Νίκος Μουζάκης

 —————————–

Ο φίλος μου ο Νίκος ήταν ένα με την τεχνολογία, πάντα του άρεσε να δημιουργεί περιπλοκές κατασκευές με τις οποίες, εκπλήσσονταν όλο το σχολείο μαζί και με τους καθηγητές, χρησιμοποιώντας ποικιλία ηλεκτρονικών εξαρτημάτων. Νομίζω τα αποκαλούσε “Arduino”, άλλες φόρες “raspberry pi “ και άλλα που δεν πολυγνωρίζω και εγώ. Ήταν λες και μίλαγε αρχαία όταν έλεγε για αυτά. Εν τω μεταξύ πάντα ήταν ο μικρότερος στην τάξη, είχε κερδίσει χρόνο, τον βρίσκω πολύ τυχερό για αυτό. Σε πολλά μαθήματα τα έβρισκε δύσκολα, άλλα και πάλι έπαιρνε από τους καλύτερους βαθμούς.

Ξέχωρα από όλα αυτά από ότι θυμάμαι ήταν λάτρης του διαβάσματος. Διάβαζε ένα βιβλίο τον μήνα σχετικό με το πως δουλεύουν κάποια εξαρτήματα ή κάποιες άλλες φορές με τον προγραμματισμό. Πάντα έλεγε πως θέλει να αποκτήσει γνώσεις σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με το αντικείμενό του , ώστε να έχει μια ολοκληρωμένη κατανόηση της ασχολίας του, κάτι που βρίσκει δύσκολο, αλλά ποτέ δεν θα σταματήσει από ότι μας έλεγε. Πραγματικά ήταν πολύ ταλαντούχο παιδί.

Πρέπει να είχε πάρει πρώτη θέση και σε διαγωνισμό ρομποτικής με την ομάδα του. Είχε φτάσει στο σημείο που όλα τα παιδιά τον αποκαλούσαν ιδιοφυΐα κάτι που πραγματικά του άξιζε. Πάντα έλεγε πως θέλει να ασχοληθεί με την ρομποτική. Έδειχνε φωτογραφίες αναφερόμενες σε μια αντιγραφή του ανθρώπινου χεριού με μικρά μοτεράκια που ελέγχονταν από τον υπολογιστή του . Κάτι το καταπληκτικό ήταν πως το είχε φτιάξει όλο από πλαστικό. Αρχικά το είχε σχεδιάσει στον υπολογιστή του και μετά το εκτύπωσε σε έναν “3d printer”. Ήταν λες και έκανε μαγικά και άλλες τέτοιες δημιουργίες που είχε καταφέρει να συναρμολογήσει με μεγάλη επιτυχία.

Τον Φεβρουάριο νομίζω ανακοίνωσαν έναν διαγωνισμό ρομποτικής για σχολεία στον οποίον θα συμμετείχαν πολλά σχολεία από όλη την Ελλάδα. Με το που το άκουσε άρχισε να δουλεύει. Ο διαγωνισμός ήταν ατομικός ή ομαδικός ο καθένας ότι προτιμούσε, δηλαδή ακριβώς αυτό που ήθελε, γιατί δεν ήταν και πολύ καλός στην ομαδική δουλειά.

Άρχισε να σκέφτεται.

Δεν έβρισκε τίποτα αρκετά εκθαμβωτικό, ώστε να διαφέρει από όλες τις γνωστές ιδέες. Περάσαν μέρες από τότε που το έμαθε, ακόμα τίποτα μέχρι που του ήρθε η τέλεια ιδέα. Ενα αντίγραφο του ανθρώπινου χεριού σαν αυτό που είχε ήδη φτιάξει, άλλα αυτή τη φορά πολύ πιο δυνατό και πιο λειτουργικό. Μέτα από πολύ ψάξιμο κατέληξε στο “NiEnol” ένα μεταλλικό κράμα νικελίου και τιτανίου, όπου τα δύο στοιχεία υπάρχουν σε περίπου ίσα ατομικά ποσοστά, κράματα νιτινόλης παρουσιάζουν δύο στενά συνδεδεμένες και μοναδικές ιδιότητες:

Το φαινόμενο μνήμης σχήματος και την υπερελαστικότητα (που ονομάζεται επίσης ψευδοελαστικότητα). Η μνήμη σχήματος είναι η ικανότητα της νιτινόλης να υφίσταται παραμόρφωση σε μία θερμοκρασία, να παραμένει στο παραμορφωμένο σχήμα της, όταν αφαιρείται η εξωτερική δύναμη και στη συνέχεια να ανακτά το αρχικό, μη παραμορφωμένο σχήμα της όταν θερμαίνεται πάνω από τη «θερμοκρασία μετασχηματισμού» της. Για τους μυες, ώστε να τους δώσει παραπάνω λειτουργικότητα και δύναμη. Ήταν πραγματικά κάτι που δεν θα έχει δει κάνεις ποτέ.

Μέτα από μήνες το βρήκε δύσκολο. Δεν δούλευε τίποτα και έπρεπε να το κάνει πάλι από την αρχή με διάφορες τροποποιήσεις. Αυτό συνεχίστηκε για ένα μεγάλο διάστημα, ώσπου είπε να παρατήσει την ιδέα και να την θεωρήσει μια αποτυχία.

Μετά από μέρες τον βρήκε μια καθηγήτρια. Ο Νίκος εξήγησε την ιδέα του με αποτέλεσμα να πει δυνατά ότι ήταν μια εκπληκτική ιδέα. Κάτι παιδιά το άκουσαν και αναρωτηθήκαν για το τι μιλάνε. Έμαθαν και αυτά την ιδέα και νομίζω πως τους άρεσε, άλλα δεν το έδειχναν. Τον ρώτησαν αν θέλει βοήθεια, δυσκολεύτηκε να απαντήσει, μέχρι που του είπαν πως ξέρουν, γιατί δεν δουλεύει. Δεν τους πίστεψε, είναι η αλήθεια, όποτε έληξε εκεί την συζήτηση και έφυγε.

Μετά από μέρες είπε στον εαυτό του πως δεν πρέπει να το παραπατήσει και συνέχισε. Εξακολουθούσε να έχει τη μια αποτυχία μετά την άλλη. Οι μέρες πέρναγαν ώσπου έφτασε στις τελευταίες 10 μέρες χωρίς καμιά επιτυχία. Είπε να ζητήσει βοήθεια από εκείνα τα παιδιά. Δεν ήταν και πολύ σίγουρος άμα ήθελε να συνεργαστούν. Τα βρήκε την επόμενη μέρα να κάθονται σε ένα παγκάκι μπροστά από την καντίνα του σχολείου. Δειλά δειλά τους πλησίασε και τους ζήτησε την βοήθειά τους. Αρχικά κοίταγαν ο ένας τον άλλον μέχρι που ο ένας κούνησε το κεφάλι του σκεπτικός ενώ έλεγε ναι.

Ήρθαν λοιπόν να βοηθήσουν και μέσα σε δυο μόνο μέρες συνδυάσανε όλοι τις γνώσεις τους και βρήκαν το πρόβλημα. “Ήταν ένα μικρό πρόβλημα από τον κατασκευαστή όπου δεν είχε αναφέρει πουθενά.

Πέρναγαν οι μέρες και ήταν η μέρα του διαγωνισμού. Πήγαν σαν ομάδα και έστησαν έναν πάγκο όπου είχαν την δημιουργία τους. Όσο περίμεναν τους κριτές κοίταγαν τις κατασκευές των άλλων. Ήταν κάτι που πραγματικά που θα έκανε εντύπωση στον καθέναν. Πήγαν και οι κριτές στον πάγκο τους λοιπόν. Το κοίταξαν λεπτομερώς, όχι και πολύ χαρούμενοι, αλλά έτσι πρέπει να ήταν με όλους. Μέτα όταν τα είδαν όλα, ήταν έτοιμοι να ανακοινώσουν τον νικητή. Όταν ανακοίνωσαν τον νικητή, δεν ήταν ο Νίκος με την ομάδα του. Για λίγο κοιτάχτηκαν μεταξύ τους, λίγο στεναχωρημένοι, αλλά όχι και απογοητευμένοι. Ήξεραν τι είχαν καταφέρει, κι αυτό άξιζε πιο πολύ από ένα μετάλλιο. Το χέρι δούλεψε τέλεια και όλοι όσοι το έβλεπαν σταματούσαν για να ρωτήσουν πώς το είχαν φτιάξει.

—————————–

Γιάννης Πουσκούλογλου

 —————————–

Το πατρικό του πατέρα μου στεκόταν για σχεδόν 50 χρόνια ανέγγιχτο και ατάραχο στη γαλήνη του χωριού. Η απόφασή του να το ανακαινίσει μου προκάλεσε έκπληξη, αλλά και μια γλυκιά νοσταλγία. Ήταν λοιπόν φυσικό να κάθομαι τώρα στην παλιά σοφίτα του σπιτιού και να ανατρέχω στις αναμνήσεις μέσω των άλμπουμ — και ξαφνικά, ενός θησαυρού: το ημερολόγιο της προγιαγιάς μου.

Μου προξένησε ενδιαφέρον η αψεγάδιαστη εικόνα του, που με ενθάρρυνε να το διαβάσω. Ανοίγοντάς το, διαπίστωσα ότι ήταν πράγματι το ημερολόγιο της προγιαγιάς μου. Ξεφυλλίζοντάς το, στεκόμουν σε διαφορετικά χρονικά σημεία που χρωμάτιζαν το παρελθόν με θλίψη. Το ημερολόγιο ξεκινούσε το καλοκαίρι του 1915, όταν η προγιαγιά μου ήταν περίπου 16 χρονών.

15/06/1915

Σήμερα ήταν η τελευταία μέρα της σχολικής χρονιάς και αποφάσισα να γράψω σε σένα, αγαπητό μου ημερολόγιο, για να κρατήσεις τις αναμνήσεις μου — καλές και κακές. Ξεκίνησε ως μία εκπληκτική μέρα. Με τα απολυτήρια στα χέρια, αντί να γυρίσουμε σπίτι, η Άννα μάς προκάλεσε να παραβγούμε μέχρι την προβλήτα, όπου έφτασα πρώτη με κομμένη την ανάσα. Η Μαρία ακολούθησε και, χωρίς να πει λέξη, έβγαλε τα ρούχα της, έμεινε με το κομπινεζόν και βούτηξε στη θάλασσα.

«Φρόσω, πέσε! Μην είσαι κότα!» μου φώναξε η Μαρία.

Ακολούθησε η Άννα, συνοψίζοντας τις ενέργειες της Μαρίας, πέφτοντας κι αυτή στη θάλασσα. Τα κορίτσια φώναζαν σαν τρελά να πέσω κι εγώ, αλλά σκεφτόμουν την αντίδραση του πατέρα μου αν με έβλεπε.

Με τον ήλιο να μου καίει το δέρμα και τα κορίτσια να φωνάζουν ένα σωρό ασυναρτησίες, πήρα την απόφαση να μπω. Το αίσθημα ήταν υπέροχο — για λίγο ξέχασα τις φωνές του πατέρα μου, την ανησυχία και τους προβληματισμούς της μητέρας μου και τις συνεχείς συμβουλές των αδελφών μου. Η ανεμελιά μου, όμως, έληξε όταν μία παρέα αγοριών άφησαν τα πράγματά τους και βούτηξαν στη θάλασσα. Μας πλησίασαν με μία μπάλα και μας πρότειναν να παίξουμε.

 «Εμπρός, ας τους δείξουμε τι πάει να πει βόλεϊ!» αναφώνησε η Μαρία.

«Εγώ πρέπει να φύγω», είπα διστακτικά, φοβούμενη την αντίδραση των γονιών μου.

Εκείνη την ώρα με πλησίασε ο Πέτρος — όπως έμαθα αργότερα ότι τον λένε — και με ρώτησε γιατί έφευγα. Δεν δίστασα να του πω την αλήθεια, αλλά με έπεισε να μείνω. Αγαπητό ημερολόγιο, δεν πιστεύω στους έρωτες, αλλά νιώθω το στομάχι μου να έχει πεταλούδες και τα γόνατά μου να κόβονται. Βέβαια, όταν επέστρεψα στο σπίτι δεν ήταν αυτό το συναίσθημα που επικρατούσε. Το σφοδρό χαστούκι του πατέρα μου (δεν ήταν η πρώτη φορά) και οι φωνές του πάγωσαν για λίγο το όνειρο.

28/07/1915

Ο Πέτρος ήρθε ξανά σήμερα στην παραλία. Δεν το περίμενα. Η καρδιά μου άρχισε να χτυπά πιο δυνατά, όταν τον είδα να πλησιάζει. Καθίσαμε στο ίδιο βράχο και μιλήσαμε για ώρες. Δεν ένιωσα ποτέ τόσο ελεύθερη με κάποιον. Μου μίλησε για τα όνειρά του, να ανοίξει ένα μαγαζί με βιβλία και να διαβάζει κάθε βράδυ στην ταράτσα. Ήταν σαν να ζούσαμε σε έναν άλλο κόσμο, μακριά από τη Σμύρνη, μακριά από τις φωνές του πατέρα μου.

02/09/1915

Οι μέρες με τον Πέτρο έγιναν η κρυφή μου ευτυχία. Τα βράδια συναντιόμασταν στα κρυφά. Δεν έπρεπε να μάθει κανείς. Όταν ο πατέρας μου έμαθε ότι βλέπομαι με κάποιο αγόρι, έγινε έξαλλος. Με αποκάλεσε ντροπή της οικογένειας. Μου είπε:

«Δεν έχει λεφτά ο Πέτρος. Με τι θα σε ταΐσει; Με τα παραμύθια του;»

Η μητέρα μου με κοίταξε χωρίς να πει τίποτα. Ίσως καταλάβαινε. Ίσως ήξερε τι θα πει να αγαπάς και να μην μπορείς.

01/09/1922

Η Σμύρνη πια δεν είναι η ίδια. Οι δρόμοι που γελούσαμε έγιναν δρόμοι τρόμου. Οι φλόγες καίνε την πόλη, οι κραυγές των ανθρώπων με τρυπούν σαν μαχαίρι. Πολλοί φεύγουν, άλλοι δεν προλαβαίνουν. Ο Πέτρος έφυγε για να βοηθήσει. Μου είπε πως θα γύριζε γρήγορα. Μα δεν γύρισε ποτέ. Τον είδαν, λέει, να πέφτει χτυπημένος κοντά στο λιμάνι. Δεν μπορώ να το πιστέψω. Δεν θέλω. Δεν πρόλαβα καν να του πω πόσο τον αγάπησα. Κλείνω τα μάτια και όλα έρχονται μπροστά μου: το πρώτο βλέμμα, τα κρυφά μας ραντεβού, τα όνειρα που κάναμε ψιθυριστά κάτω απ’ τα αστέρια. Τώρα σιγή.

Μονάχα ο θόρυβος του πολέμου.

13/09/1922

Η φωτιά πλησιάζει. Δεν έχουμε επιλογή. Φεύγουμε. Η μητέρα, ο πατέρας, τα αδέλφια μου κι εγώ. Στη βάρκα, στριμωγμένοι, χωρίς τίποτα δικό μας πια. Ο πατέρας κρατάει σφιχτά μια εικόνα της Παναγίας. Η μάνα δεν σταματά να τρέμει. Εγώ δεν έχω δάκρυα, μόνο σιωπή. Ο Πέτρος… ο Πέτρος δεν είναι μαζί μας. Η θάλασσα ήταν μαύρη εκείνο το βράδυ. Σαν να ένιωθε κι αυτή το βάρος της απώλειας. Πείνα, φόβος, αρρώστιες — κι όμως, κρατηθήκαμε. Κάπου μέσα μου ήξερα ότι δεν επιτρεπόταν να χαθώ. Όχι ακόμα.

27/10/1922

Φτάσαμε στην Αθήνα πριν λίγες μέρες. Όμως δεν μοιάζει με σωτηρία. Οι δρόμοι δεν μας χωράνε. Οι άνθρωποι μας κοιτάζουν με λύπηση ή περιφρόνηση. Είμαστε οι «πρόσφυγες». Οι ξένοι στην ίδια μας την πατρίδα. Ζούμε όλοι σε ένα χαμηλό σπιτάκι στα Πατήσια, που μας το παραχώρησε μια μακρινή θεία. Επτά ψυχές σε δύο δωμάτια.

Δεν παραπονιέμαι, γιατί έχουμε στέγη, μα δεν έχω πια φωνή. Ο πατέρας μου δεν βρίσκει δουλειά και η μητέρα σκουπίζει σπίτια για ένα κομμάτι ψωμί. Εγώ… εγώ ψάχνω. Μα κανείς δεν θέλει γυναίκες. Ή αν θέλει, τις θέλει υπηρέτριες και φτηνά κορμιά για τις δουλειές τους.

14/03/1923

Βρήκα δουλειά σε ένα φουρνάρικο, κοντά στον Άγιο Νικόλαο. Ξυπνώ πριν ξημερώσει και δουλεύω ως το απόγευμα. Με βρίζουν, με κοιτούν από πάνω ως κάτω και δεν με πληρώνουν όπως τους είπαν. Μα δεν μπορώ να φύγω. Χρειαζόμαστε κάθε δραχμή. Κάθε ψίχουλο.

———————————–

photo: in.gr

Η φιλία είναι ένα από τα πιο πολύτιμα συναισθήματα στη ζωή του ανθρώπου. Δεν εξαρτάται από την ηλικία, την εποχή ή τις κοινωνικές συνθήκες. Είναι δεσμός ψυχής, στηρίζεται στην ειλικρίνεια, την εμπιστοσύνη, την κατανόηση και την αλληλοστήριξη. Αν και οι τρόποι επικοινωνίας και η καθημερινότητα έχουν αλλάξει με τα χρόνια, ο άνθρωπος συνεχίζει να έχει ανάγκη από αληθινούς φίλους που να στέκονται δίπλα του στις χαρές και τις δυσκολίες. Στην εποχή του Ξενόπουλου, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, οι φιλίες ήταν πιο σταθερές και πιο «χειροπιαστές». Βασίζονταν σε καθημερινή επαφή, στη φυσική παρουσία και σε βαθιά ηθικά θεμέλια. Ο Ξενόπουλος, μέσα από τα λογοτεχνικά του έργα, απεικόνιζε φιλίες δυνατές, που άντεχαν σε κοινωνικές πιέσεις και δυσκολίες. Αντίθετα, στη σημερινή εποχή, όπου η τεχνολογία κυριαρχεί και οι σχέσεις πολλές φορές παραμένουν επιφανειακές, η φιλία δοκιμάζεται. Οι άνθρωποι επικοινωνούν πιο εύκολα, αλλά όχι πάντα ουσιαστικά. Ωστόσο, είτε στην παλιά εποχή είτε στη σύγχρονη, η φιλία που είναι αληθινή δεν χάνεται, δεν ξεθωριάζει. Παραμένει σταθερή, όπως αποδεικνύει και το παρακάτω διήγημα:

Διήγημα: Το παγκάκι του πάρκου

Ήταν εκεί, στη σκιά μιας γέρικης λεύκας, ένα ξύλινο παγκάκι που έμοιαζε να ανήκει σε άλλη εποχή. Τα σανίδια του σκασμένα από τον καιρό, οι βίδες του σκουριασμένες, κι όμως στεκόταν εκεί, σταθερό, όπως κι η μνήμη. Εκεί καθόντουσαν κάθε απόγευμα ο Σπύρος κι ο Θανάσης. Φίλοι από παιδιά, μεγαλωμένοι στην ίδια γειτονιά, στις ίδιες αλάνες που κάποτε ηχούσαν από γέλια, φωνές και κυνηγητά. Τότε που η φιλία δεν χρειαζόταν εξηγήσεις, δεν απαιτούσε λόγια – ένα βλέμμα αρκούσε για να φανερώσει εμπιστοσύνη. Τα χρόνια πέρασαν. Ο κόσμος άλλαξε. Η ζωή τους πήρε διαφορετικές κατευθύνσεις. Ο Θανάσης ταξίδεψε, έψαχνε έμπνευση σε ξένες πόλεις και παλιά βιβλιοπωλεία. Ο Σπύρος, πιο προσγειωμένος, βυθίστηκε σε αριθμούς, deadlines και την ψυχρότητα της τεχνολογίας.

Χάθηκαν!

Ώσπου ένα απόγευμα του φθινοπώρου –όταν τα φύλλα έπεφταν σαν παλιές αναμνήσεις – ο Σπύρος πέρασε από το παλιό πάρκο, δίχως σκοπό.

Και τον είδε!

Ο Θανάσης, καθισμένος στο ίδιο παγκάκι, κρατούσε ένα βιβλίο στο χέρι και χαμογελούσε όπως τότε. Δεν αντάλλαξαν πολλές κουβέντες στην αρχή. Δεν χρειάστηκε. Η φιλία τους δεν είχε φθαρεί από τον χρόνο, απλώς είχε μείνει για λίγο σιωπηλή. Από τότε, κάθε απόγευμα, ξαναβρίσκονταν εκεί. Ο Θανάσης διάβαζε δυνατά αποσπάσματα από αγαπημένα του βιβλία, ενώ ο Σπύρος άκουγε προσεκτικά, ξεχνώντας τον θόρυβο του κόσμου.«Τι νόημα έχει όλη αυτή η τεχνολογία, αν δεν έχεις κάποιον να μοιραστείς τη σιωπή σου;» αναρωτήθηκε ένα απόγευμα ο Σπύρος.«Η φιλία είναι το μόνο “δίκτυο” που δεν πέφτει ποτέ», απάντησε ο Θανάσης, με το γνωστό του χαμόγελο. Και το παγκάκι – που για τους περαστικούς ήταν απλώς ένα παλιό έπιπλο– έγινε το σύμβολο μιας σχέσης που άντεξε στον χρόνο, στους δρόμους που χώρισαν, και στις σκιές της καθημερινότητας.

————————————

Η φιλία είναι αναντικατάστατη. Είναι η ήρεμη δύναμη που στηρίζει τον άνθρωπο στις πιο δύσκολες στιγμές του. Από τις αγνές σχέσεις της εποχής του Ξενόπουλου μέχρι τις πιο σύνθετες επαφές του σήμερα, η φιλία παραμένει σταθερή, όταν είναι αληθινή. Δεν εξαρτάται από το αν μιλάμε πρόσωπο με πρόσωπο ή μέσα από οθόνες. Αυτό που μετράει είναι η ειλικρίνεια, η στήριξη και η αποδοχή. Στη ζωή, οι φίλοι δεν είναι μόνο για τις γιορτές και τις επιτυχίες. Είναι εκεί, στα ήσυχα απογεύματα, στα παγκάκια του πάρκου, στις πιο αληθινές σιωπές.

Γαβριέλα Λαμπέτη

 ——————————

Ήταν μια κοπέλα η Άννα, ήταν 16 χρονών και αγαπούσε τη μόδα. Της άρεσε να φτιάχνει κοσμήματα, να ντύνεται όμορφα, να πειραματίζεται. Ήταν πάντα γελαστή, με πολλές φίλες και όνειρο να γίνει σχεδιάστρια. Μια μέρα, λίγο πριν τα γενέθλιά της, η γιαγιά της χάρισε ένα παλιό, ασημένιο βραχιόλι.

— Αυτό ήταν της δικής μου γιαγιάς, της είπε. Είναι πάνω από εκατό χρονών. Στο εμπιστεύομαι γιατί έχεις καλή καρδιά.

Η Άννα το φόρεσε με χαρά. Ήταν κάτι παραπάνω από κόσμημα , ήταν μια υπόσχεση, ένα κομμάτι από την οικογενειακή της ιστορία. Την επόμενη εβδομάδα, πήγε με τις φίλες της σε ένα εμπορικό. Κάποια στιγμή, μια φίλη της, η Ελένη, της πρότεινε να δοκιμάσουν να πάρουν κάτι μικρό χωρίς να το πληρώσουν.

— Έλα μωρέ, ένα σκουλαρίκι είναι, δεν θα το καταλάβουν, είπε χαμογελώντας.

Η Άννα ένιωσε την καρδιά της να σφίγγεται. Κοίταξε το βραχιόλι της. Θυμήθηκε την γιαγιάς της.

— Όχι, απάντησε. Δεν είμαι τέτοιος άνθρωπος.

— Πλάκα κάνεις; Θα χαλάσεις τη φάση;

— Αν χαλάει η φάση, επειδή λέω όχι σε κάτι λάθος, τότε ίσως πρέπει να αλλάξω φάση.

Η Άννα έφυγε. Την επόμενη μέρα, η Ελένη τη στραβοκοίταζε. Κάποιες άλλες την κορόιδευαν. Μα στο διάλειμμα, μια άλλη κοπέλα από το σχολείο, η Μαρία, της ψιθύρισε:

— Μπράβο που δεν τους ακολούθησες. Δεν είναι πολλοί που επιλέγουν να κάνουν το σωστό. Κι εκείνη τη στιγμή, η Άννα κατάλαβε: η τιμή δεν είναι απλώς να μην κάνεις το λάθος. Είναι να είσαι πιστή στον εαυτό σου, ακόμα κι όταν είναι δύσκολο.

——————————

Αγγελίνα Κολυβά

———————————————-

Με φωνή και γνώμη

Βγήκα από την τάξη φουριόζα, πηγαίνοντας στο παγκάκι που συχνάζω με την Ηρώ. Είμαστε διαφορετικές τάξεις οπότε αύτη με περίμενε ήδη έξω.

« Τι έγινε ρε;» μου είπε μόλις με είδε έτσι αναστατωμένη.

« Άσε ρε. Δεν πάει στα καλά του ο κόσμος» είπα και κάθισα δίπλα της.

« Θυμάσαι τον Σταύρο από την τάξη μου; Ένα παιδί που το μόνο που ξέρει να κάνει είναι φασαρία;»

Ο Σταύρος γενικά είναι ένα παιδί που δεν του αρέσει το διάβασμα και έρχεται σχολείο μόνο και μόνο για να περάσει την τάξη, σε αντίθεση με εμένα που προσέχω στο μάθημα και έχω ένα στόχο.

Να σπουδάσω!

« Ναι θυμάμαι. Τι σου έκανε;» πήρα μια ανάσα να ηρεμήσω.

« Είχαμε μάθημα τώρα με τον Παπαχρήστου – τον φιλόλογο – και διαφωνούσαν για το αν χρειάζονται στη ζωή μας όλες αυτές οι γνώσεις που μας διδάσκει,  λέγοντας του ο Σταύρος ότι τα πιο σημαντικά τα μαθαίνεις μέσα από την δουλειά και τις εμπειρίες της ζωής»

«Πετάχτηκα και εγώ και είπα την γνώμη μου, ότι ό,τι μαθαίνουμε στην ζωή μας κάπου μας βοηθάει. Και τι μου είπε το τούβλο; ”Εσύ τι μιλάς; Με τον κύριο μιλάω εγώ. Εσένα δεν σε αφορά.” Ε και εκεί τα πήρα!»

« Γιατί;» ρώτησε η Ηρώ με μπερδεμένο βλέμμα.

«Τι γιατί ρε Ηρώ; Δεν μπορώ να λέω την γνώμη μου;» την ρώτησα φανερά εκνευρισμένη.

« Μα ρε Στέλλα όντως δεν σε αφορούσε το θέμα»

«Γιατί δεν με αφορούσε; Ο καθένας μπορεί να εκφράσει γνώμη, όταν γίνεται μια συζήτηση μπροστά του!» την κοίταξα λέγοντας το αυτονόητο -για εμένα- με την απογοήτευση να χρωματίζει την φωνή μου.

« Όχι εγώ δεν συμφωνώ. Όταν δεν σου έχουν δώσει τον λόγο, δεν μιλάς» μου είπε εκνευρισμένα.

Κούνησα το κεφάλι μου για να κατανοήσω, ότι όντως εκφράστηκε έτσι.

« Ηρώ μην με τρελαίνεις. Έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε όποτε θέλουμε και να λέμε την άποψή μας, είτε είναι είτε δεν είναι σύμφωνη με τους υπόλοιπους. Δηλαδή αν είχα κάποιο θέμα και το συζητούσα με την μαμά μου μπροστά σου, δεν θα μου έλεγες την γνώμη σου; Ακόμα και αν δεν σου έδινα ποτέ τον λόγο;» το σκέφτηκε λίγο.

« Ίσως να έχεις δίκιο» μείναμε για λίγο σιωπηλές.

« Ηρώ να εκφράζεσαι ελεύθερα όπως εγώ» την συμβούλεψα.

« Ναι και να με βρίζουν, όπως εσένα ο Σταύρος» είπε γελώντας.

« Πρόβλημά του!» είπε και γέλασα αγκαλιάζοντάς την.

———————————————-

Σε συνέχεια της επίσκεψης της κας Κορακιανίτη στο ΕΠΑΛ Ζακύνθου, την διαδραστική συζήτηση με την συγγραφέα και την εκπαίδευση μας στις αρχές δημιουργικής γραφής και τους κανόνες συγγραφής ενός διηγήματος μας προτάθηκε η συμμετοχή στον λογοτεχνικό διαγωνισμό του Συλλόγου Φίλων Ξενοπουλείου Βιβλιοθήκης με θέμα: «Οι Αξίες: Τα παιδιά μιλούν για τις αξίες, μαθαίνουμε μέσα από τα μάτια τους». Τελικά η πρόταση οδήγησε πέντε μαθητές του σχολείου μας στην ανάληψη συγγραφής διηγήματος για τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό. Οι εν λόγω μαθητές συμμετείχαν στην εκπαιδευτική δράση που διοργανώνεται στο σχολείο μας με θέμα την ζωή και το έργο του μεγάλου Ζακυνθινού συγγραφέα Γρηγορίου Ξενόπουλου. Ευχόμαστε ολόψυχα καλή επιτυχία στους συμμετέχοντες, τα κείμενα τους να είναι καλοτάξιδα και μακάρι να ασχολούνται δημιουργικά με τις τέχνες και τα γράμματα σε όλη τους την ζωή!

Ζωή Λιβέρη, Τάσος Πατίρης

Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται στην Αθήνα κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-13) και έχει κεντρικούς ήρωες δύο νέους, τον Παύλο Ζήση και την Έλλη. Οι δύο γνωρίζονται σε εορταστικό κλίμα πολεμικής έξαρσης, ερωτεύονται γρήγορα και παντρεύονται σχεδόν «επιπόλαια», με το πρώτο τους φιλί να δίνει το σύνθημα ενός βιαστικού γάμου . Η Έλλη κατάγεται από αριστοκρατική οικογένεια, είναι ιδεαλίστρια και θαυμάζει βαθιά τους Έλληνες στρατιώτες για την ανδρεία τους.

Αντίθετα, ο Παύλος –γιος μικροαστής με βλέψεις κοινωνικής ανόδου – δύσκολα κατατάσσεται στα «παλικάρια του πολέμου» που τόσο θαύμαζε η γυναίκα του. Όταν η Έλλη ανακαλύπτει ότι ο άνδρας της δεν επιθυμεί να πολεμήσει, ανάμεσά τους αρχίζουν οι πρώτες ρωγμές: «τα φιλιά αρχίζουν να γίνονται ψυχρά», προμηνύοντας έναν προσωπικό πόλεμο ανάμεσά τους, «ίδιο με αυτόν ανάμεσα στους πολλούς» .

Καθώς εξελίσσεται η πλοκή, ο Παύλος κατατάσσεται τελικά στον στρατό και στέλνεται στο μέτωπο. Η εμπειρία του πολέμου του αλλάζει βαθιά τη συμπεριφορά και το ήθος· όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στο οπισθόφυλλο, «ο Παύλος Ζήσης, με τον πόλεμο, από κακός… γίνεται καλός» . Δηλαδή, μέσα από τις θυσίες και τον αγώνα που βιώνει, ο Παύλος ωριμάζει και εκδηλώνει τις αρετές (ανδρεία, αυτοθυσία) που η Έλλη αναζητούσε εξαρχής. Το μυθιστόρημα κλείνει υποδεικνύοντας ότι, παρά τις δοκιμασίες και τους μικρούς «πολέμους» στην προσωπική τους ζωή, η αγάπη και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια τελικά αντέχουν.

Όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι, πού ζουν, τι πιστεύουν ή πώς μοιάζουν, έχουν κάποια βασικά δικαιώματα. Αυτά τα δικαιώματα λέγονται ανθρώπινα δικαιώματα και είναι απαραίτητα για να ζούμε με αξιοπρέπεια, σεβασμό και ασφάλεια. Δεν μας τα «χαρίζει» κανείς – τα έχουμε από τη στιγμή που γεννιόμαστε.

Τι είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Ανθρώπινα δικαιώματα είναι οι κανόνες που εξασφαλίζουν ότι όλοι οι άνθρωποι θα ζουν με σεβασμό, ελευθερία και ισότητα. Είναι όπως οι κανόνες ενός παιχνιδιού που προστατεύουν όλους τους παίκτες. Μερικά παραδείγματα ανθρώπινων δικαιωμάτων είναι:

• Το δικαίωμα στη ζωή
• Το δικαίωμα στην ελευθερία της γνώμης
• Το δικαίωμα στην εκπαίδευση
• Το δικαίωμα να έχεις τροφή και στέγη
• Το δικαίωμα να μην σε κακοποιούν ή σε εκμεταλλεύονται

Αυτά τα δικαιώματα έχουν καταγραφεί σε ένα σημαντικό έγγραφο που λέγεται Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ισχύει σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου.

Ποιοι έχουν δικαιώματα;

Όλοι. Μικροί, μεγάλοι, άντρες, γυναίκες, παιδιά, πρόσφυγες, άτομα με αναπηρία, ανεξάρτητα από το φύλο, το χρώμα, τη γλώσσα ή τη θρησκεία. Δεν έχει σημασία αν κάποιος είναι πλούσιος ή φτωχός – όλοι έχουν ίσα δικαιώματα.

Τα δικαιώματα των παιδιών

Τα παιδιά έχουν και ειδικά δικαιώματα, γιατί είναι πιο ευάλωτα. Αυτά περιλαμβάνονται στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Μερικά από τα βασικά δικαιώματα των παιδιών είναι:

• Να μεγαλώνουν με αγάπη και προστασία
• Να πηγαίνουν σχολείο
• Να έχουν υγεία και φροντίδα
• Να μην δουλεύουν σε μικρή ηλικία ή να κακοποιούνται
• Να λένε τη γνώμη τους και να τους ακούν οι μεγάλοι

Γιατί είναι σημαντικά;

Χωρίς αυτά, ο κόσμος θα ήταν άδικος και επικίνδυνος. Τα δικαιώματα μάς βοηθούν να ζούμε σε κοινωνίες όπου κυριαρχεί η δικαιοσύνη, η ισότητα και η ασφάλεια. Μας προστατεύουν από διακρίσεις, ρατσισμό, βία και φτώχεια.

Μαζί με τα δικαιώματα έρχονται και ευθύνες. Για παράδειγμα:

• Έχεις δικαίωμα να εκφράζεις τη γνώμη σου, αλλά πρέπει να σέβεσαι και τη γνώμη των άλλων.
• Έχεις δικαίωμα στην εκπαίδευση, αλλά πρέπει να σέβεσαι τους δασκάλους σου και να προσπαθείς.
• Έχεις δικαίωμα να ζεις ελεύθερα, αλλά δεν έχεις το δικαίωμα να ενοχλείς ή να πληγώνεις άλλους.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

• Να γνωρίζουμε τα δικαιώματά μας
• Να μιλάμε όταν βλέπουμε αδικίες ή παραβιάσεις
• Να σεβόμαστε και να βοηθάμε τους άλλους
• Να ενημερωνόμαστε και να εκπαιδευόμαστε, γιατί η γνώση είναι δύναμη

Τα Δικαιώματα των Γυναικών

Τα δικαιώματα των γυναικών είναι ανθρώπινα δικαιώματα. Όμως, για πολλά χρόνια στην ιστορία, οι γυναίκες δεν είχαν ίσα δικαιώματα με τους άντρες. Δεν τους επιτρεπόταν να σπουδάζουν, να ψηφίζουν, να εργάζονται ή να αποφασίζουν για τη ζωή τους. Ακόμα και σήμερα, σε πολλές χώρες, οι γυναίκες παλεύουν για ισότητα και δικαιοσύνη.

Μερικά βασικά δικαιώματα των γυναικών είναι:

• Το δικαίωμα στην εκπαίδευση
• Το δικαίωμα στην εργασία και σε ίσους μισθούς με τους άντρες
• Το δικαίωμα να αποφασίζουν για το σώμα και τη ζωή τους
• Το δικαίωμα να προστατεύονται από τη βία και την κακοποίηση
• Το δικαίωμα στην πολιτική συμμετοχή και ψήφο

Ο αγώνας για τα δικαιώματα των γυναικών είναι παγκόσμιος και συνεχίζεται. Σημαντικά κινήματα και οργανώσεις βοηθούν ώστε να ακούγεται η φωνή των γυναικών και να χτίζεται ένας κόσμος πιο δίκαιος, χωρίς διακρίσεις. Όλοι – άντρες και γυναίκες – πρέπει να συνεργαζόμαστε για ισότητα, σεβασμό και δικαιοσύνη για όλους.

Το θεατρικό έργο «Στέλλα Βιολάντη» του Γρηγορίου Ξενοπούλου είναι ένα από τα πιο γνωστά και σημαντικά έργα του νεοελληνικού θεάτρου. Μέσα από την ιστορία της Στέλλας, ο συγγραφέας θίγει ζητήματα που παραμένουν επίκαιρα μέχρι και σήμερα, όπως η θέση της γυναίκας στην κοινωνία, η οικογενειακή καταπίεση και η σύγκρουση ανάμεσα στην προσωπική επιθυμία και τα κοινωνικά πρέπει.

Η Στέλλα Βιολάντη είναι η κόρη ενός αυστηρού και πλούσιου πατέρα. Ερωτεύεται έναν νέο, τον Αντρέα, που όμως δεν ανήκει στην ανώτερη κοινωνική τάξη. Ο πατέρας της αρνείται να εγκρίνει αυτόν τον γάμο, θεωρώντας πως προσβάλλει την τιμή της οικογένειας. Η Στέλλα, αντί να υπακούσει, επιλέγει να αντισταθεί. Δεν αποδέχεται το μέλλον που της επιβάλλουν και παραμένει πιστή στον εαυτό της και στα συναισθήματά της. Η απόφασή της αυτή την οδηγεί σε τραγική κατάληξη: φυλακίζεται, αρρωσταίνει και τελικά πεθαίνει.

Το έργο παρουσιάζει με ρεαλισμό τη σκληρότητα της πατριαρχικής κοινωνίας και το τίμημα της γυναικείας ανεξαρτησίας εκείνης της εποχής. Ο Ξενόπουλος, μέσα από τη Στέλλα, δείχνει μια ηρωίδα που προτιμά τον θάνατο από την υποταγή.

Είχα τη χαρά να συμμετάσχω σε μια σχολική θεατρική παράσταση βασισμένη στο έργο αυτό, όπου υποδύθηκα την υπηρέτρια. Ο ρόλος μου, αν και δευτερεύων, με βοήθησε να κατανοήσω καλύτερα το έργο και την εποχή στην οποία διαδραματίζεται. Μέσα από τις πρόβες και την παράσταση, ένιωσα το βάρος και τη συγκίνηση της ιστορίας της Στέλλας, καθώς και την πίεση που ασκείται στις γυναίκες να συμμορφωθούν με τα «πρέπει» των άλλων. Ήταν μια μοναδική εμπειρία που με έκανε να αγαπήσω περισσότερο το θέατρο και τη λογοτεχνία.

Το έργο «Στέλλα Βιολάντη» είναι μια τραγική ιστορία, αλλά ταυτόχρονα ένα ηχηρό μήνυμα ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Μέσα από την αντίσταση της Στέλλας, ο Ξενόπουλος μας καλεί να σκεφτούμε βαθιά για την αξία της προσωπικής ελευθερίας, τη δύναμη της αγάπης και τα όρια της εξουσίας μέσα στην οικογένεια. Η συμμετοχή μου στην παράσταση με βοήθησε να καταλάβω ακόμη περισσότερο το νόημα του έργου και να το νιώσω όχι μόνο ως αναγνώστης, αλλά και ως ηθοποιός.

Για άλλη μια χρονιά πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η  ετήσια Έκθεση μαθητικών έργων που διοργάνωσε το 1ο Εργαστηριακό Κέντρο Ζακύνθου  σε συνεργασία με το ΕΠΑΛ Ζακύνθου στις 3 και 4 Απριλίου 2025 στο Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου.

Μαθητές από όλες τις ειδικότητες  του ΕΠΑΛ Ζακύνθου παρουσίασαν τα έργα τους  με την στήριξη των καθηγητών τους. Την έκθεση επισκέφθηκαν μαθητές από άλλα σχολεία του τόπου μας με κύριο στόχο την ενημέρωση τους για την επαγγελματική εκπαίδευση. Η  έκθεση ήταν ελεύθερη για το κοινό που μας τίμησε με την παρουσία του.

Αφιέρωμα στην Έκθεση από την εφημερίδα “Ημέρα Ζακύνθου”

Δημοσίευση για την Έκθεση στον Ιστότοπο του ΕΚ Ζακύνθου

]]> https://schoolpress.sch.gr/epalzakpress/archives/207/feed 0