Δρακόσπιτα ονομάζονται τα κτίρια, που τόσο τα δομικά υλικά τους, όσο (κυρίως) ο εκπληκτικός τρόπος της κατασκευής τους, κυρίως την εποχή κατά την οποία κατασκευάστηκαν, δεν άφηναν άλλα περιθώρια εξήγησης στους προγόνους μας, παρά του ότι επρόκειτο για υπερφυσικά δημιουργήματα. Τέτοια είναι τα Δρακόσπιτα της Καρυστίας, οι κατασκευαστές των οποίων θεωρήθηκε ότι ήταν οι «δράκοι». Η λέξη «δράκος» προέρχεται από το ρήμα «δέρκομαι» και υποδηλώνει αυτόν που έχει οξύ, διαπεραστικό βλέμμα. Στους ελληνικούς θρύλους ο δράκος παρουσιάζεται συνήθως σαν άνθρωπος υπερφυσικών διαστάσεων και δυνατοτήτων, που τις περισσότερες φορές (όχι πάντα όμως) έχει κακές διαθέσεις απέναντι στους κανονικούς ανθρώπους.
Το πιο εύκολα προσβάσιμο δρακόσπιτο είναι το Δρακόσπιτο των Καψάλων.Βρίσκεται πάνω στον δρόμο Στύρων-Καρύστου, ένα χιλιόμετρο νότια των Καψάλων και 5-6 μέτρα από την άκρη του δρόμου.
Το σημαντικότερο, μεγαλύτερο και πιο καλοδιατηρημένο από τα Δρακόσπιτα της Νότιας Εύβοιας είναι αναμφισβήτητα αυτό της Όχης. Βρίσκεται χτισμένο σε υψόμετρο 1400 μέτρων και είναι το μόνο που έχει προσφέρει στους ερευνητές σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα από το εσωτερικό του (αυτά εκτίθενται σήμερα στο Γιοκάλειο Ίδρυμα της Καρύστου). Συνδέεται με πολλούς θρύλους και αποτελεί σήμερα τον ιδανικότερο προορισμό για τους εραστές της οδοιπορίας, αφού ακόμη δεν υπάρχει τρόπος πρόσβασης στην κορυφή της Όχης με όχημα.
Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν και τα τρία δρακόσπιτα με το όνομα «Πάλλη λάκα δραγκό» που βρίσκονται στο βουνό πάνω από τα Στύρα και κάτω από την περίφημη αρχαία ακρόπολη των Στύρων. Ο δρόμος οδηγεί σε ένα άνοιγμα ακριβώς κάτω από το πλάτωμα επί του οποίου βρίσκεται το σύμπλεγμα των τριών αρχαίων κτισμάτων σε σχήμα Π. Υπάρχουν πινακίδες και σήματα που οδηγούν τους επισκέπτες. Στην είσοδο των Στύρων υπάρχει διασταύρωση με ένδειξη «Προς Δρακόσπιτο». Ακολουθώντας τις πινακίδες φτάνουμε σε χώρο όπου μπορούμε να παρκάρουμε. Από εκεί συνεχίζουμε με τα πόδια. Μετά από 500 μέτρα ανηφόρας οδηγούμαστε σε ένα πλάτωμα. Οι είσοδοι των τριών δρακόσπιτων βρίσκονται σε μια κοινή αυλή, η τέταρτη πλευρά της οποίας, αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μια κλειστή βεράντα με πανοραμική θέα.
Πολλοί σοβαροί ερευνητές έχουν ασχοληθεί με το «μυστήριο» των δρακόσπιτων της Νότιας Εύβοιας, χωρίς όμως να έχουν καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα, ούτε ως προς τον αριθμό τους, ούτε ως προς τη χρήση τους, ούτε ως προς την ηλικία τους. Έτσι λοιπόν, ενώ ο αριθμός τους πιθανότατα υπερβαίνει τα είκοσι, οι εικασίες για την ηλικία τους κυμαίνονται μεταξύ του 7ου αιώνα π.Χ. και του 2ου αιώνα π.Χ. Ως προς τη χρήση τους άλλοι ερευνητές πιθανολογούν πως (τουλάχιστον μερικά από αυτά) χρησιμοποιούνταν ως χώροι λατρείας και άλλοι τα θεωρούν κατοικίες αρχαίων λατόμων.
Μ.Π. Γ΄ Τάξη
