Το παγωτό αναμφίβολα αποτελεί ένα από τα πιο διαχρονικά και διάσημα γλυκά ολόκληρου του πλανήτη, ειδικά παλιότερα, πολλά παιδιά συνήθιζαν να τα μετράνε, ακριβώς όπως τα μπάνια στη θάλασσα. Έτσι, όταν έβλεπαν και πάλι τους φίλους τους στο σχολείο, άφηναν τους αριθμούς να “κονταροχτυπηθούν”….!
???? Ορισμός:
Το παγωτό είναι ένα παγωμένο, γλυκό έδεσμα που συνήθως παρασκευάζεται από γάλα, κρέμα, ζάχαρη και αρωματικές ύλες, το οποίο καταψύχεται κατά την ανάδευση για να αποκτήσει κρεμώδη υφή. Αποτελεί δημοφιλές γλύκισμα με αρχαίες ρίζες (όπως από την Κίνα, την Αρχαία Ελλάδα αλλά και την Αρχαία Ρώμη), ενώ πλέον περιλαμβάνει ποικιλίες όπως το τζελάτο , το παγωμένο γιαούρτι και τις γρανίτες!
Οι ρίζες του παγωτού: ????
Το παγωτό ξεκίνησε ως πολυτέλεια χιονιού στην αρχαιότητα και εξελίχθηκε στο πιο δημοφιλές παγωμένο γλύκισμα του κόσμου!
500 π.Χ.
Οι αρχαίοι Έλληνες απολάμβαναν ένα παγωμένο παρασκεύασμα από μέλι και φρούτα συνδυασμένα με χιόνι, το οποίο πωλούνταν στην αγορά της Αθήνας. Βέβαια αυτή η εκδοχή του παγωτού δεν θύμιζε και πολύ το γνωστό μας γλύκισμα. Λέγεται πως ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της ιατρικής, ενθάρρυνε τους ασθενείς να τρώνε πάγο σε συνδυασμό με μέλι και γάλα, διότι πίστευε πως ο πάγος αυξάνει τους χυμούς της ευζωίας.
Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, παρασκεύαζαν παγωτό και οι Πέρσες, η συνταγή των οποίων απαιτούσε την απλή πρόσμιξη χυμού σταφυλιών και χιονιού. Επιπλέον το συγκεκριμένο παγωτό καταναλώνονταν μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ως κάτι δροσιστικό, παρά ως μια γλυκιά απόλαυση, κάτι που, όπως θα δούμε, έπειτα από έναν αιώνα έπαψε να ισχύει.
400 π.Χ.
Ο ίδιος λαός έδωσε, έναν αιώνα αργότερα, στο παγωτό μια πιο πολυτελή χροιά, δημιουργώντας μια ειδική συνταγή που προορίζονταν για τις βασιλικές οικογένειες. Παγωμένο ροδόνερο, φιδές, σαφράν, φρούτα και άλλα φυσικά γλυκαντικά ήταν τα συστατικά για αυτό το ιδιότυπο παγωτό καταÎφι, μόνο για ευγενείς ουρανίσκους! Ακόμα τον ίδιο αιώνα ο Μέγας Αλέξανδρος απολάμβανε το αγαπημένο του γεύμα, το οποίο δεν ήταν άλλο από μέλι και νέκταρ ανακατεμένο με χιόνι.
200 π.Χ.
Η κινεζική αυτοκρατορική οικογένεια απολάμβανε ένα παγωμένο πιάτο, που φτιάχνονταν από γάλα και ρύζι το οποίο καλύπτονταν με χιόνι. Ο αυτοκράτορας Tang της δυναστείας των Chang είχε προσλάβει πάνω από ενενήντα «χιονάνθρωπους», οι οποίοι ήταν ουσιαστικά chef-patissiers που είχαν ως καθημερινή αποστολή την προμήθεια χιονιού και την παρασκευή αυτού του ιδιότυπου παγωτού με βάση το ρύζι, που περιείχε αλεύρι, καμφορά, βουβαλίσιο γάλα και φυσικά πάγο. Επιπλέον στους Κινέζους αποδίδεται η κατασκευή της πρώτης «παγωτομηχανής». Η συγκεκριμένη μηχανή δεν ήταν τίποτα άλλο από πήλινα δοχεία, που γέμιζαν με διάφορα είδη σιροπιού, τα οποία έπειτα θάβονταν σε ένα μίγμα από χιόνι και αλάτι. Το αποτέλεσμα έμοιαζε με τα σημερινό παγωτό σορμπέ.
37-68 μ.Χ.
Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Νέρων αρέσκονταν στις παγωμένες λιχουδιές. Αυτή του η αγάπη εξελίχθηκε σε μανία και τον οδήγησε να προσλάβει προσωπικό που εξορμούσε καθημερινά στις χιονισμένες βουνοκορφές και προμήθευε το παλάτι με πάγο, τον οποίο αναμίγνυαν με φρούτα και μέλι. Ποιος ξέρει, ίσως τη μέρα που πυρπόλησε τη Ρώμη να μην του είχαν φτιάξει παγωτό!
«Αρωματικό χιόνι»: Μια από τις παλαιότερες μορφές παγωτού
800 – 900
Το παγωτό όπως το ξέρουμε σήμερα δεν προήλθε ούτε από τους Πέρσες ούτε από τους Κινέζους και τους Ρωμαίους, αλλά από τους Άραβες! Οι Άραβες εφηύραν τη βασική συνταγή που περιέχει το γάλα και τη ζάχαρη ως βασικά της συστατικά. Ανακάλυψαν ακόμη ότι το μείγμα πάγου και αλατιού μπορούσε να δημιουργήσει πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Αυτό ήταν επαναστατικό, γιατί επέτρεψε την παραγωγή πιο κρεμώδους παγωμένου γλυκού. Ήδη λοιπόν από το 10ο αιώνα, παγωτά με βάση γάλα, κρέμα, αρωματισμένο ροδόνερο, αποξηραμένα φρούτα και ξηρούς καρπούς καταναλώνονταν σε όλες τις αραβικές κτήσεις, ειδικά στη Βαγδάτη, στη Δαμασκό και στο Κάιρο.
Τέλη 13ου αιώνα
Σύμφωνα με μια δημοφιλή παράδοση, ο Μάρκο Πόλο έφερε συνταγές παγωμένων γλυκών από την Κίνα τον 13ο αιώνα, αν και οι ιστορικοί δεν είναι βέβαιοι αν αυτό συνέβη πραγματικά.
16ος αιώνας
Τον 16ο αιώνα, η Ιταλία είχε ήδη εξελιγμένες τεχνικές παρασκευής παγωτού. Οι αριστοκράτες της Φλωρεντίας και της Σικελίας απολάμβαναν παγωμένες κρέμες και σορμπέ.
1533
Στην Ευρώπη, το παγωτό είναι δημοφιλές μόνο στην Ιταλία. Αυτό φυσικά μέχρι το γάμο της Αικατερίνης των Μεδίκων με τον Ερρίκο 2ο της Γαλλίας, καθώς η Αικατερίνη πήρε μαζί της Ιταλούς ζαχαροπλάστες, οι οποίοι κάνουν το παγωτό γνωστό αρχικά στην Γαλλία και στην συνέχεια σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο.
1649
Κι όμως το παγωτό μπορεί να γίνει αιτία θανάτου. Αυτό τουλάχιστον έγινε στην περίπτωση του chef που υπηρετούσε τον Κάρολο 1ο της Αγγλίας. Ο chef αποκεφαλίστηκε λίγο μετά τη διαρροή της διάσημης μεν, κρυφής δε, συνταγής για παγωτό που άρχισε να γίνεται γνωστή στο ευρύ κοινό. Πέθανε γιατί αθέτησε τον όρκο σιωπής, που είχε δώσει στον Κάρολο, σχετικά με τη συγκεκριμένη συνταγή.
Cafe Procope:
Τέλη 17ου αιώνα – Τι κι αν ο Κάρολος προσπάθησε να διαφυλάξει το παγωτό από τις μάζες. Tο παγωτό άρχισε να σερβίρεται δημόσια στα παρισινά café, συγκεκριμένα το café Procope θεωρείται ως το πρώτο που σέρβιρε τη γαλλική εκδοχή του παγωτού, το οποίο παρασκευάζονταν από γάλα, κρέμα, βούτυρο και αβγά. Να σημειώσουμε πως το συγκεκριμένο café λειτουργεί ακόμα στο Παρίσι και αποτελεί το μακροβιότερο στην ιστορία της πόλης.
1744
Σκώτοι άποικοι φέρνουν στη Βόρεια Αμερική τη συνταγή του παγωτού. Για την ακρίβεια, υπάρχει έγγραφη αναφορά για την επίσκεψη ένας άποικου σκοτσέζικης καταγωγής, ο οποίος επισκέφθηκε την οικία του κυβερνήτη του Maryland, Thomas Bladen, όπου γεύτηκαν ως επιδόρπιο παγωτό φράουλα.
1774
Ο Philip Lenzi, Άγγλος επιχειρηματίας που δραστηριοποιείτε στο χώρο του catering, μεταναστεύει στη Νέα Υόρκη και μπαίνει δυναμικά στην πώληση παγωτού. Μάλιστα, ο ίδιος το 1777 θα δημοσιεύσει στην εφημερίδα «New York Gazette» την πρώτη διαφήμιση για παγωτό, στην οποία ανέφερε πως στο κατάστημά του διανέμεται παγωτό κάθε μέρα.
1813
Η Dolly Madison, σύζυγος του Αμερικανού προέδρου James Madison, σερβίρει για πρώτη φορά παγωτό σε επίσημη εκδήλωση στο Λευκό Οίκο.
1835
Το ελληνικό κοινό γεύτηκε για πρώτη φορά παγωτό στην Αθήνα, σε εκδήλωση του Βαυαρού αντιβασιλέα Άρμανσπεργκ. Την εκδήλωση είχε διοργανώσει η σύζυγός του με σκοπό να διαφημίσει το ζαχαροπλαστείο που θα άνοιγε ένας Ιταλός, ονόματι Κάλβος, ο οποίο της πρότεινε να παρασκευάσει παγωτά για τους προσκεκλημένους της. Η όλη προσπάθεια εξελίχθηκε σε φιάσκο, καθώς ο Κάλβος, θέλοντας να δημιουργήσει εντυπωσιακά παγωτά, χρησιμοποίησε χημικές χρωστικές, λόγω έλλειψης αντίστοιχων φυσικών, με αποτέλεσμα να πάθουν όλοι δηλητηρίαση! Το παγωτό έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές ,στην χώρα μας, μόλις τον 20ό αιώνα. Αρχικά πωλούνταν από ζαχαροπλαστεία και πλανόδιους πωλητές. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εμφανίστηκαν οι πρώτες μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες και τα γνωστά “παγωτά του περιπτέρου”. Οι παραδοσιακές ελληνικές γεύσεις περιλάμβαναν: καϊμάκι, μαστίχα, βανίλια υποβρύχιο ,φιστίκι Αιγίνης καθώς και σοκολάτα.
1843
H Νάνσι Τζόνσον κατοχύρωσε μια χειροκίνητη παγωτομηχανή που έκανε την παραγωγή πολύ ευκολότερη.
1870
Ο Γερμανός Carl von Linde εφευρίσκει ένα βιομηχανικό σύστημα ψύξης. Αυτό, σε συνδυασμό με άλλες τεχνολογικές ανακαλύψεις της εποχής, καθιστούν πολύ πιο εύκολη την παραγωγή, διανομή και αποθήκευση του παγωτού.
1904
Η ζήτηση παγωτού σπάει ρεκόρ στο St. Louis, αναγκάζοντας τους πωλητές να δημιουργήσουν το πρώτο χωνάκι παγωτού, σε συνεργασία με πωλητές βάφλας, οι οποίοι παρασκεύαζαν ειδικά για αυτούς τα χωνάκια.
1934
Παρασκευάζεται η πρώτη «Πίτα του Εσκιμώου»: ήταν το πρώτο παγωτό με επικάλυψη σοκολάτας!
Κατερίνα Δακουρά (Β΄1)
