Γράφει ο Γιώργος Μπάτσαλας
Απο τις αρχες του 20 αιώνα παρατηρείται μια ραγδαια επιστημονικη εξελιξη σε καθε τομεα, απο φυσικη, χημεια, ιατρικη ως και οικονομικα και ψυχολογια. Το αρθρο αυτο γραφεται με σκοπο να ενημερωσει αναγνωστες για νεες επιστημονικες ανακαλυψεις, θα τις αναλυει και τελος θα αναφερθούν και διαφορες ελπιδοφορα αποτελεσματα βασισμενα στις ανακαλυψεις αυτες.
Στον τομεα της φυσικης, συγκεκριμενα της αστρονομιας, το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb διευρύνει τα όρια του ορατου σύμπαντος εντοπίζοντας εναν προηγουμένως αγνωστο γαλαξία. Ο MoM-z14, οπως ονομαστηκε βρισκεται στον αστερισμο του Εξάντα και ειναι ο μακρινοτερος γαλαξιας που εχει εντοπιστει ως σημερα.
Στην πραγματικοτητα ομως ο γαλαξιας αυτος μπορει να χαρακτηριστεί ως ο παλαιοτερος γαλαξιας που υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά την Μεγάλη Έκρηξη.Αυτο εξηγείται με το γεγονος οτι το φως εχει μια σταθερη ταχυτητα στο συμπαν των ταξεων τις 300,000 χλμ ανα δευτερολεπτο. Ενω αυτη η ταχυτητα ειναι γιγαντια, το συμπαν ειναι μεγαλυτερο. Το κοντινοτερο σωμα εκτος του ηλιακου μας συστηματος ειναι 4 ετη φωτος απο την γη. Ακριβως επειδη οι διαστασεις του συμπαντος ειναι τοσο αμετρητα μεγαλες οσο πιο μακρια σημαδευουν τα τηλεσκόπια μας, το φως που χτυπαει στα ματια του παρατηρητη μπορει να ειναι, απο χιλιαδες χρονια πριν(π χ το Νεφέλωμα Ροζέτα) μεχρι και δισεκατομμύρια έτη οπως το αστερι Ίκαρος( αποτελει το πιο μακρινο μονωμενο αστρο) που απεχει από μας 9 δις ετοι φωτος και τον γαλαξια MoM-z14 που απεχει πανω απο 13 δισεκατομμυρια ετη φωτος!
Ο τροπος που ανακαλύφθηκε αυτος ο γαλαξιας ειναι εξισου ενδιαφερων. Ονομάζεται <<μετατόπιση προς το ερυθρο>>(μαθηματικος τυπος:). Αυτο μπορει να συμβει με διαφορους τροπους αλλα για την μετατόπιση προς το ερυθρο αστεριων ευθύνεται το φαινομενο Doppler. Αυτο το φαινομενο συμβαινει οταν ενας αστερας, η κατ’ επεκταση γαλαξιας, απομακρυνεται απο τον παρατηρητη και εκπεμπει φως. Επειδη το φως λειτουργει και ως σωματιδιο και ως κυμα εχει τις ιδιοτητες και των δυο. Σε αυτην την περιπτωση θα πρεπει να αντιληφθεί το φως σαν κυμα. Ενα κυμα αποτελειται απο κορυφες και κοιλαδες. Αν αυτο το κυμα ειναι πυκνο τοτε θα εχει μεγαλυτερη συχνοτητα καθως θα υπαρχουν περισσοτερες κορυφες και κοιλαδες και θα ως αποτελεσμα θα μετατοπιζεται προς το μπλε. Αντιθέτως αν εχει μικροτερη συχνοτητα θα μετατοπιζεται προς το κοκκινο. Οταν αυτη η πηγη φωτος μας πλησιαζει τοτε τα κυματα πυκνωνουν και οταν απομακρυνεται αραιώνουν.
Με αυτον τον τροπο ανακαλυφθηκε ο γαλαξιας με φασματοσκοπικά επιβεβαιωμένη μετατόπιση προς το ερυθρό είναι z=14,4 (μια μετατόπιση ρεκόρ).
Ο λογος που η ανακαλυψη αυτη ειναι πολυ σημαντικη ειναι διοτι αυτος ο γαλαξιας μπορει να επιτρεψει επιστημονες να αναλύσουν το αρχαιο συμπαν και να απαντήσουν σε διαφορες ερωτησεις. Θα τους επιτρέπει να αντλησουν πληροφοριες και για την δημιουργια των πρωτων γαλαξιων, γιατι ειναι τοσο φωτεινοι και μπορει να εξηγηθει η προελευση των υπερμεγεθων μαυρων τρυπων.
Πηγές:
Ιστοσελίδες
1 O πιο μακρινός γαλαξίας που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα
2(NIRCam Image)COSMOS Field MoM-z14 Galaxy
https://science.nasa.gov/asset/webb/cosmos-field-mom-z14-galaxy-nircam-image/
3 βικιπαίδεια Μετατόπιση προς το ερυθρό
βιβλια:
1 Προς τα αστρα του Παυλου Καστανα.
