Από τους μαθητές Μαρτίνο Φίλιππο και Μουτζούρη Μάρκο
Η λέξη «ψήφος» αρχικά σήμαινε τη «μικρή πέτρα», την οποία χρησιμοποιούσαν στο μέτρημα αγαθών και αργότερα εκλογικών προτιμήσεων [ψηφίζω = υπολογίζω μετρώντας μικρούς λίθους (ψήφους), ψηφίο (υποκοριστικό του ουσιαστικού «ψήφος»)].
Η ψήφος που απεικονίζεται στη φωτογραφία εκτίθεται στο «Μουσείο της Ανασκαφής» του Μουσείου Ακρόπολης (προθήκη 6, αρ. 22). Βρέθηκε το 1997 στην ανασκαφή του οικοπέδου Μακρυγιάννη. Τοποθετείται χρονικά στην κλασική-ελληνιστική εποχή (350-300 π.Χ.) και είναι κατασκευασμένη από χαλκό. Πρόκειται για αθωωτική ψήφο δικαστηρίου, όπως μαρτυρεί ο συμπαγής άξονάς της. Κάθε δικαστής είχε στη διάθεσή του δύο ψήφους: ο συμπαγής άξονας σήμαινε αθώωση, ενώ ο διάτρητος άξονας σήμαινε καταδίκη.
Θα πρέπει να φανταστούμε τον δικαστή να κρύβει τα άκρα του άξονα κρατώντας την ψήφο ανάμεσα στον δείκτη και στον αντίχειρα, για τη διασφάλιση του απορρήτου.
Το πρώτο λαϊκό δικαστήριο, αρμόδιο για την απονομή της δικαιοσύνης στην αρχαία Αθήνα, το οποίο συγκροτήθηκε στις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ. με τις μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα, ήταν η Ηλιαία.
Αποτελούνταν από 6.000 δικαστές, πολίτες άνω των τριάντα ετών, οι οποίοι επιλέγονταν με κλήρωση και με θητεία ενός έτους από την Εκκλησία του Δήμου.
Η Ηλιαία αποτελούνταν από δέκα (10) τμήματα. Το κάθε τμήμα είχε αρμοδιότητα σε διαφορετικό δικαστικό τομέα και αντιπροσώπευε μία από τις δέκα φυλές της Αθήνας. Πάνω στις ψήφους υπήρχαν συχνά σύμβολα ή μεμονωμένα γράμματα, τα οποία δήλωναν το τμήμα στο οποίο ανήκε ο δικαστής που χρησιμοποιούσε την ψήφο. Η ψήφος της φωτογραφίας φέρει το γράμμα Γ, που σημαίνει ότι ο δικαστής που τη χρησιμοποίησε, για να δηλώσει την ετυμηγορία του, ανήκε στο τρίτο τμήμα.
ΠΗΓΕΣ
1. Μπαμπινιώτης, Γ. (1998). Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.
2. https://www.theacropolismuseum.gr/psifos-dikastirioy-0
3. https://www.theacropolismuseum.gr/psifos-dikastirioy
4. https://www.greek-language.gr/greekLang/ancient_greek/tools/lexicon/lemma.html?id=196
5. https://www.ime.gr/chronos/04/gr/society/312trad_courts.html
6. https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2290/Istoria_A-Gymnasiou_html-empl/index_05_03.html
7. https://archaeologia.eie.gr/archaeologia/gr/02_DELTIA/Heliaia.aspx
