Του μαθητή της Γ Λυκείου Μηνάκη Βασίλη
Στη σύγχρονη κοινωνία, συχνά παραμελείται η αξία της ιστορικής γνώσης και χαρακτηρίζεται από πολλούς ως ανώφελη. Παρόλα αυτά, η ιστορία έχει τη δυνατότητα να προσφέρει πολλά στην ανθρωπότητα και είναι σημαντικό να ανακαλύψουμε τρόπους ώστε να αντιμετωπίζουμε το ιστορικό μας παρελθόν με το ανάλογο ενδιαφέρον.
Όλβιος όστις ιστορίης έσχεν μάθησιν, δηλ. τυχερός όποιος διδάχτηκε ιστορία, σύμφωνα με τον αρχαίο τραγικό ποιητή Ευριπίδη. Η ιστορική γνώση (η λέξη ιστορία, άλλωστε, προέρχεται από το οίδα, που σημαίνει γνωρίζω) μάς βοηθά να γνωρίσουμε τους εαυτούς μας και τον πολιτισμό μας. Ζούμε σε ένα περιβάλλον διαμορφωμένο εξ ολοκλήρου από τους προγόνους μας, οι οποίοι χρειάστηκε συχνά να βιώσουν επώδυνες καταστάσεις και καταστροφικά γεγονότα ώστε να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους επόμενους, δηλαδή για εμάς. Επιπλέον, η γλώσσα που χρησιμοποιούμε, οι σκέψεις μας, οι γνώσεις και οι κανόνες δεν εφευρέθηκαν από τη δικιά μας γενιά, αλλά είναι όλα αποτελέσματα των παλαιότερων γενεών. Άρα, είναι προσβλητικό για όλους εκείνους αλλά και για τους ίδιους μας τους εαυτούς να αδιαφορούμε για τις ιστορικές γνώσεις .
Η γνώση της ιστορίας μπορεί να προσφέρει ακόμη περισσότερα οφέλη στους ανθρώπους. Εξετάζοντας τους προγόνους μας, έχουμε την ευκαιρία να αποφύγουμε κινδύνους ή ακόμα να μάθουμε και να παραδειγματιστούμε από αυτούς, να αναλογιστούμε τι λειτούργησε καλύτερα για εκείνους και τι αποδείχθηκε καταστροφικό. Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα εξασφαλίσουμε μόνο ένα καλύτερο μέλλον για τις δικές μας γενιές αλλά και ένα καλύτερα διαμορφωμένο περιβάλλον για τους επόμενους από εμάς.
Το ιστορικό μας παρελθόν είναι πολύτιμο. Πώς θα καταφέρουμε, όμως, να κινήσουμε με βιωματικό τρόπο το ενδιαφέρον των ανθρώπων, ώστε να εκτιμήσουν τη μελέτη της ιστορίας;
Προσωπικά, πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο διδάσκεται το μάθημα της ιστορίας στο σχολείο, απωθεί τους μαθητές από την ενασχόληση τους με το ιστορικό παρελθόν. Τα παιδιά είναι αναγκασμένα να μαθαίνουν παπαγαλία, διότι καλούνται να απομνημονεύουν τα γεγονότα και τις ημερομηνίες, αντί να καταφέρνουν να συνδέσουν τις ζωές τους με το παρελθόν. Μια καλύτερη προσέγγιση στη διδασκαλία του μαθήματος, καθώς και η συνεχής ενημέρωση των μαθητών σε βασικά ιστορικά γεγονότα, έχουν τη δυνατότητα να μετατρέψουν τα παιδιά σε λάτρεις της ιστορίας και κατά συνέπεια να αποκομίσουν τα θετικά στοιχεία που προσφέρει.
Ακόμη μια δραστηριότητα, η οποία μπορεί να κινήσει το ενδιαφέρον των ανθρώπων για την ιστορική γνώση, είναι η επίσκεψη σε ιστορικούς χώρους και μουσεία. Στα μουσεία, δίνεται η μοναδική ευκαιρία να συνδέσει κανείς τις ήδη υπάρχουσες πληροφορίες του με οπτικό υλικό, το οποίο προσφέρει περαιτέρω γνώσεις σχετικά με τον τρόπο ζωής, τα εργαλεία και την τέχνη και τον πολιτισμό του παρελθόντος.
Καταληκτικά, γίνεται φανερό πως η ανθρωπότητα πρέπει να αντιμετωπίζει την ιστορική γνώση ως ύψιστης αξίας αναγκαιότητα. Δεν είναι μόνο πολύ ενδιαφέρουσα, αλλά είναι σχεδόν απαραίτητη για την επιβίωση και την εξέλιξη των κοινωνιών. Είμαι αισιόδοξος, πως οι ανθρώποι μια μέρα θα το κατανοήσουν και θα αποφύγουν να επαναλάβουν τα ίδια λάθη που ανήκουν στην ιστορία, γιατί όπως είπε και ο Ισπανοαμερικανός φιλόσοφος Τζωρτζ Σανταγιάνα: «Όποιος δεν θυμάται το παρελθόν του, είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει».
Επιμέλεια: Αλβανίδου Γεωργία, φιλόλογος.
