Ο κοχλίας του Αρχιμήδη, γνωστός και ως «ατέρμων κοχλίας», αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εφευρέσεις της αρχαιότητας, που αποδίδεται στον σπουδαίο Συρακούσιο μαθηματικό και μηχανικό Αρχιμήδη τον 3ο αιώνα π.Χ.
Η κατασκευή αυτή θυμίζει το σπείρωμα μιας βίδας που εκτείνεται σε όλο το μήκος ενός σωλήνα. Η λειτουργία του βασίζεται στην περιστροφή του άξονα. Όταν το κάτω άκρο του κοχλία βυθιστεί σε νερό και ο μηχανισμός περιστραφεί, το υγρό παγιδεύεται ανάμεσα στις σπείρες και «αναγκάζεται» να κινηθεί προς τα πάνω, παρά τη δύναμη της βαρύτητας.
Ιστορικά, ο Αρχιμήδης επινόησε αυτή τη συσκευή κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο. Στόχος του ήταν να βοηθήσει τους αγρότες να μεταφέρουν νερό από τον ποταμό Νείλο στα υψηλότερα επίπεδα του εδάφους για την άρδευση των καλλιεργειών τους.
Η μηχανική απόδοση του κοχλία είναι εντυπωσιακή για τα δεδομένα της εποχής. Επιτρέπει τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων νερού με σχετικά μικρή προσπάθεια, καθιστώντας τον ένα από τα πρώτα και πιο αποτελεσματικά συστήματα άντλησης στην ιστορία.
Εκτός από την άρδευση, ο κοχλίας χρησιμοποιήθηκε ευρέως στην αρχαία ναυπηγική. Οι ναυτικοί τον χρησιμοποιούσαν για την άντληση των υδάτων από τα κύτη των πλοίων (σεντίνες), εξασφαλίζοντας ότι το σκάφος παρέμενε πλευστό και ασφαλές.
Σύμφωνα μάλιστα με τον Αθήναιο, ο βασιλιάς Ιέρων Β΄ ανέθεσε στον Αρχιμήδη να σχεδιάσει ένα τεράστιο πλοίο, τη Συρακουσία, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για ταξίδια πολυτελείας, για μεταφορά προμηθειών και ως ναυτικό πολεμικό πλοίο. Ήταν ικανό να μεταφέρει 600 άτομα και περιλάμβανε διακοσμητικούς κήπους, ένα γυμναστήριο και ένα ναό αφιερωμένο στη θεά Αφροδίτη μεταξύ των εγκαταστάσεών του. Δεδομένου ότι σε ένα πλοίο αυτού του μεγέθους θα διέρρεε ένα σημαντικό ποσό νερού διαμέσου του κύτους, ο κοχλίας του Αρχιμήδη υποτίθεται ότι αναπτύχθηκε με σκοπό την απομάκρυνση του νερού.
Η μηχανή του Αρχιμήδη ήταν μια συσκευή με ένα περιστρεφόμενο κοχλία σε σχήμα έλικας μέσα σε έναν κύλινδρο. Γυρνούσε χειροκίνητα με τη χρήση μιας λαβής μετατρέποντας την ανθρώπινη ενέργεια σε περιστροφική κίνηση.
Ο ατέρμων κοχλίας αποτελεί ένα κλασικό παράδειγμα του πώς η γεωμετρία μπορεί να δώσει λύσεις σε πρακτικά προβλήματα της καθημερινότητας, συνδέοντας τα μαθηματικά με τη μηχανική με έναν τρόπο που παραμένει επίκαιρος εδώ και 2.300 χρόνια.
Τέλος, η εφεύρεση αυτή συμβολίζει τη μεγαλοφυΐα του αρχαιοελληνικού πνεύματος. Ο Αρχιμήδης κατάφερε να δαμάσει τους νόμους της φυσικής, δημιουργώντας ένα εργαλείο που άλλαξε τον ρου της γεωργίας και της βιομηχανίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
ΚΟΚΚΑΛΗ ΣΟΦΙΑ (Β3)
Εμμανουέλα (Β3)
Πηγή: Από το διαδίκτυο WIKIPEDIA
