Την Παρασκευή 4 Απριλίου είχαμε τη χαρά να επισκεφθεί το σχολείο μας και να μας παραχωρήσει συνέντευξη ο κ. Μαρκέτος, ο οποίος συμμετείχε, ως επαγγελματίας δύτης, στον καθαρισμό της λίμνης μας, που υλοποίησε η Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Ηπείρου του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) το Φθινόπωρο που μας πέρασε (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2024). Επιπλέον, μας έδωσε χρήσιμες πληροφορίες και για τις καταδύσεις. Τον ευχαριστούμε θερμά και ευχόμαστε καλή συνέχεια στο έργο του!
Ποια ήταν η αφορμή να συμμετάσχετε στον καθαρισμό της λίμνης Παμβώτιδας;
Από δράσεις που κάναμε, συγκεκριμένα στην Παγκόσμια ημέρα του περιβάλλοντος, εντοπίσαμε ότι η λίμνη έχει μεγάλο πρόβλημα κυρίως σε φερτά υλικά και σε σκουπίδια. Μετά από συζητήσεις με την Περιφέρεια, με τον Δήμο και με τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. (Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής) και όταν ήρθε η κατάλληλη στιγμή για να χρηματοδοτήσει το Υπουργείο μια τέτοια δράση, μας καλέσανε και συζητήσαμε προκειμένου να ξεκινήσει η δράση.
Ποια ήταν η κατάσταση του βυθού πριν τον καθαρισμό; Τι είδους αντικείμενα βρήκατε; Υπήρξε κάποιο που σας έκανε εντύπωση; Ποια ήταν η αντίδραση του κοινού όταν είδε την έκθεση;
Η λίμνη μας ήταν άκρως επικίνδυνη, μολυσμένη και στο βυθό της υπήρχαν πολλά και διαφόρων ειδών αντικείμενα. Το οικοσύστημα ήταν πολύ επιβαρυμένο… Η αλήθεια είναι ότι μας εξέπληξε όλο αυτό που βρισκόταν κάτω από την επιφάνεια της λίμνης. Περιμέναμε να βρούμε υλικά, αλλά ο συνολικός όγκος (20-25 τόνοι) ήταν τρομακτικός. Στον βυθό της λίμνης βρήκαμε από λάστιχα οχημάτων μέχρι και ποδήλατα, ταμιακές μηχανές, αρχαιολογικά ευρήματα με ιστορική σημασία, ακόμα και πολεμικό υλικό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όπως βόμβες, όπλα κτλ. Μεγαλύτερη εντύπωση μας έκανε ένα αναπηρικό αμαξίδιο, κι αυτό γιατί λογικά το στερήθηκε ένας άνθρωπος που το είχε ανάγκη. Όταν έγινε και επισήμως η έκθεση, όλοι έμειναν άφωνοι, όπως και όταν βγάζαμε τα αντικείμενα από το νερό. Η έκθεση θεωρώ ότι είχε πολύ μεγάλο αντίκτυπο στους ανθρώπους, καθώς υπήρξε ευαισθητοποίηση. Επίσης, η έκθεση συμπεριλάμβανε ένα μικρό μέρος από τα αντικείμενα που συλλέξαμε. Βέβαια, για λόγους ευνόητους το πολεμικό υλικό το πήρε η Ασφάλεια Ιωαννίνων και τα αντικείμενα αρχαιολογικής αξίας τα διαχειρίστηκε ο Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. Τέλος, μεγάλο μέρος των αντικειμένων τα πήρε η Σχολή Καλών Τεχνών με την προϋπόθεση να φτιάξουν οι φοιτητές κάποιο άγαλμα, κάποιο εκθεσιακό αντικείμενο που ίσως τοποθετηθεί σε κάποια πλατεία της πόλης μας.
Θα κάνετε και άλλες τέτοιες δράσεις, ώστε να καθαριστεί η λίμνη πλήρως;
Ο Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. και η Περιφέρεια έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για παρόμοιες δράσεις. Οι κυριότερες περιοχές που ενδέχεται να καθαριστούν είναι οι περιοχές γύρω από το νησάκι και το Πέραμα, καθώς ακούγεται πως αυτά είναι από τα πιο επιβαρυμένα σημεία. Βέβαια, οι ήδη καθαρισμένες περιοχές θα πρέπει να επιθεωρούνται ανά δύο με τρία χρόνια, προκειμένου να συντηρηθούν ή και να καθαριστούν ξανά από νέα φερτά υλικά, αν κριθεί αναγκαίο. Τόσο ο Δήμος όσο και η Περιφέρεια έχουν τη διάθεση να κάνουν πράγματα αναφορικά με τον καθαρισμό της λίμνης, αλλά υπάρχει το οικονομικό θέμα που στέκει εμπόδιο. Θα μπορούσε για παράδειγμα η λίμνη να μπει σε πρόγραμμα προκειμένου να καθαριστεί με μηχανικά ή φυσικά φίλτρα, να ανοιχτούν οι πηγές που έχουν φράξει κ.ά.
Τι θα λέγατε στους μαθητές του σχολείου μας για τη λίμνη και τη μόλυνσή της; Πώς θα μπορούσανε να βοηθήσουν να βελτιωθεί η κατάσταση;
Να μην πετάνε τίποτα κάτω, γιατί υπάρχει ένας κύκλος: το χαρτί που πετάμε στον δρόμο, όταν βρέξει, θα μπει σε κάποιο φρεάτιο και θα καταλήξει στη λίμνη. Και επειδή «ό,τι βυθίζεται δεν εξαφανίζεται», θα τους έλεγα να προστατεύουν το φυσικό περιβάλλον και κατ’ επέκταση τη λίμνη μας, όπου καταλήγουν πολλά απορρίμματα.
Γνωρίζουμε πως ασχολείστε επαγγελματικά με τις καταδύσεις. Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε και τι σας κέρδισε σε αυτό;
Από τα δεκαέξι μου και για 20 χρόνια υπηρέτησα στο Πολεμικό Ναυτικό και συγκεκριμένα στους Βατραχανθρώπους. Μετά την αποστράτευσή μου, δημιούργησα δική μου εταιρεία με υποβρύχιες εργασίες και κατόπιν μια σχολή καταδύσεων. Καταλαβαίνετε ότι όλη μου η ζωή είναι συνδεδεμένη με τη θάλασσα.
Πόσο δύσκολες είναι οι καταδύσεις; Υπάρχει φόβος στις καταδύσεις; Πώς γίνεται η συνεννόηση κάτω από το νερό;
Οι καταδύσεις δεν είναι δύσκολες. Υπάρχει βέβαια ένας περιορισμός ηλικιακός (από δέκα ετών και πάνω) και ασφαλώς πρέπει να είναι κάποιος υγιής. Το μότο μου στην κατάδυση είναι ότι «πρέπει να έχεις τα πάντα εφεδρικά και διπλά», γι’ αυτό είναι προτιμότερο να πηγαίνει κάποιος μαζί με κάποιον άλλο για κατάδυση, όχι μόνο για λόγους διασκέδασης αλλά και για λόγους ασφαλείας. Αναφορικά με τον φόβο, όλοι οι άνθρωποι φοβούνται. Ο φόβος σε κρατάει σε εγρήγορση και συγκεντρωμένο. Το μυστικό του φόβου είναι να τον ελέγχεις, να μην τον αφήνεις να σε πανικοβάλει, καθώς, όσο τον ελέγχεις, είναι ο «καλύτερος σου φίλος». Όταν χάσεις τον έλεγχό του, έχεις έναν πολύ κακό εχθρό. Τέλος, στην επαγγελματική κατάδυση αλλά και στην κατάδυση αναψυχής υπάρχουν επικοινωνίες (ασύρματές και ενσύρματες).
Ποια είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσει κάποιος καταδύσεις;
Άμεσα! Η κατάδυση είναι κάτι απίστευτο, κάτι μαγευτικό, που σε βοηθά να γίνεις περισσότερο υπεύθυνος. Σίγουρα έχει μια ταλαιπωρία και μια κούραση, αλλά αυτό που κερδίζεις είναι μοναδικό!
Μαριάνα Βυζούκη, Αρετή Κάπελα, Φερενίκη Κοντογιάννη
