Οι θεοί στο έργο «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν»

Γράφει η Αθηνά Μανατάκη:

Στο έργο, οι θεοί πρεσβεύουν και αντιπροσωπεύουν την ιδέα της ουτοπικής ηθικής, δηλαδή του να πράττει κάποιος με γνώμονα το καλό και το ηθικό όμως με τρόπο αποκλειστικά θεωρητικό, χωρίς να αντιλαμβάνεται τις πρακτικές συνέπειες ή τους κινδύνους που αυτό επιφυλάσσει. Για αυτό τον λόγο, οι θεοί κατατάσσουν στην αναζήτησή τους τους ανθρώπους ως καλούς ή κακούς, χωρίς όμως να τους αποδίδουν ελαφρυντικά λόγω των σκληρών συνθηκών διαβίωσης. Προβάλλοντας λοιπόν μια εικόνα της ηθικής η οποία είναι εντελώς αφηρημένη και πρακτικά ανεφάρμοστη, οι θεοί έχουν μια κάπως παθητική στάση στο έργο, μολονότι παρεμβαίνουν σε ορισμένα σημεία και συντελούν προφανώς στην προώθηση της πλοκής. Επί παραδείγματι, προσφέρουν χρήματα στη Σεν Τε για να τη βοηθήσουν και να την ανταμείψουν για την καλοσύνη της (χωρίς βέβαια να το κάνουν με ιδιαίτερη προθυμία). Ωστόσο, είναι σαν να μην θέλουν να την βοηθήσουν πραγματικά και σε βάθος καθώς η βοήθειά τους αποδεικνύεται προσωρινή, κάτι το οποίο θα έπρεπε να είχαν προβλέψει εάν το ενδιαφέρον τους ήταν πραγματικό. Μάλιστα, στις στιγμές του έργου όπου η Σεν Τε γίνεται αντικείμενο χειραγώγησης, οι θεοί παραμένουν, ως επί το πλείστον, αδιάφοροι και αμέτοχοι. Έτσι, παρ’ όλο που παρεμβαίνουν περιστασιακά στην πλοκή, οι παρεμβάσεις τους δεν είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτες και αποδεικνύονται ανεπαρκείς ως προς τον βαθμό που πράγματι συντελούν στην επίλυση των ζητημάτων του έργου. Ακόμη και στην τελευταία σκηνή του έργου, με την αποκάλυψη της διπλής ταυτότητας της Σεν Τε, οι θεοί δεν δείχνουν ίχνος κατανόησης και για μία ακόμα φορά δεν προσφέρουν κάποια ουσιαστική λύση ή βοήθεια. Κατά τη γνώμη μου, ο Μπρεχτ σκόπιμα έχει φροντίσει να προβάλλεται αυτή η εικόνα των θεών και της ανεπάρκειας της θείας παρέμβασης προκειμένου να αναδείξει την ηθική ως ζήτημα πολυδιάστατο, το οποίο διαμορφώνεται βάσει κοινωνικών συνθηκών.

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης