Αρχικά δημιουργήθηκε το 1836 ακριβώς δίπλα στο Βασιλικό Παλάτι (το οποίο αργότερα έγινε η Βουλή των Ελλήνων). Εκείνη την εποχή εκτεινόταν σε 500 στρέμματα που ήταν προφανώς κάπως πολλά, οπότε τον αναδιαμόρφωσαν τρία χρόνια αργότερα. Τη λαμπρή ιδέα να χτιστεί ένας μεγάλος κήπος στο κέντρο της πόλης είχε η Βασίλισσα Αμαλία (η οικοδόμηση κήπων ήταν οικογενειακή παράδοση, ή κάτι τέτοιο), η σύζυγος του Βασιλιά Όθωνα, που παρεμπιπτόντως ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδας . Φαίνεται πως αγαπούσε πραγματικά τον Κήπο καθώς συχνά πήγαινε για ιππασία και περνούσε τουλάχιστον τρεις ώρες την ημέρα εκεί, συχνά φροντίζοντας η ίδια τη χλωρίδα. Λέγεται επίσης ότι η ίδια ήταν που φύτεψε τις Ουασινγκτόνιες (ούτε κι εγώ είχα ξανακούσει αυτή τη λέξη, μην ανησυχείτε. Ας πούμε ότι μοιάζουν κάπως με φοίνικες) που κοσμούν μία από τις έξι πύλες του κήπου, αυτή στη Λεωφόρο Αμαλίας. Εκείνη την εποχή, ο Κήπος ήταν ως επί το πλείστον ανοιχτός στο κοινό, εκτός από τις ώρες που οι βασιλείς ήταν μέσα.

 Όταν ολοκληρώθηκε η κατασκευή του, το πάρκο ονομάστηκε για να τιμήσει τον ιδρυτή του και έγινε γνωστό ως «Κήπος της Αμαλίας». Παρέμεινε έτσι μέχρι το 1927, όταν ξεκίνησε μια περίοδος αβασίλευτης δημοκρατίας, και η περιοχή ονομάστηκε για πρώτη φορά «Εθνικός Κήπος». Τότε οι βασιλείς επέστρεψαν και ο τίτλος του άλλαξε ξανά, αυτή τη φορά σε «Βασιλικός Κήπος». Τελικά, η μοναρχία εκδιώχθηκε από την Ελλάδα το 1974 και το επίσημο όνομά του έγινε «Εθνικός Κήπος» και έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα. (Μην ανησυχείτε, δεν χρειάζεται να θυμάστε όλες αυτές τις ημερομηνίες)

Εκτός από την ιστορία όμως, ας μιλήσουμε για το ίδιο το μέρος. Ο κήπος διακοσμήθηκε όμορφα με περίπου 7.000 δέντρα και 40.000 θάμνους (πολλοί θάμνοι, το ξέρω) μεταξύ πολλών άλλων. Υπάρχουν 519 διαφορετικά είδη φυτών που φιλοξενούνται εκεί, εκ των οποίων μόνο 102 είναι ελληνικής προέλευσης. Υπάρχει ακόμη και Αείλανθοι από την Κίνα! Εκτός από τη χλωρίδα, κάπου στο τέλος ενός μονοπατιού υπάρχει ένας μικρός ζωολογικός κήπος και μερικές μικρές λίμνες με ψάρια και πάπιες (λατρεύω τις πάπιες). Σε έναν άλλο δρόμο θα βρείτε το μικρό καφέ του κήπου, ένα ωραίο και άνετο μέρος για να φάτε ένα σνακ κάτω από τον σκεπασμένο από φύλλα ουρανό. Μετά υπάρχει η βιβλιοθήκη που λειτουργεί από το…νομίζω το 1984 και έχει έως και 6.000 βιβλία σήμερα (και ένα ειδικό μικρό δωμάτιο για παραμύθια, φυσικά) και, επιπλέον, υπάρχουν ακόμα κάνα δυο παιδικές χαρές κρυμμένες πίσω από τους 40.000 θάμνους (σοβαρά, τόσοι πολλοί;). Υπάρχει ακόμη ένα ηλιακό ρολόι που περιβάλλεται όμορφα από τους Αείλανθους που σίγουρα θα σας απασχολήσει για αρκετό διάστημα έως ότου καταλάβετε τι ώρα είναι (και τότε… ω, κοίτα να δεις, είναι ώρα να κλείσει ο κήπος).

Κι επιπλέον, δεν θα ήταν η Ελλάδα αν δεν υπήρχαν κάποια αρχαιολογικά ευρήματα διάσπαρτα εδώ και εκεί. Μεταξύ άλλων, έχει ανακαλυφθεί ένα αρχαίο ρωμαϊκό μωσαϊκό που κάποτε ήταν μέρος μίας ρωμαϊκής έπαυλης. Έπειτα υπάρχει το αρχαίο υδραγωγείο. Ξέρετε, απλά μια συνηθισμένη βόλτα στον κήπο και Ω! Κοίτα να δεις, ένα τμήμα από αρχαία ερείπια!

Σήμερα ο Εθνικός Κήπος εκτείνεται σε περίπου 284 στρέμματα αν μετρήσουμε και τον κήπο του Ζάππειου που βρίσκεται ακριβώς δίπλα του. Ξεχάστε τις πλάκες όμως, ο Κήπος είναι μια δόση καθαρού αέρα μέσα σε μια πολυσύχναστη, σύγχρονη πόλη (μην με παρεξηγείτε, λατρεύω την πόλη μου!). Στο τέλος τέλος, μια βόλτα στη φύση όταν έχεις συνηθίσει να βλέπεις μόνο γκρι χρώματα είναι … ένα μικρό θαύμα για το οποίο όλοι είμαστε ευγνώμονες.

Χριστίνα Κορδέλη, Γ2

«Γυρίστε τον Γαλαξία με Ώτο Στοπ»

«Φορντ», είπε, «υπάρχει ένας άπειρος αριθμός μαϊμούδων έξω που θέλουν να μας μιλήσουν για ένα σενάριο για τον Άμλετ που έχουν κάνει»

Ο Άρθουρ Ντέντ είναι ένας απλός άνθρωπος, γύρω στα τριάντα, ψηλός, με σκουρόχρωμα μαλλιά, λίγος νευρικός. Δούλευε σε έναν τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό. Το κλίμα του Λονδίνου τον άγχωνε οπότε μετακόμισε αλλού. Είναι επίσης ο τελευταίος άνθρωπος στον Γαλαξία.

Βλέπετε, η τύχη δεν συμπαθεί πολύ τον Άρθουρ. Όλα ξεκίνησαν μία συνηθισμένη μέρα, όταν κάποιοι άνδρες ήρθαν να κατεδαφίσουν το σπίτι του για να φτιάξουν έναν δρόμο. Εκείνος προσπάθησε να τους σταματήσει. Φυσικά, δεν πρόλαβε να κάνει πολλά μιας και κάποιοι άλλοι ήρθαν για να κατεδαφίσουν τον πλανήτη του και να φτιάξουν έναν μεγαλύτερο δρόμο, μία λεωφόρο που θα περνούσε από το ηλιακό σύστημα των ανθρώπων. Ευτυχώς ή δυστυχώς για τον Άρθουρ μας, ο καλύτερος του φίλος, ένας άνδρας ονόματι Φορντ Έσκορτ, έτυχε να είναι εξωγήινος, παγιδευμένος για δεκαπέντε χρόνια στον απλοϊκό, μικρό μας πλανήτη. Δεν περνούσαν, βλέπετε, και πολλά διαστημόπλοια από τη Γη, οπότε ο Φορντ αδυνατούσε να κάνει ώτο στόπ. Όπως και να έχει, μετά από μία σειρά εξαιρετικά αλλόκοτων γεγονότων, ο Άρθουρ και ο Φόρντ βρέθηκαν εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη, έχοντας ξεφύγει λίγα δευτερόλεπτα πριν την καταστροφή -εε, συγγνώμη, την κατεδάφιση- του πλανήτη. Η συνηθισμένη μέρα του Άρθουρ είχε γίνει ξαφνικά ιδιαίτερα ασυνήθιστη…

Τώρα λοιπόν, ο δύστυχος επιζών θα βρεθεί να ταξιδεύει τον Γαλαξία με μία αξιοπερίεργη παρέα όντων. Τι θα συναντήσει; Ρομπότ με κατάθλιψη; Ναι, στα σίγουρα. Φάλαινες που κάποτε ήταν πύραυλοι; Γιατί όχι! Ποντίκια φιλοσόφους που αναζητούν απαντήσεις στο ερώτημα της ζωής; Δεν θα ήταν άξια περιπέτεια αν δεν τα γνώριζε! Τα δελφίνια ήταν ιδιαίτερα ευγνώμονα και το εστιατόριο στο τέλος του Σύμπαντος έχει εμπλουτισμένο μενού. Μην ανησυχείτε όμως, όλες οι πληροφορίες που θα χρειαστεί ο Άρθουρ βρίσκονται μέσα σε ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα πολύτιμο βιβλιαράκι, το οποίο θα τον συνοδεύσει σε όλα τα επικίνδυνα ταξίδια του…το  «Γυρίστε το Γαλαξία με Ώτο Στοπ»!

Το βιβλίο ξεκίνησε ως σειρά στο ραδιόφωνο, αλλά σύντομα πέρασε στα χέρια των θαυμαστών με τη μορφή σειράς βιβλίων, εκ των οποίων το πρώτο είναι το «Γυρίστε το Γαλαξία με Ώτο Στοπ» (The Hitch-Hiker’s Guide to the Galaxy). Το δεύτερο κυκλοφόρησε με το όνομα «Το ρεστωράν στο τέλος του σύμπαντος» (The Restaurant at the End of the Universe), ενώ το τρίτο ονομάστηκε «Η ζωή, το σύμπαν και τα πάντα» (Life, the Universe and Everything) και το τέταρτο «Αντίο κι ευχαριστώ για τα ψάρια» (So Long and Thanks for All the Fish). Ακολούθησαν άλλα δύο βιβλία και μία ομώνυμη ταινία.

Κάθε βιβλίο κρύβει περισσότερες εκπλήξεις από το προηγούμενο. Ο Ντάγκλας Άνταμς καταφέρνει μέσα σε μερικές σελίδες να δημιουργήσει χαρακτήρες με πολύπλοκες προσωπικότητες και προσωπικούς σκοπούς, αλλά που ταυτόχρονα είναι ο ένας πιο ξεκαρδιστικός από τον άλλον. Τα βιβλία συστήνουν στον αναγνώστη έναν ολοκαίνουργιο και γεμάτο θαύματα κόσμο, καθώς ο  χαλαρός και ανέμελος τόνος του αφηγητή κάνει και τις πιο απίθανες καταστάσεις να δίνουν την εντύπωση πως βγάζουν νόημα. Παρέχει στον αναγνώστη με μία καλή δικαιολογία να διπλωθεί από τα γέλια. Κρατάτε λοιπόν το βιβλιαράκι σφιχτά, γιατί θα χρειαστείτε βοήθεια αν ποτέ βρεθείτε αιχμάλωτοι των Vogons και γίνεται θύματα της πραγματικά επώδυνης ποίησής τους!

-Ηχώ

Πολλές φορές ακούμε πως τα μαθηματικά μπορούν να εξηγήσουνε τον κόσμο.Θα το πιστεύατε όμως αν σας έλεγαν πως τα μαθηματικά μπορούν να εντοπίσουν ομοιότητες μεταξύ μίας μαύρης τρύπας και της γύρης ενός ηλίανθου; Τι λέτε για τις διαστάσεις του προσώπου σας και τον Παρθενώνα; Υπάρχει η οποιαδήποτε σύνδεση ανάμεσα στην ακτίνα της Σελήνης και τη Μόνα Λίζα; Με την πρώτη, τη δεύτερη, την τρίτη, μέχρι και την τέταρτη ματιά, όχι. Δεν υπάρχει τίποτα. Κι όμως, με λίγο ψάξιμο -εντάξει, αρκετό ψάξιμο- όλα σχετίζονται το ένα με το άλλο. Πώς; Υπάρχει ένας πολύ συγκεκριμένος, ιδιαίτερα ασυνήθιστος και άπειρα μακρύς αριθμός ο οποίος, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, είναι πανταχού παρών στη ζωή των ανθρώπων. Ο αριθμός 1,61803399…(και πάει λέγοντας) που αποκαλείται και Χρυσή Τομή, ή απλά «φ».

Αν και πρωτομελετήθηκε στην Αρχαία Ελλάδα και αξιοποιήθηκε, σκόπιμα ή όχι, σε πολλά έργα, ο φ δεν είχε έρθει στο προσκήνιο μέχρι τον 12^ο και 13^ο αιώνα, όταν ο μαθηματικός Fibbonaci τον συνέδεσε με μια ακολουθία αριθμών που ο ίδιος εξέφρασε. Για την ακολουθία Fibbonaci (0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55…) ισχύει πως ο ένας αριθμός ισούται το άθροισμα των δύο προηγούμενων. Τώρα, πού κολλάει ο φ; Αν διαιρέσουμε έναν αριθμό Fibbonaci με τον ακριβώς προηγούμενο, παίρνουμε ένα νούμερο πολύ κοντά στη Χρυσή Τομή. Για παράδειγμα, 55/34= 1,617647…Γιατί να ενδιαφέρεται κάποιος για όλα αυτά όμως;

Λοιπόν, τόσο οι αριθμοί Fibbonaci, όσο και η Χρυσή Τομή κάνουν θεαματικές εμφανίσεις στην τέχνη, στην αρχιτεκτονική, στη βιολογία, στην ανθρωπολογία, στην αστρονομία, στη μετεωρολογία…μέχρι και στη γεωπονία! Τα πέταλα των λουλουδιών είναι συνήθως αριθμοί Fibbonaci, ο Παρθενώνας, η Μόνα Λίζα, ο Μυστικός Δείπνος και τόσα άλλα έργα έχουν σχεδιαστεί ώστε να υπάγονται σε «χρυσές αναλογίες», οι οποίες προκύπτουν από τη γεωμετρική αναπαράσταση του «φ», η διάρκεια των περιστροφών των πλανητών γύρω από των Ήλιο αποτελούν δυνάμεις του «φ». Οι κυκλώνες, οι γαλαξίες και τα κελύφη των σαλιγκαριών παίρνουν σχήμα όμοιο με τη «Χρυσή Έλλειψη», η οποία προκύπτει από τους αριθμούς Fibbonaci και είναι σχεδιασμένη με χρυσές αναλογίες. Εντοπίζονται μέσα στο σώμα μας, στα μήκη των οστών μας, στις αποστάσεις των ματιών μας από τη μύτη μας και της μύτης από το στόμα, μέχρι και στο ίδιο μας το DNA!

Όλο αυτό μπορεί να φαίνεται κάπως τραβηγμένο, απίθανο, ή απλώς ένα παιχνίδι της φαντασίας των ανθρώπων. Όμως δεν είναι έτσι. Όσο απίστευτο κι αν είναι, υπάρχει αυτός, ο ένας αριθμός και αυτή η μία ακολουθία που δομεί τον κόσμο. Αρκετοί, αφότου ανακάλυψαν την ύπαρξη αυτών των σχέσεων μεταξύ φαινομενικά άσχετων μεταξύ τους εννοιών, άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο έβλεπαν το σύμπαν. Κανείς δεν έχει δώσει βέβαια εξήγηση για τον λόγο που αυτές οι συσχετίσεις υπάρχουν. Κάποιοι είπαν πως η Χρυσή Τομή είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Θεός έχτισε τον κόσμο. Άλλοι αναζητούν τις απαντήσεις τους στον μικρόκοσμο. Ένα όμως είναι σίγουρο…όποιος και ό,τι κι αν δημιούργησε τον κόσμο, ήξερε κάτι τι από μαθηματικά!

“Imagine god composing the universe with this.”

Τις τελευταίες μέρες ο ακαδημαϊκός χώρος τις Ελλάδας έχει βουίξει σχετικά με το νέο νομοσχέδιο το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση αστυνομικής φύλαξης στα Πανεπιστήμια. Η ανακοίνωση αυτού του σχεδίου προκάλεσε ένα χάσμα στην πανεπιστημιακή κοινότητα και, όσον αφορά στην ορθότητα του νόμου, οι απόψεις διίστανται.

Εντός άλλων, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει την ύπαρξη ελέγχου εισόδου και εξόδου στα πανεπιστημιακά κτήρια και την παρουσία ειδικής αστυνομικής ομάδας εκπαιδευμένης συγκεκριμένα για τη φύλαξη των ΑΕΙ. Οι φύλακες θα ανέρχονται στους χίλιους και θα αναφέρονται κατευθείαν στην Ελληνική Αστυνομία, ενώ θα βρίσκονται σε άμεση συνεργασία με τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου. Η Ομάδα Προστασίας Πανεπιστημιακού Ιδρύματος (ΟΠΠΙ) δεν θα φέρει πολυβόλα όπλα, θα είναι μονάχα εξοπλισμένη με γκλοπς και σπρέι πιπεριού. Σε περίπτωση έντονης εκδήλωσης βίας ή οποιασδήποτε επίθεσης στους φρουρούς,  θα παρέχεται άμεση βοήθεια από δυνάμεις της ΕΛ.ΑΣ.

Το νομοσχέδιο αυτό έχει ως στόχο την αποκατάσταση της τάξης στα Πανεπιστημιακά ιδρύματα, πολλά μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας ωστόσο έχουν εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους με αυτό και έχουν καταβάλει προσπάθειες να αποτρέψουν την επισημοποίησή του. Ένα από τα κυριότερα επιχειρήματα εναντίον του νομοσχεδίου είναι πως το σώμα των ΟΠΠΙ θα λογοδοτεί στην αστυνομία και όχι στις πανεπιστημιακές αρχές, γεγονός το οποίο έρχεται ενάντια στο δικαίωμα του ιδρύματος να αυτοδιοικείται. Ορισμένοι ισχυρίζονται πως τα θέματα ασφαλείας τα οποία εκδηλώνονται στα Πανεπιστήμια δεν είναι τόσο κρίσιμα όσο παρουσιάζονται και τα ποσά τα οποία ξοδεύονται για την υλοποίηση του νομοσχεδίου μπορούν να αξιοποιηθούν καλύτερα για να χρηματοδοτήσουν επισκευές και απόκτηση εξοπλισμού για καλύτερες υποδομές. Οι διαδηλωτές φωνάζουν πως πουθενά αλλού στην Ευρώπη δεν υπάρχει αστυνομία στα Πανεπιστήμια, επομένως η παρουσία της δεν είναι απαραίτητη για να επιβληθεί η τάξη. Υποστηρίζουν πως η “αστυνόμευση έρχεται ενάντια στην ακαδημαϊκή ελευθερία” και είναι μία κατάσταση που επικρατεί σε δικτατορικά καθεστώτα, συσχετίζοντας το νομοσχέδιο με τις καταπιεστικές αρχές τις Χούντας. Ακόμα, πολλοί πιστεύουν πως η παρουσία ένοπλων φρουρών δεν θα περιορίσει τις συγκρούσεις, αλλά αντιθέτως θα προκαλεί και θα αυξήσει τις εντάσεις.

Όπως και με κάθε απόφαση μεγάλης σημασίας, έχουν δημιουργηθεί δύο αντίθετες πλευρές, καθώς από την άλλη υπάρχουν ακαδημαϊκοί και φοιτητές οι οποίοι υποστηρίζουν το πρόγραμμα με την ελπίδα πως θα αποτελέσει λύση στα προβλήματα, τα οποία εδώ και καιρό πλήττουν τα ελληνικά Πανεπιστήμια. Ισχυρίζονται πως τα θέματα ασφαλείας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι κρίσιμα και συνεχή και πως δεν πρόκειται για μεμονωμένα γεγονότα. Το ιστορικό της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης περιλαμβάνει επιθέσεις, καταλήψεις, βία, κλοπές, μέχρι και διακίνηση επικίνδυνων ουσιών. Τα τελευταία χρόνια το διαδίκτυο έχει πλημμυρίσει, όπως λένε, από άρθρα τα οποία αναφέρονται σε φοιτητές και καθηγητές οι οποίοι στέλνονται στο νοσοκομείο μετά από επιθέσεις. Στη δήλωση πως κανένα άλλο ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο δεν διαθέτει αστυνομική φύλαξη απαντούν λέγοντας πως καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει τα ποσοστά της Ελλάδας όσον αφορά στην παραβατικότητα στα πανεπιστήμια. Οι υποστηριχτές του νομοσχεδίου ισχυρίζονται πως η αυστηρή φύλαξη μπορεί να είναι η μόνη αποτελεσματική λύση στις χρόνιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς οι εναλλακτικές λύσεις που προσφέρονται από διαδηλωτές δεν θα έχουν, όπως λένε, αποτέλεσμα. Διαφωνούν πως η αστυνόμευση αντανακλά το δικτατορικό καθεστώς και απαντούν πως η ύπαρξη της ΟΠΠΙ δεν σημαίνει αναγκαστικά καταπίεση και πως πρόκειται απλώς για μία σύνδεση που έχει γίνει στο μυαλό των ανθρώπων. Περαιτέρω, δηλώνουν πως το νομοσχέδιο δεν καταπατά την ακαδημαϊκή ελευθερία καθώς δεν στερείται, σύμφωνα με αυτούς, το δικαίωμα φοιτητών και εκπαιδευτικών στην έρευνα, τη διδασκαλία και την έκφραση.

Τα επιχειρήματα που διατυπώνει κάθε πλευρά έχουν μεγάλη βάση. Οι δύο πλευρές ωστόσο διαφωνούν για αρκετά πράγματα και χρησιμοποιούνται στις αντιπαραθέσεις πότε-πότε δεδομένα τα οποία δεν είναι βέβαιο πως ισχύουν. Τελικά, μόνο ο χρόνος θα δείξει αν η τοποθέτηση αστυνομικής φύλαξης στα Πανεπιστήμια της Ελλάδας θα μειώσει ή θα δημιουργήσει νέα προβλήματα…

-Ηχώ

«η τυφλή προσήλωση σε ιδέα, πίστη ή πρόσωπο, η οποία οδηγεί στην άρνηση κάθε κριτικής και στο μίσος για όποιον πιστεύει το αντίθετο.»

 -Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Γ. Μπαμπινιώτη

«ακραίες πεποιθήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε παράλογη ή βίαια συμπεριφορά»

-Cambridge Dictionary

Τι είναι στην πράξη όμως ο φανατισμός; Τι θα πει βίαιη συμπεριφορά απέναντι σε όποιον πιστεύει το αντίθετο; Σημαίνει διαφωνίες; Διαμάχες; Σημαίνει πως θα δοθεί μία κλωτσιά εδώ και μία μπουνιά εκεί, επειδή κάποιος διαφώνησε με αυτά που ειπώθηκαν; Σημαίνει ασέβεια; Δυστυχώς, “φανατισμός” μπορεί να σημαίνει πολύ χειρότερα πράγματα…

Η ιστορία του κόσμου είναι γεμάτη με τραγικούς πολέμους και αιματηρές μάχες, αλλά υπάρχουν ορισμένες συγκρούσεις που ξεχωρίζουν διότι ο πόνος που προκάλεσαν, τα σώματα που άφησαν πίσω, οι πόλεις που ερήμωσαν στο διάβα τους ταλαιπωρούν το ανθρώπινο μυαλό μέχρι σήμερα. Ένας τέτοιος πόλεμος ήταν και ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος. Αυτός ήταν ένας άγριος πόλεμος, ένα ανεξέλεγκτος πόλεμος, ένας πόλεμος που δεν επέτρεπε σε κανέναν να τον αγνοήσει, ένας πόλεμος που έλαβε χώρα μόλις 80 χρόνια πριν. Και ήταν ένας πόλεμος γεμάτος βιαιότητες. Ανάμεσα στις βόμβες και ανάμεσα στις σφαίρες, μεταξύ των λυγμών και της σιωπής υπήρχε μονάχα κι άλλος πόνος. Διότι ήταν ένας πόλεμος που δεν άφησε κανέναν να σταθεί όρθιος. Ήταν μία μάχη ενάντια στον φανατισμό και, παρά την νίκη των Συμμάχων, ο φανατισμός άφησε το σημάδι του στον κόσμο.

Κατά την δεκαετία του 30’, πριν ακόμα αρχίσει ο πόλεμος, ένας «χαρισματικός» άντρας παρέσυρε τα πλήθη. Ένας άντρας που εκμεταλλεύτηκε ρατσιστικές, ομοφοβικές, αντισημιτικές ιδεολογίες για να πάρει στα χέρια του την εξουσία. Ένας άντρας που κατάφερε να κάνει μία ολόκληρη χώρα να τον ακολουθήσει, ένας άντρας με επικίνδυνες ιδέες…Ο Αδόλφος Χίτλερ έπεισε τον λαό του πως η φυλή τους ήταν η «άρια φυλή» και δικαιολόγησε έτσι χιλιάδες αποτρόπαιες πράξεις. Για τους ναζιστές, Εβραίοι, Πολωνοί, ομοφυλόφιλοι, τσιγγάνοι, κομουνιστές, άτομα με ειδικές ανάγκες και μαύροι ήταν κατώτεροι, ανεπιθύμητα παράσιτα που οι Άριοι είχαν το δικαίωμα -υποχρέωση- να εξοντώσουν. Και πραγματικά προσπάθησαν. Έχετε ακούσει ποτέ για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης;

Στο χρονικό διάστημα ανάμεσα στο 1933 και το 1945, οι Ναζί ίδρυσαν, μεταξύ άλλων χώρων φυλάκισης, πάνω από 45.000 στρατόπεδα, στα οποία συγκέντρωναν οποιονδήποτε θεωρούσαν εχθρό. Πίσω από τους τοίχους των στρατοπέδων, πέρα από τα συρματοπλέγματα, χιλιάδες αθώοι άνθρωποι ήταν θύματα καταναγκαστικής εργασίας, επώδυνων βασανιστηρίων και μαζικών δολοφονιών.

Ένας από τους κύριους στόχους τους ήταν οι Εβραίοι. Ο αντισημιτισμός είχε εξαπλωθεί κατά τον 19^ο αιώνα και οι Εβραίοι αποτελούσαν αντικείμενο διαφωνίας απόψεων. Η λύση που πρόσφερε το Ναζιστικό Κόμμα, η «Τελική Λύση», ήταν η μαζική εξόντωσή τους, η απαλοιφή κάθε Εβραίου -κάθε κατώτερου, όπως ισχυρίζονταν, όντος- έτσι ώστε να μην έχουν την δυνατότητα να “μολύνουν τη χώρα” και να “καταστρέφουν την οικονομία”. Έτσι λοιπόν εκατομμύρια Εβραίοι, μαζί με άλλα άτομα που είχαν στοχοποιηθεί, μεταφέρονταν σε στρατόπεδα εξόντωσης όπου γνώριζαν πικρό τέλος.

Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης οι αιχμάλωτοι υποβάλλονταν σε καταναγκαστική εργασία, δίχως την απαραίτητη τροφή, ρούχα ή ξεκούραση, και δολοφονούνταν μέσα σε θαλάμους αερίων. Οι φυλακές αυτές ήταν εξοπλισμένες με ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια τα οποία γέμιζαν με δηλητηριώδη αέρια για την μαζική εκτέλεση των ανθρώπων που βρίσκονταν μέσα. Πάνω από 6.000 Εβραίοι θανατώνονταν σε θαλάμους αερίων καθημερινά. Τα θύματα ήταν αμέτρητα. Το λιγότερο 6.000.000 Εβραίοι και εκατομμύρια άλλοι έχασαν τη ζωή τους κατά την διάρκεια του Ολοκαυτώματος, όπως ονομάστηκε.

ολοκαύτωμα (όλο + καυτός < καίω):

«1.οποιαδήποτε/οτιδήποτε καίγεται ολοκληρωτικά. 2.ολοκληρωτική θυσία. 3.η μαζική και βάρβαρη θανάτωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων»

-Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Γ. Μπαμπινιώτη

Ολόκληρες κοινωνικές ομάδες τυλίχτηκαν στις φλόγες.

Και για ποιο λόγο; Λόγω μίας διαστρεβλωμένης αντίληψης πως ο άλλος είναι επικίνδυνος; Κατώτερος; Ανάξιος; Επειδή μία φανατισμένη πολιτική ομάδα πήρε στα χέρια της την εξουσία; Ο φανατισμός, η παράλογη ιδέα πως άνθρωποι διαφορετικοί από την πλειονότητα έπρεπε να απαλείφουν, επειδή μία ήταν η «Άρια Φυλή» και μόνο αυτή έπρεπε να υπάρχει, οδήγησε τον κόσμο σε απάνθρωπες πράξεις. Γιατί οι άνθρωποι κάνουν ακραία πράγματα όταν πιστεύουν πως έχουν δίκιο. Η πεποίθηση πως ο κόσμος πρέπει να είναι δομημένος με έναν συγκεκριμένο τρόπο είναι αρκετή για να ωθήσει άτομα να σηκώσουν όπλα, να βαδίσουν προς το πεδίο της μάχης, να δώσουν τέλος σε ανθρώπινες ζωές…

Ο φανατισμός που κυριάρχησε κατά την διάρκεια της Ναζιστικής κυριαρχίας δεν είναι παρά ένα παράδειγμα των ακραίων πράξεων για τις οποίες είναι ικανός ένας φανατισμένος άνθρωπος. Γι’ αυτό και ο κόσμος στον οποίο ζούμε -ή τουλάχιστον ο κόσμος στον οποίο προσπαθούμε να ζήσουμε- είναι ένας κόσμος στον οποίο όλοι οι άνθρωποι είναι ακριβώς ό,τι λέει η λέξη: άνθρωποι. Χωρίς να υπάρχουν εχθροί ή κατώτεροι ή ανεπιθύμητοι. Γιατί ένας κόσμος στον οποίο κάποιος έχει το δικαίωμα να θεωρεί πως αξίζει περισσότερο από τον άλλο απλά λόγω του χρώματος του δέρματός του ή της απόχρωσης των μαλλιών του, απλά λόγω της θρησκείας ή της καταγωγής του, είναι ένας κόσμος στον οποίο εφιάλτες σαν το Ολοκαύτωμα μπορούν να γίνουν αληθινοί…

-Ηχώ

«η τυφλή προσήλωση σε ιδέα, πίστη ή πρόσωπο, η οποία οδηγεί στην άρνηση κάθε κριτικής και στο μίσος για όποιον πιστεύει το αντίθετο.»

 -Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Γ. Μπαμπινιώτη

«ακραίες πεποιθήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε παράλογη ή βίαια συμπεριφορά»

-Cambridge Dictionary

Τι είναι στην πράξη όμως ο φανατισμός; Τι θα πει βίαιη συμπεριφορά απέναντι σε όποιον πιστεύει το αντίθετο; Σημαίνει διαφωνίες; Διαμάχες; Σημαίνει πως θα δοθεί μία κλωτσιά εδώ και μία μπουνιά εκεί, επειδή κάποιος διαφώνησε με αυτά που ειπώθηκαν; Σημαίνει ασέβεια; Δυστυχώς, “φανατισμός” μπορεί να σημαίνει πολύ χειρότερα πράγματα…

 Η ιστορία του κόσμου είναι γεμάτη με τραγικούς πολέμους και αιματηρές μάχες, αλλά υπάρχουν ορισμένες συγκρούσεις που ξεχωρίζουν διότι ο πόνος που προκάλεσαν, τα σώματα που άφησαν πίσω, οι πόλεις που ερήμωσαν στο διάβα τους ταλαιπωρούν το ανθρώπινο μυαλό μέχρι σήμερα. Ένας τέτοιος πόλεμος ήταν και ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος. Αυτός ήταν ένας άγριος πόλεμος, ένας ανεξέλεγκτος πόλεμος, ένας πόλεμος που δεν επέτρεπε σε κανέναν να τον αγνοήσει, ένας πόλεμος που έλαβε χώρα μόλις 80 χρόνια πριν. Και ήταν ένας πόλεμος γεμάτος βιαιότητες. Ανάμεσα στις βόμβες και ανάμεσα στις σφαίρες, μεταξύ των λυγμών και της σιωπής υπήρχε μονάχα κι άλλος πόνος. Διότι ήταν ένας πόλεμος που δεν άφησε κανέναν να σταθεί όρθιος. Ήταν μία μάχη ενάντια στον φανατισμό και, παρά την νίκη των Συμμάχων, ο φανατισμός άφησε το σημάδι του στον κόσμο.

Κατά την δεκαετία του 30’, πριν ακόμα αρχίσει ο πόλεμος, ένας χαρισματικός άντρας παρέσυρε τα πλήθη. Ένας άντρας που εκμεταλλεύτηκε ρατσιστικές, ομοφοβικές, αντισημιτικές ιδεολογίες για να πάρει στα χέρια του την εξουσία. Ένας άντρας που κατάφερε να κάνει μία ολόκληρη χώρα να τον ακολουθήσει, ένας άντρας με επικίνδυνες ιδέες…Ο Αδόλφος Χίτλερ έπεισε τον λαό του πως η φυλή τους ήταν η «άρια φυλή» και δικαιολόγησε έτσι χιλιάδες αποτρόπαιες πράξεις. Για τους ναζιστές, Εβραίοι, Πολωνοί, ομοφυλόφιλοι, τσιγγάνοι, κομουνιστές, άτομα με ειδικές ανάγκες και μαύροι ήταν κατώτεροι, ανεπιθύμητα παράσιτα που οι Άριοι είχαν το δικαίωμα -τον υποχρέωση- να εξοντώσουν. Και πραγματικά προσπάθησαν. Έχετε ακούσει ποτέ για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης;

Στο χρονικό διάστημα ανάμεσα στο 1933 και το 1945, οι Ναζί ίδρυσαν, μεταξύ  άλλων χώρων φυλάκισης, πάνω από 45.000 στρατόπεδα, στα οποία συγκέντρωναν οποιονδήποτε θεωρούσαν εχθρό. Πίσω από τους τοίχους των στρατοπέδων, πέρα από τα συρματοπλέγματα, χιλιάδες αθώοι άνθρωποι ήταν θύματα καταναγκαστικής εργασίας, επώδυνων βασανιστηρίων και μαζικών δολοφονιών.

Ένας από τους κύριους στόχους τους ήταν οι Εβραίοι. Ο αντισημιτισμός είχε εξαπλωθεί κατά τον 19^ο αιώνα και οι Εβραίοι αποτελούσαν αντικείμενο διαφωνίας απόψεων. Η λύση που πρόσφερε το Ναζιστικό Κόμμα, η «Τελική Λύση», ήταν η μαζική εξόντωσή τους, η απαλοιφή κάθε Εβραίου -κάθε κατώτερου, όπως ισχυρίζονταν, όντος- έτσι ώστε να μην έχουν την δυνατότητα να “μολύνουν τη χώρα” και να “καταστρέφουν την οικονομία”. Έτσι λοιπόν εκατομμύρια Εβραίοι, μαζί με άλλα άτομα που είχαν στοχοποιηθεί, μεταφέρονταν σε στρατόπεδα εξόντωσης όπου γνώριζαν πικρό τέλος.

Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης οι αιχμάλωτοι υποβάλλονταν σε καταναγκαστική εργασία, δίχως κατάλληλη τροφή, ρούχα ή ξεκούραση, και δολοφονούνταν μέσα σε θαλάμους αερίων. Οι φυλακές αυτές ήταν εξοπλισμένες με ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια τα οποία γέμιζαν με δηλητηριώδη αέρια για την μαζική εκτέλεση των ανθρώπων που βρίσκονταν μέσα. Πάνω από 6.000 Εβραίοι θανατώνονταν σε θαλάμους αερίων καθημερινά. Τα θύματα ήταν αμέτρητα. Το λιγότερο 6.000.000 Εβραίοι και εκατομμύρια άλλοι έχασαν τη ζωή τους κατά την διάρκεια του Ολοκαυτώματος, όπως ονομάστηκε.

ολοκαύτωμα (όλο + καυτός < καίω):

«1.οποιαδήποτε/οτιδήποτε καίγεται ολοκληρωτικά. 2.ολοκληρωτική θυσία. 3.η μαζική και βάρβαρη θανάτωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων»

-Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Γ. Μπαμπινιώτη

Ολόκληρες κοινωνικές ομάδες τυλίχτηκαν στις φλόγες.

Και για ποιο λόγο; Λόγω μίας διαστρεβλωμένης αντίληψης πως ο άλλος είναι επικίνδυνος; Κατώτερος; Ανάξιος; Επειδή μία φανατισμένη πολιτική ομάδα πήρε στα χέρια της την εξουσία; Ο φανατισμός, η παράλογη ιδέα πως άνθρωποι διαφορετικοί από την πλειονότητα έπρεπε να εξοντωθούν, επειδή μία ήταν η «Άρια Φυλή» και μόνο αυτή έπρεπε να υπάρχει, οδήγησε τον κόσμο σε απάνθρωπες πράξεις. Γιατί οι άνθρωποι κάνουν ακραία πράγματα όταν πιστεύουν πως έχουν δίκιο. Η πεποίθηση πως ο κόσμος πρέπει να είναι δομημένος με έναν συγκεκριμένο τρόπο είναι αρκετή για να ωθήσει άτομα να σηκώσουν όπλα, να βαδίσουν προς το πεδίο της μάχης, να δώσουν τέλος σε ανθρώπινες ζωές…

Ο φανατισμός που κυριάρχησε κατά την διάρκεια της Ναζιστικής κυριαρχίας δεν είναι παρά ένα παράδειγμα των ακραίων πράξεων για τις οποίες είναι ικανός ένας φανατισμένος άνθρωπος. Γι’ αυτό και ο κόσμος στον οποίο ζούμε -ή τουλάχιστον ο κόσμος στον οποίο προσπαθούμε να ζήσουμε- είναι ένας κόσμος στον οποίο όλοι οι άνθρωποι είναι ακριβώς ό,τι λέει η λέξη: άνθρωποι. Χωρίς να υπάρχουν εχθροί ή κατώτεροι ή ανεπιθύμητοι. Γιατί ένας κόσμος στον οποίο κάποιος έχει το δικαίωμα να θεωρεί πως αξίζει περισσότερο από τον άλλο απλά λόγω του χρώματος του δέρματός του ή της απόχρωσης των μαλλιών του, απλά λόγω της θρησκείας ή της καταγωγής του, είναι ένας κόσμος στον οποίο εφιάλτες σαν το Ολοκαύτωμα μπορούν να γίνουν αληθινοί…

-Ηχώ

 “… Όλα όσα βλέπουμε ή ό,τι φαινόμαστε

είναι μονάχα όνειρο μέσα σε όνειρο…”

Ένας άντρας που ζητά εκδίκηση, ένας ύμνος στην Ελένη, ένας αναξιόπιστος αφηγητής, ένα όνειρο που μετατρέπεται σε εφιάλτη, ένα κοράκι πάνω στην πόρτα που μιλά με μία μόνο λέξη…Με αυτά γέμιζε ποιήματα και διηγήματα ο Edgar Allan Poe. Πρόκειται για έναν από τους διασημότερους Αμερικανούς λογοτέχνες γοτθικής μυθοπλασίας (gothic fiction or gothic horror), καθώς και τον εφευρέτη των αστυνομικών ιστοριών. Ο Poe γεννήθηκε 221 χρόνια πριν, στις 19 Ιανουαρίου του 1809.  Ήταν ένας άντρας απλός, όχι ιδιαίτερα περίεργος, ούτε ιδιαίτερα συνηθισμένος.

Αν και είναι μία σταγόνα μέσα στη θάλασσα συγγραφέων και ποιητών, ο Edgar Allan Poe κατάφερε να ξεχωρίσει από τους υπολοίπους με τις μακάβριες και αλλόκοτες ιστορίες του, τα τρομαχτικά και συνάμα συναρπαστικά ποιήματά του. Έγραφε κυρίως διηγήματα που προκαλούσαν τον αναγνώστη να γίνει μέρος της πλοκής και όχι να παραμείνει απλός παρατηρητής. Ο Poe φρόντιζε η εμπιστοσύνη του αναγνώστη στον αφηγητή να είναι λιγοστή ή ακόμα και ανύπαρκτη. Για εκείνον, ο μεγαλύτερος εχθρός ενός ανθρώπου ήταν ο εαυτός του. Δεν υπήρχε καμία εγγύηση πως ο ήρωας που ακολουθούσε ο αναγνώστης είχε σώας τας φρένας, ή πως ο ίδιος δεν ήταν ο δολοφόνος τον οποίο μανιωδώς αναζητούσε.

Η ιστορία του θανάτου του Edgar Allan Poe θα μπορούσε κανείς να πει πως ήταν ιδανικά σκηνοθετημένη για αυτόν. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1849, ο Poe ξεκίνησε ένα ταξίδι με προορισμό τη Φιλαδέλφεια για την επιμέλεια έκδοσης μιας συλλογής ποιημάτων. Δεν έφτασε ποτέ εκεί. Μία βδομάδα αργότερα, βρέθηκε ντυμένος με φτωχικά ρούχα και μουρμουρίζοντας ασυναρτησίες, στην Βαλτιμόρη.

Στις 7 Οκτωβρίου του 1849, ο Edgar Allan Poe άφησε την τελευταία του πνοή, έχοντας περάσει στο νοσοκομείο τέσσερις μέρες γεμάτες έντονες παραισθήσεις. Την τελευταία νύχτα που πέρασε στον κόσμο των ζωντανών λέγεται πως ζητούσε επανειλημμένα την συντροφιά του «Reynolds», προσώπου του οποίου η ταυτότητα παραμένει μέχρι σήμερα μυστήριο…

Κυκλοφόρησαν πολλές φήμες και θεωρίες για τα γεγονότα που οδήγησαν στον θάνατο του σπουδαίου λογοτέχνη. Ορισμένοι πίστεψαν πως δολοφονήθηκε, άλλοι πως υπήρξε θύμα παραπλάνησης ή ξυλοδαρμού. Μερικοί τον κατηγόρησαν για αλκοολισμό. Κάποιοι υποψιάστηκαν δηλητηρίαση, άλλοι λύσσα, γρίπη ή ακόμα και όγκο στον εγκέφαλο. Τίποτα δεν έχει επιβεβαιωθεί. Κανείς δεν γνωρίζει τι πραγματικά συνέβη εκείνες τις μέρες. Ένα είναι σίγουρο: ο Edgar Allan Poe πέθανε αφήνοντας πίσω του ένα μυστήριο εξίσου μεγάλο με -αν όχι μεγαλύτερο από- αυτά των αλλόκοτων ιστοριών του…

Το Κοράκι – The Raven

“…Κοίταξα ερευνητικά, βαθιά μέσα στο σκοτάδι εκείνο, μένοντας εμβρόντητος για πολύ, νοιώθοντας το δέος, την αμφιβολία, και βλέποντας όνειρα, που κανείς ποτέ θνητός δεν τόλμησε πιο πριν να ονειρευτεί…”

“Nevermore” – «Ποτέ πια»: Αυτή είναι η μόνη απάντηση που έδινε το μυστηριώδες κοράκι στον πρωταγωνιστή ενός από τα διασημότερα ποιήματα του Poe. Το συγκεκριμένο έργο παρουσιάζει έναν άντρα ο οποίος ζει απομονωμένος από τον κόσμο και υποφέρει καθημερινά από τον χαμό της αγαπημένης του. Ένα βράδυ ωστόσο, τα μεσάνυχτα, τη μονοτονία διαλύει ένα κοράκι το οποίο πετάει μέσα στο δωμάτιό του και κάθεται πάνω από την πόρτα. Ο άντρας αρχίζει να συνομιλεί με το πουλί. Ενώ όμως ο ίδιος ανοίγει την καρδιά του και μιλά για τον πόνο του, ρωτώντας μάλιστα το κοράκι αν έχει δει πουθενά την γυναίκα που αγαπάει, το πουλί αρνείται να δώσει απάντηση διαφορετική της λέξης «Nevermore»…

Το ποίημα δημοσιεύτηκε το 1845 και εξακολουθεί να δέχεται επαίνους μέχρι σήμερα. Δεν είναι βέβαιο τι ενέπνευσε τον Αμερικανό ποιητή να γράψει ένα τόσο αξιοπερίεργο ποίημα αλλά ορισμένες πηγές ισχυρίζονται πως η ιδέα προήλθε από ένα αληθινό κοράκι, το οποίο μάλιστα βρισκόταν στην κατοχή ενός άλλου σπουδαίου λογοτέχνη, του Charles Dickens. Την περίοδο εκείνη, ο Dickens είχε δημοσιεύσει το «Barnaby Rudge», στο οποίο ο πρωταγωνιστής συνοδεύεται από ένα κοράκι, τον Grip, που είναι ομώνυμο του πουλιού που είχε ο ίδιος ο συγγραφέας ως κατοικίδιο. Ο Poe ήταν μεγάλος λάτρης και χρόνιος αναγνώστης των βιβλίων του Dickens. Όταν πληροφορήθηκε λοιπόν πως  ο αγαπημένος του συγγραφέας θα επισκεπτόταν τις Ηνωμένες πολιτείες, δεν δίστασε να του ταχυδρομήσει ένα γράμμα, εκφράζοντας την επιθυμία να τον γνωρίσει. Ο Charles Dickens δέχτηκε με μεγάλη χαρά. Όταν οι δύο διάσημοι λογοτέχνες συναντήθηκαν, ο Βρετανός ήταν συνοδευόμενος από το αγαπημένο του κατοικίδιο. Ο Poe ενθουσιάστηκε όταν έμαθε πως το κοράκι του βιβλίου του Dickens ήταν ‘αληθινό πρόσωπο’. Λίγο αργότερα έγραψε το «Κοράκι» που γνώρισε μεγάλη επιτυχία.

Μία άλλη εκδοχή λέει πως ο Edgar Allan Poe έγραψε το έργο εμπνευσμένος από την δική του τραγική ιστορία. Ο σπουδαίος ποιητής υπέφερε στη ζωή του μεγάλες απώλειες, ξεκινώντας με το θάνατο της μητέρας του πριν καν ο ίδιος κλείσει τα δύο έτη από την γέννησή του και συνεχίζοντας με τον θάνατο της νεανικής του αγάπης και την απιστία της αρραβωνιαστικιάς του και τέλος, με τον θάνατο της πολυαγαπημένης του συζύγου στα είκοσι τέσσερά της χρόνια.

Ο Edgar Allan Poe στολίζει το ποίημα του με απόγνωση και ξεχασμένα όνειρα και φέρνει τον αναγνώστη αντιμέτωπο με έναν πρωταγωνιστή κυριευμένο από μία θλίψη που ποτέ της δεν θα ξεθωριάσει, αναγκασμένο να αποδεχτεί την αιώνια απουσία του ατόμου που αγαπούσε περισσότερο από οτιδήποτε στον κόσμο και κυριευμένο από φόβο και συνάμα οργή, καθώς η λογική σιγά σιγά ξεγλιστράει και ο ίδιος κυριεύεται από παράνοια…

 ">

 -Ηχώ

]]> https://schoolpress.sch.gr/varvakeio/archives/261/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/varvakeio/archives/195 https://schoolpress.sch.gr/varvakeio/archives/195#comments Sat, 12 Dec 2020 22:38:51 +0000 ΚΟΡΔΕΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ http://schoolpress.sch.gr/varvakeio/?p=195 [...]]]>  

Υπάρχει σήμερα δουλεία;

Στις 10 Δεκεμβρίου 1948, εβδομήντα δύο χρόνια πριν, δεκάδες  χέρια υπέγραψαν μία κόλλα χαρτί. Πάνω σε αυτό το φύλλο ήταν γραμμένα 30 απλά αιτήματα, 30 δικαιώματα που επιλέχτηκαν προσεκτικά μετά από συμφωνία όλων των κρατών του κόσμου. Αυτό το έγγραφο ήταν η Διακήρυξη των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων.

Τι είναι όμως τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Πριν από εκατοντάδες χρόνια, τα ανθρώπινα δικαιώματα ήταν τίποτα. Μετά έγιναν κάτι. Κάποιοι γεννιούνταν με εξουσία και προνόμια, κάποιοι όχι. Τόσο απλά. Μέχρι που δεν ήταν τόσο απλό. Κάποιος είπε «Ξέρεις, θα έπρεπε κι άλλοι να έχουν κάποια δικαιώματα»…και η ιδέα διαδόθηκε. Πέρασε από την Βαβυλωνία στην Ελλάδα, όπου άνθησε, κι από εκεί στην Ινδία και, τελικά, στην Ρώμη. Εκεί παρατηρήθηκε πως υπήρχαν κάποιοι κανόνες που οι άνθρωποι ακολουθούσαν παρόλο που δεν είχαν ποτέ τους ειπωθεί και δεν ανήκαν στους γραπτούς νόμους. Έτσι λοιπόν, αυτή η συμπεριφορά ονομάστηκε «φυσικός νόμος». Βέβαια, αυτό ήταν και πάλι απλώς μία ιδέα, καθώς ο «νόμος» αυτός συνεχώς καταπατούνταν απ’ όσους κρατούσαν στα χέρια τους εξουσία. Και τα πράγματα παρέμειναν έτσι για αρκετό καιρό…

Μία χιλιετία αργότερα, οι κανόνες άλλαξαν και πάλι. Μετά απ’ τον Μεσαίωνα ήρθε η Αναγέννηση και, μετά από αυτήν, ο Διαφωτισμός. Και ο «φυσικός νόμος» της Ρώμης μετατράπηκε σταδιακά σε «Φυσικά Δικαιώματα». Η φράση αυτή διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη και παραπέρα, μέχρι την άλλη άκρη του Ατλαντικού ωκεανού, όπου ξέσπασε επανάσταση και οι Βρετανικές αποικίες ανεξαρτητοποιήθηκαν, δημιουργώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες και υπογράφοντας την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας όπου τα φυσικά δικαιώματα έγιναν νόμος. Και οι αγώνες συνεχίστηκαν.

Αμέσως ακολούθησε η Γαλλία, όπου οι επαναστάτες υπέγραψαν ένα ακόμα μεγαλύτερο έγγραφο το οποίο ονόμασαν «Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου». Οι άνθρωποι σιγά σιγά ξυπνούσαν. Η μία επανάσταση ακολούθησε την άλλη και, σταδιακά, οι φωνές αντήχησαν σε ολόκληρο τον κόσμο. Τις επαναστάσεις ακολούθησαν αγωνιστές που ισχυρίστηκαν πως όλος ο πλανήτης, κι όχι μόνο η Ευρώπη, έχει δικαιώματα. Και, μετά από πολλές προσπάθειες, οι Ευρωπαίοι συμφώνησαν.

Φυσικά, δε θα ήταν τόσο απλό. Τον Διαφωτισμό ακολούθησαν δεκάδες πόλεμοι, μέσα στους οποίους εντάσσονται και δύο παγκόσμιοι. Κατά την διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου πολέμου, τα ανθρώπινα δικαιώματα τσαλακώθηκαν και πετάχτηκαν στην άκρη, σαν να μην ήταν τίποτα. Καθώς οι άνθρωποι τίναζαν από πάνω τους τις στάχτες του πολέμου, έγινε πλέον ξεκάθαρο πως τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν. Κι έτσι γεννήθηκαν τα Ηνωμένα Έθνη το 1945 και, λίγο καιρό αργότερα, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καθιερώθηκαν.

Παραμένει όμως η ερώτηση… Τι είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Ανθρώπινα δικαιώματα ονομάζονται τα δικαιώματα που έχει κάποιος, απλά επειδή είναι … άνθρωπος. Ανθρώπινο Δικαίωμα είναι η ελευθερία. Ανθρώπινο Δικαίωμα είναι η ισότητα. Ανθρώπινο Δικαίωμα είναι η ισότητα στα μάτια του νόμου. Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι η περιουσία και η εθνότητα. Ανθρώπινο Δικαίωμα είναι η ελευθερία λόγου. Ανθρώπινο Δικαίωμα είναι η ζωή!

Τριάντα παρόμοια δικαιώματα καταγράφηκαν εκείνη τη χειμωνιάτικη ημέρα της δεκαετίας του ’40, όμως ήταν αρκετό; Ναι, η Διακήρυξη των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων όρισε τις ελευθερίες τις οποίες δικαιούται κάθε ζωντανό ανθρώπινο ον. Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει πως οι 1.500.000 άνθρωποι δίχως στέγη είναι ασφαλείς στην ζεστασιά του σπιτιού τους; Σημαίνει πως οι αναφορές για σεξουαλική παρενόχληση κάποιου παιδιού που φτάνουν κάθε δέκα δευτερόλεπτα είναι ψεύτικες; Σημαίνει πως οι 40.000.000 σκλάβοι που πουλιούνται στο δουλεμπόριο είναι ελεύθεροι; Σημαίνει πως οι 8.451.549 άνθρωποι που έχουν λιμοκτονήσει αυτή την χρονιά μέχρι την στιγμή που γράφτηκε αυτό το άρθρο δεν πείνασαν ποτέ;

Ο κόσμος σήμερα είναι κάθε τι παρά τέλειος. Όταν υπογράφτηκε η Διακήρυξη των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, το μελάνι στέγνωσε πάνω στο χαρτί μετατρέποντας το σε αποδεικτικό στοιχείο της συμφωνίας όλων των εθνών του κόσμου πως αυτά είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Αλλά αυτό ήταν μόνο. Μία κοινή γνώμη. Λέξεις πάνω στο χαρτί. Η Διακήρυξη δεν ήταν ο νόμος. Η Διακήρυξη ήταν μία ιδέα. Ήταν μία πρόταση και ήταν προαιρετική. Πολλοί συμφώνησαν και μετέτρεψαν όσα είχαν γραφτεί σε νόμο στο σύνταγμα της χώρας τους. Πολλοί όχι.

Αλλάζει λοιπόν το ερώτημα. Τι είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, αν δεν ισχύουν για όλους τους Ανθρώπους; Είναι Ευρωπαϊκά Δικαιώματα; Αμερικανικά ίσως; Λευκά Δικαιώματα; Ετεροφυλικά Δικαιώματα; Χριστιανικά Δικαιώματα; Εβραϊκά Δικαιώματα; Μπορούν να γίνουν τα πάντα. Αλλά, όσο δούλοι ακόμα πουλιούνται και κακομεταχειρίζονται και όσο υπάρχουν ακόμα μητέρες που κρατάνε τα υποσιτισμένα παιδιά τους στην αγκαλιά, δεν μπορούν να θεωρηθούν «Ανθρώπινα»…

">

-Ηχώ

]]> https://schoolpress.sch.gr/varvakeio/archives/195/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/varvakeio/archives/171 https://schoolpress.sch.gr/varvakeio/archives/171#comments Mon, 07 Dec 2020 17:08:57 +0000 ΚΟΡΔΕΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ http://schoolpress.sch.gr/varvakeio/?p=171 [...]]]> Μάρκους Ζούσακ     «Η Κλέφτρα των Βιβλίων»

 «Πρώτα τα χρώματα,

Ύστερα οι άνθρωποι

Έτσι βλέπω συνήθως τα πράγματα…»

        Όταν η εννιάχρονη ΛίζελΜέμινγκερπατάει για πρώτη φορά πόδι στην οδό Χίμελ, έχει για μοναδική της συντροφιάτο εγχειρίδιο ενός νεκροθάφτη το οποίο βρήκε στο χιόνι μετά απ’ την κηδεία του αδελφού της. Κατηφορίζει τον φτωχικό, γερμανικό δρόμο και σταματά μπροστά από το σπίτι των Χούμπερμαν, το νέο της σπίτι. Είναι μόνη.

          Μόλις βλέπει το δωμάτιό της ορμά και χώνει το μικρό, μαύρο εγχειρίδιο κάτω απτό μαξιλάρι της, να το φυλάξει. ΤηνΛίζελτην προκαλούνε τα βιβλία. Μπορεί να μην γνωρίζει τι είναι γραμμένο στις σελίδες μα ορκίζεται να μάθει. Τελικά της αρέσουν και αποφασίζει πως θέλει να αποκτήσει κι άλλα. Και όποτε τα βρίσκει, τα παίρνει. Ακόμα κι αν χρειαστεί να τα αρπάξει στα κρυφά.

        Τα χρόνια περνούν, ο πόλεμος ισοπεδώνει έθνη και η Λίζελ μεγαλώνει. Πάει σχολείο, παίζει ποδόσφαιρο με τα παιδιά της γειτονιάς, συναγωνίζεται στην ταχύτητα τον καλύτερό της φίλο, τον Ρούντι,με τον οποίο ζουν απροσδόκητες περιπέτειες, και κρατάει μυστικά… Και η μοναξιά γίνεται φιλία, η νοσταλγία γίνεται γέλιο, η άγνοια γίνεται φαντασία, η απορία μετατρέπεται σε περιπέτεια, οι εφιάλτες συνοδεύονται από νυχτερινές μυστικές συναυλίες ακορντεόν, ο κόσμος γεμίζει χρώματα.Το εγχειρίδιο του νεκροθάφτη αντικαθιστά μία κίνηση αδιαφορίας, ένας άνθρωπος που σφύριζε…Και η Λίζελ χάνεται στα βιβλία, στα πρόσωπα, στις στιγμές, στα συναισθήματα, στις λέξεις. Διαβάζει. Διαβάζει μόνη στο σκοτάδι. Διαβάζει στους χλωμούς ανθρώπους στα καταφύγια. Διαβάζει στην μοναχική γειτόνισσά της. Διαβάζει στον κρυφό φίλο της, τον Μαξ, που έχει εγκατασταθεί στο υπόγειο των θετών γονιών της. Κι όσο οι σφαίρες θάβονται σε σώματα και οι βόμβες υποδέχονται θερμά το έδαφος, η Λίζελ θα συνεχίσει να διαβάζει. Μέχρι την τελευταία φράση, την τελευταία λέξη, την τελευταία συλλαβή. Το τελευταίο γράμμα. Την τελευταία βόμβα.

         Η ιστορία της κλέφτρας των βιβλίων είναι μία ιστορία πότε πότε λουσμένη στον ζεστό ήλιο καλοκαιρινών απογευμάτων κι άλλοτε παρατημένη κάτω απ’ την βροχή, όπου μουλιάζει και διαλύεται. Είναι πιθανόη ζωή ενός άγνωστου κοριτσιού σε μία ασήμαντη γερμανική πόλη, σε ένα μικρό σπίτι μίας φτωχικής αλλά ζωντανής γειτονιάς να μη σας ενδιαφέρει. Ίσως να είναι μία ακόμη ιστορία, όπως τόσες άλλες. Ίσως όμως είναι μία ιστορία που είναι σημαντικό να μαθευτεί. Η Λίζελκράτησε στα χέρια της με πάθος τα βιβλία τόσων άλλων. Μήπως είναι ώρα να κρατήσει στα δικά του χέρια κάποιος το δικό της;

-Ηχώ