Ο χριστιανισμός είναι η βασικότερη θρησκεία στα Ιωάννινα όπως και σε όλη την Ελλάδα. Οι πρώτοι χριστιανοί εμφανίστηκαν στα Ιωάννινα κατά την Βυζαντινή περίοδο. Δεν υπάρχουν, όμως, ευρήματα πρωτοβυζαντινών χρόνων. Σύμφωνα με τον Εβλιγιά Τσελεμπί, ο οποίος επισκέφτηκε την πόλη το 1670, ανέφερε ότι υπήρχαν 14 χριστιανικές συνοικίες από τις 35 που υπήρχαν εκείνη την περίοδο. Ο Γάλλος λόγιος Πουκεβίλ, που επισκέφτηκε τα Ιωάννινα στις αρχές του 19ου αιώνα, ανέφερε ότι μέτρησε 3200 σπίτια, εκ των οποίων 2.000 ήταν χριστιανικά.
Μερικές από τις κυριότερες χριστιανικές εκκλησίες που βρίσκονται στα Ιωάννινα είναι:
Η Μητρόπολη
Στο σημείο, όπου βρίσκεται σήμερα ο Μητροπολιτικός Nαός των Ιωαννίνων, επί της οδού Μητροπόλεως 1, προϋπήρχε Ιερά Μονή αφιερωμένη στον Άγιο Αθανάσιο τον Μέγα. Μετά το αποτυχημένο κίνημα του Διονυσίου του Φιλοσόφου, το 1611, και την εκδίωξη των χριστιανών από το Κάστρο, ο Nαός του Αγίου Αθανασίου αντικατέστησε τον εντός του Κάστρου καθεδρικό του Παντοκράτορος και έγινε ο τρίτος κατά σειρά Μητροπολιτικός Nαός. Όμως, τον Αύγουστο του 1820, ο Nαός καταστράφηκε από μεγάλη πυρκαγιά, στη διάρκεια της πολιορκίας του Αλή Πασά.
Επί αρχιερατείας του Μητροπολίτη Ιωαννίνων Ιωακείμ, το 1832, και με δαπάνη των αδελφών Ζωσιμάδων και άλλων ευεργετών, ο Nαός ξαναχτίστηκε από την αρχή και σε μεγαλύτερο μέγεθος. Οι αγιογραφίες είναι έργο των Καπεσοβιτών αγιογράφων Θεοδοσίου και του υιού του Κωνσταντίνου και ανάγεται, σύμφωνα με επιγραφή, στα 1835, ενώ το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο σε στυλ «μπαρόκ» από καρυδιά και αποτελεί έργο τεσσάρων ξυλογλυπτών από τον Γοργοπόταμο Κονίτσης, του Αναστασίου Σκαλιστή και των γιων του Κωνσταντίνου, Γιάννη και Δημητρίου.
Ο Άγιος Γεώργιος
Ο Άγιος Γεώργιος βρίσκεται στην Πλατεία Πάργης. Εντός του ναού φυλάσσονται τα λείψανα του Αγίου, ο οποίος είναι πολιούχος. Ο Άγιος Γεώργιος, απαγχονίστηκε από τους Τούρκους σε ηλικία 30 ετών, στις 17 Ιανουαρίου 1838, στον πλάτανο που υπήρχε στην τοποθεσία Κουρμανιό, κοντά στην πύλη του κάστρου της πόλης, όταν αρνήθηκε να απαρνηθεί τον Χριστιανισμό. Αν και το σώμα του Αγίου έμεινε μέρες κρεμασμένο, δεν αλλοιώθηκε, ενώ ταυτόχρονα ένα φωτεινό σημάδι ήταν μόνιμα πάνω από το κεφάλι του τις νύχτες και έγιναν πολλά θαύματα σε ασθενείς. Αυτά έπεισαν τους Τούρκους να αποδεχθούν την αγιότητα του Αγίου Γεωργίου και έδωσαν εντολή να ενταφιαστεί με τις μεγαλύτερες τιμές, κάτι που έγινε από τον τότε μητροπολίτη Ιωακείμ, στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αθανασίου. Η ανακομιδή των Λειψάνων του Αγίου Γεωργίου έγινε το 1971.
Η Περίβλεπτος
Στις παρυφές του ομώνυμου λόφου βρίσκεται ο Ιερός Ναός της Περιβλέπτου. Είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, της επονομαζόμενης Περιβλέπτου. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα τρίκλιτης βασιλικής, χτισμένης μέσα σε περιτοιχισμένο μεγάλο περίβολο. Η παράδοση αλλά και μικρές γραπτές αναφορές τοποθετούν τον σημερινό ναό στη θέση παλαιότερου, του οποίου η αρχή φτάνει στα βυζαντινά χρόνια και ειδικότερα στα χρόνια της τουρκικής κατάκτησης (1430). Στις 4 Αυγούστου 1779 ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός «…περιπάτων από τόπου εις τόπον εστάθη καί εν τω ναω της Περιβλέπτου εις τήν περίχωρον των Ιωαννίνων καί εδίδαξε τούς χριστιανούς». Στα χρόνια της πολιορκίας (1822-1823) ο ναός καταστρέφεται. Στη θέση του παλαιού ναού, το 1838, αρχίζει να χτίζεται ο σημερινός ναός με τη φροντίδα και τη συνδρομή των κατοίκων της πόλης και των Γιαννιωτών της διασποράς.
Η Αγία Μαρίνα
Σε μια από τις παλαιότερες συνοικίες των Ιωαννίνων στο κέντρο της πόλεως, την «Καλούτσια», ο ενοριακός Ναός είναι αφιερωμένος στη μεγαλομάρτυρα Αγία Μαρίνα. Η παλαιότερη πληροφορία που έχουμε για τον Ιερό Ναό της Αγίας Μαρίνης είναι ότι κτίστηκε το έτος 1791. Πυρπολήθηκε δύο φορές από σουλτανικά στρατεύματα, το 1820 και το 1829. Ο σημερινός Ναός ανηγέρθη με τη γενναιοδωρία των αδελφών Ζωσιμάδων το έτος 1852. Είναι τρίκλιτη βασιλική, με έντονη την επίδραση από την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της περιοχής. Το υψηλό πέτρινο κωδωνοστάσιο αποπερατώθηκε το 1949. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο από ξύλο, με ελαφρύ σκάλισμα και επιχρυσώθηκε το 1900. Στο νότιο μέρος της αυλής υπάρχει ναΐδριο αφιερωμένο στον Νεομάρτυρα Άγιο Ιωάννη τον εξ Ιωαννίνων.
Ο Άγιος Νικόλαος Αγοράς
Βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της πόλης επί της οδού Χατζηκώστα 21, σε μια περιοχή που ονομαζόταν «Τουρκοπάλουκο» και η παράδοση τοποθετούσε εκεί την αρχική θέση κατοικίας των πρώτων Τούρκων της πόλης. Μετά το κίνημα του Διονυσίου, το 1611, οι περισσότεροι χριστιανοί εκδιώχθηκαν από το Κάστρο και πολλοί κατοίκησαν στις ήδη υπάρχουσες συνοικίες. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, οι χριστιανοί των Ιωαννίνων έλαβαν άδειες να επεκτείνουν τους παλιούς Ναούς, αλλά και να κτίσουν καινούριους. Ένας απ” αυτούς ήταν και ο Άγιος Νικόλαος Αγοράς. Στα 1820, λόγω της σύγκρουσης του Αλή Πασά με τον σουλτάνο, ο ναός καταστράφηκε. Ανοικοδομήθηκε για δεύτερη φορά γύρω στο 1830 με χρήματα που έστειλαν οι αδελφοί Ζωσιμάδες από τη Μόσχα. Όμως, όπως αναφέρεται στην αλληλογραφία των Ζωσιμάδων, τα χρήματα αυτά «εξωδεύθησαν κακήν κακώς, η δέ Εκκλησία αποπερατώθη ύστερα ετι χρημάτων του αειμνήστου Χατζηκώστα».
Πηγές
el.wikipedia.org
imioanninon.gr
Θανάσης Μεράντζας
