντονων επιστημονικών αλλαγών και πολλών αμφισβητήσεων της αυθεντίας και της λογικής, η οποία τον οδήγησε στην αναζήτηση της γνώσης .

Η φράση καταφέρνει να μένει επίκαιρη και στη σημερινή εποχή. Η εποχή μας έχει χαρακτηριστεί από τις εξελίξεις των τεχνολογικών μεταβολών και την εδραίωση της τεχνητής νοημοσύνης στην ζωή μας. Οι αλλαγές αυτές οδηγούν για άλλη μια φορά στον επαναπροσδιορισμό της έννοιας της ύπαρξης. Τι σημαίνει <<υπάρχω>> σε ένα κόσμο  που τα όρια μεταξύ ανθρώπου, μηχανής και τεχνητής νοημοσύνης γίνονται θολά και δεν μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε; Πώς η συνείδηση και η σκέψη καθορίζουν την ανθρώπινη ταυτότητα; Παραμένει η ανθρώπινη σκέψη η μόνη απόδειξη ύπαρξης μας ή οι νέες εξελίξεις αλλάζουν τον τρόπο κατανόησης του εαυτού μας;

Η φράση, «Σκέφτομαι ,άρα υπάρχω», σημαίνει πρακτικά ότι οποιοσδήποτε, μόνο που σκέφτεται οτιδήποτε, βεβαιώνει την ύπαρξή του, αλλά ας εμβαθύνουμε λίγο περισσότερο, για να κατανοήσουμε καλύτερα τη σημασία της φράσης. Το μυαλό μας δεν είναι απλά ένα μέσο το οποίο απεικονίζει τον κόσμο γύρω μας, αλλά καταφέρνει να δημιουργήσει το ίδιο, έναν δικό του κόσμο. Έναν κόσμο ή καλύτερα μια πραγματικότητα, που σχηματίζεται από τις σκέψεις μας, δημιουργώντας νόημα από το … τίποτα. Η δυνατότητα να ελέγχεις το μυαλό σου δηλαδή να σκέφτεσαι, σου  επιτρέπει να ελέγχεις τη δημιουργία. Ο άνθρωπος  λοιπόν που καταφέρνει να τελειοποιήσει τη σκέψη και τη γνώση του, μπορεί να ελέγχει τον κόσμο γύρω του και να μετατρέπει το άγνωστο σε γνωστό, το αδύνατο σε δυνατό και  να μετατρέψει τη σύγχυση του εσωτερικού του κόσμου σε διαύγεια. Έτσι καταλήγουμε πάλι στην ύπαρξη, η οποία τελικά επιβεβαιώνεται μέσω της σκέψης. Και όσοι αμφιβάλλουν, δηλαδή αμφισβητούν τη λογική, τις αισθήσεις, ακόμα και την ύπαρξη του κόσμου, κατά κάποιο τρόπο επιβεβαιώνουν και τη φράση. Δηλαδή, για τον Ντεκάρτ,  η ίδια η πράξη της αμφιβολίας είναι αδύνατον να υπάρξει χωρίς σκεπτόμενο νου….

Με την φράση αυτή όμως δημιουργούνται και κάποια αναπάντητα ερωτήματα και προβλήματα. Για παράδειγμα, άμα η σκέψη είναι το μοναδικό κριτήριο ύπαρξης. Ή από την στιγμή που μπορώ να είμαι εκατό τις εκατό σίγουρος μόνο για τις δικές μου σκέψεις, πώς είμαι βέβαιος  πώς και οι υπόλοιποι άνθρωποι υπάρχουν και πώς ξέρω ότι ο εξωτερικός κόσμος είναι αληθινός και όχι απλώς μια προβολή του νου μας.   Ακόμη πώς σχετίζεται το εγώ με τον κόσμο  και υπάρχει κάτι άλλο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, πέρα από το σκέφτομαι.  Άρα λοιπόν έχει όριο η αμφιβολία και μπορούμε στο τέλος να είμαστε βέβαιοι για το οτιδήποτε; Όλα αυτά είναι ερωτήματα  διχάζουν τη φιλοσοφική κοινότητα και σίγουρα δεν μπορώ να απαντήσω εγώ. Αποτελούν όμως τροφή για σκέψη… Κατά την άποψη μου όμως, λανθασμένα πολλές φορές, οι άνθρωποι μπερδεύονται και νομίζουν πως  οι ίδιοι αποτελούν τις  σκέψεις τους.  Δηλαδή πως οι σκέψεις είναι κάτι σαν αφεντικό του ανθρώπου. Στην πραγματικότητα εμείς τις ελέγχουμε και εμείς έχουμε τη δυνατότητα να τις επιλέξουμε. Συνεπώς, δεν πρέπει ποτέ να μας κυριεύουν και να μας καθοδηγούν από μόνες τους. Πρέπει να λειτουργούμε και με το ένστικτο όμως αλλά και με την καρδιά. Και σίγουρα, για παράδειγμα, δεν πρέπει να ξυπνάμε το πρωί και να φορτωνόμαστε με άπειρες σκέψεις, οι οποίες μας βασανίζουν, γιατί δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε πως εμείς τις ελέγχουμε και όχι αυτές.

Όλα αυτά που προαναφέραμε  μας θυμίζουν κάτι… Αναφέραμε ότι, οτιδήποτε σκέφτεται, υπάρχει. Στην εποχή μας όμως ο άνθρωπος και πιθανόν  γενικότερα τα έμβια όντα δεν είναι τα μοναδικά που έχουν αυτή τη δυνατότητα. Πλέον και  δημιουργήματα του ανθρώπου μπορεί να «σκεφτούν»  μέσω αλγόριθμου που λειτουργεί με τρόπο που ούτε αυτοί που τον έφτιαξαν  μπορούν να το εξηγήσουν με πληρότητα. Φυσικά μιλάω για τις μηχανές και την τεχνητή νοημοσύνη. Δηλαδή τα μηχανήματα υπάρχουν όπως υπάρχουμε και εμείς; Πώς διαφέρουμε με τα μηχανήματα στην έννοια της ύπαρξης, όπως την έχει ορίσει ο Ντεκάρτ; Ο αλγόριθμος αρχίζει και λειτουργεί τρομακτικά, παρόμοια με τις σκέψεις μας. Είναι και τα δύο περίπου αυτόνομα και βοηθάνε στην επίλυση προβλημάτων και στη δημιουργία.  Άρα όντως ποια είναι η διαφορά; Η διαφορά είναι πώς οι άνθρωποι έχουν συνείδηση και πράττουν  ανεξάρτητα, σε αντίθεση με τις μηχανές που δέχονται  εντολές, προς το παρόν τουλάχιστον… Δεν ξέρουμε όμως ποτέ πώς εξελίσσεται η τεχνολογία, η οποία πλέον είναι αλληλένδετη με την ύπαρξη του ανθρώπου. Συνεπώς δεν είμαστε πια μόνο σκεπτόμενα όντα, αλλά διασυνδεδεμένα όντα που συμμετέχουν σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο σύμπαν…

Περιβαλλοντική Ψυχολογία

Καλή ακρόαση!

Dare to be colourful… Με αυτό το σύνθημα γραμμένο στις σκάλες υποδέχεται το Πρότυπο Λύκειο Αγίων Αναργύρων τους μαθητές του. Σε ένα σχολείο που εμπνέει, δημιουργικές δράσεις, όμιλοι, διαγωνισμοί και ημερίδες, δημιουργούν ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη των κλίσεων και των ενδιαφερόντων κάθε μαθητή.Από την ίδρυσή του το 1994, οι κάτοικοι της τοπικής κοινότητας «αγκάλιασαν» το ΠΛΑΑ. Πλέον, το σχολείο προσελκύει μαθητές από την ευρύτερη περιοχή της Αττικής, ωστόσο για αυτόν ακριβώς τον λόγο καταφέρνει να ενώσει διαφορετικές προσωπικότητες, δημιουργώντας ένα ομοιογενές σύνολο με διάθεση για συνεργασία.

Παράλληλα, η χρήση διαδραστικών πινάκων στις περισσότερες τάξεις του σχολείου προάγει την ανακαλυπτική μάθηση, ενώ δημιουργεί μία ευκολότερη αλληλεπίδραση ανάμεσα στα παιδιά και το μάθημα που διδάσκονται. Η αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο, η άμεση επίλυση αποριών σχετικών με τη διδασκόμενη ύλη, καθώς και η περαιτέρω εξοικείωση με τα ψηφιακά μέσα καθιστούν το μάθημα παραστατικό και διεγείρουν το ενδιαφέρον των μαθητών για αυτό.

Καθημερινά, τα μαθήματα γίνονται με τέτοιον τρόπο, ώστε να ενθαρρύνεται η συνεργασία και η κοινωνικοποίηση των παιδιών. Ομαδικές εργασίες, project, αλλά και αθλητικές ομάδες προωθούν την ανάπτυξη υγιών σχέσεων μεταξύ των μαθητών. Αν και το μαθησιακό επίπεδο είναι αρκετά υψηλό και πολλές φορές ο ανταγωνισμός μέσα στην τάξη δεν είναι ωφέλιμος για τα παιδιά, τελικά αυτά μαθαίνουν να λειτουργούν ως ομάδα, λαμβάνοντας κοινές αποφάσεις.

Ακόμη, άξια αναφοράς είναι η συμβολή των καθηγητών στην ομαλή λειτουργία του σχολείου. Η άρτια συνεργασία και η κατανόηση για τις υποχρεώσεις και τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο που διαθέτουν οι έφηβοι κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για τις Πανελλήνιες εξετάσεις αποτελούν καθοριστικό παράγοντα στη διατήρηση καλών σχέσεων μεταξύ μαθητών και καθηγητών.

Όμως, παρά τη θετική διάθεση και το καλό κλίμα στο σχολείο, οι κοινές  προσπάθειες μαθητών και καθηγητών δεν αρκούν για να καλύψουν κάποια σημαντικά ζητήματα. Τα σχολικά εργαστήρια, η βιβλιοθήκη, η έλλειψη βασικού εξοπλισμού στις αίθουσες διδασκαλίας, ο περιορισμένος χώρος εκδηλώσεων είναι τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Πρότυπο Λύκειο. Η υποστήριξη του δήμου Αγίων Αναργύρων κρίνεται απαραίτητη, για να συνεχίσουν οι μαθητές να ωφελούνται από μαθήματα υψηλού επιπέδου.

]]> https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/178/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/173 https://schoolpress.sch.gr/plaa/archives/173#comments Sun, 05 Jan 2025 11:29:02 +0000 ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ http://schoolpress.sch.gr/plaa/?p=173 [...]]]> Του Σπύρου Παππού

Εκατοντάδες Γάλλοι άφηναν επί μέρες τις υποχρεώσεις τους για να παρακολουθήσουν την πιο συζητημένη δίκη της χρονιάς. Εκείνοι πάλι που δεν πρόλαβαν μία θέση εντός του δικαστηρίου της Αβινιόν, έμειναν στην πύλη ζητωκραυγάζοντας, παρά τη βροχή και το κρύο.

Η Ζιζέλ Πελικό, η στάση της, η δυναμικότητα και η αποφασιστικότητά της ανάγκασαν όλους τους Ευρωπαίους -ακόμα και τους αρχηγούς κρατών- να θέσουν εαυτόν σε μία διαδικασία εσωτερικής ανασκόπησης και συλλογισμού. Η ακροαματική διαδικασία και η εκδίκαση της υπόθεσης συγκλόνισαν τον πλανήτη ακόμα περισσότερο κι από την υπόθεση του μακροχρόνιου και συστηματικού βιασμού σε βάρος της -αναίσθητης λόγω ουσιών που χορηγούσε ο ένοχος- συνταξιούχου από τον σύζυγό της και άλλους 49 άνδρες που εκείνος κάλεσε. Η Ζιζέλ μάλιστα δεν είχε αντιληφθεί την δεκαετή κτηνωδία, μέχρι τη στιγμή που οι αστυνομικοί ανακάλυψαν βιντεοληπτικό υλικό στον υπολογιστή του Πελικό.

Διαβάζοντας τις απολογίες των κατηγορουμένων, καλούμαστε να έρθουμε αντιμέτωποι με την ωμή και άγρια πραγματικότητα ενός φαινομένου που πολύ μεν συζητείται, ελάχιστα όμως αναλύεται. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν αντιμετωπίζουμε μονάχα μία περίπτωση ενός απεγνωσμένου για εξουσία και επιβολή βιαστή, αλλά και την, φαινομενικά πρωτόγνωρη, πλην συνηθισμένη συμπεριφορά των 49 συνεργών. «Δεν ζήτησα την συναίνεση της κυρίας, η συγκατάθεση του κ. Πελικό μου αρκούσε» δήλωσε ένας εξ αυτών στο δικαστήριο.

 Φαίνεται πως η πλειονότητα των βιαστών, δεν αντιλαμβανόταν το έγκλημα τη στιγμή που τελείτο, ακόμα κι αν αισθανόταν ότι κάτι λάθος συμβαίνει. Δεν πήγαν στο σπίτι με σκοπό να βιάσουν, κι όμως το έκαναν. Ο όρος που εισήγαγε η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ το 1963 περί της «Κοινοτοπίας του κακού» πολύ εύστοχα περιγράφει αντίστοιχες ανθρώπινες συμπεριφορές. Σε πολλά ομαδικά εγκλήματα, όσο αποτρόπαια κι αν είναι, οι δράστες δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν το μέγεθος των πράξεών τους, να κρίνουν την πράξη από την σκοπιά κάποιου άλλου. Πιστεύουν ότι εξυπηρετούν κάποιον τρίτο -σημαντικότερο- σκοπό ο οποίος πιθανώς «αγιάζει τα μέσα».  Η υποταγή, δηλαδή, στην επιθυμία κάποιου «ολοκληρωτικά κακού» (ο κύριος Πελικό στη συγκεκριμένη περίπτωση), ο οποίος επιδιώκει να επιβάλει ολοκληρωτικά το θέλημά του και να υποτάξει πάσα μορφή αντίστασης, είναι αυτή που οδηγεί στα ειδεχθέστερα των εγκλημάτων και όχι η τερατώδης φύση των συνεργών, όπως συχνά υποστηρίζεται.

Πράγματι, έχοντας την παραπάνω υπόθεση κατά νου είναι ευκολότερο να κατανοήσουμε τη φύση εγκλημάτων όπως το Ολοκαύτωμα, οι ομαδικές δολοφονίες και ο βιασμός της Ζιζέλ Πελικό. Στην περίπτωση βέβαια που η θεωρία της Άρεντ γίνει κοινώς αποδεκτή, καλούμαστε να διαφοροποιήσουμε τον τρόπο πρόληψης και αντιμετώπισης αντίστοιχων εγκλημάτων, αφού πλέον δεν έχουμε να κάνουμε με τέρατα – γεννημένους εγκληματίες, αλλά με κοινούς ανθρώπους που εξαιτίας συγκεκριμένων παραγόντων ανδραποδίστηκαν από κάποιον «ριζικά κακό». Ίσως είναι καιρός να βάλλουμε και εναντίον του «ολοκληρωτικά κακού», κάθε υπόθεσης που συχνότατα μένει ατιμώρητος.

Αυτό ακριβώς είναι το δίδαγμα που η Ζιζέλ Πελικό χάρισε στην ανθρωπότητα. Παρότι είχε το δικαίωμα στην ανωνυμία και στη δίκη κεκλεισμένων των θυρών, δεν θέλησε ο κόσμος να ακούσει για «72χρονο άνδρα που οργάνωσε βιασμούς», αλλά να ακούσει για τον Ντομινίκ Πελικό, τις πράξεις του και την συμπεριφορά του σε βάρος της ανυπεράσπιστης συζύγου του.

Η Ζιζέλ δωρίζει την ελπίδα στο 2025, ότι πλέον οι πραγματικοί αυτουργοί θα αναγνωρίζονται από την αρχή, πριν υποτάξουν στις εντολές τους άβουλους εκτελεστές.

Η ανακοίνωση της Ευρωλίγκας στις αρχές του Δεκεμβρίου, η οποία, σαν κεραυνός εν αιθρία, «στέλνει» το Final Four της αγωνιστικής περιόδου 2024/25 στο Άμπου Ντάμπι, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τους ανθρώπους του χώρου. Έγινε, για ακόμα μια φορά, λόγος για την συνεχή εμπλοκή των αραβικών χωρών στα αθλητικά δρώμενα, οι οποίες δεν έχουν καμία αθλητική κουλτούρα ή ιστορία. Για αυτό τον λόγο, παρακάτω θα αναλυθούν τα γεγονότα που αποδεικνύουν αυτή την «επέλαση των Αράβων» στον αθλητισμό, τα αίτια αυτής, καθώς και γιατί θεωρείται δυσάρεστη εξέλιξη, τόσο από κοινωνική σκοπιά, όσο και απο αθλητική.

Η αρχή έγινε στις 23 Σεπτέμβρη του 2008, όταν ο σεΐχης Μανσούρ, ιδιοκτήτης της Abu Dhabi United Group κα μέλος της βασιλικής οικογένειας των ΗΑΕ, ανακοινώνει την αγορά της Μάντσεστερ Σίτι, προκαλώντας «σεισμό» στο ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό στερέωμα. Ήταν η πρώτη, από τις πολλές που ακολούθησαν, «ομάδα-κράτος», δηλαδή μια ομάδα η οποία ουσιαστικά, χρηματοδοτείται από τον αρχηγό αραβικού κράτους, και συγκεκριμένα, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Τρία χρόνια αργότερα, το 2011, ο Νασέρ Αλ Κελαϊφί, ο πλουσιότερος επιχειρηματίας του Κατάρ, ανακοινώνει την απόκτηση της Παρί Σεν Ζερμέν. Οι πρώτες σειρήνες ήδη ακούγονται από σημαντικές προσωπικότητες του ποδοσφαίρου, οι οποίες τονίζουν πώς η αποφυγή της εμπορευματοποίησης του αθλήματος είναι ζωτικής σημασίας.

Ακριβώς την ίδια χρονιά, η FIFA, η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου, ενημερώνει πως το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 θα διεξαχθεί στο, ποδοσφαιρικά «άσημο», Κατάρ, το οποίο μέχρι τότε δεν διέθετε καν ποδοσφαιρικά γήπεδα (!) για να φιλοξενήσει όλες τις ομάδες που συμμετείχαν στην Α’ Κατηγορία. Στα χρόνια που ακολούθησαν, υπήρξαν αρκετές καταγγελίες για την παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις εργασίες κατασκευής των γηπέδων, ωστόσο η FIFA έμμεσα δήλωνε πως η οικονομική συμφωνία με το Κατάρ επετεύχθη και έπρεπε να τηρηθεί.

Τα επόμενα χρόνια, οι εξελίξεις δεν έτρεχαν με τον ίδιο ρυθμό. Ωστόσο, στις 30 Δεκεμβρίου του 2022, ο Κριστιάνο Ρονάλντο, ίσως ο μεγαλύτερος παίχτης στην ιστορία του ποδοσφαίρου, παίρνει μεταγραφή στην Αλ Νασρ, με έδρα το Ριάντ, με συμβόλαιο 200 εκατομμυρίων ευρώ ανά έτος (κρατήστε το ποσό για τη συνέχεια). Αυτή η μεταγραφή ήταν η ισχυρότερη ένδειξη ότι οι Άραβες φωνάζουν βροντερό «παρών» στο ποδόσφαιρο αλλά και το «σάλπισμα» για την ολοκλήρωση δεκάδων μεταγραφών παιχτών παγκόσμιας κλάσης που έλαβαν χώρα τα επόμενα χρόνια. Έτσι, οι Αραβικές χώρες γίνονται πόλος έλξης για ποδοσφαιρικά «ηλικιωμένους» παίχτες και όχι μόνο…

Παράλληλα, στον χώρο του μπάσκετ, οι εξελίξεις τρέχουν αναπάντεχα γρήγορα. Το καλοκαίρι του 2023, καθώς και του 2024, η Team USA, κατά πολλούς η κορυφαία εθνική ομάδα του κόσμου, ανακοινώνει πως τα φιλικά προετοιμασίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2023 και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2024 θα γίνουν στο Άμπου Ντάμπι, προσελκύοντας πλήθος κόσμου να τη θαυμάσει δια ζώσης. Μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρξε η είδηση πως μια νεοσύστατη αραβική ομάδα, η Dubai BC, θα συμμετέχει από τη σεζόν 2024-25 στην Αδριατική Λίγκα (!), στην οποία, γεωγραφικά, συμμετέχουν ευρωπαϊκές ομάδες που εδρεύουν κοντά στην Αδριατική. Μάλιστα, η συγκεκριμένη ομάδα, λόγω εγγυήσεων για μεγάλο προϋπολογισμό, έχει καταφέρει να προσεγγίσει αστέρες του Ευρωπαϊκού μπάσκετ, όπως ο Dzanan Musa ή ο Mike James, καθώς και παίχτες από το ΝΒΑ, το κορυφαίο πρωτάθλημα μπάσκετ του κόσμου.

Πώς όμως κατάφεραν οι Άραβες να διεισδύσουν στον χώρο του αθλητισμού; Η απάντηση είναι μια: με την τεράστια οικονομική τους επιφάνεια! Όπως συνέβη και στη χαρακτηριστική περίπτωση του Ρονάλντο και το υπέρογκο συμβόλαιό του, οι Άραβες εξαγοράζουν τη συμμετοχή τους στον κόσμο του αθλητισμού, αφού δε μπορούν να την κερδίσουν με την αθλητική τους κουλτούρα και ιστορία, καθώς δε διαθέτουν κάτι τέτοιο. Συγκεκριμένα, κλείνουν τεράστιες οικονομικές συμφωνίες, είτε με τις επίσημες ομοσπονδίες, είτε με εταιρείες «κολοσσούς» που δραστηριοποιούνται στο χώρο του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ, προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε αυτούς. Φυσικά, αυτές δέχονται, καθώς απώτερος σκοπός τους είναι η αύξηση του κέρδους. Με αυτόν τον τρόπο, ο αθλητισμός εμπορευματοποιείται, γίνεται ακόμα ένα παρακλάδι της παγκόσμιας οικονομίας, στο οποίο κυριαρχεί το χρήμα και το κέρδος, και όχι το ίδιο το άθλημα. Ο αθλητισμός αρχίζει σταδιακά να γίνεται μια ακόμα επιχείρηση…

Γιατί όμως είναι δυσάρεστο για τους περισσότερους «ρομαντικούς» του αθλητιμού, αυτό το γεγονός; Η εξήγηση είναι απλούστατη. Κανείς δε θέλει να δει το άθλημα που αγαπά να γίνεται απλά ένα μέσο για να γίνουν οι πλούσιοι πλουσιότεροι και να χάσει την αυθεντικότητα του. Το κύριο χαρακτηριστικό του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ μέχρι τις παραπάνω εξελίξεις, ήταν ότι ποτέ το οικονομικό κομμάτι δεν ερχόταν στο προσκήνιο, πρώτα απ’ όλα. Μπορεί αυτή η «αρχή» να έφθινε όσο περνούσε ο καιρός, αλλά πάντα υπήρχε. Πλέον αυτός ο απαράβατος κανόνας έχει πάψει να ισχύει. Όλοι οι εμπλεκόμενοι, παράγοντες, χορηγοί, επενδυτές και μάνατζερ, ακόμα και οι προπονητές και οι παίχτες πλέον, προτάσσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα, αδιαφορώντας για το ίδιο το άθλημα, το οποίο βλέπουν πλέον αποκλειστικά σαν επάγγελμα, όντας στυγνοί επαγγελματίες. Είναι προφανές πως αυτό, για τους οπαδούς, είναι μια αρκετά στενάχωρη κατάσταση, καθώς για αυτούς ο αθλητισμός είναι πάνω απ΄ όλα ψυχαγωγία, συναίσθημα, πάθος και, σε τελική ανάλυση, ένα παιχνίδι που αγαπάνε!