Έχοντας ζήσει ήδη δύο καραντίνες που μας έχουν κάνει πιο εύθραστους όσα συμβαίνουν δεν μας αφήνουν να χαρούμε και πολύ και να εκτιμήσουμε τις απολαύσεις της ζωής, ούτε τις μικρότερες ούτε και τις μεγαλύτερες. Το αποτέλεσμα; Να ακούμε όλο και συχνότερα τους όρους κατάθλιψη, ψυχική υγεία, ψυχική νόσος και η λίστα όλο και μεγαλώνει. Και πώς όχι, αν αναλογιστούμε ότι περίπου 322 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από αυτό που επιστημονικά ονομάζεται μείζων καταθλιπτική διαταραχή ή με απλά λόγια κατάθλιψη.

Συνήθως, προβάλλεται περισσότερο όσον αφορά τους ενήλικες. Όμως τι συμβαίνει με τους εφήβους; Είναι κλεισμένοι σε ένα ιδανικά κλεισμένο κουτί  ή μήπως και εκείνοι επηρεάζονται από την εποχή τους;

 Ε λοιπόν, όσο και αν αρκετοί ενήλικες πιστεύουν το αντίθετο, τα προβλήματα της καθημερινότητας δεν επηρεάζουν μόνο εκείνους αλλά και τους μικρότερους ηλικιακά. Αυτό μπορούμε να το καταλάβουμε και από έρευνα του ΕΠΙΨΥ (Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής) που φανερώνει ότι κάτι παραπάνω από τα 2 / 5  των Ελλήνων εφήβων δεν είναι είναι ικανοποιημένα από τη ζωή τους (43,2%). Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε περίπου κατά είκοσι τοις εκατό μέσα σε μία εικοσαετία σε σχέση με προηγούμενη έρευνα, καθώς το 2002 χαμηλή ικανοποίηση δήλωνε το 30,3% των εφήβων.

Τα αίτια για να φτάσουμε στην παραπάνω διαπίστωση είναι αρκετά και αγγίζουν διάφορες πτυχές της ζωής μας. Απαιτήσεις για υψηλές σχολικές επιδόσεις, περίπλοκες κοινωνικές σχέσεις, μοναξιά και απομάκρυνση την οποία επέτεινε η καραντίνα, η υπερανάλυση που χαρακτηρίζει πολλούς εφήβους των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, όλα αυτά συνεπάγονται στρες. Το άγχος είναι αδιαμφισβήτητα ένας από τους κύριους παράγοντες που προκαλούν κατάθλιψη ή έστω καταθλιπτικές τάσεις. Το στρες είναι απολύτως φυσιολογικό και σε αρκετές περιπτώσεις κίνητρο για τους στόχους μας. Λειτουργεί σαν απάντηση προς το περιβάλλον μας. Όταν όμως ξεπερνά τα όρια, όταν δηλαδή προκαλείται άγχος ακόμη και για τις πιο ασήμαντες στιγμές, τότε οδηγούμαστε σε ακραίες συμπεριφορές που έχουν αρνητικές συνέπειες τόσο στους γύρω μας αλλά κυρίως σ’εμάς τους ίδιους.

Γεγονότα που προξενούν αρνητικά συναισθήματα όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου μας προσώπου, διαζύγιο στο οικογενειακό περιβάλλον μας, συνεχείς καυγάδες με τον κοινωνικό περίγυρο, σχολική αποτυχία ή και κάποια σοβαρή σωματική ασθένεια που εκδηλώθηκε σε εμάς ή σε κάποιον συγγενή μας αποτελούν επίσης συχνά την αφορμή για δημιουργία ή εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης. Ειδικά όταν δεν υπάρχει η κατάλληλη ψυχολογική υποστήριξη, αυτά τα συμβάντα  και επηρεάζουν την ψυχική μας υγεία και την ηρεμία μας.

Τι γίνεται όμως με τα social media? Αυτά τα μικρά “ζιζάνια” που έχουν μπει για τα καλά στην ζωή μας δεν μπορούν να βγάζουν την ουρά τους έξω από τις αιτίες αυτού του φαινομένου. Όσο και αν οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης διευκολύνουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα μας και μας συνδέουν με τους φίλους μας, αποτελούν όμως μια πηγή αρκετών προβλημάτων και δυσάρεστων καταστάσεων. Δεν είναι λίγες οι φορές που τα αρνητικά και κακοπροαίρετα σχόλια με τα οποία ερχόμαστε αντιμέτωποι καταβαραθρώνουν την ψυχολογία μας. Όταν μάλιστα αυτή η συνθήκη επαναλαμβάνεται και φτάνει έως και διαδικτυακό bullying, τα πρώτα συμπτώματα κατάθλιψης σε εφήβους δεν αργούν να φανούν. Ακόμη όμως και αν δεν βιώνουμε τέτοιου είδους καταστάσεις στο διαδίκτυο, εγκυμονεί ο κίνδυνος του FOMO (Fear of Missing out), δηλαδή το άγχος του να είμαστε πάντα ενημερωμένοι και να μην χάνουμε ούτε κλήση ή μήνυμα. Το παραπάνω αποτελεί μία συχνή συνήθεια των δικτυωμένων εφήβων οι οποίοι μπορεί να κρατούν ακόμη και στον ύπνο τους το κινητό τους υπό τον φόβο της διακοπής επικοινωνίας με το περιβάλλον τους. Λίγα δεν είναι και τα περιστατικά ανηλίκων (και ενηλίκων) που πληκτρολογούν και απαντούν σε μηνύματα ενώ βρίσκονται σε κατάσταση ύπνου βιώνοντας το λεγόμενο sleep texting. Το sleep texting χαρακτηρίζεται σαν έναν τύπο parasomnia (παραϋπνία) που συχνά προκαλείται από το FOMO.

Τυχαία όμως δεν είναι και η αναφορά στον όρο “Bad News Blues”. Κακές ειδήσεις στην τηλεόραση, στο διαδίκτυο, στις εφημερίδες, στο ραδιόφωνο, από στόμα σε στόμα… Απλώς παντού! Ειδήσεις για διάφορα δυσάρεστα θέματα, δυστυχήματα, θάνατοι, πανδημίες και πολλά άλλα έχουν κεντρική θέση στις καθημερινές συζητήσεις των ανθρώπων. Φυσικά, ως πλάσματα με συναισθηματική νοημοσύνη δεν γίνεται να μείνουμε ανεπηρέαστοι. Έχει αποδειχθεί πως η ανάγνωση κακών ειδήσεων προκαλεί αύξηση αγχωδών καταστάσεων, εξάντληση, προβλήματα ύπνου, θυμό αλλά και σπανιότερα κατάθλιψη.

Ωστόσο, αν και όλα αυτά τα μέτωπα είναι καθημερινώς ανοιχτά για τους εφήβους, πολλοί δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης με αποτέλεσμα όταν το καταφέρνουν, η κατάσταση να έχει ήδη ξεφύγει. Κάποιες φορές είναι λογικό να μην μπορούμε να ξεχωρίσουμε καταθλιπτικές συμπεριφορές από μια απλή στενοχώρια, ειδικά αν σκεφτούμε ότι τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Υπάρχουν όμως και μερικές ενδείξεις που μπορούν να προειδοποιήσουν τον ασθενή αλλά κυρίως το περιβάλλον του για την  ανάπτυξη αυτής της ψυχικής νόσου. Εκτός φυσικά από την λύπη ή έλλειψη αισθήματος  ικανοποίησης, όρεξης και το  υπερβολικό άγχος, τα  συμπτώματα συχνά σωματοποιούνται. Απότομη αύξηση ή μείωση σωματικού βάρους, αϋπνία ή συνεχής ανάγκη για ύπνο σε συνδυασμό με έλλειψη ενέργειας και αλλαγές στην σχολική επίδοση αποτελούν μόνο μερικά από αυτά. Σε γενικές γραμμές δηλαδή, άτομα που πριν την κατάθλιψη έμοιαζε να έβλεπαν τον κόσμο θετικό και πολύχρωμο έχουν αποκτήσει πλέον στο οπτικό τους πεδίο και την παλέτα του μαύρου.

Υπάρχει όμως κάποια λύση στο πρόβλημα αυτής της διαρκούς επίτασης των παραπάνω φαινομένων; Η λύση δεν είναι κάποια συγκεκριμένη και διαφοροποιείται ανάλογα με την περίπτωση του εφήβου. Σίγουρα όμως, δε θα βοηθούσε με τίποτα να κατηγορούμε τους εφήβους για την κατάσταση την οποία βιώνουν. Ψεύτικες ελπίδες, ώστε η κατάθλιψη να ξεπεραστεί από μόνη της, επίσης δεν θεωρούνται λύσεις. Το πιο δύσκολο πράγμα κατά την περίοδο της εφηβικής κατάθλιψης θεωρείται η επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών ή ακόμη και μεταξύ φίλων.  Ένας ευγενικός τόνος με έλλειψη ειρωνείας αλλά επιμονή όταν χρειάζεται θα έχει μάλλον θετικά αποτελέσματα. Φράσεις όπως “Μην υπερβάλλεις” ή “Στο μυαλό σου είναι όλα” το πιθανότερο είναι ότι μόνο απομάκρυνση και στροφή του εφήβου προς τον εαυτό του μπορούν να πετύχουν. Άλλος ένας τρόπος να φτιάξει η διάθεση ενός δυστυχισμένου εφήβου είναι η ενθάρρυνση της συμμετοχής σε διάφορες δραστηριότητες (κυρίως αθλήματα, μουσική ή ζωγραφική). Άτομα που πάλεψαν με την κατάθλιψη ομολόγησαν μάλιστα πως ο εθελοντισμός και καθημερινές πράξεις προσφοράς ανέβασαν την αυτοπεποίθησή τους και τους ωφέλησαν σημαντική στην αντιμετώπιση της ασθένειας τους. Περαιτέρω, οι υγιεινές καθημερινές συνήθειες παίζουν καίριο ρόλο και επηρεάζουν την ψυχολογία μας. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η ισορροπημένη διατροφή αλλά και η τήρηση ενός καλού προγράμματος ύπνου. Αν βέβαια η κατάσταση χειροτερεύει αντί να εμφανίζεται κάποια θετική εξέλιξη, ο έφηβος να χρειαστεί εξειδικευμένη βοήθεια από κάποιον ψυχοθεραπευτή.

 Πολλοί είναι οι έφηβοι που έχουν καταφέρει επιτυχώς να ενσωματωθούν ξανά στο περιβάλλον τους και να αγαπήσουν και πάλι δραστηριότητες που είχαν αφήσει πίσω εξαιτίας της κατάθλιψης. Κοινωνικές συναναστροφές και στιγμές με την οικογένειά τους και με κοντινούς τους φίλους αποτελούν εκ νέου διασκέδαση και όχι καθημερινό βασανιστήριο. Έχουν καταφέρει συνεπώς να βγουν από την μαύρη τρύπα τους και να επιστρέψουν στο γεμάτο ζωντανά χρώματα σύμπαν τους.

E-onidios: Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και πιο συχνά τον όρο εφηβική κατάθλιψη. Αυτό συμβαίνει επειδή όντως υπάρχει αύξηση της ψυχικής νόσου ή τώρα είμαστε πιο έτοιμοι να ακούσουμε για αυτήν; 

ΑΘΗΝΑ ΤΣΟΥΤΣΙΑ: Πάντα υπήρχε η κατάθλιψη και η αλήθεια είναι ότι ήδη από τον 20ο αλλά κυρίως από τον 21ο αιώνα είναι η δεύτερη πιο συχνή νόσος, που ξεπερνά όχι μόνο σε συχνότητα τις υπόλοιπες ψυχικές νόσους αλλά και τις οργανικές νόσους. Τώρα λοιπόν ίσως είμαστε πιο έτοιμοι λόγω της ψυχοεκπαίδευσης, δηλαδή λόγω κάποιας προόδου που έχει γίνει στον τομέα της ψυχικής υγείας, να δεχτούμε και να γνωρίσουμε τα σημάδια της κατάθλιψης.

Παρόλο όμως που όντως ένας μεγάλος αριθμός ανηλίκων πάσχει από κατάθλιψη στις μέρες μας, πολλοί συνεχίζουν να πιστεύουν ότι το φαινόμενο αυτό δεν τους αφορά ή ότι βρίσκεται σε πολύ μακρινή απόσταση από αυτούς. Εσείς βλέπετε ότι όντως αυτή η ψυχική νόσος δεν αγγίζει τα παιδιά, της πόλης μας συγκεκριμένα για παράδειγμα, ή ότι αυτός ο εφησυχασμός δεν είναι παρά άδικος; 

Α.Τ.: Υπάρχει όντως ακόμη κάποιο στίγμα, το οποίο δεν αφορά μόνο τους ενήλικες αλλά και την επόμενη γενιά, στους οποίους μετατίθεται από τους ενήλικες. Όντως δηλαδή θα μπορούσε να υπάρχει μεγαλύτερη παροχή βοήθειας. Τώρα, πιστεύω ότι δεν είναι ένα φαινόμενο καταρχάς που αφορά μόνο τον Πειραιά- είναι ένα φαινόμενο που είναι παγκόσμιο. Υπάρχουν κάποιες χώρες που είναι πιο μπροστά στην αναζήτηση βοήθειας και γενικά στις δομές ψυχικής υγείας. Δυστυχώς όμως η Ελλάδα όντως είναι πιο πίσω σε σχέση με αυτό. Μπορώ να σου πω όμως τι είναι αυτό που κάνει τους εφήβους να μην αναζητούν βοήθεια και είναι πολλά πράγματα. Καταρχάς είναι οι αντιστάσεις των ίδιων των γονέων, είναι η παντοδυναμία, η επαναστατικότητα που έχει ο έφηβος. Νιώθει δηλαδή ότι θα τα καταφέρει μόνος του και ενδεχομένως δεν είναι σημαντικό αυτό που τη συγκεκριμένη στιγμή βιώνει και πως θα περάσει γρήγορα. Είναι επίσης, να το τονίσω αυτό, η αφιλοξενία: είναι αφιλόξενες οι δομές ψυχικής υγείας για τους εφήβους σήμερα. Για παράδειγμα, οι περισσότερες δε λειτουργούν το απόγευμα, ελάχιστες δομές ψυχικής υγείας λειτουργούν το απόγευμα. Αυτό είναι κάτι που φυσικά πρέπει να αλλάξει.

Επομένως δηλαδή η αντιμετώπιση της κατάθλιψης στους ενήλικες είναι πιο εύκολη από αυτή των εφήβων; 

Α.Τ.: Υπάρχει το εξής. Η νέα γενιά είναι πιο ευαισθητοποιημένη όσον αφορά τη ψυχική υγεία. Αυτό είναι το ένα καλό στο ζύγι. Το κακό στο ζύγι όμως είναι ότι οι ενήλικες έχουν πιο έντονο το στίγμα και δε θα ζητήσουν βοήθεια. Κι έτσι, αυτά τα δύο είναι κάποιες αντίρροπες δυνάμεις που μάχονται μεταξύ τους.

Και επειδή αναφέραμε τους ενήλικες, διαφοροποιείται ο τρόπος με τον οποίο περνούν αυτή την ψυχική νόσο οι έφηβοι από τους ενήλικες; 

Α.Τ.: Σίγουρα διαφοροποιείται. Καταρχάς ποια είναι η πρόκληση όσον αφορά την εφηβική κατάθλιψη; Είναι το εξής. Ότι δεν είναι τόσο εύκολο να τη διαγνώσουμε. Θα πρότεινα κατά πρώτον να διαχωρίσουμε λίγο τη θλίψη από την κατάθλιψη. Τι εννοώ; Η θλίψη είναι ένα φυσιολογικό και αναμενόμενο συναίσθημα, το οποίο μπορεί να βιωθεί από τον άνθρωπο σε όλη τη διάρκεια της ζωής και πάντα κρύβεται κάτι από πίσω σαν μία απώλεια, όχι απαραίτητα ενός προσώπου, μιας κατάστασης, ενός αντικειμένου… Στην εφηβική ηλικία η θλίψη αυτή μπορεί να αφορά μια μετάβαση στην ενηλικίωση, όταν δηλαδή το παιδί νιώθει ότι αρχίζει να χάνει την φροντίδα, την ξεγνοιασιά, την αθωότητα της παιδικής ηλικίας. Τι διαχωρίζει λοιπόν τη θλίψη από την κατάθλιψη; Καταρχάς η χρονιότητα. Για να μιλήσουμε για κατάθλιψη, μιλάμε για κάτι το οποίο παραμένει τουλάχιστον έξι μήνες. Είναι κάποια συμπτώματα, τα οποία θα αναφέρουμε στην συνέχεια, τα οποία εμφανίζονται με έναν καταναγκαστικό τρόπο. Δεν μπορεί έτσι ο έφηβος να μην τα βιώσει και επηρεάζουν την λειτουργικότητά του. Αυτή είναι η διαφορά της κατάθλιψης από τη θλίψη. Και τέλος, είναι και το άλλο. Ότι καθοδηγούν δηλαδή το συναίσθημα, τις σκέψεις του, τις αποφάσεις του, όλα αυτά. Αυτό ήταν μια μικρή παρένθεση για να τα διαχωρίσουμε αυτά τα δύο, γιατί στο τέλος της ημέρας κατά τη γνώμη μου θα ήταν σημαντικό να μιλήσουμε γενικότερα και για την ψυχική υγεία και για την ψυχική νόσο. Η ψυχική υγεία κατά τη γνώμη μου δεν υφίσταται. Κατά τη γνώμη μου είναι μία πανάκεια. Τι εννοώ πανάκεια; Είναι κάτι άπιαστο. Όλοι κάτι έχουμε, δηλαδή η θλίψη είναι κάτι το οποίο μπορεί να βιώνουμε ανά διαστήματα. Αλλά οι παράγοντες αυτοί που ανέφερα είναι αυτοί που μας κάνουν να θέλουμε ή να πρέπει να ζητήσουμε κάποια βοήθεια.

Μιας που μιλήσαμε για τον διαχωρισμό της θλίψης από την κατάθλιψη και τα συμπτώματα της δεύτερης, ποιος είναι αυτός που αντιλαμβάνεται πρώτος την κατάθλιψη στους εφήβους; Ο ίδιος ή κάποιος άλλος;

Α.Τ.: Κοιτάξτε να δείτε τώρα τι γίνεται με την κατάθλιψη. Η κατάθλιψη μπορεί να έχει δύο μορφές ως προς την έκφανσή της. Στροφή προς τον εαυτό και άρα βιώνω μοναξιά και μπορεί να κάνω κάποιες εκδραματίσεις τις οποίες κρύβω από τους άλλους, κάποιον αυτοτραυματισμό κτλ. ή φυγή από τον εαυτό-προς τα έξω. Για παράδειγμα, έχω μια παραβατικότητα, θέλω να πληγώνω με κάποιον τρόπο τους άλλους, επειδή ακριβώς εγώ νιώθω πληγωμένος και νιώθω πόνο και οδύνη μέσα μου. Ή στο σχολείο κάποιοι βανδαλισμοί ή άσχημη λεκτική έκφραση σε όλους. Καταλάβατε τι λέω.  Αυτός που στην πρώτη περίπτωση το αντιλαμβάνεται πρώτος είναι ο ίδιος ο έφηβος, γιατί είναι τόσο κλεισμένος στον εαυτό του που δεν μπορεί να είναι με τους άλλους, τόσο στραμμένος προς τα μέσα. Στην δεύτερη περίπτωση το αντιλαμβάνονται πρώτοι οι γύρω. Αλλά υπάρχει η εξής παγίδα. Επειδή σε αυτήν την περίπτωση μιλάμε κυρίως για διαταραχές διαγωγής, όταν υπάρχει παραβατικότητα, συνήθως αυτά τα παιδιά παραπέμπονται από τους γονείς ή από δασκάλους που βλέπουνε κάτι και το λένε στους γονείς για την παραβατικότητα και όχι για την κατάθλιψη, η οποία είναι εν τέλει αυτή που τους οδηγεί να κάνουν ό,τι κάνουν και να διαδραματίζουν όλα αυτά που έτσι είναι και δυσλειτουργικά και για τους ίδιους και για τους γύρω.

Επίσης όμως, εκτός από την παραβατικότητα που αναφέρατε υπάρχουν συχνά και οι ορμόνες της εφηβείας και αρκετές συναισθηματικές διακυμάνσεις. Πώς όμως μπορούμε να αναγνωρίσουμε αν ο ανήλικος ζει απλά την εφηβεία του π.χ. την παραβατικότητα ή την επανάσταση ή αυτό που βιώνει είναι κάτι πιο έντονο από απλές ορμονικές αλλαγές;

Α.Τ.: Αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ένταση της παραβατικότητας, δηλαδή αν μιλάμε απλά για κάποιες ψευδολογίες ή για κάποιον βανδαλισμό ή έστω κάποιες κλοπές οι οποίες είναι σε μικρή συχνότητα ή έχουν να κάνουν με μικροπράγματα, αυτό είναι κάτι το οποίο αν δεν κλιμακώνεται δεν εγείρει έντονη ανησυχία. Παρόλα αυτά, αυτή η παραβατικότητα κλιμακώνεται, όταν από πίσω υπάρχει κατάθλιψη. Επίσης, αρχίζει και αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, η οποία όμως μπορεί να ιδωθεί από τους άλλους όπως η χρήση ορισμένων ουσιών. Και αυτό είναι παραβατικότητα. Κατάλαβες τι λέω; Δηλαδή εκεί είναι κάπου το σύνορο μεταξύ φυσιολογικού ή τέλος πάντων λιγότερο ανησυχητικού από το παθολογικό.

Και εσείς γενικά βλέπετε τους εφήβους ανοιχτούς να μιλήσουν για αυτήν την κατάσταση που βιώνουν ή προτιμούν την άρνηση;

Α.Τ.: Σίγουρα υπάρχει άρνηση. Και η αλήθεια είναι, κοίτα, πάντα όλα είναι εξατομικευμένα. Και η δική μου παροχή υπηρεσιών σε όσους βλέπω και παιδιά και εφήβους είναι εξατομικευμένη. Υπάρχουν κάποιοι που ας πούμε έχουν φτάσει στο αμήν, ειδικά οι έφηβοι, και είναι έτοιμοι να μιλήσουν. Κάποιοι άλλοι έφηβοι χρειάζονται τον χρόνο τους, για να ανοιχτούν και δουν τι τρέχει και ποιος φταίει, γιατί σε όλα αυτά μεγάλο ρόλο παίζουν και οι ίδιοι οι γονείς.

Αφού θέσατε το ζήτημα ποιος φταίει και τι το προκαλεί, ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι για τους οποίους φτάνουν οι έφηβοι στην κατάθλιψη;

Α.Τ.: Η κατάθλιψη είναι αυτό που λέμε μία ετερογενής διαταραχή, τι εννοώ, ότι πολλά κάνουν το άτομο να φτάσει να τη νιώσει, να τη βιώσει σαν νόσο. Τι μπορεί λοιπόν να συμβάλει; Μπορεί λοιπόν να συμβάλει όπως είπαμε η οικογένεια με διάφορους τρόπους. Και τι εννοώ οικογένεια; Εννοώ η κληρονομικότητα, η γενετική συμμετοχή. Αν ας πούμε έχω μια μητέρα καταθλιπτική ή ψυχωτική, έχω κάποιες πιθανότητες να μου κληροδοτηθεί αυτή η νόσος. Επίσης, τα στρεσογόνα γεγονότα. Τώρα θα μου πεις: «Ωραίο κλισέ»! Όλα τα στρεσογόνα γεγονότα επηρεάζουν όλους τους ανθρώπους με κατάθλιψη; Όχι, υπάρχουν κάποιοι έφηβοι στους οποίους υπάρχει μια μεγαλύτερη ευαλωτότητα προς αυτήν την διαταραχή κι αυτοί οι έφηβοι είναι εκείνοι που σε προηγούμενα αναπτυξιακά στάδια δεν είχαν βιώσει αυτά που δικαιούντο. Τι είναι αυτά δηλαδή; Φροντίδα, αποδοχή άνευ όρων, θαυμασμό από τους γονείς, προσοχή, αλλά την προσοχή που πραγματικά χρειάζονται, όχι ας πούμε «Κάνε τα μαθήματά σου γρήγορα να πάρεις το εικοσάρι!».

Μιας που αναφέρατε την οικογένεια, μπορεί αυτή η ίδια με συμπεριφορές της να οδηγήσει το παιδί σε αυτό το σημείο; Ας πούμε μέσω μιας σκληρής συμπεριφοράς ή άρνησης για κάποια χαρακτηριστικά του; 

Α.Τ.: Θα σου πω, τώρα αυτό που με ρωτάς έχει ήδη μεγάλη συνάφεια με αυτό που έχω ήδη πει. Όλα παίζουν το ρόλο τους σε έναν βαθμό. Σίγουρα πρέπει να υπάρχει ένα μεγάλο υπόβαθρο, ώστε να εκδηλώσει ακόμη και από ένα περιβαλλοντικό γεγονός όπως η οικογένεια να έχει κάνει κάτι με τον τρόπο της και να έχει ωθήσει τον έφηβο να εκδηλώσει μια καταθλιπτική συμπεριφορά. Αν ο έφηβος δεν έχει κάποιο υπόβαθρο, τότε αυτή η καταθλιπτική συμπεριφορά θα είναι ένα καταθλιπτικό επεισόδιο που μπορεί να περάσει και να μην μιλάμε τότε για μια διαταραχή που χρειάζεται πραγματικά αντιμετώπιση ακόμη και με φάρμακα.

Και αφού είπαμε και τους λόγους, πιστεύετε πως η πανδημία και η καραντίνα που περάσαμε οδήγησε τους νέους στην ανάπτυξη κατάθλιψης;

Α.Τ.: Σίγουρα, σίγουρα! Αυξήθηκε για πολλούς λόγους, και αυτό το είδα και στη δουλειά και το συζητάμε πολύ και στον χώρο με τους συναδέλφους. Πρώτον, αυξήθηκε η ενδοοικογενειακή βία. Αυξήθηκαν επίσης τα συμπτώματα και η νοσηρότητα των συμπτωμάτων, δηλαδή η σοβαρότητα με την οποία τα βιώνουν οι έφηβοι ή τα παιδιά που ήδη περνάνε μια τέτοια διαταραχή, ακριβώς επειδή δεν είχαν μια άλλη διέξοδο. Και σε αυτό θα ήθελα να κάνω μία παρένθεση όσον αφορά το διαδίκτυο. Πολλοί γονείς μου έρχονται και μου λένε: « Το παιδί μου έχει κατάθλιψη, γιατί είναι συνέχεια στο διαδίκτυο».  Το διαδίκτυο από μόνο του, δεν ξέρω άμα το ακούτε κι εσείς, από τους γονείς σας για παράδειγμα. « Το διαδίκτυο βλάπτει κ.τ.λ.», με ένα όριο όμως χρειάζεται. Ειδικά στη μία από τις δύο μορφές κατάθλιψης που σας είπα, αυτή που ο έφηβος στρέφεται προς τον εαυτό του, η οποία λέγεται τέλος πάντων «ενδοβλητική» και την οποία δεν μπορούν να την δουν περισσότερο οι άλλοι αλλά ξέρει ο ίδιος ότι έχει κατάθλιψη, σε αυτήν την μορφή, λοιπόν, είναι σημαντικό ο έφηβος να μπορεί να έχει το διαδίκτυο. Σε κάποιους εφήβους, αυτό τους κάνει να έχουν επαφή με άλλους και να είναι ο μόνος τρόπος να επικοινωνήσουν ή να νιώσουν κάπως ζωντανοί π.χ. μέσω του gaming. Οκ, όμως σε αυτό που λέω τώρα υπάρχει και ο αντίλογος όπως συμπεριφορές που οδηγούν σε κινδύνους, αλλά δεν είναι πάντα κάτι κακό.

Για το διαδίκτυο τώρα, μιας και ανοίξαμε και αυτό το θέμα, η συνήθεια των ανηλίκων να προσπαθούν να μοιάσουν σε είδωλά τους και να αποκτήσουν ορισμένα χαρακτηριστικά τους εντείνει το φαινόμενο της κατάθλιψης;

Α.Τ.: Θα σου πω, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να το εντείνει. Να πούμε καταρχήν το εξής ότι η κατάθλιψη, όπως και συνήθως γίνεται στους ανθρώπους, σχεδόν ποτέ δεν έχει μόνο ένα πράγμα, μόνο μία διαταραχή. Για παράδειγμα, για να απαντήσω και σε αυτό που μου είπες, όταν ένας έφηβος θέλει να μοιάσει σε μία/έναν celebrity που είναι πανέμορφος αλλά είναι όμως παν-λεπτος, τότε ναι μπορεί να αρχίσει κάνοντας μια προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση να αναπτύξει μια διατροφική διαταραχή. Να δει για παράδειγμα ότι δεν τα καταφέρνει και έχοντας το υπόβαθρο έτσι μιας καταθλιπτικόμορφης συμπτωματολογίας να υπάρξουν και τα δύο αυτά που θα τον καταβάλουν.

Αφού αναφέρατε την διατροφική διαταραχή, είναι άμεσα συνδεδεμένη με την κατάθλιψη και η ύπαρξη της μίας προϋποθέτει και την ύπαρξη της άλλης;

Α.Τ.: Όχι, δεν είναι αναγκαία και επαρκής συνθήκη να υπάρχει η διατροφική διαταραχή και να υπάρξει και κατάθλιψη ούτε να υπάρχει κατάθλιψη και να υπάρξει διατροφική διαταραχή. Βασικά, για να είμαι ειλικρινής, όπου υπάρχει διατροφική διαταραχή σχεδόν σίγουρα, αν όχι μείζων κατάθλιψη, υπάρχει μια δυσθυμία, δηλαδή μια διαταραχή του συναισθήματος, μια άσχημη διάθεση για να το πω πιο απλά.

 Έχοντας μιλήσει για τους λόγους, στην αντιμετώπιση τώρα, ποιος μπορεί να βοηθήσει κυρίως τον έφηβο; Οι γονείς, ο ίδιος ο έφηβος και πώς; 

Α.Τ.: Κοίτα, πάντα λέμε ότι είναι σημαντικό ο έφηβος να έχει ένα δίκτυο. Τι εννοούμε δίκτυο; Να υπάρχει μια συνεργασία μεταξύ των σημαντικών του άλλων που είναι η οικογένεια, των πληροφοριοδοτών που συνήθως είναι οι δάσκαλοι και το σχολείο και φυσικά των θεραπευτών, αν είναι σε μία δομή ή του θεραπευτή αν είναι σε ατομική ψυχοθεραπεία, γιατί υπάρχουν πολλά είδη ψυχοθεραπείας.

Μάλιστα, και τώρα για το σχολείο που είπαμε, σε αρκετά σχολεία, κυρίως της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κάποιος καθηγητής ορίζεται ως σύμβουλος σχολικής ζωής με σκοπό να βοηθήσει τους εφήβους στα όποια προβλήματα αντιμετωπίζουν. Εσείς συμφωνείτε με αυτήν την πρωτοβουλία ή θεωρείτε ότι κάτι πρέπει να αλλάξει σε αυτό το σύστημα; 

Α.Τ.: Μιλάμε δηλαδή για άτομα, γιατί για να είμαι ειλικρινής σε αυτό δεν έχω απόλυτη γνώση και δεν είμαι τόσο ενήμερη,  τα οποία δεν έχουν πιστοποιημένη εκπαίδευση στην σχολική ψυχολογία, που είναι ένας κλάδος συγκεκριμένος της ψυχικής υγείας και της ψυχολογίας και έχουν ίσως κάποιους άλλους τίτλους;

Δεν είναι ψυχοεκπαιδευμένος απαραιτήτως ο καθηγητής που αναλαμβάνει τον ρόλο του συμβούλου σχολικής ζωής. Θεωρείται όμως όχι προαπαιτούμενο, αλλά ας πούμε θετικό στοιχείο, για να αναλάβει κάποιος αυτόν τον ρόλο να έχει περάσει κάποιου είδους εκπαίδευση ή σεμινάριο συνήθως, τα οποία η αλήθεια είναι ότι πολύ συχνά είναι αρκετά θεωρητικά, οπότε δεν έχουν περάσει οι ίδιοι την διαδικασία της ψυχοθεραπείας απαραιτήτως ούτε έχουν παρακολουθήσει κάποια εκπαίδευση σχολικής ψυχολογίας. 

Α.Τ.: Αυτό που είπατε, ειδικά το προτελευταίο ήταν το πιο σημαντικό. Καταρχήν για να μπορεί κάποιος να δει, όχι να θεραπεύσει, απλά να μπει στη διαδικασία να προσπαθήσει να ακούσει κάποιον ειδικά με προβλήματα κατάθλιψης πρέπει και ο ίδιος να έχει κάνει ψυχοθεραπεία. Δεν νοείται δηλαδή να μη συμβαίνει αυτό. Κατά τη γνώμη μου όμως, και έτσι να μην είναι, που αυτό είναι το νομικό, είναι το σημαντικότερο να υπάρχει εκπαίδευση. Άρα για να απαντήσω στο ερώτημά σου, δεν είμαι σύμφωνη. Δεν είμαι καθόλου σύμφωνη, για να πω την αλήθεια, και το θεωρώ και ως έναν βαθμό επικίνδυνο. Δηλαδή το να υπάρχει ψυχολόγος στα σχολεία, και είναι κάτι που συζητιέται πάρα πολύ στον κλάδο, μα πάρα πολύ, είναι πυρηνικό. Είναι βασικό για την πρωτογενή πρόληψη, για να υπάρχει ας πούμε μία βάση για να εντοπιστεί το οποιοδήποτε πρόβλημα.

Εκτός από την ύπαρξη ψυχολόγου στα σχολεία, πιστεύετε πως θα βοηθούσε στον αγώνα κατά της εφηβικής κατάθλιψης η δημιουργία ενός σχολικού μαθήματος με θέμα την ψυχολογία των εφήβων; 

Α.Τ. : Φυσικά, φυσικά και θα μπορούσε να συμβάλει και θα ήταν μία πολύ σημαντική, έτσι, ενέργεια. Είναι αυτό που λέμε ότι πραγματικά μπορεί να άνοιγε το δρόμο να αντιμετωπιστούν ή να προληφθούν πολλά προβλήματα. Όχι μόνο στους εφήβους αλλά και την παιδική ηλικία, γιατί στην παιδική ηλικία η κατάθλιψη είναι πολύ πιο δύσκολο να αναγνωριστεί απ’ ό,τι στην εφηβική ηλικία. Ναι, θα έπρεπε να υπάρχουν μαθήματα και είναι πολύ σημαντικό να υπάρξουν. Ας πούμε στην δική μου εποχή, υπήρχε ένα κομμάτι στο μάθημα της φιλοσοφίας, που λίγο μιλούσε και για την ψυχική υγεία κιόλας σαν κάτι το οποίο υπάρχει και απλά όλα τα άλλα είναι αποκλίνοντα . Άρα, ναι συμφωνώ απόλυτα.

Και αυτό το μάθημα θα ήταν καλύτερο να διδάσκεται από έναν καθηγητή που είναι εξειδικευμένος μόνο για αυτό το μάθημα ή από κάποιον ψυχολόγο; 

Α.Τ.: Καταρχάς, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ένας σχολικός ψυχολόγος στα σχολεία και σε οποιοδήποτε σχολείο, αν δεν έχει τον ρόλο ή ίσως την κατάρτιση, γιατί η διδασκαλία θέλει μια κατάρτιση για να διδαχθεί αυτό το μάθημα, σίγουρα αυτός που θα το αναλάβει να έχει εκπαιδευτεί από τον σχολικό ψυχολόγο και να έχει και τις κατευθύνσεις και την εποπτεία του σχολικού ψυχολόγου.

Και για να κλείσουμε με το θέμα των σχολείων, οι καθηγητές είναι σε θέση να αναγνωρίσουν σε κάποιον μαθητή ή μαθήτρια τα συμπτώματα της καταθλιπτικής νόσου; 

Α.Τ.: Είναι κάπως γενική ερώτηση και σίγουρα δεν μπορώ να απαντήσω για κάθε σχολείο, μπορώ όμως να απαντήσω από την δική μου εμπειρία ότι έχουν υπάρξει και τα δύο. Έχουν υπάρξει περιπτώσεις αρκετά οριακές, επικίνδυνες για τον έφηβο που δεν έχω λάβει τηλέφωνο από κάποιον δάσκαλο ή καθηγητή. Έχουν υπάρξει όμως και περιπτώσεις που ο δάσκαλος ή ο καθηγητής είδε κάποια πράγματα που δεν είδε ο γονέας, και ήταν αυτός που επικοινώνησε μαζί μου.

Εκτός από τους γονείς, τους καθηγητές, γενικά κάποιον ενήλικα, τα παιδιά μπορούν να βοηθηθούν μεταξύ τους σε τέτοιες καταστάσεις; Δηλαδή οι φίλοι είναι ικανοί να ανατρέψουν μια τέτοια κατάσταση;

Α.Τ.: Θα σου πω, πριν σας μίλησα για το υποστηρικτικό δίκτυο που μπορεί να έχει ο έφηβος. Ε λοιπόν οι φίλοι του είναι αυτοί ακριβώς που εντάσσονται σε έναν μεγάλο βαθμό στο υποστηρικτικό αυτό δίκτυο. Δεν μπορούν όμως να ανατρέψουν την κατάσταση και πολλές φορές, που είναι φυσικό, αν κάποιος φίλος νιώσει ότι πρέπει να πάρει το πρόβλημα πάνω του, για να σώσει τον φίλο του, είναι πιθανό ότι και ο ίδιος θα αρχίσει να νιώθει μια ματαίωση που να τον οδηγήσει σε θλίψη ή και τέλος πάντων σε άλλες διαταραχές ή προβλήματα που ο ίδιος ιδιοσυγκρασιακά να έχει μια προδιάθεση να νιώσει. Ε λοιπόν για να τελειώσουμε μπορούν να αναλάβουν ως έναν βαθμό να βοηθήσουν όχι όμως και την ευθύνη της θεραπείας. Είναι όμως σημαντικό να υπάρχουν.

Τώρα όσον αφορά την ίδια την κατάθλιψη, πώς νιώθει ένας έφηβος με κατάθλιψη και γενικά ποια συναισθήματα βιώνει; 

Α.Τ.: Καταρχήν, τώρα υπάρχουν αρκετές ερωτήσεις να γίνουν όσον αφορά το πώς εκδηλώνεται η κατάθλιψη. Πώς μπορεί να την καταλάβει κάποιος ας πούμε στο σχολείο ή τι μπορεί να νιώθει ένας έφηβος από μόνος του. Ας πάρουμε λοιπόν την δεύτερη ερώτηση που είναι αυτή που με ρώτησες. Η κατάθλιψη εντάσσεται σε ένα φάσμα διαταραχών διάθεσης. Μπορεί λοιπόν να έχει μια ήπια μορφή που λέμε δυσθυμία και αυτή ας πούμε να εκδηλώνεται με διάφορα έτσι συμπτώματα όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, αναποφασιστικότητα, κάποια ανία ή κάποια συνεχόμενη άσχημη διάθεση. Επίσης, ανορεξία ή υπερφαγία επίσης όπως το κομμάτι που μπορεί να σχετίζεται με τη διατροφή, λίγη ενέργεια, κόπωση, να κουράζεται εύκολα, δυσκολία και θλίψη, ένα αίσθημα απελπισίας, του ανέλπιδου. Αυτά είναι όμως τα πιο ήπια. Σε αυτή τη φάση, όταν έχουμε δυσφημία, ο έφηβος μπορεί όντως να μη δείχνει ακόμη στον περίγυρο ότι κάτι δεν πάει καλά. Θυμίζω όμως ότι σε κάτι πιο σοβαρό μπορεί να έχουμε και άλλα όπως ανηδονία, δηλαδή τίποτα δεν με κάνει χαρούμενο, τίποτα δεν μπορεί να με κάνει ευτυχισμένο. Νιώθω ενοχή, ενοχή που ζω, όχι ενοχή επειδή κάτι συνέβη. Η ενοχή αυτή γενικεύεται και γίνεται πυρηνική. Επίσης υπάρχει αναξιότητα και ίσως φτάσω και σε σκέψεις ή και πράξεις που αφορούν έτσι την ύπαρξη μου και το αν αξίζει να υπάρχω.

Γενικά, μιλήσατε πριν για ψυχική υγεία, αυτό είναι ουτοπικό, δηλαδή υπάρχει στα βιβλία και στα χαρτιά αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι δυνατόν να αποκτηθεί; 

Α.Τ.: Αυτό που πραγματικά τα τελευταία χρόνια έχει εδραιωθεί στην θέση της ψυχικής υγείας ως έτσι στόχος είναι η ψυχική ανθεκτικότητα. Αν το σκεφτείτε, κάτι πάντα θα μας στρεσάρει, πάντα κάτι θα μας φοβίζει, πάντα κάτι θα μας κάνει να νιώθουμε όχι και πολύ ισορροπημένοι, αλλά αν καταφέρνουνε να έχουμε κάτι στο τέλος της ημέρας που μας κρατάει και μας δίνει έτσι μια ευχαρίστηση, τότε ναι έχουμε καταφέρει να έχουμε ψυχική ανθεκτικότητα.

Μιας που αναφέρατε και αυτό που μας ευχαριστεί, διάφορα χόμπι και αναφερόμενοι στους εφήβους που τους αρέσουν αθλήματα, ζωγραφική κτλ. μπορούν να βοηθήσουν στην ψυχική ανθεκτικότητα;

Α.Τ.: Σίγουρα!  Ένας από τους λόγους που και τα πράγματα που μας οδηγούν στην ψυχική ανθεκτικότητα είναι η αυτοπραγμάτωση. Είναι να νιώθουμε δηλαδή ότι κάνουμε κάτι και πραγματικά ή προσφέρουμε στους άλλους με τον τρόπο μας ή κάπως πραγματώνουμε κάτι το οποίο έχουμε σαν κλίση. Αυτό λοιπόν ναι, μας κάνει να νιώθουμε πιο δυνατοί. Ότι δηλαδή αξίζει να υπάρχουμε και ότι κάτι κάνουμε και είναι σημαντικό.

Τώρα όσον αφορά και πάλι την αντιμετώπιση, πόσο συχνά έρχεται σε εσάς κάποιος; Μήπως υπάρχουν κάποιοι που όχι απαραίτητα αρνούνται αλλά φοβούνται να έρθουν;

Α.Τ.: Σε μεγάλο βαθμό, ιδιαίτερα όταν τα πράγματα είναι αρκετά σοβαρά, είναι πολλοί  οι έφηβοι που φοβούνται ότι αν εξωτερικεύσουν αυτά που νιώθουν ίσως τους θεωρήσουν τρελούς ή ακόμη και φοβούνται το ενδεχόμενο κάποιας νοσηλείας. Οπότε είναι κάποιοι από τους φόβους που τους κάνουν να μη μιλούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως οι γονείς ή ο περίγυρος ή οι κηδεμόνες είναι αυτοί που θα απευθυνθούν και όχι ο ίδιος ο έφηβος.

Αυτή η άρνηση και το γεγονός ότι δε θέλει να έρθει σε εσάς μπορεί να αφορά επίσης και το ότι δε θέλει ο έφηβος να βγει από αυτήν την κατάσταση; 

Α.Τ.: Σίγουρα! Και η θλίψη σε έναν βαθμό και ειδικά η κατάθλιψη, μόλις βουτήξεις στα άδυτά της είναι κάτι εθιστικό. Είναι κάτι που απαιτεί προσπάθεια για να σηκωθείς και να φύγεις από αυτό. Επομένως, όντως είναι κάτι δύσκολο.  Εκ των πραγμάτων, η εκκίνηση είναι να το θέλεις, να πεις ότι δεν αντέχεις άλλο και να πεις ότι θέλεις βοήθεια αλλά χρειάζεται όπως είπαμε και ένα δίκτυο υποστήριξης γύρω γύρω.

Και αφού ξεπεράσει την κατάθλιψη, πόσο εύκολο είναι για έναν έφηβο να επιστρέψει στην καθημερινότητά του; 

Α.Τ.: Βήμα-βήμα. Τώρα βέβαια σας το ξαναλέω εξαρτάται από τι ακριβώς λέμε ως κατάθλιψη, γιατί όλα έχουν διακυμάνσεις. Από την υγεία έως την αρρώστια υπάρχει ένα τεράστιο συνεχές χάσμα. Αν αυτό που βιώνει ο έφηβος ήταν πολύ έντονο και πολύ δραματικό και πολύ άσχημο, ναι μπορεί να πάρει κάποιο διάστημα, για να επανέλθει στην προηγούμενη ρουτίνα του και να επανέλθει σε αυτά που τον ευχαριστούσαν.

Υπάρχουν κάποια ειδικά προγράμματα, σε κάποιες χώρες νομίζω, που άνθρωποι που έχουν θεραπευτεί από κατάθλιψη βοηθούν αυτούς που έχουν. Κατά τη γνώμη σας, αυτό είναι κάτι θετικό που έχει αποτελέσματα; 

Α.Τ.: Είναι κάτι πολύ θετικό, γιατί και η βάση της ίδιας της θεραπείας και αυτό στο οποίο εμείς οι ίδιοι οι θεραπευτές εκπαιδευόμαστε, αν καταφέρουμε να γίνουμε έστω και λίγο καλοί σε αυτό, είναι η ενσυναίσθηση. Δηλαδή το να μπορεί κάποιος να μπει στα παπούτσια του άλλου. Οι άνθρωποι που έχουν περάσει από αυτό το λούκι, από αυτό όλο που πολλοί αποκαλούν τέρας, ξέρουν πως είναι κα μπορούν έτσι να βοηθήσουν τους άλλους. Μάλιστα, αυτό ακριβώς είναι κάτι που γίνεται και στην ομαδική ψυχοθεραπεία. Για αυτό ακριβώς υπάρχει η ομαδική ψυχοθεραπεία. Για να μπορεί ο ένας μέσα από τις εμπειρίες του να βοηθήσει τον άλλον και να του δώσει έτσι αν όχι ένα φως στο τούνελ, τουλάχιστον τον φακό για να εξιλεωθεί από όλο αυτό.

Αναφέρατε για την νέα γενιά ότι παίρνει συνήθως πληροφορίες από το διαδίκτυο. Η μετάδοση λάθος πληροφοριών για αυτό το φαινόμενο μπορεί να έχει οδυνηρές συνέπειες για το άτομο; Δηλαδή αντί να βοηθήσει να ξεπεράσει την κατάθλιψη να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα και να το κάνει να βυθιστεί κι άλλο σε αυτό; 

Α.Τ.: Κοιτάξτε, υπάρχει όντως παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο και υπάρχουν και κάποια άρθρα τα οποία δεν είναι τόσο σαφή και όντως μπορεί να κάνουν τον έφηβο να παραγνωρίσει κάποια από αυτά που νιώθει ή να υπερβάλει κάποια από αυτά που νιώθει και έτσι πηγαίνουμε σε ένα άλλο ευρύ φάσμα που είναι αυτό των αγχωδών διαταραχών. Οπότε ναι είναι μια μάστιγα αυτό το συγκεκριμένο κομμάτι και είναι ανησυχητικό όταν γράφονται άρθρα από μη ειδήμονες.

Και πότε παίρνει κάποιος αντικαταθλιπτικά;

Α.Τ.: Καταρχάς, δεν ξέρω αν το γνωρίζετε αυτό για την φαρμακευτική αγωγή αλλά για παράδειγμα εγώ είμαι ψυχολόγος. Εγώ δεν μπορώ να χορηγήσω φάρμακα. Τι θα κάνω λοιπόν; Αν κρίνω ότι υπάρχει η ένδειξη για φαρμακευτική αγωγή, θα παραπέμψω σε ένα παιδοψυχίατρο, ο οποίος και θα κάνει την εκτίμηση σχετικά με το αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή. Δηλαδή δεν είναι πάντα το: « Α έχει κατάθλιψη, δώσε αντικαταθλιπτικά». Υπάρχουν λοιπόν κάποιες ενδείξεις. Οι ενδείξεις αυτές είναι όταν το άτομο δεν μπορεί να λειτουργήσει καθόλου, δηλαδή οι σκέψεις του είναι πολύ έντονες ή αυτοκαταστροφικές, όταν οι πράξεις του είναι αυτοκαταστροφικές. Όταν ας πούμε η υπερανάλυση των σκέψεων που κάνει είναι αυτοκαταστροφική, φτάνει δηλαδή στον βαθμό που δεν μπορεί να το ελέγξει. Για παράδειγμα, ένα από αυτά που μας οδηγεί πολλές φορές στα φάρμακα είναι η αϋπνία ή η έλλειψη ή η πρόσληψη αρκετής τροφής, ο υποσιτισμός. Ναι εκεί οπωσδήποτε πάμε για φάρμακα. Όσο μιλάμε βέβαια για κατάθλιψη, γιατί άλλο οι διαταραχές για άλλους λόγους.

Και μιας που το αναφέρατε, συχνά συγχέουμε τον ψυχολόγο με τον ψυχίατρο. Ποιος είναι ο ρόλος του καθενός; 

Α.Τ.: Ο ψυχολόγος κάνει κυρίως διαλεκτική θεραπεία. Τι εννοώ διαλεκτική; Ασχολείται με τον διάλογο. Να καταφέρει να δημιουργήσει μία συμμαχία με τον απέναντι, με τον θεραπευόμενο, με αυτόν που έρχεται, ώστε να καταφέρουν να φτάσουν μαζί σε κάποια ανάλυση του αιτήματός του και φυσικά σε κάποια λύση. Βέβαια την λύση θα την φέρει ο ίδιος ο θεραπευόμενος, δεν μπορεί να του τη δώσει έτοιμη ο θεραπευτής. Τι κάνει ο ψυχίατρος; Ο ψυχίατρος είναι αυτός που μπορεί να χρησιμοποιήσει τη διαλεκτική θεραπεία και έχει και το ιατρείο της φαρμακευτικής θεραπείας. Υπάρχουν όμως και κάποιοι ψυχίατροι που έχουν επιλέξει να μη δίνουν φάρμακα. Ας πούμε τα φάρμακα δίνονται σωρηδόν στην Αμερική. Δηλαδή είχες ιδρώσει λίγο, επειδή είχες μια εξέταση, μπορείς να πάρεις φάρμακα. Εκεί είναι το άλλο άκρο σε κάποιες άλλες χώρες. Αυτή είναι η διαφορά τους.

Για να κλείσουμε έτσι αυτό το θέμα, είναι κάτι άλλο που εσείς θα θέλατε να τονίσετε; 

Α.Τ.: Κοιτάξτε να δείτε, ένας τρόπος για να κλείσουμε έτσι τη σημερινή μας συνάντηση για μένα θα ήταν αυτό που ήδη αναφέραμε και το θεωρώ αρκετά σημαντικό και πολύ σημαντικό και για εμένα που δεν το ήξερα, πόσο σημαντική είναι η ύπαρξη σχολικών ψυχολόγων στα σχολεία. Είναι πραγματικά αναγκαία σε εξαιρετικό βαθμό και είναι επίσης σημαντικό να πω και αυτό που με χαροποιεί εμένα από όλο αυτό που έγινε σήμερα είναι το γεγονός ότι βλέπω πως η νέα γενιά καταρχήν έχει τρομερή ωριμότητα. Έχετε πραγματικά την ενσυνειδητότητα, για να ασχοληθείτε με την ψυχική υγεία όχι μόνο τη δική σας αλλά και γενικότερα των υπολοίπων.

Ας κλείσουμε λοιπόν με αυτό. Σας ευχαριστούμε πολύ.

Το μεγαλύτερο από τα υποθαλάσσια μουσεία του κόσμου αποτελεί το M.U.S.A. στο Μεξικό. Πάνω από 500 μόνιμα γλυπτά φυσικού μεγέθους περιμένουν τους επισκέπτες να τα γνωρίσουν στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο του Κανκούν. Τα γλυπτά αυτά έχουν καλλιτεχνηθεί από τον Jason deCaires Taylor και ανήκουν στην συλλογή “The Silent Evolution”, δηλαδή η σιωπηλή εξέλιξη. Είναι χωρισμένα σε δύο συλλογές, μία σε μεγαλύτερο βάθος περίπου 8 μέτρων και ονομάζεται Salon Machones, ενώ η άλλη πιο ρηχή σε βάθος 4 μέτρων με το όνομα Salon Nizuc. Είτε επιλέξουμε τη μία ομάδα γλυπτών είτε την άλλη, κάποιος βέβαια μπορεί και τις δύο, το σίγουρο είναι πως το τοπίο αγγίζει το όριο του μαγικού.

Το Molinere Bay Underwater Sculpture Park στην Γρενάδα είναι το πρώτο υποθαλάσσιο μουσείο γενικά στον πλανήτη και χρονολογείται από το 2006. Διαθέτει 75 καλλιτεχνήματα που καλύπτουν μία αρκετά μεγάλη έκταση στην Καραϊβική Θάλασσα. Η περιήγησή μας σε αυτόν τον υποθαλάσσιο χώρο μπορεί να γίνει είτε κάνοντας scuba diving είτε με κατάδυση μόνο με αναπνευστήρα (snorkelling) είτε πλέοντας με μικρό καράβι με γυάλινο κατάστρωμα. Εντυπωσιακά είναι επίσης και τα ξεχωριστά ψάρια που μπορούμε να δούμε εκεί όπως το acanthurus coeruleus (μπλε γιατρός).

Ένας επίσης εντυπωσιακός προορισμός για να βρεθούμε αποτελεί το μουσείο υποθαλάσσιας τέχνης στο Townsville της Αυστραλίας. Πρόκειται για μία σύγχρονη εγκατάσταση αφού οι επισκέπτες άρχισαν να μπορούν να το επισκεφτούν μόλις από το 2020. Το συναρπαστικό σχετικά με αυτό το μουσείο είναι ότι βρίσκεται στο Great Barrier Reef που είναι ο μεγαλύτερος κοραλλιογενής ύφαλος στον κόσμο συνδυάζοντας έτσι έρευνα και τέχνη. Εμπνευσμένος από την τοποθεσία ο Jason deCaires Taylor, δημιουργός των έργων που εκτίθενται, μας αφηγείται την πρόσφατη ιστορία του υφάλου και τις επιπτώσεις που έχουν σε αυτόν οι ανθρώπινες ενέργειες και η κλιματική αλλαγή. Στο αξιοθέατο αυτό μπορούμε να βρεθούμε είτε κάνοντας scuba diving ή snorkelling, αλλά και για όσους δεν θέλουν να βραχούν δίνεται η δυνατότητα να το δουν από το ενυδρείο Reef HQ.

Τέσσερα χρόνια αναμονής για τους Γάλλους αρκούσαν για να αποκτήσουν και εκείνοι το δικό τους υποθαλάσσιο μουσείο που δεν είναι άλλο από αυτό που βρίσκεται στην πόλη των Καννών. Ένα ακόμη έργο του γλύπτη Jason deCaires Taylor που αυτήν την φορά μας δείχνει μέσα από τα καλλιτεχνήματά του το παρελθόν της πόλης. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από τα πορτρέτα ντόπιων κατοίκων διαφόρων ηλικιών και ειδικοτήτων και μέσα από το χαρακτηριστικό γλυπτό της μάσκας, αφού οι Κάννες και γενικά η Γαλλία ήταν η περιοχή όπου φυλακίστηκε “ο άνθρωπος με την σιδερένια μάσκα”. Σε βάθος 3 μέτρων τα βαριά ομολογουμένως αγάλματα, τα οποία αγγίζουν τους 12 τόνους το καθένα, στήνουν ένα πανέμορφο τοπίο.

Το υποθαλάσσιο μουσείο του baiheliang στην Κίνα δεν είναι οικοδομημένο στην θάλασσα ή σε κάποιον ωκεανό, αλλά σε ένα ποτάμι, στον ποταμό Yangtze για να είμαστε ακριβείς. Αποτελείται από τρεις χώρους, αυτόν της έκθεσης, τους διαδρόμους και το προστατευτικό κάλυμμα των υποβρύχιων επιγραφών. Οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν τις επιγραφές Baiheliang, οι οποίες εκτίθενται. Οι επιγραφές αυτές έχουν μεγάλο λογοτεχνικό, καλλιτεχνικό και ιστορικό ενδιαφέρον. Αν και λογικά οι περισσότεροι δε θα καταλάβουμε την κινέζικη καλλιγραφία και τη σημασία αυτής -και βάζω και τον εαυτό μου μέσα- σίγουρα είναι μία μοναδική εμπειρία.

Από το 2016, στο Museo Atlántico στην Playa Blanca μπορείτε να βουτήξετε ανάμεσα στα εντυπωσιακά γλυπτά (πάλι) του καλλιτέχνη Jason deCaires Taylor.Το υποβρύχιο μουσείο στο Lanzarote βρίσκεται σε μια προστατευμένη περιοχή κοντά στο Coloradas, Playa Blanca σε βάθος 12-14 μέτρων. Το Museo Atlántico – σχεδιασμένο ως ένας τεράστιος τεχνητός ύφαλος – αποτελείται από 10 διαφορετικές ομάδες γλυπτών. Εδώ συναντάμε τον Ρουβίκωνα, μια ομάδα 35 ανθρώπινων μορφών που περπατούν προς έναν τοίχο. Τα μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν για αυτά τα γλυπτά είναι κάτοικοι του Lanzarote. Μπορούμε ακόμη να δούμε τη διάσημη σχεδία της Λαμπεντούζα, μια αναφορά στην προσφυγική κρίση στην Ευρώπη. Ένα άλλο σύνολο γλυπτών είναι μια ομάδα παιδιών σε μικρές βάρκες, που ονομάζεται Los Jolateros. Ακολούθως, υπάρχουν αρκετά υβριδικά γλυπτά (μισός άνθρωπος, μισός κάκτος) που απεικονίζουν τη διαπλοκή ανθρώπου και φύσης, που υπάρχουν μαζί σε τέλεια αρμονία. Τα γλυπτά ενός ζευγαριού που βγάζει μια selfie και κάποιοι φωτογράφοι αναφέρονται στη χρήση της τεχνολογίας στη σύγχρονη κοινωνία. Στην Πύλη, ένα άγαλμα κοιτάζει έναν καθρέφτη στον οποίο αντανακλάται η επιφάνεια του ωκεανού. Το Deregulated είναι μια παιδική χαρά στην οποία επιχειρηματίες με κοστούμια παίζουν σε μια κούνια και μια τραμπάλα. Το τελευταίο τμήμα είναι ένας ανθρώπινος κύκλος που αποτελείται από 200 γλυπτά σε φυσικό μέγεθος τοποθετημένα σε έναν κύκλο που δεν τελειώνει ποτέ. Με αυτόν τον εντυπωσιακό ύφαλο των γλυπτών, ο καλλιτέχνης θέλει να αναδείξει την ομορφιά του υποβρύχιου κόσμου και να τονίσει την ανάγκη προστασίας του.

Αν ποτέ επιλέξετε ως προορισμό σας την Sri Lanka, θα ήταν κρίμα να παραλείψετε την επίσκεψή σας στο υποθαλάσσιο μουσείο που υπάρχει εκεί. Και αυτό, αποτελεί ένα σύγχρονο δημιούργημα της Covid θα λέγαμε εποχής, αφού άνοιξε τον Ιούνιο του 2020. Στον συγκεκριμένο χώρο, μπορούμε να δούμε διάφορα είδη θαλάσσιων ιστορικών γλυπτών και επίσης μπορούμε να αντικρίσουμε πολλά είδη ψαριών!

Η περιοχή Baia στην πόλη της Νάπολης στην Ιταλία κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους αποτελούσε ένα must θα λέγαμε προορισμό για τις διακοπές τους, καθώς βρισκόταν κοντά στο σημαντικό εμπορικό λιμάνι Portus Julius και τη βάση του στρατιωτικού στόλου Capo Miseno. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα που επικρατούσε εκεί οδήγησε σε βύθιση σημαντικών σημείων όπως αυτοκρατορικά λουτρά, πολύτιμα ψηφιδωτά, αγάλματα και μαρμάρινα δάπεδα. Για την προστασία και την συντήρησή τους, δημιουργήθηκε το 2002 Αρχαιολογικό Θαλάσσιο Πάρκο της Baia που αποτελείται από 8 υποβρύχια τμήματα που κυμαίνονται από 5 έως 13 μέτρα με αποτέλεσμα το μουσείο να ενδείκνυται και για αρχάριους δύτες και για έμπειρους στο σπορ.

Περνώντας σε έναν σχετικά κοντινό προορισμό, συναντάμε στην Κύπρο και συγκεκριμένα στην Αγία Νάπα το υποθαλάσσιο μουσείο που υπάρχει επίσης εκεί. Μαντέψτε με ποιανού έργα είναι και αυτό στολισμένο; Φυσικά με του Jason deCaires Taylor! Διακοσμημένος με 93 έργα του σε βάθος 8-10 μέτρων ο υποθαλάσσιος χώρος αυτός είναι κατάλληλος και αυτό τόσο για scuba diving όσο και για snorkelling. Το έργο αυτό όμως λειτουργεί εκτός από μουσείο και ως οικολογικό έργο. Καθώς μόνο το 10-15 τοις εκατό είναι στέρεο υπόστρωμα για την ανάπτυξη υφάλων, οι τεχνητοί που απαρτίζουν την έκθεση του μουσείου παίζουν σημαντικό ρόλο στην θαλάσσια διατήρηση. Αυτό είναι κάτι που το κάνει ακόμη πιο ξεχωριστό!

Μπορείτε μήπως να βρείτε την τοποθεσία του συγκεκριμένου υποθαλάσσιου μουσείου; Ε λοιπόν ναι, αυτό το μουσείο βρίσκεται στην χώρα μας στο πανέμορφο νησί της Αλοννήσου.

Το υποθαλάσσιο αυτό μουσείο είναι ανοιχτό κατά την θερινή περίοδο για τους δύτες αναψυχής. Αναπτύχθηκε με βάση ένα ναυάγιο της περιοχής που βυθίστηκε με 3.500 περίπου αμφορείς κρασιού και χρονολογείται από το 425 π.Χ. Στην Αλόννησο και τον Δυτικό Παγασητικό υπάρχουν τέσσερα ακόμη ναυάγια, τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία αξιοποίησής τους, ώστε να διαμορφωθεί στην περιοχή ένα ολοκληρωμένο υποθαλάσσιο πάρκο ναυαγίων. Δυστυχώς όμως, λόγω της πανδημίας δε δόθηκε η προσοχή που του άξιζε.

Δεν πειράζει, αρκεί η σημασία που θα του προσφέρουν οι επισκέπτες που θα κολυμπήσουν σε αυτό!

Όλοι οι παραπάνω προορισμοί αποτελούν τοπία απαράμιλλης ομορφιάς τα οποία αξίζει αν βρεθούμε στα μέρη τους να τα επισκεφτούμε! Όπως είδαμε παραπάνω είναι έτοιμα να υποδεχτούν από έμπειρους δύτες έως και άπειρους που τους κάνουν την τιμή να είναι ο προορισμός της πρώτης τους κατάδυσης… Με αυτά τα ονειρικά τοπία σας αφήνω κι εγώ για φέτος κλείνοντας δροσερά αυτήν την συντακτική χρόνια!

 Περνάμε πρώτα πρώτα στον πυλώνα του σχολείου μας, την αγαπητή μας διευθύντρια, την κα. Γεώργα. Ο ρόλος που έχουμε φυλάξει για εκείνη είναι ένας από τους πιο κρίσιμους, τους πιο καθοριστικούς για την ελληνική επανάσταση. Μιλάμε φυσικά, τον γέρο του μοριά, τον Κολοκοτρώνη. Η σύνδεση νομίζουμε πως είναι προφανής. Από την μία, ο αρχιστράτηγος των Ελλήνων που υπήρξε αναμφισβήτητα απαραίτητο στήριγμα για την επανάσταση, αφού και τι δεν έκανε; Και πολέμους έκανε, και διοικούσε, και σχέδια έφτιαχνε και εμφυλίους απέφυγε-Ήταν δηλαδή ένα αληθινό πολυεργαλείο. Από την άλλη, η  αρχιστράτηγος και πολυεργαλείο του σχολείου μας που μπορεί να κερδίζει τους δικούς της σύγχρονους σχολικούς πολέμους και να καταστρώνει επιτυχημένα σχέδια (κυρίως για εκδρομές ????).

Ωστόσο, ένας καλός οπλαρχηγός όπως η κα. Γ. χρειάζεται και καλούς συμμάχους για να προκριθεί στις “μάχες”.  Γι’αυτόν το λόγο υπάρχουν οι αξιότιμοι καθηγητές μας σε θέσεις-κλειδιά.

Καταρχάς, για τη γλυκιά κα. Γρ., φρονούμε πως θα της ταίριαζε μια μορφή πιο ρομαντική. Όταν μιλάμε για ήρωες του 21, η μορφή αυτή δεν μπορεί να είναι άλλη από την Μαντώ Μαυρογένους. Και οι δύο ηρωίδες μας έχουν τέτοια ρητορική δεινότητα που μπορούν να εμπνεύσουν ολόκληρες επαναστάσεις ή ολόκληρες τάξεις να προσέχουν στο μάθημα. (Και τα δύο πιστέψτε μας είναι σπουδαία και δύσκολα κατορθώματα w????). Μοιάζουν ωστόσο και σε κάτι ακόμη. Όταν θέλουν και όταν κάτι το θεωρούν σημαντικό μπορούν να παλέψουν και να παιδευτούν για τον σκοπό τους .

Όσον αφορά τον κο. Δ. διαλέξαμε έναν ιδιαίτερο ρόλο. Ένα πρόσωπο μαχητικό, δυναμικό και έτοιμο να παλέψει για τις αξίες του. Αυτός είναι ο Παπαφλέσσας. Αρχικά, και οι δύο έχουν σχέση με την πίστη μας, ως καθηγητής θρησκευτικών και κληρικός αντίστοιχα, οπότε ο συσχετισμός έγινε σχεδόν αμέσως. Ακόμη, έχουν το ίδιο ακριβώς επίθετο (τυχαίο;). Μετέπειτα όμως, εντοπίσαμε ένα επιπρόσθετο κοινό σημείο ανάμεσά τους. Πρόκειται για την παρορμητικότητα και τον ενθουσιασμό που δείχνουν όταν μία μάχη, μια προοπτική ή μια εργασία τους αρέσει ιδιαίτερα.

Η πολυαγαπημένη μας κυρία Αρ. που μας διδάσκει με διαδραστικό τρόπο την καταπληκτική αγγλική γλώσσα. Για να μπούμε όμως στο θέμα, η ηρωίδα που σκεφτήκαμε πως θα της ταίριαζε είναι η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα. Αρχικά, είναι και οι δύο πολύ χαρακτήρες με πυγμή, πάθος για τη δουλειά τους και αποφασιστικότητα. Ελέγχουν, φροντίζουν, κανονίζουν, επιτηρούν τις καταστάσεις γύρω τους και τις χειρίζονται κατάλληλα ανεξάρτητα από το αν βρίσκονται σε μια εμπόλεμη ζώνη ή σε ένα πολύ άτακτο τμήμα (πιο άγριο από εμπόλεμη ζώνη). Δεν διστάζουν να επιβάλλουν την τάξη όπου χρειάζεται και να αφήσουν το δυναμικό τους πνεύμα ελεύθερα. Αυτή τους η ιδιότητα τις κάνει ξεχωριστές. Υ.Γ. Ένα άλλο κοινό τους είναι πως καμία δεν θα κρατιόταν να πετάξει το πλήρωμά της είτε από το πλοίο είτε από το παράθυρο.

Ας περάσουμε όμως σε μία πιο φιλότεχνη και διπλωματική φιγούρα… την κυρία Π.  Δε θα μπορούσαμε να παραβλέψουμε την προφανή ομοιότητα της με τον φιλέλληνα και ήρωα Λόρδο Βύρωνα. Οι επιβλητικές τους προσωπικότητες, το πείσμα και η καινοτομία χαρακτηρίζουν και τους δύο. Εννοείται πως το βασικότερο κοινό στοιχείο τους είναι η συγγραφική φλέβα που τους διακρίνει και η αγάπη τους για την ποίηση. Τι ενδιαφέρουσα που θα ήταν μια συζήτηση ανάμεσα στους δυο τους…

Τέλος, δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε τον κύριο Π., τον χημικό, βιολόγο, γεωγράφο και γενικά τον καθηγητή των περισσότερων θετικών μαθημάτων, με τα αξέχαστα αστεία του και το μοναδικό χιούμορ που ξεκαρδίζει μικρούς και μεγάλους. Προφανώς δε θα γινόταν να μην τον αντιστοιχίσουμε με τον συνονόματό του Ανδρέα Μιαούλη. Βασικό χαρακτηριστικό και των δύο είναι η εργατικότητα, το θετικό πνεύμα και το χιούμορ οπότε σίγουρα είναι αδελφές ψυχές που έζησαν μεγάλο κομμάτι της ζωής τους στον πανέμορφο μας Πειραιά, δουλεύοντας σκληρά αλλά πάντα με μία νότα χαράς, γέλιου και ομαδικού πνεύματος.

Πέρα όμως από τους στρατηγούς, τα φανερά πρόσωπα του πολέμου, το άγημα είναι εξίσου σημαντικό για να δημιουργηθεί μια σωστή μάχη. Αυτοί είναι οι αξιολάτρευτοι μαθητές της Γ’ Γυμνασίου του σχολείου μας. Τα φυντάνια της Ιωνιδείου!

Ωστόσο, για εκείνους δεν θέλαμε έναν ρόλο επιθετικό, αφού συνήθως τα δύσμοιρα αυτά παιδιά υπομένουν τα βάσανα της μάχης πάση θυσία ???? Και αφού είπαμε πάση θυσία, θυμηθήκαμε τις Σουλιώτισσες και την ηρωική τους πτώση. Επομένως, σύσσωμο το Γ’1 με πρωτεργάτη τον Γ., θα ήταν ιδανικοί για αυτόν τον ρόλο μετά το πέρας των σχολικών εξετάσεων.

 Καιρός όμως να επιστρέψουμε στην σήμερον ημέρα, στο εδώ και στο τώρα. Μπορεί οι πόλεμοι της επανάστασης να έχουν τελειώσει, ωστόσο το τέλος του σχολικού έπους δεν έχει γραφτεί. Οι μάχες, οι φωνές, οι ασκήσεις συνεχίζουν να βασανίζουν τόσο τους μαθητές όσο και τους καθηγητές που τα ζουν καθημερινά. Και έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας για να φτάσουμε στην ελευθερία…

Ήταν και είναι ακόμη μία ερώτηση που θεωρούμε συνώνυμο του «Αγόρι ή Κορίτσι;» Ένα στερεότυπο που δεν είχαμε την χαρά να διώξουμε από πάνω μας. Ίσα ίσα, το επεκτείναμε.Πλέον όμως το μπλε ή ροζ δεν αφορά μόνο ρούχα, παιχνίδια, παπούτσια αλλά και… σημαίες!

Μέσα σε ένα κλίμα έντασης  εξαιτίας της απόσυρσης της «Ροζ Σημαίας» από το Γενικό  προξενείο της Νέας Υόρκης, αλλά και θλίψης λόγω της εκ νέου έξαρσης του θλιβερού φαινομένου των γυναικοκτονιών, είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με την Γεωργία Λαλέ, την δημιουργό του έργου που αναφέραμε παραπάνω. Γυναικοκτονίες, δικαιώματα, εικαστικά είναι μόνο λίγα από τα θέματα που συνδυάζονται στην ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη, η οποία είναι όλη δική σας παρακάτω. ⬇️

-Για να σας γνωρίσουμε καλύτερα και να σας καταλάβουμε θα θέλατε να μας πείτε λίγα πράγματα για την παιδική σας ηλικία;

Ναι, γεννήθηκα στην Αθήνα. Μεγάλωσα στο Χαϊδάρι, οι γονείς μου είναι ο μπαμπάς μου είναι καλλιτέχνης και η μαμά μου είναι κτηνίατρος, έχω δύο αδέρφια-αγόρια που είναι λίγο μικρότερα από μένα και είναι και αυτοί καλλιτέχνες. Πήγα σε Μουσικό Γυμνάσιο και Λύκειο, επίσης μου άρεσε πολύ το θέατρο και ήμουν σε μία παιδική εφηβική ομάδα που είχε το Εθνικό θέατρο για αρκετά χρόνια δηλαδή σχεδόν από τα 7 μου έτη μέχρι που έγινα δεκατριών.

-Αφού ξεκινήσατε με μουσική και θέατρο πώς καταλήξατε τελικά στα εικαστικά;

Ο μπαμπάς μου ήταν καλλιτέχνης και είχα ζήσει την εμπειρία αυτή της δημιουργίας του πώς ξεκινάς από μία ιδέα και μετά πώς υλοποιείται και στο τέλος καταλήγει να την βλέπει ο κόσμος και να επικοινωνεί ο κόσμος με τον καλλιτέχνη αλλά μέσω του έργου, της τέχνης και αυτό ήταν πολύ γοητευτικό για μένα και ένιωσα ότι την τέχνη θα μπορούσα να έχω περισσότερη ελευθερία γιατί και με το θέατρο και την μουσική υπάρχει πάντα ο μαέστρος ή ο σεναριογράφος/σκηνοθέτης δηλαδή ο ηθοποιός ή ο μουσικός είναι εργαλεία για τον σκηνοθέτη ή τον μαέστρο και εγώ δεν ήθελα να έχω αυτόν τον ρόλο του εργαλείου ήθελα να είμαι εγώ η δημιουργός, και έτσι πήγα προς την τέχνη.

-Το περιβάλλον που μεγαλώσατε πώς πιστεύετε ότι ήταν; Υπήρχαν σεξιστικά περιστατικά ή θέματα με τις έμφυλες διακρίσεις, πώς θυμάστε τα δικά σας χρόνια;

Σίγουρα ζούμε σε μία πατριαρχική κοινωνία και αυτό έχει ως αποτέλεσμα ότι κανείς μας δεν είναι απροστάτευτος από σεξιστικά περιστατικά. Θυμάμαι ότι έπρεπε πάντα εγώ να είμαι το καλό πρότυπο και να έχω και την ευθύνη για τα αδέρφια μου κάτι το οποίο σίγουρα έχει να κάνει με το γεγονός ότι είμαι κορίτσι. Θυμάμαι επίσης στο σχολείο ότι όχι σε μένα προσωπικά αλλά σε άλλες συμμαθήτριες μου δασκάλους να κάνουν άσχημα σχόλια στα κορίτσια, στις έφηβες επειδή ας πούμε είχαν πιο μεγάλο στήθος ή για τα ρούχα που διάλεγαν να φορέσουν και μάλιστα από καθηγητές να γίνονται αυτά τα σχόλια. Θυμάμαι μια φορά, μάλιστα πρέπει να ήμουν γύρω στα 14-15, ένα κορίτσι ήρθε στο σχολείο με μαυρισμένο μάτι και κανείς δεν είπε τίποτα, κανείς δεν ασχολήθηκε με αυτό. Κανείς δεν το σχολίασε, όλοι έκαναν ένα κρυφογελάκι και κανείς δεν πήρε τηλέφωνο στο σπίτι αυτού του κοριτσιού να δει τι έγινε, γιατί ήρθε στο σχολείο με μαυρισμένο μάτι. Αυτά είναι κάπως τα πράγματα που θυμάμαι.

-Σχετικά με το μαυρισμένο μάτι που αναφέρατε πιστεύετε ότι κάποιοι καθηγητές δεν αντέδρασαν λόγω των στερεοτύπων τότε της κοινωνίας ότι ήταν «φυσιολογικό» για ένα κορίτσι να δέχεται ξύλο λόγω μίας κακής πιθανώς συμπεριφοράς;

Ναι, και μάλιστα αυτό πιστεύω ότι συνέβη και με το συγκεκριμένο κορίτσι,γιατί έβγαινε ραντεβού οπότε κάπως νομίζω ότι υπήρχε το στερεότυπο ότι πήγαινε γυρεύοντας και το άλλο επίσης που συνέβη είναι ότι με αφορμή ένα περιστατικό που είχε συμβεί τότε στο σχολείο μας είχε έρθει ο μπαμπάς στην συνέλευση τότε των καθηγητών και ένας καθηγητής τον είχε ρωτήσει: «Δέρνετε τα παιδιά σας;» και αφού απαντάει αρνητικά ο πατέρας μου, ο καθηγητής αυτός λέει: « Φαίνεται!» , αλλά το είπε σαν αρνητικό. Ότι δηλαδή φαίνεται ότι δεν τα δέρνετε γιατί είναι ατίθασα ή μιλάνε γι’ αυτά τα πράγματα που πιστεύουν.

-Θεωρείτε ότι από τότε που είσαστε παιδί έχουν γίνει αλλαγές είτε θετικές είτε αρνητικές στην ελληνική κοινωνία αναφορικά με την αντιμετώπιση των γυναικών και των κοριτσιών;

Πιστεύω ότι έχει υπάρξει πρόοδος και σε αυτό έχει συμβάλει πάρα πολύ το κίνημα του me too αλλά και τα social media γιατί ο απλός κόσμος παίρνει κατά κάποιο τρόπο τον νόμο στα χέρια του και κοινοποιεί πράγματα και εκφράζεται οπότε η κοινωνία και η πολιτεία δεν μπορούν να παραβλέψουν κάποια περιστατικά τόσο πολύ όσο θα θέλανε. Πιστεύω ότι έχει γίνει βελτίωση. Βέβαια ακόμα έχουμε πάρα πολύ δρόμο μπροστά μας.

-Για το κίνημα του me too παρόλο που αρκετοί άνθρωποι, οι περισσότεροι νομίζω, ευαισθητοποιήθηκαν και ήταν στο πλευρό των θυμάτων υπήρξαν και οι φωνές που λέγανε: «Γιατί τώρα;» ή «Όντως πήγαινε γυρεύοντας με αυτά που φορούσε». Τι θα λέγατε σε αυτές τις φωνές;

Θα έλεγα ότι θέλει πάρα πολύ μεγάλο θάρρος για ένα άτομο το οποίο έχει βιώσει έμφυλη βία και κακοποιητικές συμπεριφορές να μιλήσει. Πρώτα απ’ όλα θέλει πολύ μεγάλο θάρρος να αντιληφθεί το ίδιο το άτομο ότι αυτό που έχει βιώσει ήταν κακοποιητική συμπεριφορά γιατί το μυαλό μας παίζει ένα παιχνίδι που έχει να κάνει με την επιβίωση που δημιουργεί μία ψευδαίσθηση, έναν προστατευτικό φλοιό που σου λέει ότι δεν σου είχε συμβεί αυτό το πράγμα. Οπότε πρέπει πρώτα να το καταλάβει το θύμα και μετά αφού το καταλάβει για να μιλήσει θέλει πάρα πολλή προσπάθεια, πάρα πολύ μεγάλο θάρρος. Γιατί; Γιατί ζούμε σε μία πατριαρχική κοινωνία, γιατί δεν υπάρχει νομική προστασία γι’ αυτά τα άτομα. Να φανταστείτε ότι οι οικογένειες των θυμάτων γυναικοκτονιών πληρώνουν από την τσέπη τους τα νομικά έξοδα για να καταδικαστούν οι δολοφόνοι.

-Σας έχει συμβεί κάποιο περιστατικό, στο κοντινό σας περιβάλλον για το κίνημα me too που σας έχει ευαισθητοποιήσει ή σας έχει κάνει να καταλάβετε καλύτερα την πλευρά των γυναικών αυτών;

Στην οικογένεια μου έχουμε μία γυναικοκτονία. Η αδερφή του παππού μου, η Μαρία η Λαλέ. Την δολοφόνησε ο άντρας της στην δεκαετία του΄30 γιατί αρνήθηκε να τραγουδήσει σε ένα γάμο. Ήταν λεχώνα και είχε πένθος γιατί είχε πεθάνει ο ένας ο αδερφός της και δεν ήθελε να τραγουδήσει και όταν ήρθαν σπίτι την χτύπησε τόσο πολύ που πέθανε και αυτός δεν διώχθηκε ποτέ. Γιατί η κοινωνία που λέμε, η τοπική κοινωνία του Λαγκαδά στην Θεσσαλονίκη, είχε την λογική να μην μείνει ορφανό το παιδί και να έχει κάποιον το παιδί. Τελικά αυτός έδωσε το παιδί για υιοθεσία και κυκλοφόρησε ελεύθερος και ποιος ξέρει πόσες ακόμα γυναίκες κακοποίησε.

-Τουλάχιστον νομίζω είναι θετικό ότι έχει μείνει η ιστορία για να ευαισθητοποιούνται και άλλες γυναίκες.

Ναι, γι’ αυτό και εγώ ως καλλιτέχνης προσπαθώ να ευαισθητοποιώ.

-Πόσο εύκολο είναι για μία γυναίκα να φύγει από μία κακοποιητική σχέση;

Είναι πάρα πολύ δύσκολο. Και ειδικά σε πολλές κακοποιητικές σχέσεις οι γυναίκες δεν έχουν καθόλου εισόδημα. Είναι γυναίκες οι οποίες είναι του σπιτιού, που τις έχουν απομονώσει από τις οικογένειες τους, δεν έχουν κανένα τρόπο υποστήριξης. Ειδικά άμα έχουν και παιδιά, εδώ στην Ελλάδα άμα έχεις και παιδιά και δεν έχεις εισόδημα και φύγεις από τον γάμο μέχρι να αποφασίσει το δικαστήριο την κηδεμονία, τα παιδιά τα παίρνουν τα ιδρύματα. Πηγαίνουν τα παιδιά στο Αγλαΐα Κυριακού, υγιέστατα παιδιά και μένουν μέσα στο νοσοκομείο μέχρι να ξεκαθαριστούν τα πράγματα.

-Θεωρείτε ότι οι κρατικές δομές που έχουμε εδώ για γυναίκες που έχουν υπάρξει σε μία κακοποιητική σχέση είναι αρκετές;

Όχι βέβαια, δεν είναι. Στην ουσία δεν υπάρχουν κρατικές δομές, κρατικοί ξενώνες. Δεν υπάρχουν νόμοι που να προστατεύουν τις γυναίκες. Υπάρχουν μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί που βοηθάνε τις γυναίκες αλλά είναι ως ένα σημείο και αυτό.

-Πριν κάνατε μία αναφορά ότι έχετε ζήσει στην Αμερική, έχετε παρατηρήσει διαφορές στην κοινωνία της Αμερικής σε σχέση με την Ελλάδα στο θέμα της παραβίασης των δικαιωμάτων, της κακοποίησης και των γυναικοκτονιών γενικά, της βίας;

Δυστυχώς, θα πάω πίσω στο γεγονός ότι ζούμε σε μία πατριαρχική κοινωνία, και στην Αμερική υπάρχουν αυτά τα φαινόμενα. Βέβαια, υπάρχουν κάποιες κρατικές δομές που είναι κάπως καλύτερες αλλά από την άλλη εξαρτάται από την κάθε πολιτεία. Γιατί εκεί η κάθε πολιτεία είναι σχεδόν σαν ένα διαφορετικό κράτος, κάθε πολιτεία έχει τους δικούς της νόμους. Δηλαδή, υπάρχουν νόμοι που μπορεί να προστατεύουν τις γυναίκες περισσότερο στην Νέα Υόρκη αλλά ας πούμε στο Κεντάκι να υπάρχουν νόμοι που να μην την προστατεύουν καθόλου. Ή να κάνουν ακόμα και το αντίθετο, να απαγορεύουν τις αμβλώσεις που αυτό παίρνει από την γυναίκα το δικαίωμα της διαχείρισης του ίδιου της του σώματος.

-Πριν μας αναφέρατε ότι δεν υπάρχει και καμία νομική βοήθεια από το κράτος για τα θέματα των γυναικοκτονιών. Στο εξωτερικό υπάρχει κάποια πρόβλεψη γι’ αυτό;

Δεν το γνωρίζω, αλλά έχω την εντύπωση ότι πάνε αυτεπάγγελτα. Δηλαδή το αμερικάνικο κράτος έχει νόμους που αν έχει γίνει φόνος , η οικογένεια του ατόμου που έχει γίνει φόνος παίρνει νομική υποστήριξη που είναι πληρωμένη από το κράτος. Σε αντιπροσωπεύει ο δικηγόρος του κράτους ή ο δικηγόρος της εκάστοτε πολιτείας.

-Για να αναφερθούμε τώρα και στα καλλιτεχνικά, τουλάχιστον στα παλαιότερα χρόνια ήταν ένας ανδροκρατούμενος χώρος. Υπάρχουν περισσότεροι γνωστοί καλλιτέχνες παρά καλλιτέχνιδες, εσείς έχετε αντιμετωπίσει ποτέ περιστατικά έμφυλου σεξισμού ή ρατσισμού ή ακόμα και διακρίσεις λόγω στερεοτύπων ως γυναίκα;

Σίγουρα, σίγουρα. Και αυτό το οποίο συνέβη με την κάθειρξη του έργου μου, στην ουσία ήταν έμφυλη βία, γιατί υπήρξαν αυτοί οι τρεις ισχυροί άνδρες, ο ένας ήταν που είναι ο εκδότης του εθνικού Κήρυκα στην Νέα Υόρκη, ο άλλος ήταν ο υπουργός Νατσιός και ο τρίτος ο υπουργός εξωτερικών, οι οποίοι δείξανε την αντρική τους δύναμη πάνω μου, χρησιμοποίησαν για να δείξουν την δύναμη τους. Είπαν όχι, εμείς δεν θέλουμε μία γυναίκα να μιλήσει γι’ αυτά τα θέματα, ενώ πιστεύω αν το είχε φτιάξει ένας άνδρας το έργο θα έλεγαν: αααα κοίτα είναι ένας ευαισθητοποιημένος άνδρας!

-Τα στερεότυπα που αναφέραμε και τον ρατσισμό πώς τα αντιμετωπίσατε; Αν δηλαδή μπορούσατε να γυρίσετε τον χρόνο πίσω σε πιο παλιά περιστατικά στην αρχή της καριέρας σας θα αλλάζατε την συγκεκριμένη αντίδραση;

Γενικότερα, προσπαθώ να μιλώ για τα δικαιώματα μου εκείνη την ώρα. Με ευγένεια και χωρίς να απαρνιέμαι την θηλυκότητα μου. Και νομίζω ότι η πιο ισχυρή απάντηση που μπορώ να δώσω σε αυτά τα φαινόμενα είναι μέσω της τέχνης μου και μέσω της επιμονής μου να συνεχίζω να φτιάχνω τέχνη. Ακόμα και αν θέλετε να με παλέψετε, ακόμα και αν προτιμάτε να βάλετε τα έργα κάποιων ανδρών στα μουσεία και στις εκθέσεις αντί να βάλετε τα δικά μου, εγώ συνεχίζω να παλεύω και θα συνεχίζω να αποδεικνύω ότι είμαι ισάξια.

-Τι ήταν αυτό που σας παρακίνησε να ασχοληθείτε με την θεματολογία των διακρίσεων μεταξύ των φίλων; Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό που λέτε: εδώ πρέπει να δράσω μέσω της τέχνης;

Ναι! Το 2021 είχαμε πάρα πολλές γυναικοκτονίες. Ειδικά με συγκλόνισε η δολοφονία της Καρολάιν γιατί πέραν του γεγονότος ότι αυτός την είχε δολοφονήσει και παρίστανε μετά τον θλιμμένο πατέρα και έτρεχε στις τηλεοράσεις και στα κανάλια, αυτό που με συγκλόνισε ήταν ότι η Καρολάιν δολοφονήθηκε στο ίδιο της το κρεβάτι. Το κρεβάτι είναι ένας χώρος στον οποίο πρέπει να ξεκουράσουμε το σώμα μας, να ανακτήσουμε δυνάμεις, είναι ένας χώρος στον οποίο πρέπει να νιώθουμε σιγουριά και ασφάλεια. Το κρεβάτι μας το φτιάχνουμε κάθε πρωί για να το βρούμε όμορφα στρωμένο – εγώ στην Ελλάδα δεν το φτιάχνω- αλλά στην Αμερική το φτιάχνω. Στην Ελλάδα μου βγαίνει το εφηβικό μου. Και σκέφτηκα αυτό, ότι η Καρολάιν το έφτιαξε αυτό το σεντόνι εκείνη την ημέρα, το ίδιο πρωί. Κάθε βράδυ κοιμόταν δίπλα σε αυτόν τον άνθρωπο που ήταν ο εκτελεστής της και πόσες άλλες γυναίκες δεν περνάνε αντίστοιχα; Που αντί το κρεβάτι να είναι ένα μέρος ασφάλειας, είναι το μέρος που είναι πιο εκτεθειμένες. Και είπα λοιπόν θέλω να φτιάξω έργα χρησιμοποιώντας σεντόνια. Και ζήτησα έτσι από γυναίκες που ζουν στην Ελλάδα να μου δώσουν τα σεντόνια τους για να φτιάξω αυτά τα έργα. Τα σεντόνια μου τα έδωσαν με την προϋπόθεση να έχουν ονειρευτεί σε αυτά έναν κόσμο ισότητας και δικαιοσύνης στον οποίο δεν θα φοβούνται να ζήσουν την ζωή τους όπως αυτές την επιθυμούν.

-Θεωρείτε ότι μέσω της τέχνης μπορεί να έρθει μία ¨δικαίωση¨ γι’ αυτά τα θύματα;

Ναι, μπορεί σε μικρό βαθμό. Αλλά να ξέρεις ότι και ο πολύ μικρός βαθμός είναι σημαντικός γιατί υπάρχουν μανάδες εκεί έξω που έχασαν τα κορίτσια τους, που μεγαλώνουν εγγόνια και αυτά χωρίς καμία υποστήριξη από το κράτος. Σε μερικές περιπτώσεις υπάρχει και η τοπική κατακραυγή. Τι ήθελε να πάει βόλτα; Τι τριγυρνούσε και έκανε ραντεβού και πήγαινε στα πάρτι; Δηλαδή πηγαίνουν οι οικογένειες των θυμάτων στα δικαστήρια και προσπαθούν να αποδείξουν την ηθική των κοριτσιών τους.

-Άμα έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο…

Αυτό συμβαίνει! Πηγαίνουν τα αδέρφια των δολοφονημένων γυναικών μάρτυρες στο δικαστήριο να αποδείξουν την ηθική των αδερφών τους.

-Πιστεύετε ότι η τέχνη θα μπορούσε να αλλάξει τις απόψεις που έχουμε στην κοινωνία ότι το κορίτσι έφταιγε ή το τι φορούσε μέσα από ορισμένα έργα σαν το δικό σας;

Ναι, το πιστεύω γιατί η τέχνη ενώνει του ανθρώπους. Όταν έκανα αυτό το έργο και κατέβηκε στην ουσία συνέβη το αντίθετο από αυτό που θέλαν αυτοί οι ισχυροί άνδρες. Αντί να μου κλείσουν το στόμα, έκαναν πιο δυνατή την φωνή και το νόημα αυτού του έργου. Και αμέσως άνθρωποι που δεν ήξεραν τίποτα για μένα αλλά είχαν τα ίδια συναισθήματα σε σχέση με την γυναικοκτονία και την λογοκρισία και την έμφυλη βία, είδα ότι άρχισαν να ανεβάζουν το έργο μου στα social media και δεξιά και αριστερά και έτσι άρχισε να υπάρχει ένας διάλογος και ένα πάρα πολύ μεγάλο επίτευγμα ήταν ότι όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (τηλεοράσεις, ραδιόφωνα, εφημερίδες) μιλάγανε για την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες χωρίς να έχει γίνει εκείνη την περίοδο μία γυναικοκτονία.

-Πολύ θετικό αυτό!

-Στην αναφορά της γυναικοκτονίας και του όρου γενικότερα ποια είναι η άποψη σας για τον συγκεκρίμενο όρο, πως δημιουργήθηκε και γιατί θεωρείτε ότι υπάρχει ανάγκη να χρησιμοποιούμε τον συγκεκριμένο όρο;

Υπάρχει πολύ μεγάλη ανάγκη να νομοθετηθεί αυτός ο όρος γιατί αν δεν νομοθετηθεί, δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή αυτών τον φόνων. Και αυτές οι γυναίκες έχουν δολοφονηθεί ακριβώς επειδή είναι γυναίκες, επειδή κάποιος τις θεωρεί κτήμα τους. Πάμε πάλι πίσω σε αυτό που είπα ήδη: ότι αν δεν αναγνωριστεί ο όρος τότε δεν γίνεται η καταγραφή αυτών των περιστατικών, δεν υπάρχει νομική υποστήριξη και οικονομική υποστήριξη για τις οικογένειες των θυμάτων και επίσης δεν υπάρχει ενημέρωση στα σχολεία, στα Πανεπιστήμια γι’ αυτό το φαινόμενο της έμφυλης βίας. Η ενημέρωση είναι σημαντική γιατί καμιά μας δεν είναι αλώβητη σε σχέση με την έμφυλη βία. Δεν έχει καμία σημασία πόσο ενημερωμένες είμαστε καμιά μας δεν είναι αλώβητη, όλες μας κινδυνεύουμε να πέσουμε στην παγίδα.

-Με αυτό το σκεπτικό ότι οι γυναίκες έχουν δολοφονηθεί επειδή ήταν γυναίκες πολλοί υπερασπίζονται την άποψη ότι θα πρέπει τότε να υπάρχει και ο όρος ανδροκτονία ως ας πούμε ότι με ένα περιστατικό ότι μια γυναίκα σκότωσε τον άνδρα της ή τον σύντροφο της λόγω ζήλιας θα πρέπει να θεωρείτε ανδροκτονία. Τι θα λέγατε σε αυτούς τους ανθρώπους;

Πάμε πίσω στο ότι ζούμε σε μία πατριαρχική και ρατσιστική κοινωνία. Αυτό είναι το ανθρώπινο είδος μέχρι αυτό το σημείο που έχουμε φτάσει παγκοσμίως. Οπότε ζούμε σε μία πατριαρχική και ρατσιστική κοινωνία, αυτό σαν επακόλουθο έχει ότι γυναίκες, άτομα της LGBTQ κοινότητας και μετανάστες, άτομα που έχουν περισσότερη μελανίνη στο δέρμα τους να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, να βρίσκονται εκτεθειμένοι στην κοινωνία. Ότι ακόμα και όταν γίνεται αυτό το περιστατικό που λέμε ότι η γυναίκα τον σκότωσε γιατί τον ζήλευε ακόμα και αυτή η γυναίκα είναι προϊόν της πατριαρχίας, είμαστε όλοι προϊόντα της πατριαρχίας. Οπότε κάτω από αυτή την ιδέα είμαστε όλοι ένοχοι και αθώοι. Και πάμε πάλι πίσω στην ενημέρωση. Πρέπει συνέχεια στην καθημερινότητα μας να τσεκάρουμε τα ρατσιστικά και τα ομοφοβικά και τα έμφυλα χαρακτηριστικά που έχουν περαστεί μέσα μας από την κοινωνία.

-Επομένως εσείς δεν θα υιοθετούσατε τον όρο “ανδροκτονία”;

Όχι, γιατί είναι στην ίδια λογική που στον ρατσισμό λέμε ας πούμε ότι υπάρχει η έκφραση που λέει “black lives matter” , οι ρατσιστές-οι λευκοί λένε το “all lives matter”. Ενώ στην πραγματικότητα οι λευκοί είναι προύχοντες, έχουν πιο πολλά δικαιώματα, πιο πολλές ευκαιρίες και δεν αντιμετωπίζουν τον ρατσισμό.

-Μιας και αναφερθήκατε στην κοινότητα LGBTQ θεωρείτε ότι οι γυναίκες που ανήκουν σε αυτή την κοινότητα έχουν λιγότερα δικαιώματα και προβάλλονται λιγότερο σε σχέση με τους άνδρες που ανήκουν σε αυτή την κοινότητα;

Υπάρχουν θέματα διακρίσεων και ανταγωνισμών μέσα στην LGBTQ κοινότητα. Αλλά και αυτό είναι υποπροϊόν της πατριαρχίας. Γιατί η πατριαρχία μας μαθαίνει ότι είμαστε κορίτσια και αγόρια ή ότι είμαστε δύο διαφορετικά πράγματα και αυτό τι κάνει; Μας διαχωρίζει, μας βάζει σε διαφορετικές ομάδες.

-Πάμε λίγο πίσω στο έργο σας, την ροζ σημαία, και το πως δημιουργήθηκε. Μας είπατε από σεντόνια που οι γυναίκες είχαν ονειρευτεί ένα μέλλον με απόλυτα δικαιώματα και απόλυτη ισότητα. Ήταν συναισθηματικά υπερβολικά δύσκολο να έρθετε σε επικοινωνία με τις οικογένειες των θυμάτων ή ακόμα και με τα ίδια τα θύματα και να πάρετε τα αντικείμενα τους και να τα κάνετε στην ουσία ένα έργο τέχνης;

Αυτό το κάλεσμα για τα σεντόνια στα οποία επάνω τους οι γυναίκες έχουν ονειρευτεί έναν κόσμο ισότητας και δικαιοσύνης το έκανα μέσω των social media. Πολλές γυναίκες τις οποίες δεν τις ήξερα μου στειλανε τα σεντόνια τους. Κάποιες μοιράστηκαν μικρές ιστορίες μαζί μου, οι οποίες ήταν συναισθηματικές, δεν είχα επικοινωνήσει τότε με τις οικογένειες των θύματων. Πρόσφατα μίλησα με κάποιες από τις μαμάδες των κοριτσιών και ήταν δύσκολο αλλά μίλησα με μία μαμά και μου είπε: έχω δύο αγόρια, θα μπορούσα αυτή την στιγμή να μεγαλώνω δύο φονιάδες μόλις βγει ο δολοφόνος της κόρης μου από την φυλακή να πάνε να τον σκοτώσουν αλλά εγώ προσπαθώ να τους μάθω την αγάπη γιατί αυτό θα ήθελε η κόρη μου η δολοφονημένη. Να υπάρχει αγάπη, να μην μεγαλώσω τα παιδιά μου με μίσος.

-Αν μπορείτε να απαντήσετε φυσικά, οι οικογένειες των θυμάτων «χάρηκαν» (όσο μπορούσανε) που επιτέλους ένα έργο θα έδειχνε το δράμα που έζησαν τα κορίτσια τους;

Ναι, το εκτίμησαν. Γιατί είναι ένα έργο το οποίο είναι και ένα τρυφερό έργο και μάλιστα μία από τις μαμάδες είπε ότι: σας πείραξε το ροζ χρώμα; Το ροζ χρώμα είναι το χρώμα του ονείρου ότι θα έρθει ο πρίγκιπας, ότι θα έχει η κοπέλα μια ζωή παραμυθένια. Και είπε μια από τις μαμάδες: και εμένα η κόρη μου όταν ήταν μικρή 6-7 χρονών ζωγράφιζε την ελληνική σημαία ροζ. Και ήταν μια από τις κοπέλες που δολοφονήθηκε.

-Σε αυτό το πλαίσιο των θυμάτων και των οικογενειών πώς νιώθετε που τα έργα σας αποτελούνται από αντικείμενα που ανήκουν σε άτομα που έχουν υποφέρει ή που έχουν δει τους δικούς τους ανθρώπους να υποφέρουν από αυτά τα κοινωνικά προβλήματα και αυτή την πάρα πολύ έντονη βία;

Αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό στοιχείο στην τέχνη μου, μ’ αρέσει να δουλεύω με αντικείμενα τα οποία έρχονται με μία ιστορία σε μένα. Θα μπορούσα να είχα πάει εγώ και να είχα αγοράσει εγώ διάφορα χρώματα σεντονιών καινούρια και να φτιάξω κάτι αλλά αυτό δεν θα είχε την ιστορία των άλλων ανθρώπων γιατί με αυτό τον τρόπο συνεισφέρει ολόκληρη η κοινωνία στο να φτιαχτεί ένα έργο.

-Υπάρχουν κάποιοι που λένε ότι όταν η τέχνη συνδέεται με κοινωνικά ζητήματα, υπάρχει η μία πλευρά που λέει ότι αξιοποιεί τα συναισθήματα κάποιων ανθρώπων για να προβάλει ένα μήνυμα και υπάρχει και η άλλη που λέει ότι τα εκμεταλλεύεται ουσιαστικά. Εσείς τι θα απαντούσατε και με ποια πλευρά τάσσεστε;

Στην τέχνη υπάρχουν καλλιτέχνες και καλλιτέχνες. Αλλά γενικότερα πιστεύω ότι εάν ένα έργο εκμεταλλεύεται ή αξιοποιεί τα συναισθήματα φαίνεται από την αντίδραση του κόσμου προς το έργο τέχνης. Ένα έργο τέχνης είναι ένα δώρο από τον καλλιτέχνη στο κοινό. Είναι ένα δώρο χωρίς ανταλλάγματα. Αν ο καλλιτέχνης έχει στο νου του αντάλλαγμα, αυτό το βλέπει το κοινό ασυναίσθητα και δεν δένεται με το έργο. Νιώθει ότι ο καλλιτέχνης θέλει κάτι από αυτόν και αμέσως κουμπώνεται. Αλλά όταν το έργο είναι ένα δώρο προς το κοινό τότε το κοινό το αγκαλιάζει και το οικειοποιείται. Το νιώθει δικό του, ότι μπορεί να έχει μία συνομιλία με αυτό το έργο.

-Μιλήσατε για καλλιτέχνες και καλλιτέχνες. Υπάρχουν άνθρωποι στον κλάδο σας που θα τους αποκαλούσατε απλά εικαστικούς και όχι καλλιτέχνες δηλαδή ότι δεν προβάλλουν ή δεν κάνουν κάποιο καλό στην τέχνη;

Στην κοινωνία ας πούμε;

-Ναι, υπάρχουν κάποιοι που αποκαλούν κάποιους καλλιτέχνες απλά εικαστικούς γιατί θεωρούν ότι δεν περνάνε κάποιο κοινωνικό μήνυμα ή δεν συνεισφέρουν στο να αλλάξουν τα πράγματα.

Δεν υπάρχει διαφορά εννοιολογική μεταξύ του καλλιτέχνη και του εικαστικού. Είναι δύο όροι ίδιοι. Υπάρχει η τέχνη για την τέχνη και η τέχνη για την ζωή. Η τέχνη για την τέχνη είναι όταν ένας καλλιτέχνης επιθυμεί να φτιάξει απλά κάτι το οποίο είναι αισθητικά όμορφα ή αισθητικά ανταποκρίνεται στην προσωπική αισθητική του καλλιτέχνη και η τέχνη για την ζωή είναι όταν ο καλλιτέχνης θέλει να φτιάξει ένα έργο στο οποίο να αναφέρεται κάτι το οποίο έχει σχέση με την ζωή ή με την κοινωνία. Εγώ θα έλεγα ότι με ενδιαφέρει η τέχνη για την ζωή αλλά χρησιμοποιώ και στοιχεία από την τέχνη για την τέχνη. Δηλαδή τα έργα μου είναι και αισθητικά όμορφα αλλά έχουν και κοινωνικά μηνύματα . Η αισθητική ομορφιά προσκαλεί τον κόσμο να τα προσέξει και να έρθει κοντά να τα δει σαν ένα όμορφο αντικείμενο και τότε βλέπει και το νόημα και το οικειοποιείται καλύτερα.

-Πιστεύετε ότι ήταν ένα σκληρό έργο για τα κοντινά πρόσωπα των θυμάτων ή μπορεί να λειτουργήσει ως λύτρωση ως ένας τρόπος να παρουσιάσουν στον κόσμο όλη αυτή την βία που δέχθηκαν τα κοντινά τους πρόσωπα, όλη αυτή την αγριότητα;

Με τις οικογένειες που μίλησα μου είπαν ότι βρήκαν το έργο μου πάρα πολύ τρυφερό. Δεν το βρήκα βίαιο, το βρήκανε τρυφερό.

-Είπαμε ότι η πατριαρχική κοινωνία και όλα αυτά τα στερεότυπα σας οδήγησαν στο να ξεκινήσετε να δημιουργείτε έργα σχετικά με την βία και τις διακρίσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες. Το έργο σας -η ροζ σημαία- πως προέκυψε; Πως ξεκινήσατε να το φαντάζεστε;

Αφού μάζεψα τα σεντόνια αυτά που είπαμε από την Ελλάδα, γύρισα πίσω στην Νέα Υόρκη και είχα φτιάξει και στο παρελθόν σημαίες. Είχα φτιάξει την ευρωπαϊκή σημαία, την αμερικάνικη και μ’ αρέσει να δουλεύω με σημαίες γιατί στην ουσία οι σημαίες είναι ένα εννοιολογικό αντικείμενο. Στην ουσία είναι υφάσματα και εμείς τους δίνουμε ένα μήνυμα, και έφτιαξα λοιπόν την σημαία με τα σεντόνια και προέκυψε το χρώμα ροζ γιατί αυτό ήταν το χρώμα που μου είχαν δώσει περισσότερο οι γυναίκες, έτυχε, και έφτιαξα λοιπόν την σημαία θέλοντας να δείξω αυτό το φαινόμενο που υπάρχει στην Ελλάδα, αυτή την κραυγή των γυναικών. Όχι μόνο των δολοφονημένων αλλά και των ατόμων που ακόμα υποφέρουν αυτή την στιγμή μέσα στα σπίτια τους.

-Στο παρελθόν που όπως αναφέρατε έχετε ασχοληθεί και με άλλες σημαίες υπήρχαν αντίστοιχες περιπτώσεις που οι άνθρωποι αντέδρασαν και θέλησαν να κατεβάσουν τα έργα σας ή δεν τους άρεσε το ότι ουσιαστικά πιάσατε στα χέρια σας την σημαία τους;

Όχι, γιατί στην Αμερική υπάρχει ο νόμος της έκφρασης της ελευθερίας του λόγου και εκεί ακόμα και με την ίδια την αμερικάνικη σημαία, τα χρώματα κανονικά της αμερικάνικης σημαίας έχει κατοχυρωθεί νομικά ότι ο κάθε πολίτης μπορεί να κάνει ότι θέλει με την σημαία. Από την άλλη το έργο αυτό, η ροζ σημαία, και τα άλλα έργα που έχω φτιάξει που είναι με άλλα υλικά και άλλα χρώματα από τα παραδοσιακά χρώματα των σημαιών δεν είναι η ελληνική σημαία ή η ευρωπαϊκή. Είναι ένας συμβολισμός στη σημαία, είναι αν θέλουμε να το πούμε ένας γεωγραφικός δείκτης. Σου λέει που γίνεται αυτό το φαινόμενο, στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη και αυτό το φαινόμενο το δείχνεις πάρα πολύ καθαρά με έναν συμβολισμό στην σημαία του συγκεκριμένου κράτους.

-Τώρα με όλο αυτό το ζήτημα που έχει προκύψει σχετικά με το αν η Ελλάδα είναι κράτος δικαίου, αν υπάρχει ελευθερία λόγου και ελευθερία έκφρασης, όλη αυτή η αρνητική στάση που έχει η Ευρώπη απέναντι μας λειτουργεί για εσάς ως μια δικαίωση; Ότι και εγώ έχω υποστεί λογοκρισία για το έργο μου;

Είναι πολύ σημαντικό να αντιλαμβανόμαστε ότι το κράτος δικαίου είναι ένας συνεχόμενος αγώνας και στα πλαίσια αυτού του συνεχόμενου αγώνα είμαι υπερήφανη που συνεισφέρω σε αυτόν τον αγώνα.

-Μετά από την δημοσίευση, όταν ξεκίνησε η έκθεση της ροζ σημαίας και μπήκε και στο προξενείο της Νέας Υόρκης δεχθήκατε μεγάλη προβολή και φήμη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα social media. Πώς διαχειριστήκατε αυτή την ξαφνική φήμη και δημοφιλία;

Δεν ήταν η πρώτη φορά που τα έργα μου έχουν πάρει μεγάλη δημοσιότητα αν και ήταν η μεγαλύτερη «έκρηξη». Το 2014 και το 2015 είχα κάνει μία σειρά από performances που είχαν να κάνουν με το προσφυγικό στην Ελλάδα και τότε επίσης είχε υπάρξει μεγάλη δημοσιότητα οπότε ήξερα πώς να το διαχειριστώ. Είμαι ένα άτομο που δεν φοβάται να παλέψει για τα πιστεύω του και να σταθεί στα ιδεώδη του και να μιλήσει ανοιχτά γι’ αυτά τα θέματα. Το θετικό ήταν ακριβώς αυτό, ότι δηλαδή αυτή η δημοσιότητα μου έδωσε την δυνατότητα να μιλήσω περισσότερο για την έμφυλη βία, για την έμφυλη και οικογενειακή βία. Δέχθηκα πάρα πολλά μηνύματα υποστήριξης από ανθρώπους που δεν ήξερα και δέχθηκα και πάρα πολλά μηνύματα απειλητικά. Αυτό ήταν το πιο ¨δύσκολο¨ αλλά επειδή ως έφηβη έχω περάσει σκληρό bulling λεκτικό στην ουσία δεν με επηρέασε καθόλου γιατί λέω: α εντάξει Γυμνάσιο πάλι. Κάποιοι άνθρωποι δεν αποφοιτούν ποτέ από το Γυμνάσιο, μένουν αιωνίως σε αυτή την φάση.

-Με τα ανάλογα τότε έργα σας, είχαν ξεσπάσει αντίστοιχες ρατσιστικές φωνές ενάντια στα συγκεκριμένα άτομα και τους πρόσφυγες που έλεγαν: «Γιατί να τους δώσουμε δημοσιότητα και ότι αυτοί ήρθαν στην χώρα μας;»

Ναι, είχαν υπάρξει ρίζες αρνητικές και γενικότερα το αρνητικό που υπάρχει είναι ότι πολλοί Έλληνες με χαρακτηρίζουν ως Ανθέλληνα, ότι δυσφημώ την χώρα μας στο εξωτερικό και αυτό είναι ένα πράγμα το οποίο τους πειράζει περισσότερο, το ότι ζω στο εξωτερικό και μιλάω για αυτά τα θέματα στο εξωτερικό. Αυτό είναι σαν να βγάζω ας πούμε τα άπλυτα της χώρας στην φόρα. Η κοινωνία θέλει να παρουσιάζει την Ελλάδα ως τον ιδανικό τουριστικό προορισμό, που δεν υπάρχουν προβλήματα, δεν υπάρχει ρατσισμός, δεν υπάρχει έμφυλη βία αλλά αυτό βέβαια δεν είναι αλήθεια.

-Όπως αναφέρατε εκτός από τα έργα σας για τις γυναικοκτονίες και την έμφυλη βία, έχετε κάνει και άλλα έργα όπως για την προσφυγιά, για την κακοποίηση γενικότερα … δεν είναι ψυχοφθόρο για εσάς να δημιουργείτε τέτοιου είδους έργα που θίγουν τέτοια επίπονα προβλήματα;

Απεναντίας! Άμα δεν φτιάχνω τα έργα τότε είναι ψυχολογικά επίπονο για μένα. Φτιάχνοντας τα έργα βρίσκω λύτρωση.

-Υπάρχουν άλλοι καλλιτέχνες με τους οποίους συνομιλείτε που σας λένε: «Εγώ θα ήθελα να φτιάξω ένα έργο που να θίγει ένα κοινωνικό πρόβλημα αλλά φοβάμαι για να μην δεχθώ τα «πυρά» της κοινωνίας»;

Ναι, αυτό ισχύει και ειδικά για καλλιτέχνες που θέλουν να θίγουν τέτοια κοινωνικά θέματα και οι οποίοι ζούνε στην Ελλάδα. Γι’ αυτούς είναι ακόμα πιο δύσκολο γιατί φοβούνται μήπως χάσουν τις δουλειές τους ειδικά άμα δουλεύουν στο δημόσιο, ότι μπορεί να υπάρξει κατακραυγή μέσα στην άμεση κοινότητα τους, στην γειτονιά, στην δουλειά τους.

-Και τι απαντάτε σε αυτούς, τους παροτρύνετε ότι κάνε το έργο γιατί θα έχει ένα αντίκτυπο στην κοινωνία ή τους λέτε ότι περίμενε και όντως μπορεί να δεχθείς αρνητικές κριτικές;

Τους λέω ότι: ξέρεις κάτι μπορεί να δεχθείς αρνητικές κριτικές, μπορείς να δεχθείς κατακραυγή, κρίνε εσύ μέχρι πόσο μπορείς να διαχειριστείς αυτή την κατακραυγή. Γενικότερα, εγώ είμαι της άποψης ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να φτιάχνουν τα έργα και στην ουσία αυτός είναι ο καλλιτέχνης και την στιγμή που θα σκεφτείς ένα έργο τέχνης δεν μπορείς παρά να μην το φτιάξεις.

-Γιατί θεωρείτε ότι στην Ελλάδα αντιδράμε έτσι, γιατί δεν έτοιμη η κοινωνία να δεχθεί ένα τέτοιο έργο;

Η Ελλάδα είναι μία κλειστή κοινωνία, δεν είμαστε μια χώρα που είναι οικονομικά αυτόνομη. Εξαρτόμαστε από τα χρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τα χρήματα του τουρισμού και αυτό έχει ως αντίκτυπο να λειτουργούμε ακόμη σαν αποικία και αυτό σίγουρα δημιουργεί μία οπισθοδρόμηση στην κοινωνία αλλά η κοινωνία μας το πιστέυω, προσπαθώ να είμαι ρεαλιστικά αισιόδοξη ότι η κοινωνία μας μπορεί να πάει μόνο μπροστά.

-Σχετικά με αυτό που μας λέτε ότι η κοινωνία μας πάει μόνο μπροστά, παρά τα βήματα προόδου που έχουν γίνει πολλές φορές μέσω τομέων όπως η μουσική, τα social media κάποιοι υποστηρίζουν ότι γίνονται και πολλά βήματα προς τα πίσω για παράδειγμα η σεξουαλικοποίηση των γυναικών, η δημιουργία λάθος προτύπων… τι απαντάτε;

Ναι, γίνονται κάποια βήματα πίσω αλλά η πορεία είναι μόνο προς τα μπροστά και ακριβώς πιστεύω επειδή ότι είμαστε πολύ κοντά σε πολύ μεγάλα βήματα προς τα μπροστά γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι που είναι πολύ συντηρητικοί προσπαθούν να γαντζωθούν σε αυτές τις αρχαϊκές αντιλήψεις επειδή βλέπουν ότι η πρόοδος έρχεται, ένα μεγάλο άλμα έρχεται γι’ αυτό προσπαθούν να κρατηθούν. Δεν είναι πιο πολλοί απλά είναι φωνακλάδες.

-Από την άλλη πλευρά δεν θεωρείτε ότι υπάρχουν κάποια σύμβολά όπως οι σημαίες τα οποία είναι καλό να μην αγγίζονται να μην αλλάζονται, παραμένουν μόνο στην αρχική τους μορφή;

Δεν πιστεύω, ούτε το έργο ζητάει να αλλάξει το χρώμα της σημαίας. Η σημαία είναι αυτή που είναι, και αντιπροσωπεύει την ιστορία μας, τα ιδεώδη μας αλλά επίσης αντιπροσωπεύει τον κάθε πολίτη του ελληνικού έθνους και από αυτή την άποψη ο κάθε πολίτης του ελληνικού έθνους έχει το δικαίωμα να εκφραστεί μέσω του εθνικού συμβόλου.

-Υπάρχει περίπτωση στο μέλλον να κάνετε κάποιο παρόμοιο έργο που να θίγει ένα άλλο κοινωνικό πρόβλημα μέσω σημαίας ή κάποιου άλλου συμβόλου;

Βέβαια, ναι.

-Και θα είστε έτοιμη για νέα «πυρά»;

 Έχω γεννηθεί έτοιμη.

-Έχετε κάποιο έργο το οποίο να είναι το αγαπημένο σας, έχετε κάποια ιδιαίτερη προτίμηση σε αυτό, κάποια αδυναμία;

Αγαπώ πάρα πολύ το τελευταίο έργο που έφτιαξα το οποίο είναι η ενοχή της γειτονιάς, το οποίο είναι και αυτό φτιαγμένο από σεντόνια και έχει 22 σπιτάκια και κάθε σπιτάκι είναι για μία γυναικοκτονία που έγινε το 2022. Το κάθε σπιτάκι έχει το όνομα του θύματος, την ημερομηνία θανάτου, την τοποθεσία, την ηλικία. Αυτό είναι ένα από τα αγαπημένα μου έργα και ένα από τα πιο δύσκολα έργα να βγούνε και τεχνικά αλλά και συναισθηματικά.

-Αναφέρεστε στην ενοχή της κοινωνίας. Αν έρθει μία γυναίκα ή ένας άνδρας αντίστοιχα και σας πει ότι εγώ έχω στο νου μου ότι μία γυναίκα υφίσταται κακοποίηση τι θα ΤΟΝ παροτρύνατε να κάνει;

Να είναι δίπλα της και να της δείχνει ότι μπορεί να στηριχτεί πάνω του. Όποτε αυτή είναι έτοιμη και με όποιον τρόπο να φύγει από αυτή την κακοποιητική σχέση να είναι δίπλα της. Γιατί η μεγαλύτερη υποστήριξη στους ανθρώπους που βιώνουν έμφυλη βία είναι η κοινότητα. Και ο εκβιαστής αυτό προσπαθεί να κάνει περισσότερο να απομονώσει το θύμα του από την κοινότητα. Και γενικώς ισχύει αυτό, όταν είμαστε απομονωμένοι είμαστε πιο ευάλωτοι. Όταν είμαστε σε κοινότητα και μεταξύ μας ενωμένοι είμαστε πιο δυνατοί.

-Πιστεύετε ότι ορισμένες γυναικοκτονίες θα μπορούσαν να είχαν αποτραπεί αν υπήρχε αυτή η συμπαράσταση της κοινότητας;

Βέβαια.

-Ποια συμβουλή θα δίνατε στα μικρά-νεαρά κορίτσια που σκέφτονται να αφήσουν τα όνειρα τους γιατί έχουν υποστεί κάποια στερεότυπα και αυτό τους κρατάει πίσω;

Έχω να πω ότι κυνηγήστε το πιο τρελό σας όνειρο! Τι είναι το πιο τρελό μου όνειρο, αυτό που πιστεύω ότι δεν πρόκειται να γίνει με τίποτα; Αυτό κυνηγήστε! Ποιο όνειρο φοβάστε να κυνηγήσετε; Αυτό είναι το όνειρο που πρέπει να κυνηγήσετε! Και αν το κυνηγήσετε σας το υπογράφω, θα γίνει!

-Μιας που αναφερόμαστε στα όνειρα, πολλοί που υποστηρίζουν το φεμινιστικό κίνημα λένε ότι οι γυναίκες που ονειρεύονται να κάνουν οικογένεια, να μείνουν στο σπίτι  για δικούς τους λόγους με τον άνδρα τους, δεν υποστηρίζουν το φεμινιστικό κίνημα και ουσιαστικά σωπαίνουν και υποστηρίζουν την πατριαρχία, τι θα υποστηρίζατε γι’ αυτό;

Δεν ισχύει αυτό, και αυτό ακόμα είναι ένα στερεότυπο. Αν μια γυναίκα έχει επιλέξει και αυτό είναι το όνειρο της να είναι νοικοκυρά και αυτό είναι αξιοσέβαστο και αυτό πρέπει να υποστηριχτεί από την κοινωνία ως εργασία. Αυτές οι γυναίκες πρέπει να πληρώνονται από το κράτος, από την κοινωνία για την δουλειά που κάνουν μέσα στο σπίτι τους γιατί έτσι θα είναι οικονομικά ανεξάρτητες και δεν θα πέφτουν εύκολα θύματα του ενός και του άλλου που θα θέλει να τους εκμεταλλεύεται. Όταν μία γυναίκα μένει μέσα στο σπίτι και μεγαλώνει τα παιδιά δωρεάν, αυτό τι σημαίνει ότι την εκμεταλλεύεται η κοινωνία για δωρεάν εργασία.

-Και κάτι τελευταίο, θεωρείτε ότι η τηλεργασία και η καραντίνα συνέβαλε στην αύξηση του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας ή απλά συνέβαλε στην δημοσιότητα τους;

 Θεωρώ ότι συνέβαλε στην δημοσιότητα τους γιατί πάντα υπήρχαν αλλά περνάγανε στο ντουκου.

Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ!!!

Γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, άλλοι παίρνουν λουλούδια, άλλοι προτιμούν γράμματα, ενώ υπάρχει και μία κατηγορία που δεν γιορτάζει καν (singles γκούχου γκούχου). Αυτές είναι μερικές κλασικές περιπτώσεις που συναντάμε στην γεμάτη κόκκινο και ροζ αυτή μέρα. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιες πιο ιδιαίτερες κατηγορίες που πολλές φορές τις βάζουμε στο περιθώριο την 14η Φεβρουαρίου. Επομένως,  nerdουλες,emo, artsz,bookworms, hopeless romantics σλατίνες, κάγκουρες,φασαίοι και players ξεχυθείτε στην πόλη. Η στιγμή να λάμψετε του Αγίου Βαλεντίνου έφτασε!

 Η πρώτη και πιο συνηθισμένη κατηγορία είναι οι  nerdουλες. Ναι το κλασικό παιδί του σχολείου μας που κάνει τώρα τα πρώτα του βήματα στον κόσμο της αγάπης και δυσκολεύεται λιγάκι να αποχωριστεί την παιδική του ηλικία. Προσοχή όμως! Αυτή η φυλή χωρίζεται σε 2 υποκατηγορίες, αυτούς που πέφτουν με τα μούτρα στο ψητό αλλά και αυτούς που θέλουν λίγο χρόνο για να λειτουργήσουν. Η πρώτη κατηγορία είναι κάπως αστεία θα λέγαμε, θα δεις ένα άτομο που ξέρεις καλά να δίνει το 150% του εαυτού του για εντυπωσιάσει και να πρωτοτυπήσει στα μάτια του πρώτου (ή και πέμπτου) έρωτά του. Η δεύτερη κατηγορία, η πιο συνηθισμένη θα τη λέγαμε και αξιολάτρευτη. Πολλές φορές μαζεύονται πέντε παιδιά για να στείλουν το πρώτο μήνυμα και πάντα υπεραναλύουν κάθε δευτερόλεπτο. Αν λοιπόν σας ερωτευτεί ένα τέτοιο παιδάκι ευχόμαστε να έχετε υπομονή και κατανόηση επειδή και στις δύο περιπτώσεις είναι τρομαγμέν@.

Λοιπόν, λοιπόν, η πιο εκδηλωτική αλλά όχι και τόσο ομιλητική φυλή θα έλεγε κανείς θα έλεγε κανείς πως είναι οι έφηβοι με artsy στιλ και κοσμοθεωρία, κοινός οι καλλιτέχνες μας. Οι μουσικοί, οι ζωγράφοι, οι συγγραφείς και οι φωτογράφοι που είναι εδώ για να αποτυπώνουν κάθε σκηνή σε συνθέσεις, πίνακες, τραγούδια, ποιήματα, ιστορίες και φωτογραφίες. Εννοείται πως αυτή η κατηγορία εμφανίζει τον ερώτα πιο γρήγορα και έντονα απ’ όλες, επειδή η έμπνευση δεν περιορίζεται τόσο εύκολα. Γι’ αυτό, ακόμα κι αν προσπαθούν να το κρύψουν οι σκέψεις τους γεμίζουν με ένα άτομο και βγάζουν πολλές πτυχές του στα έργα τους και σε κάθε τους κατασκευή. Άρα ένα είναι σίγουρο, αν σε έχει ερωτευτεί ένας καλλιτέχνης θα βρεις πτυχές του εαυτού σου, μέσα σε πολλά, πολλά του δημιουργήματα.

Ένα αρκετά πρόσφατο και φρέσκο κύμα θα έλεγε κανείς πως είναι οι hopeless romantics. Είναι τα παιδιά που ονειρεύονται από μικρά το τέλειο πρώτο ραντεβού, το απίθανο άτομο και τα αποστομωτικά λόγια που θα ακούσουν και θα λυγίσουν. Αυτά λοιπόν ερωτεύονται τόσο απότομα αλλά και τόσο έντονα, από την πρώτη μέρα ονειρεύονται κάθε στιγμή, σημειώνουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες και ταυτίζουν κάθε αλληλεπίδραση με ένα τραγούδι ή μια ρομαντική ταινία. Ναι, είναι ο τύπος παιδιών που θα γεμίσουν τα τετράδια και τα βιβλία όλης της τάξης με καρδούλες και θα μιλούν με έναν τόσο τρυφερό και γλυκό τρόπο για κάθε μικροσκοπική λεπτομέρεια και θα κάνουν ΚΆΘΕ trend που υπάρχει στα ΜΚΔ με καρδούλες και φιογκάκια. ‘Όμως προσοχή επειδή κάποια από αυτά τα εφηβάκια μπορεί να γίνουν το εντελώς αντίθετο άτομο αν δεν τους φερθείς σωστά όποτε, αν σας έχει ερωτευτεί ένα μην το πληγώσεις για κανένα λόγο. Αλλά μην ξεχνάτε ότι είναι απλά ένα μάτσο ροζ αγγελάκια.

Σλατίνα, καταρχάς ηρέμησε! Ωραία, τώρα που ηρέμησες, μπορούμε να συνεχίσουμε. Παρόλο που κάποιοι θεωρούν τις σλατίνες απότομες ή/και εγωκεντρικές έχουν και αυτές δικαίωμα στον έρωτα. Γιατί όχι; (Μην απαντήσετε, ρητορικό ερώτημα) Παρά τα πράσινα νυχάκια, τα ίσια μαλλιά κτλ κτλ κτλ θα σας πούμε κάτι εντυπωσιακά εντυπωσιακό. Ναι παιδιά, οι σλατίνες μπορούν να ερωτευτούν και άλλους εκτός από τον Thug (Σας σόκαρα λίγο, έτσι;). Το πιθανότερο μάλλον θα είναι να προσπαθήσει να προσεγγίσει άτομα με παρόμοια “φιλοσοφία” με την δική της και σχετικά κοντινά ενδιαφέροντα. Ίσως αν αρέσετε σε σλατίνα λάβετε και κανένα πράσινο τριαντάφυλλο ή αρκουδάκι, αλλά ίσως αυτό να τις ρίξει πολύ από την ιεραρχία των σλατίνων. Ένα πάντως είναι σίγουρο. Ότι αυτ@ που θα ερωτευτεί η σλατίνα ΔΕΝ θα είναι φασαί@ και καταλαβαίνουμε όλοι τον λόγο.

Και μιας και….

Νομίζατε ότι θα σας αφήναμε έτσι γλυκούλικα φασαιάκια; Όχι βέβαια! Αν οι φασαίοι ερωτευτούν, θα πρέπει να είστε κάποιος πολύ ξεχωριστός για να καταφέρατε να τους αποσπάσετε από το ικαριώτικα και την Χατζηφραγκέτα. Συγχαρητήρια! Πάντως, δεν ξέρουμε αν θα υπάρχει μεγάλη ελπίδα στο “μεταξύ σας”, αφού πιθανώς να θεωρήσουν τον έρωτα απλώς μία επιπλέον φαση τους. Τα ιδανικά ραντεβού (λογικά) για εσάς θα ήταν σε καμία συναυλία από αυτές που μέχρι πρότινος είχαν βάλει σημάδι κάθε ΣΚ ή σε κανένα παγκάκι που να συνοδεύεται από μία περίτεχνη μπαλάντα. Περιττό να αναφέρουμε ποια τραγούδια θα πρέπει να βάλετε στο playlist σας. Για τους πιο τολμηρούς, αν έχετε τα κότσια να φανερωθείτε πριν τις 14 Φλεβάρη, χρήσιμο θα ήταν κιόλας να ποστάρετε 24 ώρες τη μέρα και κανένα στιγμιότυπο από τις αγαπημένες “ψαγμένες” ταινίες του/της φασαι@ σας.

 Περνάμε σε μία άλλη ενδιαφέρουσα κατηγορία της εποχής μας εν ονόματι… Κάγκουρες! Οι κάγκουρες είναι μία περίεργη περίπτωση. Σαν όρος κρατάει τουλάχιστον μία 20ετία κι όμως πάντα βρίσκουν έναν τρόπο τα καγκουράκια να εξελίσσονται, να μεταλλάσσονται και να επιβιώνουν στο χρόνο σαν ζωντανοί οργανισμοί, σαν ζιζάνια!???? Αυτό όμως που δεν αλλάζει με τίποτα είναι η καγκουρίστικη καψούρα. Σε αντίθεση με τους players, οι κάγκουρες δηλώνουν ολίγον τι πιο πιστοί και αφοσιωμένοι στο μελλοντικό ταίρι τους (Υποσημείωση: Εξαιρέσεις υπάρχουν σε κάθε κανόνα, δεν φέρουμε ευθύνη). Αν μιλάμε για ενήλικο κάγκουρα, ίσως προσπαθήσει να εντυπωσιάσει την υποψήφια κοπέλα με “φαντασμαγορικά” κόλπα με το πάει-δεν-πάει μηχανάκι τους. Επίσης, please ξέρουμε ότι θα σας χαλάσει την κόμμωση αλλά και ένα κρανάκι δεν θα έβλαπτε κανέναν, ίσα ίσα το αντίθετο. Ανήλικοι κάγκουρες καλύτερα εσείς περιοριστείτε στα σοκολατάκια καρδούλες να έχουν οι γονείς το κεφάλι τους (σε εφικτά πλαίσια) ήσυχο.

Συνεχίζουμε με τα αγαπημένα μας μαυροφορέμενα emo, τα οποία ναι μπορεί να φαίνονται σκληρά και αδιαπέραστα αλλά όπως κάθε άνθρωπος μπορούν κι αυτά να ερωτευτούν. Το να είσαι emo αρχικά σήμαινε πολλά πράγματα, όπως για παράδειγμα δήλωνε  και την αγάπη τους για την μεταλ. και ροκ μουσική αλλά τώρα πια είναι περισσότερο μια αίσθηση μόδας και τρόπου έκφρασης, μέσω σκούρων ρούχων και εντόνων κοσμημάτων. Οι emo φίλοι μας λοιπόν , ερωτευονται συνηθως άτομα που διαλέγουν και αυτα το emo στιλ, καθώς βλέπουν την ομορφιά στο να σε κατανοούν απόλυτα σε κάτι που οι πλειοψηφία δεν ταυτίζεται.  Τα emo όσο τρομακτικα και να φαίνονται λόγω εμφάνισης, είναι ψυχούλες στον έρωτα και συχνά χτυπιούνται  βαθιά απ τα βέλη του. Τους αρέσει να ακούν μαζί μουσική, να εχουν συζητήσεις με νόημα και να αράζουν, αυτά φαίνονται γενικα συνηθισμένες δραστηριότητες ενός ζευγαριού αλλα τα  emo προτιμούν να καλλιεργούν τη σύνδεση στη σχέση τους. ΠΡΟΣΟΧΗ όμως  κορίτσια ετοιμαστείτε για γερό αγώνα για το eyeliner και την σκιά ματιών σας.????

Έπειτα δεν είναι άλλοι από τα bookworms, άτομα που ανήκουν λοιπόν σε αυτή την κατηγορία  είναι όπως το αποκαλούμε και εμείς οι κλασικοί βιβλιοφάγοι.  Βιβλία λοιπόν επιστημονικής φαντασίας, περιπετειώδη και μυστηρίου αποτελούν την βάση της τροφικής τους πυραμίδας. Καταναλώνουν καθημερινά άπειρες σελίδες αγαπημένων βιβλίων και γενικά  θα έλεγες πως δεν έχουν και τόσο χρόνο για έρωτες αφού προέχει σε αυτούς οι διάσωση του γαλαξία Ε5 από τις εξωγηινες αγελάδες. Πέρα απ την πλάκα όμως, γι αυτό το λόγο τα άτομα αυτής την ομάδας αποδεικνύονται να είναι  και αρκετά απαιτητικά στην τομέα έρωτας καθώς λατρεύουν τη φαντασία και την αδρεναλίνη γι αυτο και αναζητούν άτομα που τους κάνουν να αισθάνονται ξανα συναισθήματα που βίωσαν μόνο στα πιο τρελά τους όνειρα.

Τέλος, έχουμε τους πασίγνωστους players, οι οποίοι ποδοπατουν τις καρδιες κάθε σας φίλης τουλαχιστον μια φορά στη ζωή τους. Σε αντίθεση με της υπόλοιπες ομάδες, ο έρωτας δεν αποτελεί ένα μόνο κεφάλαιο στη ζωή του player,  για την ακρίβεια είναι όλο το βιβλίο. Αυτό που διαφεύγει όμως στους περισσότερους είναι ότι δεν μιλάμε για δικους τους έρωτες αλλά για τα δύσμοιρα κορίτσια που πέφτουν στα δίχτυα τους. Για την ακρίβεια ερωτεύονται οι ίδιοι αρκετά σπάνια και όταν το κάνουν έχουν να αντιμετωπίσουν το εκ φύσεως και συνήθειας πρόβλημα τους, το να είναι γυναικάδες. Έτσι είναι λογικό να θέλει η  καθεμία μας  να τους αποφύγει αλλα κανεις δεν το κάνει επίτηδες,  απλα συχνά καταλήγουμε να πέφτουμε θύματα της γοητεία τους.

Παρά τις διαφορετικές κατηγορίες όμως στις οποίες οι έφηβοι προτιμούν να διαχωρίζουν τους εαυτούς τους, ένα είναι το κοινό τους στοιχείο τούτη τη μέρα. Η διάθεση να βγουν από τα νερά τους και ν’ανοίξουν την αγκαλιά τους στις νέες εμπειρίες του έρωτα και της αγάπης. Το αν θα τα καταφέρουν ή όχι, είναι στο χέρι τους (ή μάλλον στο χέρι τ@ υποψήφι@).

«Βόρειος Πόλος, άκου Βόρειος Πόλος! Να δω τι άλλο θα κάνω γι αυτόν τον κόκκινο γκρινιαρόγατο!» λέει χιουμοριστικά ο Γκριντς έτοιμος να θέσει σε ισχύ το πανέξυπνο σχέδιό του. Και συνέχισε πάλι να περπατάει σε μία απεγνωσμένη προσπάθεια να ξεφύγει από το στρώμα χιονιού, που ομολογουμένως ήταν ένας ικανός αντίπαλος για τις πράσινες πατούσες του.

Στην άλλη μεριά του παγωμένου αυτού του τόπου τα πράγματα πήγαιναν κάπως έως πολύ χειρότερα…

-Τελευταία φορά σου το λέω, Βασίλη! Σήκω ντύσου να δώσεις τα δώρα στα παιδάκια, γιατί αλλιώς θα σε κρεμάσω στα σχοινιά της κόκκινης μπουγάδας σου!

-Αφού βρε Αγιοβασιλίνα νυστάζω…Εξάλλου, δεν είναι πως κάνω και κάτι σημαντικό. Δώρο τους παίρνουν και οι γονείς τους. Άρα τι νόημα έχει;

-Σε έπιασε πάλι κρίση ηλικίας; Δεν έχεις βαρεθεί; Τέλος πάντων, πήγαινε πες όλον αυτόν τον μονόλογο στα δύσμοιρα που σε περιμένουν πώς και πώς κάθε χρόνο!

-Αν συνεχίζεις να με ζαλίζεις, θα πάω!

-Ε δεν παλεύεσαι πια!

Και με αυτό η Αγιοβασιλίνα αποχώρησε από το δωμάτιο. Εδώ και πολύ καιρό είχε δοκιμάσει τα πάντα για να φτιάξει την διάθεση του Άγιου Βασίλη. Δυστυχώς όμως το πείσμα του είχε πολύ μεγαλύτερη αντοχή από την ίδια. Τα gingerbread cookies, ο χορός των ξωτικών, ο Ρούντολφ το ελαφάκι, όλα του φαίνονται ασήμαντα ή και μουντά. Δεν ήταν ούτε θυμωμένη ούτε λυπημένη ωστόσο. Αντίθετα, σήμερα ένιωσε πιο αποφασισμένη από ποτέ. Εφόσον ήθελε να δει για άλλη μια χρονιά τα παιδιά του κόσμου χαρούμενα και με δώρα στα χέρια, έπρεπε η ίδια να γίνει ‘Άγιος Βασίλης στη θέση του Άγιου Βασίλη. “Είναι πλέον μονόδρομος. Η καταθλιψάρα του δεν αντέχεται άλλο! Πάμε κι όπου βγει” είπε στον εαυτό της και άρχισε να τυλίγει τις στοίβες με κάθε λογής παιχνίδια. Είχε πέντε μέρες ακόμη. Τι στο καλό, κάτι θα κατάφερνε…

Κι έτσι λοιπόν…

Μία μέρα έμενε μόνο μέχρι το μοίρασμα των δώρων και η Αγιοβασιλίνα ήταν έτοιμη- ή βασικά σχεδόν έτοιμη. Είχε ξεχάσει το πιο σημαντικό, να ντυθεί σαν τον άντρα της. Κόκκινη φόρμα, μαύρα μποτάκια, σκουφάκι. Τώρα όλα ήταν όπως έπρεπε. Μόνο που ο Γκριντς έχοντας μόλις φτάσει είχε διαφορετική άποψη.

-Καλέ Αγιοβασιλίνα τι είναι αυτό;

-Δεν καταλαβαίνω τι εννοείς! Κάποιος πρέπει να μοιράσει τα δώρα. Αφού δεν θέλει ο γέρος να σηκωθεί από την κρεβατάρα του, δεν μπορούσα να κάνω κάτι άλλο.

-Θα σου το θέσω ήπια. Πού έχεις ξαναδεί Άγιο Βασίλη με στήθος; Θες να δημιουργήσεις ψυχολογικά στα παιδάκια;

-Θα αντιπαρέλθω το εμφανέστατα σεξιστικό σου σχόλιο και, επειδή έχω κι άλλες δουλειές, θα ρωτήσω απλώς τι προτείνεις να γίνει.

-Άσ’το πάνω μου! Θα σου τον σουλουπώσω τον κόκκινο λουκουμά. Δεν θα το αφήσω έτσι.

-Και τι θα κερδίσεις εσύ από αυτό; Εξάλλου εσύ μισείς τα Χριστούγεννα. Η καλύτερή σου είναι!

-Και σε ρωτώ. Πώς θα κλέβω τα δώρα αν πρώτα κάποιος δεν τα μοιράσει,ε; Αλλά δεν έχω άλλο χρόνο για χάσιμο. Πες του χουζούρη να έρθει εδώ!

Μετά από λίγο λοιπόν…

-Τι θες μωρέ πρασινοπατούσα;

-Εγώ φταίω που θέλω να σε βοηθήσω κοκκινοσκουφάκο!

-Και τι θα κάνεις;

-Θα σε πάω ταξίδι!

-Μαλδίβες;

-Σιγά μη σου πληρώσω και 5άστερο. Σοβαρέψου!

-Και πού θα πάμε;

-Σε κάποιες γειτονιές. Φτωχές γειτονιές, απλές. Εκεί οι άνθρωποι ζουν μετρημένα και ήρεμα. Είναι αγαπημένοι. Και αυτό δεν συμβαίνει γιατί έχουν το καλύτερο iphone ή το τελευταίο Playstation. Συμβαίνει γιατί εκτιμούν ακόμη και τα πιο μικρά πράγματα στη ζωή.

Και όντως, με το έλκηθρο Γκριντς και Άγιος Βασίλης διένυσαν μαζί πολλά χιλιόμετρα και περιπλανήθηκαν στις πιο απόκρημνες και ταλαιπωρημένες περιοχές του κόσμου. Τότε, ο Άγιος Βασίλης κατάλαβε πως δεν είναι το υλικό δώρο που δίνει όλη αυτήν την χαρά στα παιδιά κι ούτε ποτέ τον περίμεναν για αυτόν τον λόγο- άλλοι ήταν οι λόγοι που τα παιδιά όλου του κόσμου, μεγάλα και μικρά, εξακολουθούσαν να ανυπομονούν για τον ερχομό του Αη-Βασίλη. Άλλωστε, αν ήταν για το δώρο και μόνο, κάποια παιδιά θα ήταν δυστυχισμένα τα Χριστούγεννα μιας και τα δώρα τους δεν είναι, σχεδόν ποτέ, μεγάλης αξίας. Είναι όμως η ανυπομονησία, το γεγονός πως όλη η οικογένεια περνάει χρόνο μαζί και δένεται, η αξία της xριστουγεννιάτικης προσφοράς… Ο Άγιος Βασίλης δεν είναι απλά ένας μεταφορέας, δεν είναι τα ΕΛΤΑ. Είναι ένα σύμβολο όλης αυτής της μαγείας.

-Λες τελικά να είμαι σημαντικός;

-Εσύ τι λες μωρέ;

Η ομάδα της Ιωνιδείου ψήφισε, οι  κάλπες έχουν κλείσει και το αποτέλεσμα έχει κριθεί. Αποστολή εξετελέσθη λοιπόν, η 4η Οκτωβρίου 2023 αποτέλεσε την κρίσιμη ημερομηνία που προοριζόταν να αλλάξει την ροπή της ιστορίας της μαθητικής κοινότητας Ιωνιδείου. Έγκυρα, λευκά και άκυρα, όλα πήραν την θέση τους στο πάνθεον του σχολικού αρχείου. Μπορούν οι μαθητές να αλλάξουν την περσινή (απογοητευτική για πολλούς) σύσταση του 15μελούς ή η ιστορία θα επαναληφθεί; Τα παραπτώματα, τα σοβαρά λάθη και οι παραλείψεις θα στιγματήσουν και το φετινό 15μελές; Αυτό θα το διαπιστώσουμε στο τέλος της θητείας τους. Αυτό που μπορούμε να δούμε από τώρα όμως είναι τι δηλώνουν τα ίδια τα μέλη για το φετινό 15μελές.

Βασική ερώτηση που οι περισσότεροι ψηφοφόροι πιθανώς είχαν την ώρα των εκλογών (και κάποιοι από μας έχουν ακόμη) είναι η εξής: “Γιατί όλοι αυτοί να ήθελαν να μας εκπροσωπήσουν και να πάρουν μια τέτοια υποχρέωση στις πλάτες του;”. Οι απαντήσεις υπήρξαν ποικίλες, ενώ συναντήσαμε από την πιο κλασική τύπου “Θέλω να βοηθήσω τους συμμαθητές και το σχολείο μου και νομίζω πως έχω τις ιδέες και τις ικανότητες για να το καταφέρω”, τις πιο απλές σκέψεις π.χ. “Ήθελα να δω πως είναι και να το ζήσω” ή “Επιθυμία μου ήταν να εκπροσωπήσω τους μαθητές των μικρότερων τάξεων” έως και πιο πολύπλοκες σαν την απόκτηση ενός τίτλου,την επίδειξη προς τους συμμαθητές και την αγάπη που λάμβανε από παιδιά άλλων τάξεων. Ιδιαίτερη ενδιαφέρουσα υπήρξε και η αιτιολόγηση:”Δεν ξέρω, αλλά ξύπνησα και λέω θα βάλω για 15μελές για να δω αν με θέλουν  οι συμμαθητές μου”.

Έπειτα όμως δημιουργούνται και άλλες λογικές απορίες. Όλοι αυτοί που ισχυρίζονται πως μπορούν να μας βοηθήσουν, για ποιους λόγους θεωρούν ότι μπορούν να τα καταφέρουν; Είναι υπεύθυνοι, είναι φιλικοί, πρόθυμοι; Τι στο καλό έχουν που τους κάνει ικανούς για μια τέτοια θέση; Η απάντηση και σε αυτήν την περίπτωση δεν ήταν απόλυτη. Οι λαμπρές ιδέες και προτάσεις κάποιων (που μερικά μέλη δείχνουν να αγνοούν), οι δράσεις που άλλοι θέλουν να λάβουν λ.χ.λαχειοφόροι, πάρτι, bazzar και η λίστα συνεχίζεται, η κοινωνικότητα και η κριτική σκέψη όπως και οι γνώσεις και γνωριμίες συγκεκριμένων μελών, η σοβαρότητα που μπορούν(;) να προσφέρουν αλλά και η συνεργατικότητα αποτέλεσαν βασικούς άξονες για τις απαντήσεις τους. Φυσικά δεν έλειψε και το εξαιρετικό: “Δεν θεωρώ ότι μπορώ να βοηθήσω, ΞΕΡΩ ότι μπορώ να βοηθήσω και ΘΑ το βοηθήσω”.

Εμείς (πιθανώς) ξέρουμε τι μας έκανε να τους ψηφίσουμε. Εκείνοι ξέρουν τι ήταν αυτό που έπεισε τους συμμαθητές τους να τους ψηφίσουν; Κάποιοι ναι, θεωρούν πως τα λογικά τους επιχειρήματα, οι γνωστοί τους, οι φιλίες τους με παιδιά άλλων τμημάτων, η βοήθεια “κρυφών” manager, η αυτοπεποίθησή τους, η ομάδα ποδοσφαίρου που υποσχέθηκαν ότι θα φτιάξουν (που εν τέλη δεν θα φτιάξουν) ήταν οι λόγοι για τους οποίους τα μέλη του 15μελούς πιστεύουν ότι ψηφίστηκαν. Βέβαια κάποιοι πήγαν την σκέψη τους ακόμη παραπέρα και θεώρησαν πως εκτός από τα παραπάνω χαρίσματα η εκπροσώπηση της πρώτης, το ότι είναι “καλά παιδιά” ή το ότι είναι απλά αυτοί που είναι όπως επίσης και η πρόκληση που έθεσαν στα σχολεία της Καλλίπολης υπονοώντας πως θα παιχτεί “beef” συνέβαλαν κι αυτά στην εκλογή τους. Μερικοί άλλοι βέβαια δεν ήταν τόσο αισιόδοξοι, αφού δεν πίστευαν ότι θα τα κατάφερναν, ενώ άλλοι εξέφρασαν παράπονα μιας και ισχυρίστηκαν πως δεν ψηφίστηκαν από τους συμμαθητές τους αλλά μόνο από παιδιά διαφορετικών τμημάτων. (Συμβαίνουν κι αυτά????)

Στην ερώτηση αν θα άκουγαν τις ιδέες των υπόλοιπων παιδιών του σχολείου και αν θα τις έπαιρναν στα σοβαρά, η απάντηση ήταν ομόφωνη και θα μπορούσαμε να την συνοψίσουμε ως “Φυσικά και ναι, ξεκάθαρα, χωρίς αμφιβολία”.

Όσον αφορά τώρα τους πρωταρχικούς στόχους του φετινού 15μελούς,οι περισσότεροι εστίασαν στην διασκέδαση και την ψυχαγωγία των μαθητών με πάρτι, bazaar, τριήμερες και τετραήμερες εκδρομές και λαχειοφόρους, καθώς και κάποιοι έδωσαν την προσοχή τους σε πιο υλικά ζητήματα σαν νέες ντουλάπες και ράφια για τις βιβλιοθήκες όπως και βελτιώσεις στο σχολικό περιβάλλον.

-“Με την εκλογή σας στο συμβούλιο νιώσατε πιο ισχυροί από τους υπόλοιπους μαθητές;”

Και πάλι εδώ οι απαντήσεις που λάβαμε ήταν κοινές, δηλαδή: “Όχι, φυσικά”, εκτός από μία αφού ένας μαθητής απάντησε: “Ναι, γιατί είμαι λιοντάρι”, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει ????????‍♀️

Στη συνέχεια, οι μαθητές έπρεπε να απαντήσουν αν και κατά πόσο είναι έτοιμοι να αναλάβουν τα νέα τους καθήκοντα. Κι εδώ (για άλλη μια φορά) υπήρξε συμφωνία απόψεων όπως επίσης και μία επιπλέον δώσει αυτοπεποίθησης με απαντήσεις τύπου: “Προφανώς, γι’αυτό μπήκα στο 15μελές, εννοείται, ναι είμαι πολύ ώριμος” κτλ.

Για τα παλιά μέλη, θέσαμε και την ερώτηση αν κατάφεραν να υλοποιήσουν τους περσινούς τους στόχους. Εδώ οι απαντήσεις δεν πήγαν και πολύ καλά, αφού οι απαντήσεις ΣΧΕΔΟΝ όλων ήταν αρνητικές νομίζοντας πως το περσινό συμβούλιο ήταν ανοργάνωτο και κάποιοι είχαν θέσει υποψηφιότητα μόνο για πλάκα. Φυσικά, λάβαμε και μια απάντηση που μας εξέπληξε λέγοντας πως: “Ναι, όλοι οι στόχοι υλοποιήθηκαν και όλα τα έκανα εγώ ο ίδιος”, λιγάκι ειρωνικό, αν θέλετε την γνώμη μας (δεν την θέλετε, it’s ok, πάμε παρακάτω????)

Για όσους είχαν θέσει και την προηγούμενη χρονιά υποψηφιότητα, αλλά δεν κατάφεραν να κερδίσουν μια θέση στο 15μελές, αυτό που νιώθουν πως άλλαξε φέτος είναι κυρίως η δημοφιλία τους που αυξήθηκε σε σύγκριση με πέρυσι επιτρέποντάς τους έτσι φέτος να τα πάνε καλύτερα.

Οι μεγαλύτεροι μαθητές πρέπει επίσης να συνεργαστούν και με μαθητές μικρότερων τάξεων για να υλοποιήσουν μαζί τους κοινούς τους στόχους. Άραγε αυτό τους αρέσει, θα το άλλαζαν; Εκείνοι μας απάντησαν τα εξής:

“Νιώθω πολύ ωραία, γιατί είμαι κοινωνική οπότε μου αρέσει και είναι και ένας τρόπος να δω τι θέλουν και τα μικρότερα παιδιά από το σχολείο μας και να τα βοηθήσουμε να προσαρμοστούν και να δουν με καλό μάτι το σχολείο μας στην πρώτη τους χρονιά. (Μετά θα αρχίσουν τα δύσκολα, θα συμπληρώσουμε εμείς)

“Οι πιτσιρικάδες μαθαίνουν, οπότε εντάξει”

“Ωραία, γιατί θα τα μάθω πώς θα γίνουν σαν εμένα” (Τώρα αν αυτό είναι καλό ή κακό θα δείξει)

“Δεν αντιμετωπίζω κάποιο πρόβλημα ως τώρα, τα παιδιά που έχουν βγει είναι πολύ συμπαθητικά και πρόθυμα, οπότε όλα καλά”

“Δεν έχω κάποιο πρόβλημα εφόσον είναι συνεργάσιμα και μπορούμε να επικοινωνούμε”

Η ίδια ερώτηση από την αντίθετη οπτική τέθηκε και στα μικρότερα μέλη και ιδού οι απαντήσεις τους:

“Νιώθω περίεργα, αλλά θεωρώ πως είναι καλύτερο το να υπάρχουν παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, επειδή είναι και πιο ώριμα”.

“Πιστεύω πως σίγουρα ξέρουν περισσότερα από ‘μένα, άρα μπορούν να με βοηθήσουν και θα χαρώ πολύ κι εγώ να βοηθήσω μικρότερα παιδιά εν ευθέτω χρόνω”.

Στην προσπάθεια να ανακαλύψουμε την πραγματική άποψη των μελών πίσω από κάποια αμφιλεγόμενα θέματα κάναμε κάποιες επιπλέον ερωτήσεις ώστε να τους φέρουμε προ τετελεσμένου. Έτσι αναφερθήκαμε στα προηγούμενα μέλη, πιστεύουν οι νέοι πως έχουν διαφορές; Αρκετοί μπλόκαραν και δυσκολεύτηκαν να απαντήσουν(γιατί άραγε;),αναφέρθηκαν κυρίως στην ακαταλληλότητα του περσινού προεδρείου και στα λάθη που έκαναν. Εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για όλα τα λάθη που έγιναν και δηλώνουν έτοιμοι να αναλάβουν ευθύνες και να βελτιώσουν την κατάσταση.

Οι ερωτήσεις που θα λέγαμε πως δίχασαν ολα τα μέλη αφορούν κυρίως τις προσωπικές σχέσεις και την επικοινωνία που υπάρχει. Η ερώτηση που απάντησαν όλοι με σιγουριά είχε να κάνει με το αν είναι ευχαριστημένοι με τα άλλα μέλη παρόλο που ακούσαμε απόψεις όπως “είμαι απόλυτα ευχαριστημένος, δεν έχω κανένα παράπονο”, “Καλά είναι αλλά θα άλλαζα κάποια μέλη” “θα ήθελα να φύγουν κάποιοι”. Δεν έλειψαν βέβαια και απαντήσεις που ίσως να έδινε και ο Δρακουμέλ όπως “σχεδόν όλοι πρέπει να φύγουν, μονό λίγοι αξίζουν να είναι μέσα”.

Αλλά υπήρχαν τέτοιου είδους αντιθέσεις και ως προς την αμφιβολία για το αν έχουν αναπτυχθεί σχέσεις με στόχο την καταπάτηση προσωπικών συμφερόντων. Ενώ κάποιοι μας είπαν “Ναι, υπήρχαν πριν την εκλογή και συνεχίζουν να υπάρχουν” και “φυσικά και υπάρχουν”, κάποιοι άλλοι (πιο καλοπροαίρετοι ή πιθανώς αμυντικοί) είπαν ”εννοείται πως όχι” ”ο μοναδικός μας στόχος είναι το καλύτερο για τη σχολική κοινότητα ” ή και “δεν υπάρχουν και δεν θα επιτρέψω να υπάρξουν”. Φαίνεται πως υπάρχουν κάποιες παρεξηγήσεις και οι διαφωνίες κρίνονται αναπόφευκτες, με αποτέλεσμα η επικοινωνία και η συνεννόηση που ισχυρίζονται οι ίδιοι πως έχουν δείχνουν να κρέμονται από μία πολύ λεπτή κλωστή.

Για να τεστάρουμε όμως λίγο ακόμη την αντοχή τους, μαντέψτε… Κάναμε κι άλλες ερωτήσεις????. Εφόσον το σχολείο μας χαρακτηρίζεται ως πρότυπο, αποφασίσαμε να τους ρωτήσουμε αν οι ίδιοι πιστεύουν πως και το 15μελές του Πρότυπου Σχολείου της Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει ως πρότυπο για τα υπόλοιπα 15μελή της Αττικής ή και σε ευρύτερη κλίμακα. Εδώ πήρε λίγη ώρα να λάβουμε απάντηση και μάλιστα οι γνώμες των μελών δεν θα λέγαμε ότι ταίριαζαν και πολύ. Κάποιοι απάντησαν πως καθώς όλοι μας είμαστε μαθητές δεν υπάρχει διαφορά στον τρόπο σκέψης μας. Άλλοι ήταν πιο αισιόδοξοι λέγοντας πως ναι θα μπορούσε αν τα μέλη το επιθυμούσαν, ενώ τέλος υπήρξαν και μερικοί που διαφώνησαν εντελώς με την άποψη αυτή πιστεύοντας πως όχι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο.

Αφήνοντας εδώ την φετινή μας προσπάθεια να γνωρίσουμε και να πιέσουμε(μπορεί να τα καταφέραμε, μπορεί και όχι) το πενταμελές, θα μπορούσαμε να πούμε πως συναντήσαμε αρκετούς διαφορετικούς χαρακτήρες από πιο ανέμελους έως και αρκετά αποφασισμένους και σοβαρούς. Το πώς όμως αυτή η μίξη θα μπορέσει (ή όχι) να λειτουργήσει είναι πλέον στο χέρι τους. Ελπίζουμε μόνο όλη αυτή η θετική εικόνα που προέβαλαν δημόσια κατά τη διάρκεια της συνέντευξης να διατηρείται και πίσω στα παρασκήνια.

Σύγκρουση σε αυτοκινητόδρομο, τραυματισμός είτε στο σπίτι, είτε στο σχολείο, είτε στο χώρο εργασίας, ατύχημα στο δάσος ή στα χιόνια είναι μερικά από τα περιστατικά στα οποία μπορεί να μας εξυπηρετήσει το 112. Γενικά δηλαδή, ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, η κλήση μας θα κατευθυνθεί στον κατάλληλο τομέα από τους πιο γνωστούς φορείς όπως αστυνομία, πυροσβεστική, ΕΚΑΒ μέχρι και πιο εξεζητημένους όπως τον ευρωπαϊκό οργανισμό εξαφανισμένων παιδιών.

 Ωστόσο, παρόλο που χρησιμεύει σε ποικίλες περιπτώσεις, περίπου το 6-8% του ελληνικού πληθυσμού δεν γνωρίζει την ύπαρξη ή το σκοπό ύπαρξης του 112. Πολλαπλές καμπάνιες του αρμόδιου υπουργείου έχουν προσπαθήσει να το αλλάξουν αυτό και να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες σχετικά με τη χρήση του. Κλήσεις για παραγγελία πίτσας, για προτάσεις ή πληροφορίες σχετικά με τη βραδινή μας έξοδο ή κλήσεις για ζητήματα τύπου “Έσπασε το νύχι μου και δε βρίσκω μανικιουρίστα” θα πρέπει να γίνει κατανοητό πώς δεν προβλέπονται για το συγκεκριμένο νούμερο. Περαιτέρω, αν για κάποιο λόγο (κανείς δε ξέρει ¯\_(ツ)_/¯) καλέσουμε κατά λάθος το 112, θα πρέπει να το δηλώσουμε, γιατί αλλιώς δεν πιστεύουμε πώς κάποιος θα ήθελε να βρει ξαφνικά έξω από το σπίτι του αστυνομία, πυροσβεστική, ομάδα διάσωσης και γενικά όποιον φορέα ενεργοποιείται μέσω του τηλεφωνικού αριθμού. Άντε να εξηγήσεις μετά τα ανεξήγητα! Κι όμως κάτι ανάλογο συνέβη στις Η.Π.Α., καθώς αφού το έξυπνο ρολόι του κάλεσε  το αντίστοιχο 112 της χώρας του  χωρίς ο ίδιος να το γνωρίζει, ο Jamie Alleyne βρέθηκε προ εκπλήξεως όταν αντίκρισε μία διμοιρία αστυνομικών που έφτασε έξω από το γυμναστήριό του, για να αντιμετωπίσει τον άφαντο «οπλισμένο» ληστή.

 Εκτός όμως από ανθρώπινα λάθη, το 112 μπορεί να μας βοηθήσει και στα “λάθη” της φύσης. Ξαφνικές κακοκαιρίες, σεισμοί ή και πυρκαγιές είναι κάποιοι παραπάνω τομείς που λειτουργεί το 112.Ειδικά αυτήν την περίοδο, το νούμερο έκτακτης ανάγκης έχει φανεί τόσο χρήσιμο όσο ποτέ.

 Βιώνουμε μία εποχή όπου η κλιματική αλλαγή έχει επηρεάσει και συνεχίζει να επηρεάζει σοβαρά τον πλανήτη μας. Με λίγα λόγια είτε άλλες φορές παγώνουμε σαν ξεχασμένα στην κατάψυξη φασολάκια είτε  ζεσταινόμαστε σαν καμένο κέικ. Ακόμη και οι πιο εξελιγμένες χώρες στέκονται ανήμπορες να αντιμετωπίσουν τα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα, πόσο μάλλον οι πιο οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτες περιοχές που πλήττονται από αυτά. Οπότε, μία καλή προετοιμασία για αυτές τις περιπτώσεις κρίνεται απαραίτητη.

Πιο συγκεκριμένα σε εθνικό επίπεδο, πριν την δημιουργία του 112, η πιο γρήγορη ενημέρωση των πολιτών γινόταν μέσω της τηλεόρασης ή του ψηφιακού τύπου. Ωστόσο, μέχρι οι δημοσιογράφοι να βρουν το θέμα ή να φτάσουν στο σημείο των γεγονότων, περνούσε πολύτιμος χρόνος για την αποφυγή μεγαλύτερων καταστροφών και σε ανθρώπινο και σε υλικό επίπεδο. Αυτό συμβαίνει μιας και η κοινωνία δεν γνώριζε εγκαίρως το τι  είχε γίνει ή το τι έπρεπε να κάνει με σκοπό να αντιμετωπίσει την κρίση που ζουν εκείνη τη στιγμή. Πλέον όμως αυτό έχει αλλάξει, αφού η έγκαιρη ενημέρωση έχει βοηθήσει σε σημαντικό επίπεδο την πρόληψη σχετικά με την κλιματική αλλαγή χάρη στα μηνύματα που αποστέλλονται είτε πριν είτε κατά τη διάρκεια του φαινομένου ή έστω μετά.

Αυτό φάνηκε (;) και από την πρόσφατη κακοκαιρία που πέρασε η χώρα μας εν ονόματι “Barbara”. Το 112 είχε φροντίσει να στείλει ειδοποίηση τόσο στις περιοχές που όντως επλήγησαν αλλά και σε εκείνες που θα λέγαμε ότι “την έβγαλαν καθαρές”. Αυτή η προετοιμασία σε συνδυασμό με τους κυκλοφοριακούς περιορισμούς είχε ως αποτέλεσμα οι Έλληνες οδηγοί να μην μπορούν δυστυχώς φέτος να επαναλάβουν το περσινό “πάρτυ” στην Αττική Οδό. (Δεν πειράζει… ίσως του χρόνου) Από την άλλη όμως, αν σκεφτούμε θετικά, θα δούμε πως με αυτόν τον τρόπο περιορίστηκαν τα τροχαία ατυχήματα. Φυσικά όμως δεν έλειψαν χιουμοριστικά περιστατικά όπως όταν το μήνυμα του 112 ήχησε στα κινητά 10.000 ατόμων ταυτόχρονα μέσα σε ένα μόλις γήπεδο. Και όντως, κατά τη διάρκεια του αγώνα του Στέφανου Τσιτσιπά εναντίον Andrade το κοινό σάστισε αλλά μετά ξέσπασε σε γέλια όταν κατάλαβε τι ήταν αυτός ο συναγερμός που ακουγόταν.

 Υπάρχουν όμως και κάποιοι που (δικαιολογημένα) δεν υποστηρίζουν και πολύ ένθερμα αυτόν τον μηχανισμό. Θεωρούν πως η πολιτική προστασία γίνεται κάποιες φορές σαν την απεγνωσμένη μητέρα που ζητάει από το παιδί να βάλει ζακέτα. Φυσικά όμως το παιδί αρνείται. Λίγο τα αγγλικά που μάλλον αντί για London προφορά επιλέγουν Ζιμπάμπουε, λίγο οι περιπτώσεις άδικης ανησυχίας που προκάλεσαν οικονομικές ζημιές σε επιχειρήσεις λόγω ακυρώσεων (που να ξέρουν και οι δύσμοιροι οι πελάτες ότι δεν είχε έρθει ακόμη η ώρα να δουν την καταστροφή της Γης από κοντά ^_^) και λίγο το απτόητο ελληνικό ταπεραμέντο έχουν οδηγήσει αρκετές φορές σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Πολίτες με παγοπέδιλα, εφευρετικότατες ιδέες για αυτοσχέδιες γέφυρες μέχρι και αγώνες κανό στα λασπόνερα είναι μερικά από αυτά.

 Για να γιορτάσουμε λοιπόν την σημασία (και τα παρατράγουδα) του αναγκαίου αυτού αριθμού καθιερώσαμε το 2009 μία όλο δική του Ευρωπαϊκή Ημέρα στις 11 Φεβρουαρίου, ώστε το αγαπητό αυτό νουμεράκι να γίνει ακόμη πιο γνωστό στην ήπειρό μας.  Λέτε κάποτε να γίνει πιο γνωστό και από όσο είναι το σουβλάκι για τους Έλληνες; Εν αναμονή λοιπόν των εξελίξεων και  το επόμενο χτύπημα του 112…

Δεν θα θέλατε λοιπόν να ευχαριστήσετε αυτά τα πολύ σημαντικά άτομα χαρίζοντάς τους τα Χριστούγεννα ένα ξεχωριστό δώρο; Για αυτό είμαστε εμείς εδώ και (ελπίζουμε ότι) θα βοηθήσουμε!

 Η πολυαριθμότερη ειδικότητα των σχολείων (for better or for worse) είναι βέβαια οι φιλόλογοι που μας φροντίζουν να μας μαγεύουν με τις καινούριες λέξεις που μας μαθαίνουν. Γιατί να μη γίνει το αντίστροφο για μια φορά; Τι σημαίνει αυτό; Να καταπλήξουν οι μαθητές τους  τις φιλολόγους τους με τα ευφάνταστα δώρα τους.

Ο/Η αγαπημένος/η σας φιλόλογος διδάσκει λογοτεχνία;

Γιατί όχι; Ωραιότατο μάθημα είναι και διευρύνει και την φαντασία μας. Τη διευρύνει σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που σκεφτήκαμε για δώρο να τους προσφέρουμε μια βιβλιοθήκη… όχι όμως οποιαδήποτε βιβλιοθήκη αλλά μία που να καλύπτει όλους τους τοίχους από πάνω ως κάτω, το ταβάνι, τις εσωτερικές επιφάνειες της ντουλάπας, το πατάρι πάνω από το WC, την αποθήκη και το πάρκινγκ. Ε μια τέτοια βιβλιοθήκη θα χωράει όλα τα βιβλία που οι αγαπητές φιλόλογοι θεωρούν αυτονόητο ότι θα πρέπει να έχει διαβάσει μέχρι το τέλος της ζωής τους όποιος θέλει να θεωρείται έστω και στοιχειωδώς καλλιεργημένος.

Μήπως προτιμά την αρχαία ελληνική γλώσσα;

Δυστυχώς σε αυτήν την περίπτωση το χρησιμότερο δώρο είναι… ένα μαγικό ραβδί. Μόνο με τη χρήση αυτού του εργαλείου θα καταφέρουν στις περιορισμένες διδακτικές ώρες να μεταδώσουν στους μαθητές τους τόσες πολλές πληροφορίες όπως την “πολύ εύκολη”

γ’ κλίση, την ευκτική φωνή και άλλες τέτοια υπέροχα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. (Ομολογουμένως, το ραβδί θα έκανε και τη δική μας ζωή πιο απλή). Για να επανέλθουμε όμως στην θλιβερή πραγματικότητα κι επειδή μαγικά ραβδιά -προς μεγάλη λύπη όλων μας- δεν υπάρχουν, το αμέσως επόμενο κατάλληλο αντικείμενο για να τους δωρίσετε είναι ένα βιβλίο με ρητά φράσεις σπουδαίων Ελλήνων και Λατίνων: ξέρετε αυτά τα “γελά μωρός καν τι μη γελοίο η” “o tempora o mores” κι άλλα τέτοια που τους αρέσουν.

Είναι ο φιλόλογος λάτρης των νέων ελληνικών;

Ακόμη καλύτερα! Θα μπορείτε να συνεννοηθείτε σε μια πολύ λιτή γλώσσα από αυτή των προγόνων μας. Επειδή λοιπόν αγαπάμε τόσο πολύ τους καθηγητές μας, καταλήξαμε ότι το πιο χρήσιμο για αυτούς απόκτημα θα ήταν ένα κερί χαλαρωτικής λεβάντας ή μία κούπα τίλιο για να αντέξουν και να περνούν ήρεμα την μέρα τους παρά τα ορθογραφικά λάθη των μαθητών.

Μήπως προτιμούν τα αρχαία έπη;

Ε, εδώ μία είναι η λύση! Μία μινιατούρα περικεφαλαία για να την έχουν στην βιτρίνα τους και να σας θυμούνται κάθε φορά που την βλέπουν- αν τη χαρίσετε σε φυσικό μέγεθος, μπορούν και να τη φορούν για να προστατεύονται από τις αναλύσεις μας για το ήθος των επικών ηρώων.

Τι έμεινε; Η ιστορία!

Ένα εισιτήριο για ταξίδι αλέ ρετούρ στο χρόνο θα τους άρεσε πολύ. Είπαμε όμως μαγεία δεν υπάρχει, οπότε ας τους χαρίσετε ένα εγχειρίδιο με insider tips για να εντοπίζουν με ευκολία όσους προσπαθούν με σκονάκια να ανταποκριθούν στην απαίτησή να θυμόμαστε μέρη, μάχες, ορισμούς, πληροφορίες, ονόματα, ημερομηνίες, αίτια, γεγονότα, συνέπειες. Χμμμ… μάλλον όχι καλή ιδέα ε; Πάντως είναι σίγουρο ότι πολύ θα το ήθελαν και πολύ θα το εκτιμούσαν ένα τέτοιο δώρο.

Περνώντας τώρα στους καθηγητές που διδάσκουν τις ξένες γλώσσες στο σχολείο σας (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά), μπορείτε να κινηθείτε κλασικά αγοράζοντας για αυτούς ένα μαγνητάκι ή άλλο σουβενίρ που απεικονίζει την χώρα της οποίας τη γλώσσα σας μαθαίνουν. Πρωτότυπο δώρο δεν το λες, γι’ αυτό και ίσως να εκτιμούσαν ακόμη περισσότερο μία σπεσιαλιτέ της χώρας εκείνης! Πρέπει να παραδεχτούμε ότι είναι ένα πιο νόστιμο δώρο από ένα απλό αναμνηστικό.

Ο αγαπημένος σας καθηγητής σας διδάσκει μαθηματικά;

Και για εδώ σας έχουμε την λύση! Κατά τη γνώμη μας το πιο βολικό εργαλείο για την δουλειά τους είναι ένα κομπιουτεράκι! Δεν θα το χρησιμοποιήσει βεβαίως-βεβαίως για απλές πράξεις όπως 1+1, αλλά, όταν έχει να αντιμετωπίσει αριθμούς όπως η ρίζα του 366572354435465763424345664, ε εκεί μάλλον θα του χρειαστεί το κομπιουτεράκι. Το θέμα είναι γιατί να θέλει κάποιος να ξέρει τη ρίζα του 366572354435465763424345664.

Είναι ο καθηγητής σας αφοσιωμένος στη διδασκαλία της φυσικής;

Το τηλεσκόπιο είναι το ιδανικό δώρο! Ένα τηλεσκόπιο που θα φτάνει και στον πιο μακρινό άγνωστο γαλαξία. Ένα τηλεσκόπιο που θα καλύπτει 1.000.000 χιλιόμετρα απόσταση. Απόσταση ίση με αυτή που θα ήταν ικανοί να τρέξουν οι μαθητές με σκοπό να μην ακούσουν για τους (απλούς για αυτούς) νόμους τους φυσικής.

Καθηγητής λάτρης της χημείας;

Για να τον ευχαριστήσετε μπορείτε να του προσφέρετε έναν μικρό φορητό πυροσβεστήρα για να προλαβαίνει τις μικρές ή και μεγαλύτερες καταστροφές που κάνουν οι μαθητές, όταν εκτελούν πειράματα! (Όλοι ξέρουμε ότι παιδιά και χημικά δεν πάνε μαζί…)

Είναι η τεχνολογία ένα από τα μαθήματα που απολαμβάνετε;

Τότε στον καθηγητή ή την καθηγήτριά σας ένα συμβολικό δώρο θα ήταν ένα κουτί με τουβλάκια lego. Εκτός από το να ζητούν από τους μαθητές να κατασκευάσουν ένα αντικείμενο που θα επιλέξουν, τώρα θα έρθει και η δική τους σειρά να βγάλουν το παιδί από μέσα τους και να κατασκευάσουν ό,τι φανταστούν. Ακόμη πιο καλό θα ήταν αν προτιμούσατε και τη σειρά lego “architecture” για να ταιριάζει περισσότερο στο μάθημά τους!

Ο πιο αγαπητός σας καθηγητής σας προτιμά την βιολογία;

Για να κάνει πιο διαδραστικό το μάθημά του, μπορείτε να του δώσετε ένα πρόπλασμα σκελετού. Με αυτό το απόκτημα θα μπορεί να κάνει ακόμη πιο ανατριχιαστικές τις περιγραφές του για τα εντεράκια, τα συκωτάκια και ό,τι άλλο βασίζεται σε βιολογία!

Διδάσκει ο αγαπημένος σας καθηγητής γεωγραφία;

Όλοι ξέρουμε πόσο μα πόσο πολύ λατρεύουν τους χάρτες. Άμα επισκεφθούμε την οικία τους, το πιθανότερο είναι ότι ακόμη και για χαλί θα έχουν χάρτη! Γιατί λοιπόν να μην εμπλουτίσετε την (απέραντη) συλλογή τους; Δεν θα είναι ένας συνηθισμένος πολιτικός, γεωγραφικός ή όποιου άλλου είδους χάρτης (γιατί αλλιώς δεν θα κάναμε σωστά την δουλειά μας). Θα είναι ένας χάρτης deluxe! Θα καλύπτει από τις πιο γνωστές περιοχές μέχρι και το πιο μικρό νησί του ενός εκατοστού που βρίσκεται στην άλλη άκρη του κόσμου και αριθμεί 0 κατοίκους. Πού ξέρετε; Μπορεί να θέλουν να μετακομίσουν κιόλας στο παραπάνω νησί, για να γλιτώσουν από τις πολυάριθμες ερωτήσεις των μαθητών για τον κόσμο όπως “Ποια ήταν η πρωτεύουσα του πρώην κράτους της Σουαζιλάνδης”;

Για τους πιο tech-maniac καθηγητές μάλλον το καλύτερο δώρο (για τους μαθητές και όχι μάλλον για τους ίδιους) θα ήταν μία στοίβα με χαλασμένα πληκτρολόγια, οθόνες, πύργους και από ό,τι άλλο οικοδομείται ένας υπολογιστής. Στην προσπάθειά τους να τα δοκιμάσουν όλα ή ακόμη χειρότερα να τα επιδιορθώσουν έχετε να χάσετε πολλές σχολικές ώρες. Αν είναι όντως υπομονετικοί και τα καταφέρουν, ενισχύστε τους την απόλαυση με ένα κόμπο από καλώδια φορτιστών! Ε τι στο καλό πια… Δεν θα έχει τελειώσει η σχολική περίοδος μέχρι να τελειώσουν και εκείνοι το ξέμπλεγμα;

Και για τους αγαπημένους καθηγητές των θρησκευτικών δεν μπορούμε να σκεφτούμε τι χρήσιμο για το μάθημα τους μπορεί να ήθελαν, εμείς όμως ευχόμαστε να έχουν φέτος ιώβεια υπομονή για να αντέξουν τις θεολογικές και φιλοσοφικές μας απορίες.

Αν πάλι ο αγαπημένος σας καθηγητής είναι ταγμένος στην τέχνη της ζωγραφικής, ένα τοίχος (κανονικός ή από lego) είναι ό,τι του χρειάζεται. Για να κρεμάει τα αγαπημένα έργα των μαθητών του ή και να να χτυπά το κεφάλι του όλο απελπισία, όταν βλέπει τις ακαλαίσθητες μουντζούρες που σκαλίζουμε τις μέρες εκείνες που η έμπνευση μας εγκαταλείπει… Συμβαίνουν κι αυτά!

Ο καθηγητής που θα τιμήσετε με το δώρο σας διδάσκει μουσική;

Ε τότε τι πιο ιδανικό από ένα πακέτο ωτοασπίδες; Μειώστε τους τον καθημερινό πόνο που νιώθουν, όταν ακούν μια λάθος νότα σε κάποιο μουσικό όργανο ή μία παραφωνία κάπου μεταξύ των μαθητών. Κρίμα δεν είναι και αυτοί να πληρώνουν τη δική μας επιθυμία να γίνουμε superstars;

Αν πάλι είναι πιο fit, τι πιο κατάλληλο από μια σφυρίχτρα. Έτσι ο γυμναστής του σχολείου σας θα μπορεί να ξεσηκώνει και τους πιο απρόθυμους μαθητές που πρώτη ώρα ονειρεύονται ακόμη το κρεβατάκι τους και δε θέλουν να κουνήσουν τα ποδαράκια τους…

Αφού συμβουλευτήκατε τον οδηγό δώρων που δημιουργήσαμε για σας, είστε τώρα έτοιμοι για να προσφέρετε το κατάλληλο δώρο στον αγαπημένο σας καθηγητή και να του δώσετε χαρά. Πού ξέρετε; Μπορεί αυτή να είναι και η μόνη φορά που θα το πετύχετε κατά τη διάρκεια όλης της σχολικής χρονιάς… Αξίζει να δοκιμάσετε!