Η αυλαία των μαθημάτων φέτος έπεσε στις 26/05/2026 με εκδηλώσεις που έγιναν στο σχολείο μας για τη γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης, του Πόντου και της Μ. Ασίας από τους Οθωμανούς Τούρκους.
Η εδαφική συρρίκνωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους προκάλεσε το μένος των Οθωμανών, που θεώρησαν υπαίτιους τους Έλληνες και γι΄ αυτό ξεκίνησαν τους διωγμούς εναντίον τους. Αυτό όμως ήταν η αφορμή, καθώς ήδη από τα τέλη του 19ου αι. το σχέδιο εκδίωξης των μη χριστιανικών πληθυσμών και του εκτουρκισμού της αυτοκρατορίας είχε ωριμάσει. Οι Νεότουρκοι, που επικράτησαν το 1908 στην Οθωμανική αυτοκρατορία, με το σύνθημα «Η Τουρκία στους Τούρκους» ενορχήστρωσαν συστηματικά τις διώξεις των Ελλήνων ως φυσικοί αυτουργοί, ενώ ηθικοί αυτουργοί αυτού του εγκλήματος ήταν οι Γερμανοί, που θεωρούσαν επικίνδυνους τόσο τους Αρμένιους όσο και τους Έλληνες για τα σχέδια της οικονομικής διείσδυσής τους στην πρόσφορη προς οικονομική εκμετάλλευση Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Οι διωγμοί του ελληνικού στοιχείου ξεκίνησαν στην Ανατολική Θράκη, συνεχίστηκαν στον Πόντο και ολοκληρώθηκαν σε όλη την έκταση της γης της Μικράς Ασίας, όπου ο Ελληνισμός είχε σημειώσει τρισχιλιετή παρουσία. Η τραγική κατάληξη της μικρασιατικής εκστρατείας οδήγησε στον ενταφιασμό της Μεγάλης Ιδέας και στον ξεριζωμό χιλιάδων Ελλήνων της Θράκης, του Πόντου, της Μ. Ασίας από τις πατρογονικές εστίες τους.
Αυτή η τραγωδία αποτέλεσε το πρώτο μέρος του δράματος, καθώς το δεύτερο περίμενε αναπόδραστα τους 1.500.000 πρόσφυγες στη μητέρα Ελλάδα : φτώχεια, προβλήματα στέγασης, επισιτισμού, επιβολή καραντίνας και ρατσισμός, απαξίωση, προσβολές από τους γηγενείς απέναντι στους Έλληνες της άλλης πλευράς του Αιγαίου, που τη μια μέρα κοιμήθηκαν νοικοκυραίοι και την επόμενη ξύπνησαν άστεγοι, πρόσφυγες, ανεπιθύμητοι…
Οι πρόσφυγες παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν, χάρη στο κουράγιο, το φιλότιμο και την εργατικότητά τους μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ξεπέρασαν τα προβλήματα επιβίωσης και προσαρμογής. Αυτό το «νέο αίμα», το «θαυμάσιο ανθρώπινο υλικό», η «ευλογία για την Ελλάδα», όπως χαρακτηρίστηκε ο προσφυγικός Ελληνισμός από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ενίσχυσε πληθυσμιακά το Ελληνικό Κράτος και αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία αναπτύχτηκε αυτό μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, φέρνοντας την αναγέννηση μετά την καταστροφή και τη στάχτη. Οι πρόσφυγες με τις γνώσεις τους, τις φρέσκες ιδέες τους, τα κεφάλαια, την εργατικότητά τους μεταμόρφωσαν το άγονο χώμα σε αφράτη γη, συνέβαλαν στην ανάπτυξη της βιομηχανίας, της βιοτεχνίας, του εμπορίου, των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, οι πρόσφυγες συνέβαλαν με τις γνώσεις τους, τον πολιτισμό τους, τη μουσική τους παράδοση, την κουζίνα τους στην ανανέωση της ελληνικής κοινωνίας, στην ανάπτυξη του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής λογοτεχνίας.
Επομένως, κάθε αναφορά στη δραματική γενοκτονία των Ελλήνων της Θράκης, του Πόντου και της Μ. Ασίας, ισοδυναμεί με ένα λιθαράκι που βάζουμε στο πανανθρώπινο οικοδόμημα της ειρήνης. Η λήθη δημιουργεί τραγικές επαναλήψεις, ενώ η μνήμη, που αφυπνίζει τις συνειδήσεις των λαών, θωρακίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Γι΄ αυτό, τα κράτη που επιθυμούν να αναγνωρίζονται επισήμως από την παγκόσμια κοινότητα και να έχουν τον σεβασμό της, οφείλουν να κοιτάξουν με ειλικρίνεια και ιστορική γενναιότητα το παρελθόν τους, να αναγνωρίσουν επίσημα τα λάθη τους και να γυρίσουν σελίδα για ένα καλύτερο και δικαιότερο μέλλον.
Στο πλαίσιο αυτό έγιναν δράσεις στο σχολείο μας : συζήτηση-ενημέρωση των μαθητών, προβολή οπτικοακουστικού υλικού με αναφορά στα τραγικά γεγονότα, με μαρτυρίες επώνυμων, Μαρίας Ιορδανίδου, Διδώς Σωτηρίου, αλλά και ανώνυμων Ελλήνων που ξεριζώθηκαν βίαια από τις πατρογονικές τους εστίες, χοροί και τραγούδια στο προαύλιο. Τις εκδηλώσεις μας πλαισίωσαν παλαιοί μαθητές μας, που έπαιξαν λύρα και νταούλι δίνοντας έναν ιδιαίτερο παλμό και ρυθμό σε αυτές.
