ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ

Ο ναός του Αγίου Δημητρίου είναι ναός στη Θεσσαλονίκη αφιερωμένος στον Άγιο  Δημήτριο, τον πολιούχο της πόλης. Βρίσκεται στην ομώνυμη οδό και είναι πεντάκλιτη βασιλική του «ελληνιστικού τύπου».Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου χτίστηκε στα μέσα του 5^ου αιώνα πάνω στο τόπο του μαρτυρίου του Αγίου, από τον έπαρχο του Ιλλυρικού Λεόντιο. Στο χώρο αυτό βρισκόταν το <<στάδιο>> όπου γινόταν οι μονομαχικοί αγώνες. Σε αυτό το στάδιο μονομάχησε ο πιστός μαθητής του Αγίου ο Νέστορας και νίκησε τον Λυαίο. Ολόκληρο το ισόγειο συγκρότημα του αρχαίου λουτρού, όπου ήταν φυλακισμένος ο Άγιος διατηρήθηκε και διασκευάσθηκε σε κρύπτη του ναού. Στην πορεία του χρόνου ο ναός υπέστη 2 φορές καταστροφή σε μεγάλος μέρος του από πυρκαγιά τον 7^ο αιώνα. Επίσης υπέστη πολλές καταστροφές από λεηλασίες κατά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Σαρακηνούς το 904 και Νορμανδούς το 1118. Το 1493 με 1912 μετατράπηκε σε τζαμί από τους Τούρκους. Αν και έχουν περάσει τόσοι αιώνες από τον καιρό της κατασκευής της και έχει ταλαιπωρηθεί από τον χρόνο, σεισμούς, πυρκαγιές και αναστηλώσεις, διατηρεί τη γνησιότητα και το πνεύμα της μεγαλοφροσύνης που ξεχωρίζει την αρχιτεκτονική της εποχής, καθώς και την έξοχη και διαχρονική καλλιτεχνική αξία και αισθητική, όπως μπορούμε να κρίνουμε από όσα μέρη διασώθηκαν. Κατανοούμε λοιπόν τους λόγους διά τους οποίους η Βασιλική του Αγίου Δημητρίου κυριαρχεί λειτουργικά και οπτικά επί σειρά αιώνων στη Θεσσαλονίκη, μια και υπήρξε όχι μόνο το κέντρο της τιμής του Αγίου Δημητρίου, πολιούχου και προστάτη της πόλεως, αλλά και ο κατεξοχήν λατρευτικός χώρος της πρωτεύουσας της μακεδονικής γης, όπου η χριστιανική πίστη συνδέθηκε άμεσα και άρρηκτα με τις παραδόσεις και την ιστορία του Ορθόδοξου Ελληνικού Έθνους. Λίγο αργότερα το 1978 τα λείψανα του Αγίου επέστρεψαν από το αββαείο του Αγίου Λαυρεντίου στο Κάμπο της Ιταλίας και τοποθετήθηκαν σε μια αργυρή λάρνακα όπου φυλάσσονται ως σήμερα. Από το 1988 το υπόγειο λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος, όπου εκτίθενται συλλογή γλυπτών, κιονόκρανων, θωρακίων και αγγείων από τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου. Στην κρύπτη του Ναού λειτουργεί μουσειακή έκθεση με τη γλυπτή διακόσμηση του Ναού στις διάφορες  φάσεις της ιστορίας του. Τα σημαντικότερα εκθέματα του μουσείου είναι: η κρήνη αγιάσματος και μύρου, σε τρεις φάσεις (4ος, 6ος και 12ος – 13ος αιώνας), αρχιτεκτονικά γλυπτά (επίκρανα, θωράκια κ.α.) της πρώτης φάσεως του Ναού (5ος αιώνας), θραύσματα του κιβωρίου της Αγίας Τράπεζας του 13ου αιώνα, τα θραύσματα της διακόσμησης ταφικού πιθανότατα μνημείου του 14ου αιώνα, τα ψηφιδωτά και οι τοιχογραφίες του Ναού. Η σημαντικότερη και παλαιότερη φωτογραφία του Αγίου βρίσκεται στο νότιο τοίχο του ναού και είναι κατεστραμμένη από μεγάλο τοξοτό άνοιγμα. Στο αριστερό της τμήμα εικονίζεται ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός έφιππος με στρατιωτική ακολουθία (685-695 και 705-711). Η τοιχογραφία αυτή ιστορικού περιεχομένου είναι του 8ου αιώνα.

ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Ο Άγιος Δημήτριος  είναι Άγιος της Ορθόδοξης χριστιανικής εκκλησίας και της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίαςκαι πολιούχος της πόλης της Θεσσαλονίκης και της Ναυπάκτου.

Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ:

Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη κατά τους χρόνους της βασιλείας του μεγάλου διώκτου των Χριστιανών Διοκλητιανού και Μαξιμιανού Ερκούλιου (284-305 μ.Χ). O Μαξιμιανός Γαλέριος, που ήταν ο καίσαρας της Μακεδονίας εξαπέλυσε αληθινό πόλεμο εναντίων των Χριστιανών. Εκλεκτό μέλος της εκκλησίας των Θεσσαλονικέων ήταν και ο Άγιος Δημήτριος, ο οποίος προερχόταν από ευσεβείς και επιφανείς γονείς. Ο θεός του είχε δώσει πολλά αγαθά και με πλήθος σωματικών και πνευματικών χαρισμάτων. Ο Βασιλιάς Γαλέριος ο οποίος είχε ακούσει για τον Άγιο Δημήτριο αποφάσισε να τον κάνει μέλος της Συγκλήτου  της πόλεως και τον διόρισε στρατηγό όλης της Θεσσαλίας και ανθύπατο αφέντη όλης της Ελλάδας επειδή εκτιμούσε τις αρετές του.  Ο Άγιος Δημήτριος ο οποίος ήταν χριστιανός κατηχούσε κι δίδασκε με ιεραποστολικό ζήλο και με φωτεινή παρουσία του τους Θεσσαλονικείς .

Όταν ο Μαξιμιανός πληροφορήθηκε τη δραστηριότητα αυτή του Αγίου διέταξε να τον φέρουν μπροστά του. Ο Άγιος ομολόγησε με παρρησία την πίστη του στον Χριστό με συνέπεια να τον οδηγήσουν στη φυλακή, σ ‘ένα παλαιό δημόσιο λουτρό δίπλα στο στάδιο, όπου υπέστη πολλές κακουχίες και βασανιστήρια. Στο στάδιο κατά την διάρκεια των αγωνισμάτων, που διοργάνωναν οι βασιλείς  για να διασκεδάζουν με τις θυσίες στα είδωλα, τις αιματοχυσίες και τους φόνους των ανθρώπων, Ο Νέστορας ο οποίος ήταν μαθητής του Αγίου, θέλοντας να δείξει την δύναμη του αληθινού Θεού  πήγε στο λουτρό που ήταν φυλακισμένος ο Άγιος, πήρε την ευλογία και την ευχή του Αγίου, βγήκε στο στάδιο και με την επίκληση «Θεέ Δημητρίου βοήθει μοι!» νίκησε τον γιγαντόσωμο και ανίκητο Λυαίο. Το γεγονός αυτό προκάλεσε οργή στο βασιλιά, ο οποίος πρόσταξε τους στρατιώτες να πάνε εκεί που ήταν φυλακισμένος ο Άγιος και να τον φονεύσουν. Οι στρατιώτες τον ελόγχευσαν σε όλο του το σώμα μέχρι θανάτου. Κάποιοι ευλαβείς Χριστιανοί ήλθαν κρυφά στο λουτρό εκείνο και ενταφίασαν το λείψανο στο μέρος στο οποίο μαρτύρησε. Αργότερα στο σημείο αυτό κτίσθηκε ναΐσκος ο οποίος περιλαμβάνει και τον ιαματοφόρο τάφο του Αγίου.