Τσανάι Εμμανουέλα – Ρόσι Μικέλα – Σεργιανάι Κορίνα

Η βιώσιμη ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομική ανάπτυξη που σχεδιάζεται και υλοποιείται λαμβάνοντας υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα σε όλες τις πόλεις. Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ανάπτυξη των παραγωγικών δομών της οικονομίας, παράλληλα με τις υποδομές για μία ευαίσθητη στάση απέναντι στο φυσικό περιβάλλον και στα οικολογικά προβλήματα. Εκτός από το κράτος, μπορεί και ο ίδιος ο πολίτης να κάνει μια πόλη βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον. Μπορεί να συμβάλει στη βιωσιμότητα επιλέγοντας πράσινους τρόπους μεταφοράς που έχουν χαμηλό αντίκτυπο στο περιβάλλον. Η κινητικότητα έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Παραδείγματα βιώσιμης κινητικότητας είναι το περπάτημα, η ποδηλασία ή η χρήση άλλων πράσινων οχημάτων. Όταν οι αποστάσεις είναι μεγαλύτερες, μπορεί να αναζητήσει κάποιες εναλλακτικές λύσεις αντί για το αυτοκίνητο, όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς ή ο συνεπιβατισμός. Η κοινή χρήση αυτοκινήτων είναι επίσης πιο βιώσιμη και φιλική ως προς τον προϋπολογισμό από την κατοχή αυτοκινήτου, γιατί τις περισσότερες φορές το αυτοκίνητο δεν χρησιμοποιείται. Η βιώσιμη κινητικότητα συμβάλλει επίσης σε έναν πιο ενεργό, υγιή τρόπο ζωής και βελτιώνει την κοινωνική αλληλεπίδραση. Το κράτος μπορεί να καθαρίζει πιο συχνά τους δρόμους και να υπάρχουν περισσότερα δρομολόγια για μέσα μαζικής μεταφοράς .

Ο ελληνικός στρατός στη Σμύρνη

Με απόφαση των νικητών συμμάχων του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου στις 7:50΄το πρωί της 2ας Μαΐου 1919 το κύριο σώμα του ελληνικού Στρατού Κατοχής αποβιβάστηκε στην προκυμαία της Σμύρνης και έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Έλληνες κατοίκους της πόλης.

Έλληνες της Σμύρνης παρακολουθούν την είσοδο 

Ο ελληνικός στρατός στη Σμύρνητου ελληνικού στόλου στον λιμένα της πόλης

Η οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού

Ο Μουσταφά Κεμάλ οργάνωνε αντάρτικο στρατό ορίζοντας ως έδρα της επαναστατικής του κυβέρνησης την Άγκυρα . Η υπεροχή των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων τον υποχρέωσε να επιβάλει στον στρατό τήρηση αμυντικής στάσης, που ουσιαστικά σήμαινε αποφυγή μάχης και υποχώρηση. Σκοπός ήταν να απομακρυνθεί ο ελληνικός στρατός από τις βάσεις του και να εξαναγκαστεί να πολεμήσει σε τόπο που θα επέλεγαν οι Τούρκοι. Οι Τούρκοι επέλεξαν ως τοποθεσία άμυνας την περιοχή ανατολικά της γραμμής Αφιόν Καραχισάρ – Εσκί Σεχίρ, που θα τους επέτρεπε να αποκρούουν τις ελληνικές επιθέσεις παρασύροντας τις ελληνικές δυνάμεις σε μεγαλύτερη απόσταση από τις βάσεις ανεφοδιασμού. Παράλληλα ο Κεμάλ δημιουργούσε νέα στρατιά τακτικού στρατού και  ισχυρό ιππικό. Στις 13 Αυγούστου 1922 άρχισε η αναμενόμενη μεγάλη επίθεση των Τούρκων. Εκδηλώθηκε στην <<εξέχουσα>> του Αφιόν Καραχισάρ , με κύρια προσπάθεια στα νότια. Το μέτωπο διασπάται και το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα αναγκάστηκε να υποχωρήσει, ενώ τουρκικές δυνάμεις προέλαυναν.

Η υποχώρηση του ελληνικού στρατού και η τουρκική επίθεση

Η Μικρασιατική Καταστροφή

 Η Φιλιώ Χαϊδεμένου σε συνέντευξη για την εισβολή των Τούρκων στα Βουρλά αφηγείται: <<Είμαστε ακόμα στο κτήμα λίγο και έρχεται ο αδερφός μου, στρατιώτης, και λέει στον πατέρα μου : << Πατάς .>>  λέει  , ο πατέρας μου ήταν στο πατητήρι και πατούσε σταφύλια ,<< Πατάς σταφύλια .>> , του λέει << Τι θα το κάνεις το μούστο βγες απ’ το πατητήρι, θα φύγωμε >> ,<< Τι λες παιδί μου, του λέει, πού θα πάμε ; >>. << Θα φύγωμε, οι Τούρκοι θα μας σφάξουν <<Όχι , λέει , δε  θα μας σφάξουν , και άλλη φορά γίνανε γεγονότα , λέει , αλλά τα αντιμετωπίσαμε , θα καθίσουμε, θα περάσει η κατάσταση και δεν πειράζει, μπορεί να μας πάρουν και τίποτα απ’ τα σπίτια μας , μπορεί να μας υποχρεώσουν να τους δώσουμε και λεφτά, θα τα κάνουμε όλα , αλλά θα μείνουμε . >> . << Μπαμπά  , του λέει , δε τα ξέρεις καλά τα πράγματα, γίνεται καταστροφή . >> . << Εγώ δε φεύγω , λέει ο πατέρας μου . Βλέπεις αυτή την περιουσία, του λέει , εγώ ούτε κανέναν  αδίκησα , ούτε κανενός, λέει, το ψωμί έφαγα  ούτε τίποτα, αγωνίστηκα και έκανα τόση περιουσία . Δεν την αφήνω να φύγω. Θα φτιάξουν πάλι τα πράγματα . Φύγετε και ελάτε πάλι . Το κεφάλι μου να μου κόψουνε στην εξώπορτα, λέει, δε φεύγω. >> . Ώσπου να κινηθούμε και να κάνουμε, ακούμε φωτιά , ακούμε πυροβολισμούς! Τι είναι ; Σφάζουν στα γειτονικά σπίτια , βγαίνουνε καπνοί φωτιά . Ακούμε τον  Μούχταρη τον κοινοτάρχη δηλαδή , τον είχαν πάρει οι Τούρκοι και γύριζε έξω στον δρόμο μαζί τους και έλεγε :  << Εβγαάτε έξω παραδώσετε τα όπλα και δε θα σας πράξουν οι Τούρκοι >> . Φυσικά δε το έκανε κάνεις αυτό , αυτόν τον είχαν πάρει  οι Τούρκοι δια της βίας να το λέει . Τότε για να μη μπούνε στα σπίτια και βρούνε τα όπλα και μας σκοτώσουν , λέγαμε όταν δεν βρουν όπλα δε μας πειράξουν . Είχαμε ένα πηγάδι μες την αυλή·  έπαιρνα εγώ τα όπλα , τις χειροβομβίδες , γιατί είχαμε μάλνιχερ , μάουζερ και χειροβομβίδες , και τα έριχνα μέσα [ … ]  εκεί ρίξαμε και πολλά λεπτά , ο κόσμος και εμείς και όλοι που είχαμε, ας πούμε, τα λεπτά , χρυσαφικά , τα ρίχναμε στο πηγάδι . Αυτό το κάναμε γιατί  νομίζαμε ότι θα γίνει κάτι και μετά πάλι θα πάμε στα σπίτια μας και θα μπορούμε να τα βρούμε . Καθίσαμε δυο ημερόνυχτα  μέσα στο σπίτι  μας, και μετά μας βάλανε φωτιά απ’ την πίσω πόρτα , βγήκαμε στον δρόμο . Πού να πάμε; Λέμε ας πάμε στου Κρεμιζή , ένα άλλο μεγάλο σπίτι πιο κάτω . Πάμε εκεί, μπήκαμε μέσα σ’ εκείνο το σπίτι πολύς κόσμος,  μέχρι κει είχαμε και τον αδερφό μου . Μπήκαμε , μπαίνουνε οι Τούρκοι . Οι Τούρκοι είχανε , βγάνανε τα σαρίκια,  κάτι μεγάλα μαντήλια δηλαδή ,   τα δένουν απ’ τις τέσσερεις άκρες , τα κρατούσανε , μπαίνουνε μέσα και ζητάγανε λεπτά , γιατί η μόνη τους φράση ήτανε αυτή, και οι πόρτες που ήτανε κλειστές φωνάζανε : << aç kapıyı keratalar gavur para istiyor >> . Αυτό γυρεύανε, λεπτά , όλο λεπτά,  και μπήκανε μέσα εκεί οι Τούρκοι και λέγανε  ρίξτε μέσα και ρίχνανε ο κόσμος λεπτά , χρυσαφικά ό,τι είχε . Εμείς ήμαστε στο απάνω πάτωμα τα κορίτσια και οι νέες . Είπαν οι Τούρκοι : << Θα ανεβούμε απάνω, δεν θα πειράξουμε τα κορίτσα, μόνον λεπτά θέλουμε . >>. Ανέβηκαν . Ορθοί βέβαια εμείς και στριμωγμένοι , χιλιάδες κόσμος . Ήρθε ένας Τούρκος στη διπλανή μου την κοπέλα και της έλεγε: λεφτά . Φορούσε τα σκουλαρίκια της το σταυρό της εδώ φορούσε . Ώσπου να ξεκουμπώσει  το σκουλαρίκι της , τραβάει αυτός το μαχαίρι της κόβει και τ’ αυτί,  το ρίχνει μέσα εκεί στο μαντήλι του που είχε δεμένο . Εγώ προσπαθώ να ξεκουμπώσω τα σκουλαρίκια μου, δεν ξεκουμπώνει. Εκείνη την ώρα έκανα μια έτσι , ήρθε μες στο μυαλό μου , Βαγγελίστρα μου λέω , είχαμε κοντά μας τη Παναγία τη Βαγγελίστρα, και  ήταν εκεί απ’ έξω στο σπίτι. << Βαγγελίστρα βοήθησέ με , λέω , να ξεκουμπωθεί το σκουλαρίκι μου και δε θα ξαναβάλω ποτέ πια στη ζωή μου. >> . Πράγματι έβγαλα τα σκουλαρίκια μου , το σταυρό μου, πέντε καβάσια ίσως είχε ο σταυρός μου, με μαργαριτάρι πέτρα, και τα βραχιόλια μου του  τα δώσα , τα έριξε  μέσα , τα πήρε, αυτός έφυγε , ήρθανε πάλι άλλοι  Τούρκοι και γυρεύαν .

Τα Βουρλά της Μικράς Ασίας

Και στον δρόμο πηγαίνοντας και προχωρώντας τρέχοντας , δεξιά και αριστερά όπως βγαίναν απ’ τα σοκάκια με τα πολυβόλα, όσοι  σκοτωνότανε , όσοι μένανε . Ερχόταν  οι Τούρκοι μας ορμούσανε , όσες κοπέλες περνάνε , όσες σφάζανε, όσες ρίχνανε κάτω . Ήταν μια γυναικά να είναι κάτω σκοτωμένη και το παιδάκι της να τη θηλάζει στο στήθος . Ο καθένας όπου ήθελε έμπαινε και όπου ήθελε έβγαινε και οποίον ήθελαν σφάζαν και ό,τι ήθελαν κάναν . Δεν είχε πια να πεις είναι ο δικός μου μαζί, τίποτα , ούτε είχες μυαλό τι κάνεις, τίποτα ![...] Εκεί γίνηκε ένα μεγάλο δράμα γιατί έκλαιγε ένα μωρό . Ακούγονται : <<Σσσσσς, βάλτο στο βυζί σου .>> , << Δεν έχω γάλα .>> λέει αυτή . << Βάλτο στο χέρι σου ,  το χέρι σου στο στόμα του .>> ,<< Δεν μπορώ να το κάνω .>> , << Σφίξ’το δυνατά .>> . << Δεν μπορώ να το κάνω .  >> . Ακούγεται : << Ένα μαντήλι , ένα μαντήλι . >> και μετά ένα κλάμα του παιδιού μισοπεθαμένο, και τίποτα άλλο . Το πρωί βλέπω μια γυναίκα και την έσπρωχναν ο καθένας να περάσει, και αυτή στέκονταν με ένα παιδί στο χέρι πεθαμένο . << Άντε .>> της λέει μια , << Πέτα το να φύγωμε ,τι κάνεις !>> , << Αχ .. , λέει αυτή , πού να πάω . Όχι, εδώ θα πεθάνω , είναι το πρώτο μου παιδί, νεόνυμφη είμαι , το πρώτο μου παιδάκι είναι, πέθανε!Τον άντρα μου , λέει ,τον σκότωσαν οι Τούρκοι, τι να την κάνω τη ζωή μου! >> . Αυτοί του Κεμάλ ήτανε,  πώς να σου πω , τους επιστράτευε από κάθε χωριό , δεν  είχε στρατό ο Κεμάλ . Και ανοίξανε τις αποθήκες και πήρανε και φάγανε , και πήρανε και ντυθήκανε με ελληνικά στρατιωτικά ρούχα. Τέτοια φοράγανε οι Τούρκοι που μας σφάζανε!>>. Έτσι, λοιπόν, όπως αναφέρει η Φιλιώ Χαϊδεμένου, ξεκίνησαν για τη Σμύρνη, αλλά στον δρόμο, σε ένα αμπέλι, τους περικύκλωσε ο κεμαλικός στρατός και τους πήγε πίσω. Όταν πήγαν στην πόλη, τους βάλανε στο Κονάκι (διοικητήριο), όπου, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, δεν γύρευαν ούτε φαΐ ούτε ψωμί, μόνο νερό . Εκεί η Μικρασιάτισσα έχασε τον πατέρα της, τον οποίο έσφαξαν οι Τούρκοι . Σε δυο μέρες έφυγαν από εκεί μη γνωρίζοντας τίποτα πού θα πάνε . Συγκεκριμένα λέει : << Σε δυο μέρες φύγαμε . Μας σηκώσανε, πού πάμε ,  πού δε θα πάμε, τίποτα . Εμείς οι κοπέλες είχαμε τα σπίρτα, είχαμε κάψει τα ματοτσίνορα και τα φρύδια μας , και τα ρούχα τα είχαμε σκίσει κουρέλια ,και κρέμονταν έτσι για να δείχνουμε ότι είμαστε, πώς να σου πω , γριές, για να μη μας παίρνουνε οι Τούρκοι . […] Φτάσαμε στην παραλία , ήταν ελληνικά πλοία, τα είχαν επιταγμένα οι Αμερικάνοι.>> . Στη Σμύρνη το πρωί του Σάββατου της 27ης Αυγούστου , πριν ξημερώσει καλά , χιλιάδες άνθρωποι , βουβοί , κατευθύνθηκαν στην προκυμαία . Στις 10:30 π.μ. οι πρώτοι έφιπποι  τσέτες του Μπεχλιβάν μπήκαν στη Σμύρνη από την Πούντα , προχώρησαν στη Μπελλαβίστα , έφτασαν στο κέντρο της προκυμαίας, πήγαν στο διοικητήριο . Στους << TIMES >> της Νέας Υόρκης δημοσιεύτηκε: << Η σφαγή λαμβάνει τεράστιες διστάσεις . Την νύκτα της Τρίτης 30 Αυγούστου χιλιάδες Αρμενίων εσφάγησαν .>>

Σκηνή της καταστροφή της Σμύρνης και προσωπογραφία του Χρυσοστόμου σε λαϊκή εικόνα της εποχής ( Αθήνα , Εθνικό Ιστορικό Μουσείο )

Η πυρπόληση και η καταστροφή  της Σμύρνης

Την Τετάρτη 31 Αυγούστου έγινε ο εμπρησμός της Σμύρνης. Ο Αγγελομάτης γράφει : << Από την πρωΐαν της 31ης Αυγούστου είχε τεθή εις πλήρη εφαρμογή το σχέδιο του Νουρεντίν . Αι φλόγες του εμπρησμού ανεπήδων εις μίαν και την άλλην σμυρναϊκήν συνοικίαν , ώστε ν’ αποτελέσουν αληθή αλυσίδα , από την οποίαν ελάχιστοι θα εξέφευγον κρίκοι . Τα σημεία μόνον και τα κτήρια που ήθελαν οι στρατιώται και τα αλλά όργανα του Νουρεντίν να διασωθούν , διεσώζοντο .>>.  Πολλοί ξένοι και Έλληνες αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν σκηνές φρίκης κατά τις μέρες της πυρκαγιάς και δίνουν στοιχεία. Η συγγραφέας Νίτσα Παραρά Ευτυχίδου αναφέρει : <<Ρίχνανε με γκαζοτενεκέδες και με κουβάδες τη βενζίνα και το πετρέλαιο και ανάβανε φωτιά .>>. Ένας Γάλλος αφηγήθηκε ότι το βράδυ της πυρκαγιάς συνάντησε στην οδό Χατζηστάμου << ομάδα 200-300 Τούρκων οπλισμένων , οι οποίοι απάντησαν αταράχως ότι είχαν εντολήν ν’ ανατινάξουν και να καύσουν τα σπίτια της συνοικίας […] και όταν έφευγα από το σπίτι μου αι εμπριστικαί βόμβαι έπιπτον βροχηδόν επ’ αυτής .>> . Και η  σύζυγος ενός Αμερικανού ιεραποστόλου έλεγε : << Ανήλθα εις τον πύργον του αμερικανικού κολλεγίου εις τον Παράδεισον και με διόπτρας είδα  τους Τούρκους στρατιώτας να θέτουν πυρ εις τα σπίτια . Είδα ακόμη Τούρκους να παραμονεύουν τους χριστιανούς και να τους σκοτώνουν .>> . Η Αργυρώ Χατζηπετρή διηγείται τις εικόνες της καταστροφής που βίωσε: << Η μητέρα μου φώναζε  «Βαστάτε με από την ρόμπα, βαστάτε με!» , η γιαγιά μου μας βαστούσανε από τα χέρια, να φωνάζουν τα παιδιά , να κλαίνε, άλλα που δεν είχανε πατέρα , άλλα που δεν είχανε μάνα , άλλα δεν είχανε κανένα . Έβλεπες  μπόγους πεταμένους μέσα εδώ και στους δρόμους.>> . Από αυτή την καταστροφή  δεν θα μπορούσαν λείψουν οι βαρβαρότητες και η διαστροφή.

 Η Σμύρνη στις φλόγες

Εικόνα της πυρπόλησης της Σμύρνης από πλοίο που βρισκόταν στο λιμάνι της

Ο Εμμανουήλ Καζός θυμάται : << Παίρναν πρώτα τις κοπέλες, τις ατιμούσανε και τις σφάζανε . Ύστερα κόβανε τη ράχη στους βυζούς και κάνανε κομπολόγια. Και λέγανε « Πώς χαίρονται οι Τούρκοι στολισμένοι και τσι Γκιαούρηδες αποκεφαλισμένοι.». Ακόμα και βρέφη υπέστησαν τη φρικαλεότητα του διωγμού. Τα παιδιά  που ήταν μέσα στην κούνια , τα μωρά παιδιά , άλλο ήτανε ένα χρονώ , άλλο μισό χρονώ , πάνε οι κερατάδες  με τη λόγχη  , όπως ήταν, μια μες την κοιλιά, πάνε . Τα μεγάλα  τα αγόρια, εμένα η μάνα μου  για να με γλυτώσει  να μην με πάρουν οι Τούρκοι, μου ΄βάλε του κοριτσιού φουστάνια .>>. Για την διαλογή των ατόμων μας πληροφορεί η συγγραφέας Νίτσα Παραρά Ευτυχίδου : << Τις κοπέλες  τις ξεχωρίζανε και τις ατιμάζανε , τις γερόντισσες τις αποτελειώνανε με έναν πέλεκυ, τους νέους τους στέλνανε στα τάγματα εργασίας και όσοι είχαν απομείνει,τους πήρανε αιχμάλωτους.>> .

Ο Αμερικανός Πρόξενος στη Σμύρνη

George Horton

Ο Αμερικάνος Πρόξενος στη Σμύρνη George Horton, συγκλονισμένος από το μέγεθος της καταστροφής, καταγράφει : << … Δεν έλειπε τίποτα από την ωμότητα , την αγριότητα , την ακολασία και όλη εκείνη τη μανία του ανθρώπινου πάθους, που , όταν τους δοθεί η ευκαιρία , υποβιβάζουν το ανθρώπινο γένος σε ένα επίπεδο κατώτερο και από του αγριότερου κτήνους … Ένα από τα δυνατότερα αισθήματα

που πήρα μαζί μου από τη Σμύρνη ήταν το αίσθημα της ντροπής γιατί ανήκα στο ανθρώπινο γένος .>> . Πολλοί άνθρωποι προκειμένου να σωθούν μεταμφιέζονταν. Η Φανή Βαρσακέλη – Καρακατσάνη αναφέρει : << Οι άντρες έβαζαν ασβέστη στα γένια τους να φαίνονται ότι είναι γέροι.>>. Οι περιουσίες τον Ελλήνων αφέθηκαν στα χέρια των επιδρομέων. Κανείς εκείνη την ώρα δεν σκεφτόταν τα χρήματα · μόνο να σωθεί. Η Στάσα Ισηγόνη αφηγείται για τη γιαγιά της , που προσπάθησε να σώσει προσωπικά αντικείμενα: << Η γιαγιά μου  ετοίμασε μια βαλίτσα και έβαλε όλα τα ασημικά και τα ΄σερνε στην αρχή , δεν μπορούσε και να σηκώσει , τα ΄σερνε, τα ΄σερνε, δεν μπορούσε άλλο πια, κουράστηκε και τα αμόλησε. >> .

Η αλλοφροσύνη στο λιμάνι της Σμύρνης

Στο λιμάνι είχε μαζευτεί όλη η Σμύρνη . Μετά από λίγο προστέθηκαν και οι κυνηγημένοι από γύρω περιοχές. Ο Προέδρος  Ένωσης Μικρασιατών Ν. Ερυθραίας εξιστορεί : << Έτρεχαν απάνω στον κόσμο με τα αλόγα και δεν τους ένοιαζε αν σκότωναν , αν τραυμάτιζαν, αν, αν, αν . Δεν τους ενδιέφερε τίποτα , έτρεχαν να προλάβουν για να παν να πιάσουν το λιμάνι του Τσεσμέ να σφάξουνε περισσότερους να μην προλάβουνε να φύγουν .>>. Ο κόσμος απελπισμένος προσπαθεί  να ανεβεί σε κάποιο καράβι . Κάποια μικρά πλεούμενα  που υπάρχουν στο λιμάνι  αναποδογυρίζουν από τον κόσμο  που πέφτει με μανία πάνω τους. Η Φιλιώ Χαϊδεμένου περιγράφει μνήμες από την επιβίβαση: <<Μπήκα σε μια βάρκα μέσα , ανέβηκα σε ένα πλοίο , στο Άνδρος , ανέβηκα γύρισα και είδα τη πατρίδα μου να καίγεται . Κάπνιζε και ήτανε ηλιοβασίλεμα, έπεφτε ο ήλιος έτσι, και οι ακτίνες του ηλίου κοκκίνιζαν τον καπνό . Έβλεπα εκείνη την ώρα στα μάτια μου το αίμα που είδα εκεί, που είχε χυθεί. Αχ, πατρίδα μου, γιατί τόσο όμορφη , τόσο ωραία περάσαμε,  τι ωραία πόλις, τι ωραία ήταν, τι όμορφα περνούσαν οι άνθρωποι! Γιατί, Θεέ μου, γιατί τόση καταστροφή; . Έλεγε η μάνα μου: « Θεέ μου, ούτε όλα σου τα καλά ούτε όλα σου  τα κακά!», όταν προσευχήθηκε. Τότε έκανα επάνω στη σκάλα, εκεί, έναν όρκο «Πατρίδα μου αντίο , αντίο Βουρλά · δε θα σε ξαναδώ πια, αλλά δε θα σε ξεχάσω ποτέ, μα ποτέ! Θα κάνω ό,τι μπορώ να μην ξεχαστεί , να μη ξεχαστεί ποτέ η Μικρά Ασία, αυτή που αγάπησα τόσο…».>>. Η Στάσα Ισηγόνη περιγράφει την κατάσταση στην προκυμαία της Σμύρνης : << Συνωστισμός ήτανε ; Ήτανε χιλιάδες κόσμος τη νύχτα! Να έρχονται Τούρκοι, να σφάζουνε και να κλέβουνε, σου λένε «αυτοί κάτι θα έχουν απάνω τους» . Να κλέβουν , να πέρνουν τις κοπέλες, να τις βιάζουνε, να σφάζουν τα μωρά, να σφάζουν τους γέρους, όλη νύχτα γινότανε χαλασμός .>>.

Ο συνωστισμός στο λιμάνι της Σμύρνης και η αγωνία των προσφύγων να επιβιβαστούν σε κάποιο πλεούμενο

Η στάση των ξένων

Οι επίσημες κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών δυνάμεων και οι ΗΠΑ δεν έκαναν τίποτα για να βοηθήσουν τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας στις τραγικές εκείνες μέρες. Όχι μόνο έδειξαν ασυγχώρητη αδιαφορία , αλλά συχνά κράτησαν εχθρική στάση. Χαρακτηριστικό του κυνισμού πολλών επισήμων εκπροσώπων των ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι και το συμβάν που αναφέρει ο Αμερικάνος Πρόξενος στη Σμύρνη Horton : ο Γάλλος  Πρόξενος, «ευφυολογώντας» για την καθυστέρηση σ’ ένα γεύμα, όπου παρευρισκόταν ο ίδιος ο Horton, δήλωσε  << Η ατμάκατος με την οποία ερχόμουν από το γαλλικόν πολεμικόν, προσέκρουε συνεχώς εις επιπλέοντα πτώματα Ελληνίδων .>>. Ο Εμμανουήλ Καζός περιγράφει τη στάση που είχαν οι ξένοι στόλοι: <<Πήγαν να ανέβουν πάνω στα πλοία να γλιτώσουνε – είχε Αγγλικά , Γαλλικά , Εγγλέζικα πολλά – και μόλις ανέβηκαν απάνω, παίρναν καπ! τους κόβανε τα χέρια για να μην μπουν απάνω.>>. Ο Γιώργος Κορωναίος θυμάται : <<Πηγαίναμε να πιάσουμε σε ένα καράβι που βρίσκαμε μπροστά, ήταν ξένα, γαλλικά , ιταλικά και τα αγγλικά. Δεν μας αφήναν να μπούμε μέσα, γι’ αυτό μας ρίχναν το νερό να φύγουμε .>> . << Τους ρίχνανε ζεματιστά νερά από πάνω, τόσα πολλά γίνανε, άλλοι πάλι μόνοι τους πέφτανε  στη θάλασσα να γλιτώσουν και πνιγότανε. Τόσα πολλά ήτανε τα πτώματα, που μπορούσες να μπεις να περπατήσεις απάνω.>> λέει η Στάσα Ισηγόνη. Η Φιλιώ Χαϊδεμένου εξομολογείται: << Τα πλοία των Ευρωπαίων ανοίξανε τις κάβες και μέθυσαν τους ναύτες και οι ναύτες δεν ήταν πια εις θέσιν να πονέσουνε αυτούς που ανέβαιναν με τα σκοινιά απάνω, κατάλαβες. Και εκεί έγινε η πονηρία των Μεγάλων, αυτοί που νομίζουν ότι δε θα πεθάνουν… Όλοι θα φύγουμε!>>.

Ο μαρτυρικός θάνατος του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου

Το μαρτυρικό τέλος του Μητροπολίτη Χρυσοστόμου Σμύρνης θεωρείται επιστέγασμα της φρικαλεότητας των Τούρκων κατά των Χριστιανών. Σάββατο βράδυ, 27 Αυγούστου, 8 η ώρα, κλήθηκε να παρουσιαστεί στον Νουρεντίν μαζί με δυο δημογέροντες , τον Τσουρουκτσόγλου και τον Κλιμάνογλου . Το τι πραγματικά διαμείφθηκε μεταξύ των δυο ανδρών ίσως δεν γίνει ποτέ γνωστό . Το πιθανότερο είναι ότι ο Νουρεντίν κατηγόρησε τον Χρυσόστομο για τη στάση που πήρε κατά τη διάρκεια της ελληνικής κατοχής της Σμύρνης και για την  υποστήριξη που έδωσε στη Μικρασιατική Άμυνα, πράξεις που ισοδυναμούσαν με προδοσία απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, αφού ο Χρυσόστομος ήταν Τούρκος υπήκοος. Μάρτυρες αναφέρουν ότι είδαν τον Χρυσόστομο να φεύγει από το Διοικητήριο. Ο Νουρεντίν εμφανίστηκε στο μπαλκόνι και φώναζε στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στην πλατεία ότι ο Ιεράρχης ήταν δικός τους, να τον δικάσει ο τουρκικός λαός . Ο R. Puaux αναφέρει ότι πριν παραδοθεί στο πλήθος, ο Νουρεντίν είπε στον τουρκικό όχλο: <<Αν σας έκανε καλό, κάντε του καλό, αν σας έκανε κακό, κάντε του κακό.>>. Ακολούθησε φρικτή κακοποίηση του Μητροπολίτη από το φανατισμένο πλήθος, ωσότου ένας Τουρκοκρητικός, τον οποίο κάποτε είχε βοηθήσει ο Χρυσόστομος, τον πυροβόλησε για να θέσει τέρμα στο μαρτύριο. Ο Χρυσόστομος είχε αρνηθεί να φύγει μαζί με τις άλλες ελληνικές αρχές, ακόμη και μετά την είσοδο των Τουρκικών δυνάμεων στη Σμύρνη, ενώ ξένοι διπλωμάτες είχαν προθυμοποιηθεί να τον βοηθήσουν. Ήταν η μοναδική ελληνική αρχή που έμεινε στη Σμύρνη. Η Νίτσα Παραρά -Ευτυχίδου αναφέρει: << Πήγε και ο Γάλλος Πρόξενος , και ο Άγγλος Πρόξενος και πρότεινε να τον σώσουνε . Μέσα στο γαλλικό προξενείο υπήρχε το μαρτύριο του Αγίου Πολυκάρπου . Καρφωθήκαν τα μάτια του Χρυσόστομου στον πίνακα αυτόν και του ξέφυγε η φράση « Έχω την διαίσθηση ότι θα έχω κι εγώ αυτό το φρικτό μαρτύριο.». Του βγάλανε τα μάτια , του ξεριζώσανε τα δόντια , του κόψανε τα χέρια,  τελευταία το κεφάλι  και τον σύρανε με άλογα σε όλη την προκυμαία.>>. Ο πολεμικός ανταποκριτής Κώστας Μισαηλίδης γράφει: << Το κεφάλι του, με βγαλμένα τα μάτια, κομμένα τα αυτιά και τη γλώσσα …το έμπηξαν στην πατερίτσα του και η πομπή μαινόμενη από βλασφημίες και σαρκασμό το περιέφερε στους Τουρκομαχαλάδες.>> . << Κάποιος μόνο μάρτυρας, κι εκείνος με φόβο, είπε ότι δίπλα σε ένα ποτάμι τον έθαψαν.>> λέει η Νίτσα  Παρρά – Ευτυχίδου για το τι απέγινε το σώμα του Μητροπολίτη .

Πρωτοσέλιδα αναφερόμενα στον Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομο και την καταστροφή

Ο Ύπατος Αρμοστής της Σμύρνης Αριστείδης Στεργιάδης

Ο Κρητικός Αριστείδης Στεργιάδης ήταν έμπιστος φίλος του Βενιζέλου. Ζήτησε επίμονα τη θέση και ο Βενιζέλος τον διόρισε Ύπατο Αρμοστή της Σμύρνης το 1919. Αρχικά είχε σαφείς εντολές απ’ τον Βενιζέλο να διατηρήσει την τάξη στην περιοχή. Ο Στεργιάδης με τον σκληρό του χαρακτήρα γέννησε την αντιπάθεια των Ελλήνων . Η Μικρασιάτισσα Στάσα Ισηγόνη αναφέρει για τον Στεργιάδη: << Πρώτα πρώτα απ’ την αρχή που ήρθε ήταν υπέρ των Τούρκων και εναντίον  των Ελλήνων, ένα μίσος. Όποιος πήγαινε κάτι να του παραπονεθεί, κάτι να του ζητήσει, τον έδιωχνε, τον χτυπούσε.>>. Ένα περιστατικό που διηγήθηκε ο Μανώλης Μεγαλοικονόμου δικαιολογεί τα αισθήματα του ελληνισμού της Σμύρνης για τον Στεργιάδη: <<Ο άθλιος ο Στεργιάδης σκότωσε έναν  λοχία, τον ντουφέκισε ότι δήθεν δεν φέρθηκε καλά στους Τούρκους . Και τον σκότωσε πού; Σε ένα γήπεδο που παίζαμε μπάλα, στο κέντρο τον έθαψαν εκεί να μην μπορούμε να παίξουμε και μπάλα . Ήτανε ο Στεργιάδης αυτός πολύ κακός για μας τους  Έλληνες της Μικράς Ασίας. >>. Όταν άλλαξε  η κυβέρνηση, ο Στεργιάδης έμεινε στη θέση του . Με την κατάρρευση του μετώπου συγκρούστηκε με τον Μητροπολίτη Χρυσόστομο. Δε δίστασε μάλιστα να βιαιοπραγήσει σε βάρος του. Ο Μικρασιάτης Γεώργιος Βλέσσας εξιστορεί ένα συμβάν ανάμεσα στον Μητροπολίτη και τον Αρμοστή : << Ενεπνεύσθη να γίνει επιστράτευσις των Σμυρνιών και να φέρουν από την Κωνσταντινούπολη όλους τους εξορισθέντας εμπειροπόλεμους αξιωματικούς να πλαισιώσουνε τον στρατό αυτόν , για να μπορέσει να κρατήσει κάποια άμυνα να μην σφαγούν οι πληθυσμοί οι δικοί μας . Και πάει και το λέει  στον Αρμοστή, τον περίφημο Στεργιάδη, και το μεταδίδει αυτός στην κεντρική κυβέρνηση εδώ: «Μην τυχόν και αποτολμήσετε να κάνετε αυτό,  γιατί είναι αυτοί όλοι βενιζελικοί και θα σας ρίξουνε μόλις γίνει τέτοιο κίνημα στη Σμύρνη.». Και απορρίπτεται η πρόταση αυτή του Χρυσοστόμου Σμύρνης.

Ο Αριστείδης Στεργιάδης

Μάλιστα θύμωσε τόσο πολύ ο Στεργιάδης, που τον άρπαξε από τα γένια τον Χρυσόστομο.>>. Ο Στεργιάδης θεωρείται βασικός υπεύθυνος για τον αιφνιδιασμό των Ελλήνων της Σμύρνης . Ο Αντώνης Δίγκας αφηγείται έναν διάλογο του πατέρα του και του Αρμοστή για τυχόν είσοδο των Τούρκων στη Σμύρνη: << Αρωτάει ο πατέρας: «Δε μου λες Στεργιάδη , λέει , οι Τούρκοι θα μπούνε στη Σμύρνη ;», και του απαντάει ο Στεργιάδης : «Δίγκα, μη λες αυτά τα πράγματά, εσύ ειδικά δεν πρέπει να λες τέτοια πράγματα . Οι Τούρκοι δε θα μπούνε στη Σμύρνη».>>. Η Στάσα Ισήγονη περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ο  Αριστείδης Στεργιάδης διέφυγε από τη Σμύρνη: <<Έφυγε κρυφά την τελευταία στιγμή, βράδυ, να μη το πει σε κανέναν, και απαγόρευσε και στο προσωπικό που είχε στην Αρμοστεία να πούνε τίποτα. Φορτώσανε στο βαπόρι τους τα πράματά τους, φύγανε και δεν αφήσανε να πούνε τίποτα, να μη μάθουμε τίποτα, για να μας σκοτώσουν οι Τούρκοι.>> .

Η ανθρωπιά και το μέγεθος της καταστροφής

Αναφέρεται ότι στο Κορδελιό ένας Γάλλος , φορώντας την παλιά στολή του του υπολιμενικού του γαλλικού στρατού έσωσε την ζωή πολλών κατοίκων. Η Αμερικανίδα γιατρός Esther Lovejoy φρόντισε για την παροχή ιατρικής βοήθειας σε πολλούς  πάσχοντες, ενώ ο Ιταλός Πλοίαρχος του πλοίου <<Μεγκ>> παρέλαβε πλήθος προσφύγων και τους μετέφερε στην Ελλάδα. Ακόμη πρέπει να αναφερθεί ότι πολλοί Αμερικανοί ιδιώτες, με ατομική πρωτοβουλία, βοήθησαν στη σωτηρία μεγάλου αριθμού προσφύγων, παραλαμβάνοντάς τους σε πλοία εμπορικά ή ακόμη και πολεμικά . Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για τον Αμερικάνο πρόξενο στη Σμύρνη G. Horton , ο οποίος με την ανθρωπιστική στάση του απέναντι στους πρόσφυγες αποτέλεσε μοναδική εξαίρεση ανάμεσα στους επίσημους εκπρόσωπους των ξένων Δυνάμεων . Αξίζει να αναφέρουμε ότι και ορισμένοι Τούρκοι, πολίτες και στρατιωτικοί, που δεν είχαν τυφλωθεί από τον εθνικιστικό φανατισμό, έσωσαν Έλληνες , πληρώνοντας σε μερικές περιπτώσεις με τη ζωή τους .

Σύμφωνα με μαρτυρίες κάηκαν περίπου 4.000.000 τ.μ. και περί τις 55.000 σπίτια, από τα οποία τα 43.000 ελληνικά . Κατά τον Πεντζόπουλο μόνο στη Σμύρνη έχασαν τη ζωή τους τις μέρες της πυρκαγιάς γύρω στα 12.000 άτομα, ενώ οι υλικές ζημίες ξεπερνούσαν τα 200.000.000 δολλάρια (πάνω από 40.000.000 λίρες Αγγλίας). Περίπου 1,5 εκατομμύριο Έλληνες εγκατέλειψαν την Μικρά Ασία ως πρόσφυγες.

 Συνοψίζοντας η Μικρασιατική καταστροφή, ιδιαίτερα η καταστροφή της Σμύρνης, συνεχίζει να αποτελεί μια σκοτεινή σελίδα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία . Είναι δύσκολο τελικά να μιλήσει κάνεις για αυτή την πόλη, η οποία αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά, πνευματικά  και οικονομικά κέντρα της Ανατολής . Η εξαιρετική γεωγραφική θέση την κατέστησε σπουδαίο σταυροδρόμι, στο οποίο συνυπήρξε ο δυτικός με τον ανατολικό πολιτισμό, δημιουργώντας το ιδανικό μέρος για να ζήσει κάποιος. Η εύπορη , χαρούμενη και κοσμοπολίτικη Σμύρνη αναδείχθηκε σύμβολο του μικρασιατικού ελληνισμού, ενώ το οδυνηρό τέλος της συμβόλισε τον αφανισμό των Ελλήνων από τη Μικρά Ασία, καθώς και την τραγική κατάληξη που είχε η Μεγάλη Ιδέα και το όραμα του Ελευθέριου Βενιζέλου για δημιουργία της Ελλάδας των δυο Ηπείρων και των πέντε Θαλασσών. Ωστόσο, οι Έλληνες της Ιωνίας, άνθρωποι εργατικοί , έντιμοι , ανοιχτοί , γενναιόδωροι και γλεντζέδες, οι οποίοι θα μείνουν για πάντα βαθιά χαραγμένοι μέσα μας, είναι η παντοτινή πυξίδα που θα οδηγεί στην παλιά Σμύρνη, ώστε κάποιος να ξαναπεί:

ΣΜΥΡΝΗ , ΠΑΝΤΑ ΕΣΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙ .

Η Σμύρνη κάποτε ….

Σμύρνη (ιστορικό οδοιπορικό) – ΠΗΓΕΣ

♦   ΣΜΥΡΝΗ ,ΤΟ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ SBBC NEWS

♦   ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ PODCAST Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΦΩΤΟΦΡΑΦΙΑΣ ( Σμύρνη 1908. Η πολυεθνική πόλη που οι Ευρωπαίοι αποκαλούσαν “το Παρίσι του Λεβάντε” και οι Τούρκοι “Γκιαούρ Ιζμίρ”. Οι Έλληνες ήταν πρώτοι σε πληθυσμό, εμπόριο και γράμματα… )

♦   ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΣΜΥΡΝΗ ΤΟ ΕΤΟΣ 1919 ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ

♦   ΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΕΛΑ 1919 –1922 Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ( YouTube )

♦   Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ΝΙΚΟΣ Χ. ΒΙΚΕΤΟΣ ΣΜΥΡΝΗ ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ 7 ΗΜΕΡΕΣ ΕΚΔΟΤΗΣ : Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 1998 ANEMOURION

♦   ΦΙΛΙΩ ΧΑΪΔΕΜΕΝΟΥ ΕΤΩΝ 102 – ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ( 1999 )

♦   ΠΑΙΔΕΙΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ_ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ – ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ 1918 – 1922

♦   ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΝΤ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

♦   ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΚΡΑΣΙΑΤΩΝ ΣΚΑΛΑΣ ΛΟΥΤΡΩΝ ΛΕΣΒΟΥ << ΤΟ ΔΕΛΦΙΝΙ >> ΤΑ  ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ – ΝΙΚΟΛΑΟΥ  ΠΑΠΑΧΡΥΣΟΥ

♦   ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟΣ ΣΧΟΛΗ ΒΟΥΡΛΩΝ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟ MIKRASIATIS.GR ΓΡΑΦΕΙ Η ΝΙΤΣΑ ΠΑΡΑΡΑ – ΕΥΤΥΧΙΔΟΥ ( ΑΘΗΝΑ 2001 )

♦   WIKIPEDIA ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

♦   ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ KALITERI LAMIA.GR ΣΜΥΡΝΗ ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ 7 ΗΜΕΡΕΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΑΘΗΝΑ 1998 ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΟΛΔΑΤΟΥ

♦   Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΚΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ FF LINE POST ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΝΑΘΑΝΑΗΛ

♦   ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ANEMOURION ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ  ΣΜΥΡΝΗ : ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ 1998

♦   Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ANEMOURION ΓΡΑΦΕΙ Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΣΜΥΡΝΗ ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ  7 ΗΜΕΡΕΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΑΘΗΝΑ 1998

♦   ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ KALITERI LAMIA. GR ΤΗΣ ΧΡΥΣΟΘΕΜΗΣ ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ-ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ

♦   ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ SCRIBD UPLOAD DY GEORGE PIOU

♦   WIKIPΕDIA Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΒΑΣΗ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ

♦   ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΙΧΑΣΜΟΣ, Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ , ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ‘40 [1913-1941 ] ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΜΟΣ 34

♦   1922 Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΑ ΝΕΑ ΓΡΑΦΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ 2

♦   Η ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΜΕΡΟΣ Β ( YouTube )

♦   ΕΧΕΙ ΓΟΥΣΤΟ – ΦΙΛΙΩ ΧΑΪΔΕΜΕΝΟΥ

♦   WIKIPEDIA ΣΜΥΡΝΗ

 Λεονάρντο ντα Βίντσι

     vs

Πάμπλο Πικάσο

από τη Γαλήνη Γεώργα

Πόσες φορές στην ερώτηση « Ποιος ζωγράφισε τον πίνακα Μόνα Λίζα;», έχουμε ακούσει την απάντηση «Ο Πικάσο;»

Σίγουρα κάποια στιγμή στη ζωή μας έχουμε ακούσει να αναφέρουν το όνομα ενός εκ των δύο σπουδαίων αυτών καλλιτεχνών, είτε σε ένα βιβλίο, είτε σε μια ταινία ή ακόμη και σε κάποιο παιδικό πρόγραμμα. Ακόμη και κάποιος που δεν έχει ασχοληθεί ποτέ του με καμία μορφή τέχνης, πόσο μάλλον με τη ζωγραφική, είναι πολύ πιθανόν πως στο άκουσμα του ονόματος Λεονάρντο ή Πικάσο θα φέρει στη θύμησή του τη μορφή και, ίσως, το έργο των καλλιτεχνών αυτών. Το γεγονός, όμως, πως και οι δύο αυτοί καλλιτέχνες αποτελούν τα γνωστότερα και δημοφιλέστερα ονόματα της ιστορίας της τέχνης καθώς και της καλλιτεχνικής περιόδου που αντιπροσωπεύουν, έχει πολλές φορές ως αποτέλεσμα  ο κόσμος να συγχέει το έργο του ενός καλλιτέχνη με το όνομα του άλλου. Πέρα, όμως, από την αδιαμφισβήτητη υστεροφημία που φαίνεται να μοιράζονται οι δύο αυτοί επιφανείς καλλιτέχνες  <<μοιράζονται>> και τεράστιες διαφορές.

Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, σε αντίθεση με τον Πάμπλο Πικάσο, μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί περισσότερο έναν πολυμήχανο και εφευρετικό άνθρωπο παρά έναν καλλιτέχνη. Φυσικά μπορεί το όνομά του να συνδέθηκε άμεσα, και όχι άδικα, με την περίοδο της ύστερης Αναγέννησης, κυρίως εξαιτίας των εντυπωσιακών και ανεπανάληπτων έργων τέχνης του όπως <<Η Μαντόνα των βράχων>>, η <<Μόνα Λίζα>> και <<Ο Μυστικός  Δείπνος>>.

Ωστόσο ο ντα Βίντσι κατάφερε να ενσωματώσει και να αξιοποιήσει στο μέγιστο την απύθμενη δημιουργική και καλλιτεχνική του φύση σχεδιάζοντας καινοτόμες και πρωτοποριακές τεχνολογικές και μηχανολογικές εφευρέσεις.

Αντίθετα η φήμη του Πάμπλο Πικάσο σφυρηλατήθηκε κυρίως μέσα από την αφοσίωση και την αγάπη του για τη ζωγραφική – ο ίδιος θεωρούσε ότι ένας καλλιτέχνης οφείλει να ζωγραφίζει για να μπορεί να θεωρηθεί αληθινός καλλιτέχνης – οι οποίες είχαν ως απόρροια τη δημιουργία μιας τεράστιας πολιτισμικής και καλλιτεχνικής παρακαταθήκης. Ο Πάμπλο Πικάσο μαζί με τον Ζωρζ Μπρακ ανέτρεψαν την ως τότε <<παραδοσιακή>> ζωγραφική αναπτύσσοντας νέες τεχνοτροπίες που έμελλε να αποτελέσουν το ρεύμα του κυβισμού. Αν και ο Πικάσο ήταν πρώτα απ” όλα ζωγράφος, εργάστηκε επίσης με μικρά κεραμικά και χάλκινα γλυπτά, ενώ έγραψε ακόμη και ποιήματα.

Ο Πικάσο σε αντίθεση με τον ντα Βίντσι απαθανατίζει στους πίνακές του, πολλές φορές, καθημερινούς ανθρώπους. Δεν προσπαθεί να ωραιοποιήσει  καταστάσεις και πρόσωπα, αλλά εκφράζει την πότε χαρούμενη και πότε θλιβερή  και ωμή πραγματικότητα. Οι πίνακές του, άλλοτε με ζωηρά και φωτεινά χρώματα και άλλοτε με <<ψυχρά>>, γεμάτα συμβολισμούς, φέρουν και καθρεφτίζουν ένα κομμάτι της ζωής και της ιστορίας του.

   Το κορίτσι στον καθρέφτη

 Γέρος κιθαρίστας

Από την άλλη πλευρά ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ζωγράφιζε κατά παραγγελία και τα έργα περιλαμβάνουν κυρίως ανθρώπους της υψηλής κοινωνίας. Επιπρόσθετα πολλά από τα έργα του φέρουν έντονα θρησκευτικά στοιχεία – όπως άλλωστε και πολλά άλλα έργα καλλιτεχνών εκείνης της περιόδου – και απεικονίζουν πρόσωπα και σκηνές από την Αγία Γραφή. Πρόσωπα εκφραστικά, πίνακες γεμάτοι συμβολισμούς … ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει το έργο του.

      Η Κυρία με την ερμίνα

Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής

Έτσι, λοιπόν, προκύπτει το αναμενόμενο συμπέρασμα πως οι δύο αυτοί καλλιτέχνες μοιράζονται αρκετές διαφορές τόσο σε προσωπικό όσο και σε καλλιτεχνικό επίπεδο. Παρ’ όλα αυτά και οι δύο, ο καθένας με τον δικό του μοναδικό τρόπο, κατάφεραν να επηρεάσουν και να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τον καλλιτεχνικό κόσμο.

Πηγές πληροφόρησης: wikipedia

από την ομάδα του Β1

Ακριβή μου ζωή!

Σχολείο και εξετάσεις!

Κορονοϊός

 Τηλεκπαίδευση

Η Αρχαία Επίδαυρος είναι ένα πανέμορφο, παραθαλάσσιο χωριό το οποίο βρέχεται από τον Σαρωνικό και φιλοξενεί 1.618 μόνιμους κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, και πάνω από 10.000 επισκέπτες το καλοκαίρι.Το χωριό αυτό βρίσκεται σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από το πασίγνωστο Ναύπλιο και μιάμισης ώρας από την Αθήνα. Ο συνδυασμός της γαλανής θάλασσας με το πράσινο της φύσης δημιουργεί ένα μαγευτικό τοπίο γαλήνης και ηρεμίας.

Τα σημαντικότερα αξιοθέατα που κοσμούν τον Δήμο Επιδαύρου, είναι το Μεγάλο Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου, το οποίο είναι από τα καλύτερα σωζόμενα αρχαία θέατρα στον ελλαδικό χώρο, διάσημο για την εξαιρετική ακουστική του, αλλά και το Μικρό Θέατρο Επιδαύρου, που βρίσκεται στην περιοχή «Νησάκι» της Αρχαίας Επιδαύρου. Διατηρώντας τη πολιτιστική παράδοση του χώρου, κατά τους θερινούς μήνες, τον

Ιούλιο και τον Αύγουστο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου πραγματοποιούνται στο Μεγάλο Θέατρο παραστάσεις αρχαίου δράματος, τραγωδίας και κωμωδίας, ωστόσο, ανεβαίνουν και σύγχρονα έργα. Στο πλαίσιο του ίδιου φεστιβάλ διοργανώνεται στον χώρο του Μικρού Θεάτρου o μουσικός Ιούλιος με υπέροχες και ταξιδιάρικες μουσικές παραστάσεις.

Κάθε Ιούλιο στο λιμάνι του χωριού πραγματοποιείται το πανηγύρι του Αγροτουρισμού όπου εκτίθενται αγροτικά προϊόντα της περιοχής.

Στην παραλία Γκλιάτη βρίσκονται επίσης τα αξιοθαύμαστα απομεινάρια της Βυθισμένης Πολιτείας. Σε μικρή απόσταση από την ακτή και σε βάθος 2 μέτρων, οι επισκέπτες μπορούν να κάνουν μια βουτιά «μέσα στην…ιστορία». Οι αρχαιολόγοι και οι ερευνητές έχουν αναφερθεί στην πιθανή ύπαρξη εμπορικού σταθμού σε εκείνη την περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα η βυθισμένη πολιτεία και το χωριό της Αρχαίας Επιδαύρου.

Στο εκκλησάκι της Παναγίτσας, που βρίσκεται στον λόφο της περιοχής «Νησάκι», πάνω από το μικρό θέατρο, σε υψόμετρο 50μέτρων, είναι τοποθετημένα απομεινάρια από την Ακρόπολη της Αρχαίας Επιδαύρου, τα οποία ανακατασκευάστηκαν γύρω στον 6ο ή 7ο αιώνα, κατά τη Βυζαντινή περίοδο. Εκτός από την αξία των μνημείων μπορείτε να εκτιμήσετε και την απέραντη ομορφιά του χωριού, καθώς βρίσκεται σε μεγάλο ύψος από την περιοχή της «Σπηλιάς» μέχρι το «Γιαλάσι» κι ακόμα πάρα πέρα…

Στην πραγματικότητα η Επίδαυρος είναι γεμάτη με αρχαίο πλούτο που έχει ανακαλυφθεί και συντηρείται από τους ειδικούς, αλλά και με υπόγειους θησαυρούς που δεν έχουν έρθει ακόμα στην επιφάνεια της γης. Η Αρχαία Επίδαυρος, λοιπόν, είναι ο κατάλληλος προορισμός για χαλάρωση και για να ξεφύγει κανείς από τη βοή της αστικής κοινωνίας.

Φορέστε ένα σορτσάκι και δίχως δεύτερη σκέψη ελάτε με την παρέα ή την οικογένεια σας για ένα αξέχαστο τριήμερο ή και περισσότερο. Να πάρετε οπωσδήποτε μαγιό… κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να τύχει(!)

γράφει ο Παναγιώτης Κουτσιούρης

Όλοι μας μπορούμε να αναφέρουμε ένα άτομο το οποίο ανήκει στον κοινωνικό μας περίγυρο και το οποίο έχει εκφράσει ρατσιστικές απόψεις που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του πάνω στη διαφορετικότητα, και πολλές φορές καλούμαστε από αυτά τα άτομα να τοποθετηθούμε σε τέτοιου είδους ζητήματα. «Οι μετανάστες μάς πήραν τις δουλειές», «Πού θέλει να πάει τώρα, ανάπηρος άνθρωπος;», «Καλά, με τόσα κιλά και περιμένει να βρει δουλειά;», «Από ξανθιά δεν περίμενα κάτι έξυπνο…», «Θέλει και να σπουδάσει, εδώ δεν έχει ευρώ στην τσέπη!», «Δεν φτάνει που τους βάλαμε στη χώρα, θέλουν και θέση στο λεωφορείο!». Πόσες ανάλογες εκφράσεις δεν μας έρχονται στο μυαλό, μέσα από την καθημερινή πραγματικότητα! Πόσες φορές δεν έχω έρθει σε δύσκολη θέση, γιατί πρέπει να σχολιάσω θετικά τέτοια λόγια – αυτό περιμένουν αυτοί που τα ξεστομίζουν – αλλά δεν μπορώ. Αναλογιζόμαστε ποτέ τι είδους κόσμο χτίζουμε πάνω σε τέτοιες ιδέες; Μάλλον τελικά το πιο ουσιαστικό είναι να γνωρίζουμε  τις συνέπειες του πολυδιάστατου αυτού φαινομένου, του ρατσισμού, ώστε να μπορούμε να εκφράσουμε μια ορθότερη άποψη και να συμπεριφερόμαστε ορθότερα στα άτομα και στο κοινωνικό σύνολο. Δεν νομίζω ότι βλέπω άλλη λύση…

Σημαντική, κυρίως, είναι η ψυχική οδύνη που βιώνουν τα άτομα στα οποία ασκείται ο ρατσισμός, η οποία διοχετεύεται στο κοινωνικό σύνολο διαταράσσοντας την κοινωνική συνοχή. Τα προβλήματα από μια τέτοια καταπίεση αρχίζουν με την απομόνωση αυτού του ατόμου, η οποία σταδιακά προκαλεί κατάθλιψη και οδηγεί το άτομο σε ψυχικό αδιέξοδο, με απροσδιόριστα αποτελέσματα, που μπορεί να αφορούν σε ακόμα μεγαλύτερες ακρότητες (κλοπές, χρήση ουσιών, βιαιοπραγία, φόνος). Εκτός αυτού, τα άτομα που βλέπουν περιστατικά τέτοιου είδους να συμβαίνουν μπροστά τους, προβληματίζονται για το πώς πρέπει να φερθούν, και είτε επικρίνουν αυτές τις συμπεριφορές είτε τις ενθαρρύνουν, άμεσα ή έμμεσα, σιωπώντας και μην αντιδρώντας. Έτσι, επικρατεί μέσα τους μίσος, φθόνος, φόβος, ανασφάλεια. Το ίδιο βασανίζεται και ο θύτης. Η τόνωση του «εγώ» δεν διαρκεί παρά όσο διαρκεί και η ρατσιστική πράξη, αλλά μετά η ανασφάλεια και η ανάγκη επιβεβαίωσης επιστρέφουν πιο δυνατές και απαιτητικές για περισσότερη βία. Και να, ο φαύλος κύκλος!

Όλα τα παραπάνω ανοίγουν τον δρόμο για τις συνέπειες του ρατσισμού σε κοινωνικό επίπεδο, αφού η κοινωνία δεν είναι τίποτα άλλο παρά συνύπαρξη ατόμων. Άρα άτομα που νοσούν, λειτουργούν σαν τα άρρωστα κύτταρα σε έναν οργανισμό: μολύνουν, αποδυναμώνουν, σταδιακά καταστρέφουν και οδηγούν στον θάνατο. Οι δεσμοί σπάζουν και η συμβίωση «τορπιλίζεται». Ο ρατσισμός εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες, αφού γίνεται διάκριση του ατόμου με βάση το χρώμα, την καταγωγή ή την οικονομική του κατάσταση, και όχι με βάση τις αξίες ή τις δεξιότητές του, για παράδειγμα σε ένα επάγγελμα. Ενώ υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες με άριστα όμοιο τρόπο με τους γηγενείς, παραμερίζονται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό που υποθάλπεται ανάμεσα στη φυλή τους και σε κάποια «ανώτερη» φυλή. Πάρα πολλές φορές οι «ξένοι» απορρίπτονται από θέσεις εργασίας ή και, αν προτιμηθούν και προσληφθούν, εργάζονται με άνισους όρους συγκριτικά με τους ντόπιους. Η κοινωνία των διακρίσεων δεν έχει μέλλον, γιατί είναι βυθισμένη στο ψέμα και την υποκρισία.

Ελπίζω να έθιξα κάποιες ουσιώδεις πτυχές που αφορούν στις συνέπειες του ρατσισμού, και να αντιληφθούμε όλοι – όσο είναι καιρός – πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα. Κάθε φορά που εκτυλίσσεται μπροστά μας ένα περιστατικό ρατσισμού, όποιας μορφής και να είναι, πρέπει να μας βρίσκει ενήμερους και συνειδητοποιημένους. Εύχομαι να έρθει εκείνη η στιγμή που όλοι θα κατορθώσουμε, ξεπερνώντας πάθη και αδυναμίες μας, να φερόμαστε στους άλλους όπως θα θέλαμε να φέρονται οι άλλοι σ’ εμάς.

από τη Φανή Μελά

Τι είναι τα συναισθήματα;

Είναι μια σύνθετη υποκειμενική συνειδητή εμπειρία, ο συνδυασμός νοητικών και ψυχοσωματικών καταστάσεων, που δεν εκφράζεται ως απλή αίσθηση, αλλά ως κάτι βαθύ, εσωτερικό, που επιδρά στο σώμα και την «ψυχή» του ατόμου, και σχεδόν πάντα εκφράζεται και είναι παρατηρήσιμο από τους άλλους. Αποτελούν φυσιολογικές εκφράσεις του ανθρώπινου ψυχισμού και σήμερα θεωρούνται θεμελιώδους σημασίας, καθώς φαίνεται πως διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε διάφορες γνωστικές λειτουργίες όπως η αντίληψη, η μάθηση, η προσοχή… Παράλληλα σχετίζονται και καθαρίζουν την αίσθηση του εαυτού και τη διαπροσωπικη επικοινωνία!!!

• Αγάπη • Αγωνία • Αηδία • Αγανάκτηση • Αμηχανία • Απορία • Δέος • Έκπληξη • Ελπίδα • Εμπιστοσύνη      • Έρωτας • Ευτυχία  • Ευφορία      • Ευσπλαχνία • Ευγνωμοσύνη • Ζήλια   • Ηρεμία  • Ηττοπάθεια • Θάρρος      • Θυμός • Λατρεία • Λύπη • Μοναξιά • Νοσταλγία • Ντροπή • Πάθος       • Πένθος • Πανικός  • Προσβολή         • Συγκινησιακή πειρατεία               • Υπερηφάνεια • Υπομονή   • Φόβος   • Φιλότιμο • Χαρά                           • Χαιρεκακία………………………………….

και τόσα άλλα…

Ποιος δεν έζησε κάτι από τα παρακάτω ή μέσα από αυτά;

Αγάπη

Η αγάπη είναι ένα συναίσθημα έντονης στοργής και προσωπικής αφοσίωσης. Στον τομέα της φιλοσοφίας είναι μια αρετή που εκπροσωπεί την ανθρώπινη ευγένεια, συμπόνια και στοργή. Ο όρος μπορεί να αναφέρεται σε ένα πλήθος διαφορετικών συναισθημάτων, καταστάσεων ή και συμπεριφορών, που μπορούν να είναι από την επιθυμία για ρομαντική αγάπη, την πλατωνική αγάπη, δηλαδή τη φιλία, την οικογενειακή  αγάπη μεταξύ ατόμων με συγγενικούς δεσμούς έως και τη θρησκευτική αγάπη και αφοσίωση. Η αγάπη, στις διάφορες μορφές της, αποτελεί κινητήρια δύναμη για σύναψη διαπροσωπικών σχέσεων, και λόγω της μεγάλης αξίας και δύναμης που έχει στην ψυχή των ανθρώπων, είναι ένα από τα πιο συχνά θέματα έμπνευσης στις τέχνες. ???? Σύμφωνα με την επιστήμη, η αγάπη είναι μία εξέλιξη του ενστίκτου επιβίωσης, που αρχικά είχε ως σκοπό να κρατήσει τους ανθρώπους κοντά.

Ευτυχία

Η ευτυχία είναι η ψυχική ικανοποίηση του ατόμου προερχόμενη από την εκπλήρωση των επιθυμιών και την επίτευξη των σκοπών του. Δεν υπάρχει μόνιμη ευτυχία, υπάρχουν μόνο στιγμές ευτυχίας… Στη σύγχρονη εποχή οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ευτυχία τα υλικά αγαθά, την ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα κοινωνικά αξιώματα, τη δόξα, και γι’αυτό πιστεύουν πως ο πλούσιος είναι πάντα ευτυχισμένος.  Έτσι, όταν αυτά χαθούν, χάνεται και η ευτυχία τους. Ο Αριστοτέλης στα συγγράμματά του διακρίνει την ευτυχία, η οποία μπορεί να είναι προϊόν τύχης και πρόσκαιρη, από την ευδαιμονία, η οποία συνδέεται με τη διαβίωση και τη δράση σύμφωνα με τις ηθικές αρετές και τη λογική, γι’ αυτό και είναι διαρκής.

Έκπληξη

Η έκπληξη είναι το συναίσθημα που νιώθει κάποιος όταν συμβαίνει κάτι ξαφνικό και αναπάντεχο. Η έκπληξη μπορεί να είναι ευχάριστη, όπως για παράδειγμα όταν οι μαθητές απροσδόκητα πηγαίνουν εκδρομή ή όταν ο δάσκαλος, εκτός προγράμματος, αφιερώνει χρόνο από το σχολικό μάθημα για να παίξει ή να ζωγραφίσει με τους μαθητές των μικρότερων τάξεων. Βέβαια η έκπληξη μπορεί να είναι και δυσάρεστη, για παράδειγμα όταν ένας καλός μαθητής παίρνει έναν χαμηλό βαθμό σε ένα διαγώνισμα. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η έκπληξη προκύπτει όταν οι προσδοκίες του ατόμου διαψεύδονται ή ανατρέπονται από τη πραγματικότητα.

Ενθουσιασμός

Ο ενθουσιασμός είναι ένα ισχυρό συναίσθημα ενεργού ενδιαφέροντος για κάτι που απολαμβάνουμε. Είναι ένα θετικό συναίσθημα, που κάποιες φορές, όμως, μπορεί να δημιουργήσει προβληματισμούς, καθώς, όταν είναι υπερβολικός, μπορεί να διαταράξει μια ομαλή κατάσταση, εφόσον κάποιος που είναι ενθουσιασμένος, μπορεί να φωνάζει, να είναι ανήσυχος, να προβαίνει σε ακραίες εκδηλώσεις, να χάσει τον έλεγχο της συμπεριφοράς του και των αντιδράσεών του, συχνά δημιουργώντας αμηχανία και φέρνοντας σε δύσκολη θέση τους άλλους. Το συναίσθημα αυτό, βέβαια, είναι κυρίως θετικό και βιώνεται ευχάριστα από τα άτομα.

Λύπη και Θλίψη

Η λύπη είναι ψυχικό συναίσθημα με έκδηλα τα χαρακτηριστικά της στενοχώριας, του πόνου ή της οδύνης. Κάποιος λυπάται επειδή αισθάνεται ότι η φορά των πραγμάτων δεν δικαιώνει τις υλικές, πνευματικές ή ψυχικές προσδοκίες του. Δεν είναι ενιαία ως συναίσθημα αλλά έχει κάποιες διαβαθμίσεις. Μπορεί να πάρει τον χαρακτήρα παροδικής δυσαρέσκειας, μονιμότερης θλίψης ή και επίμονης μελαγχολίας. Μερικοί τη θεωρούν ως συναίσθημα αρνητικό και άγονο. Απομακρύνει το άτομο από το κοινωνικό του περιβάλλον, ενώ ακόμη προκαλεί τη χαλάρωση της δράσης, την αβουλία, την παθητικότητα. Άλλοι, πάλι, πιστεύουν ότι είναι θετικό συναίσθημα γιατί οδηγεί στην ωρίμαση του ατόμου μέσω της συνειδητοποίησης και αποδοχής της αλήθειας και της ωμής πραγματικότητας. ❗Η λέξη «λύπη», όταν συνδυάζεται με τη «χαρά», δημιουργεί τη χαρμολύπη. Η λύπη, λοιπόν, εναλλάσσεται ή και συνυπάρχει με τη χαρά, και προκαλεί πλήθος ψυχικών διακυμάνσεων.

Η θλίψη αποτελεί ένα συναίσθημα που συχνά μπορεί να σχετίζεται με την ενοχή, τη ντροπή, την ευαισθησία στην κριτική. Παρόλο που η θλίψη αποτελεί φυσιολογική έκφανση της ζωής, η παρατεταμένη και επίμονη θλίψη, μπορεί να αποτελέσει σημάδι συναισθηματικής δυσκολίας. Γι’ αυτό τη διαχωρίζουμε από τη λύπη. Η θλίψη εκδηλώνεται με συχνό κλάμα, συχνά χωρίς εμφανή λόγο, με δυσκολία στον ύπνο, με συνεχές αίσθημα κόπωσης, με απώλεια όρεξης για φαγητό, με δυσκολία στη συγκέντρωση, αλλά και με διαταραχές της συμπεριφοράς.

Θυμός

Ο θυμός είναι ένα έντονο συναίσθημα πάθους, και προκαλείται συνήθως από κάποια ταραχή, προσβολή ή άρνηση. Αποτέλεσμα μπορεί να είναι η αντεκδίκηση ή η σιωπή. Γενικά, οι συνέπειες που μπορεί να υπάρχουν είναι ψυχικές (όπως οι ενοχές) ή σωματικές (όπως ένα καρδιακό επεισόδιο). Κίνητρο του θυμού είναι η αίσθηση του κινδύνου. Δεν είναι η απειλή κατά της σωματικής ακεραιότητας όσο μια συμβολική απειλή στην αυτοεκτίμηση ή την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Μια προσβολή, ένας «άδικος» ή βίαιος εκφοβισμός, ο εξευτελισμός, η απογοήτευση από τη μη επίτευξη σημαντικών στόχων, λειτουργούν στον θυμό σαν θρυαλλίδα. Η κατάσταση αυτής της συναισθηματικής εγρήγορσης οφειλόμενης σε ένα τέτοιο γεγονός, η οποία είναι και η βάση για όλο και μεγαλύτερη αντίδραση σε ανάλογα ερεθίσματα, μπορεί να διαρκέσει για ώρες και ημέρες και συχνά έχει απρόβλεπτες ή και ακραίες συνέπειες. ???? Η οργή, η ακραία μορφή θυμού, λογιζόταν στα 7 θανάσιμα αμαρτήματα εξαιτίας των ολέθριων συνεπειών που επέφερε στην ψυχή και τη ζωή των ανθρώπων.

Φόβος

Ο φόβος είναι ένα βασικό συναίσθημα του ανθρώπου που προκαλείται από τη συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή πλασματικού κινδύνου ή απειλής. Είναι ένας μηχανισμός προστατευτικού χαρακτήρα, μια αμυντική αντίδραση του οργανισμού χωρίς να απαιτείται συνειδητή σκέψη. Ο φόβος πρέπει να διακρίνεται από τη σχετική συναισθηματική κατάσταση του άγχους, το οποίο εκδηλώνεται ως εσωτερική ένταση και το οποίο συνήθως συμβαίνει χωρίς την ύπαρξη οποιασδήποτε εξωτερικής απειλής, που γίνεται αντιληπτή ως ανεξέλεγκτη ή αναπόφευκτη.

 Άγχος

Το άγχος αποτελεί γνώριμο συναίσθημα για όλους τους ανθρώπους, κυρίως για τους νέους. Τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά βιώνουν άγχος, ανησυχία σε ορισμένες καταστάσεις. Το άγχος αποτελεί ένα λειτουργικό συναίσθημα, το οποίο συχνά διευκολύνει να αντιμετωπίζουμε δύσκολες καταστάσεις που συναντάμε στη ζωή μας θέτοντας τον οργανισμό σε κατάσταση ετοιμότητας. Όταν, όμως, το  συναίσθημα του άγχους είναι υπερβολικό σε ένταση, δυσανάλογο με το ερέθισμα που το προκαλεί και διαρκές, τότε το άγχος χάνει τη λειτουργικότητά του και ενδέχεται να αποτελέσει ένδειξη κάποιας διαταραχής. Το άγχος γίνεται αντιληπτό και μέσα από σωματικές εκδηλώσεις, όπως είναι η αδιαθεσία, η εφίδρωση, οι διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος, η ζάλη, η ταχυπαλμία, το κοιλιακό άλγος κ.ά. , και οφείλεται κυρίως στην πίεση που βιώνουν καθημερινά και τα προβλήματα/υποχρεώσεις που πρέπει να αντιμετωπίζουμε…

Μίσος

Το μίσος είναι η έντονη αντιπάθεια, η απέχθεια για κάποιον και η σφοδρή επιθυμία να του κάνεις κακό. Είναι πάθος της ανθρώπινης ψυχής, το οποίο διαρκεί πολύ και δεν ικανοποιείται ποτέ, αντίθετα τρέφει την κακία και την έχθρα για να βλάψει. Ο άνθρωπος που διακατέχεται από μίσος, χάνει την αυτοκυριαρχία του, κάνει αδικίες, πράξεις βίαιες, που βλάπτουν τον ίδιο και το σύνολο. Το μίσος γεννά τον εμμονικό ανταγωνισμό, τη συκοφαντία, τη βία, το έγκλημα, τις αντεκδικήσεις και οδηγεί σε πράξεις αντικοινωνικές. Είναι πάθος, που φέρνει διχόνοια, δυστυχία και οδηγεί σε καταστροφή πρώτα όποιον το αισθάνεται.

Πηγές: https://el.wikipedia.org/ , http://www.psixotherapeia.gr

από τη Δήμητρα Κοντογιαννοπούλου

Το Ιερό του Ασκληπιού

 Οι Επιδαύριοι δεν ήταν οι μόνοι που πίστευαν στη θεραπευτική δύναμη του Ασκληπιού. Η φήμη του ακτινοβολούσε σε όλο τον Αρχαίο Ελληνικό κόσμο. Πλήθη πιστών κατέφευγαν στο Ασκληπιείο για να ζητήσουν σωτηρία. Οι άρρωστοι είχαν χάσει κάθε ελπίδα θεραπείας. Άφηναν τα σπίτια τους κι έπαιρναν τον δρόμο για το Ιερό (τυφλοί, παράλυτοι, μουγκοί, τραυματίες πολέμου) προσδοκώντας το θαύμα του.

Γύρω από τη γέννηση του Ασκληπιού υπάρχουν πολλοί μύθοι. Την εποχή του Ομήρου ο Ασκληπιός δεν είχε καθιερωθεί ως θεός γιατί ο Όμηρος τον αναφέρει ως θνητό που ζούσε στη Θεσσαλία και ήταν βασιλιάς την εποχή του Τρωικού πολέμου. Μεταγενέστεροι μύθοι αναφέρουν τον Ασκληπιό ημίθεο, γεννημένο από θνητή και τον θεό Απόλλωνα. Για τον τόπο γέννησής του οι μύθοι διχάζονται. Φαίνεται πως περισσότερα δικαιώματα έχει η αρχαία θεσσαλική πόλη Τρίκκη, τα σημερινά Τρίκαλα. Εκεί η παράδοση τοποθετεί το πρώτο ιερό.  Οι Επιδαύριοι για να δώσουν μεγαλύτερη αίγλη στο Ιερό τους, παραλλάσσουν τον μύθο τοποθετώντας τη γέννηση του Ασκληπιού στην περιοχή τους. Ο Επιδαύρειος ποιητής Ίσσυλος σε ύμνο αφιερωμένο στον Ασκληπιό γράφει πως γεννήθηκε στην Επιδαύρεια γη. Ο ύμνος βρέθηκε γραμμένος σε πλάκα και εκτίθεται στο μουσείο.

              Τμήμα του μουσείου

            Στα νεανικά του χρόνια ο Ασκληπιός μαθήτευσε κοντά στον σοφότερο δάσκαλο της εποχής, τον Κένταυρο Χείρωνα, που ζούσε στη Θεσσαλία. Ο Χείρων τού δίδαξε την ιατρική και ο Ασκληπιός αναδείχθηκε ανώτερος από τον δάσκαλό του. Άλλωστε και ο πατέρας του, ο Απόλλων, ήταν γιατρός. Άλλη μία δύναμη που κληρονόμησε ήταν η μαντική, συνυφασμένη με την οποία ήταν και η γνώση του θανάτου. Ένα από τα σύμβολά του ήταν το μαντικό φίδι, που μετέφερε και ερμήνευε στον Ασκληπιό τα μυστήρια που κρύβει η γη, τον θάνατο και τη ζωή. Οι Επιδαύριοι θεωρούσαν τα φίδια του τόπου τους ιερά.

        Σύμφωνα με τους μύθους, ο Ασκληπιός γεννήθηκε μέσα από τον θάνατο της μητέρας του. Γι’ αυτό γνώριζε τα μυστικά του θανάτου και είχε δύναμη να ανασταίνει νεκρούς. Όμως η κατάργηση του θανάτου κλόνιζε τους φυσικούς νόμους που κυβερνούν τη γη. Ο μέγας Ζεύς, προστάτης της κοσμικής αρμονίας, δεν ανέχθηκε τέτοια ανατροπή. Στέλνει τον κεραυνό και σκοτώνει τον Ασκληπιό, που θέλησε να ταράξει τους νόμους που καθιέρωσαν οι μεγάλοι θεοί. Οι μύθοι αυτό το τέλος δίνουν στον θεό Ασκληπιό.

Το ιερό του Ασκληπιού ανήκε στην Επίδαυρο. Οι κανόνες της λατρείας ήταν από παράδοση παλιοί και οι άρρωστοι έπρεπε να τους τηρούν πιστά για να βρουν τη θεραπεία από τον θεό. Οι προσκυνητές, όταν έφταναν στα Προπύλαια του Ιερού, έπρεπε να ξέρουν πως έμπαιναν σε χώρο ιερό για να δοθούν με ψυχή και σώμα στο έλεος του θεού. Οι γυναίκες δεν έπρεπε να γεννήσουν μέσα στο ιερό και ο ετοιμοθάνατος έπρεπε να μεταφερθεί έξω από το ιερό. Περνώντας τα Προπύλαια πάνω σε μία πλάκα ήταν γραμμένες οι πρώτες οδηγίες για τον πιστό: «Όταν θα μπεις μέσα στην κατοικία του θεού τη μυρωμένη από λιβάνι, πρέπει να είσαι αγνός, και η σκέψη είναι αγνή, όταν εσύ σκέφτεσαι με ευλάβεια».

Οι προσκυνητές έπρεπε να θυσιάσουν ό,τι είχαν στον θεό. Μετά τις προσευχές και τις θυσίες ο άρρωστος έπρεπε να περάσει από θρησκευτικές δοκιμασίες για να ενισχυθεί η πίστη. Πώς και πού γίνονταν οι ιεροτελεστίες δεν αναφέρεται πουθενά, ίσως γιατί έπρεπε να μένουν μυστικές. Μετά τις ψυχικές δοκιμασίες έφτανε η ώρα της «εγκοίμησης». Οι ιερείς οδηγούσαν τον άρρωστο στο Άβατο. Μέσα στις ιερές αίθουσες ο άρρωστος κυριευόμενος από θρησκευτική κατάνυξη και με αναστατωμένη φαντασία παραδινόταν σε ύπνο. Αν έβρισκε γιατρειά, πριν φύγει από το Ιερό, έπρεπε να ευχαριστήσει τον θεό.

                                  Τμήμα από τον χώρο του Ιερού του Ασκληπιού σήμερα                                         Το Στάδιο σήμερα                         Το Άβατο σήμερα

Τις καλύτερες πληροφορίες για τα θαύματα του Ασκληπιού δίνουν οι πίνακες όπου οι θεραπευμένοι εξιστορούν το περιστατικό τους. Παράδειγμα χαρακτηριστικό και ενδεικτικό: «Ο Πάνδαρος ο Θεσσαλός είχε στίγματα πάνω στο μέτωπό του. Ενώ κοιμόταν στο Άβατο, είδε μία οπτασία. Ο θεός με μία ταινία τύλιξε το μέτωπό του. Του παράγγειλε να βγει από το Άβατο και να βγάλει την ταινία και να την αφιερώσει στον ναό. Όταν ξημέρωσε, σηκώθηκε κι έβγαλε την ταινία. Το μέτωπό του ήταν πεντακάθαρο. Τα στίγματα ήταν κολλημένα στην ταινία. Τότε την αφιέρωσε στο ναό».

Έτσι το ιερό δεν έμεινε μόνο κέντρο θρησκευτικό αλλά εξελίχτηκε σε νοσηλευτικό ίδρυμα, ακόμα και σε κοσμικό χώρο, με ήρεμο κι ευχάριστο περιβάλλον, θερμά και ψυχρά λουτρά, ξενώνες, γυμναστήρια, αγώνες, θρησκευτικές παραστάσεις. Με αυτήν την προοδευτική πορεία που ακολούθησε το Ιερό, όχι μόνο δεν έπεσε σε παρακμή αλλά έφτασε και σε μία δεύτερη ακμή τον 2^ο αι. μ.Χ.

Το Αρχαίο Θέατρο

Το Αρχαίο Θέατρο θεωρείται το πιο καλοκτισμένο θέατρο σε όλη την αρχαιότητα για την κομψότητα , την αρμονία στις αναλογίες και την ακουστική. Στο κέντρο του θεάτρου βρίσκεται ο βωμός και από εκεί μια ψιθυριστή φωνή μπορεί να ακουστεί ως την ψηλότερη σειρά. Η ακουστική απαιτεί την πιο δύσκολη τεχνική και μάλιστα στην ύπαιθρο. Από κανένα σημείο δεν εμποδίζεται ο θεατής να παρακολουθεί καλά όσα διαδραματίζονται στη σκηνή. Ο θεατής αντίκρυζε την Επιδαύρεια γη με τα ιερά της κτίρια χωρίς να τον ενοχλεί ο ήλιος.

Στα χρόνια μας το θέατρο έγινε παγκόσμια γνωστό. Από το 1954 κάθε καλοκαίρι διοργανώνεται      «το Φεστιβάλ της Επιδαύρου», στο πλαίσιο του οποίου παίζονται αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες. Πλήθος κόσμου συρρέει από την Ελλάδα και το εξωτερικό για να παρακολουθήσει παραστάσεις απολαμβάνοντας συγχρόνως τη γοητεία της Ιερής Επιδαύρειας γης.

*** Δεσμευόμαστε για εκτενές αφιέρωμα στο αρχαίο θέατρο σε επόμενο τεύχος της εφημερίδας μας.

Πηγές – Βιβλίο Αγγελικής Χαριτωνίδου Επίδαυρος το ιερό του Ασκληπιού και το μουσείο.                     Φωτογραφίες: Κοντογιαννοπούλου Δήμητρα

από τη Μαρίσια Μελά

_______________________________________________________________________________________

Παύλος Νιρβάνας «Νυν απολύοις». Ένα υπέροχο κείμενο, ένα σπουδαίο μάθημα ζωής! Η πρόσφατη ανάγνωσή του στην τάξη μάς μύησε στην ιερότητα και τους άγραφους κανόνες της μοναξιάς. Η ίδια η λέξη «μοναξιά» σαν να δηλώνει την αξία του να είσαι μόνος -έστω και για λίγο- και η ιδέα αυτή σαν να αποτυπώνεται περίφημα μέσα στο κείμενο αυτό του συγγραφέα. Ο ήρωας του, ο Στρατής, είναι δεμένος με τη θάλασσα. Εκείνος επιλέγει την απομόνωσή του με τα στοιχειά, τα φαντάσματα. Αποδέχεται την κατάστασή του δηλώνοντας πως δεν έχει ούτε κάποιο κατοικίδιο για συντροφιά αλλά ούτε και κάποιο δέντρο ή βράχο που να έχει αξία για εκείνον, ώστε να συμπεριληφθούν στη λίστα των φίλων του. Ζει μοναχικά δίπλα στη θάλασσα, μαζί με τη βάρκα του, με τη σκέψη της κόρης του, που μεγαλώνει μακριά του κοντά σε μία γερόντισσα που τη φροντίζει έτσι όπως της αξίζει, και με τις θαλασσινές αποδράσεις του για ψάρεμα να αποτελούν πλέον την παρηγοριά του. Αυτές είναι το μοναδικό στήριγμα που τον κάνει να ελπίζει, να επιθυμεί να παραμείνει στη ζωή. Αδιαφορεί για τη στερεοτυπική συμπεριφορά των κατοίκων εκφράζοντας την υπερηφάνεια του για τον χαρακτηρισμό «στοιχειό» που του αποδίδουν, καθώς ο ίδιος πέτυχε την απόλυτη επαφή με το πνεύμα του φτάνοντας στην πλήρη εναρμόνιση της προσωπικότητάς του με μια άλλη διάσταση των πραγμάτων και αποκτώντας την πολυπόθητη αρετή της αυτογνωσίας. Ο μοναδικός φίλος του είναι ο ίδιος του ο εαυτός! Το στοιχειό ονομάζεται Στρατής και ο Στρατής είναι σαν στοιχειό. Το στοιχειό είναι σαν να έφτασε στην πλήρη σάρκωσή του μέσα από τον εσωτερικό κόσμο του Στρατή.

Στην εποχή μας, πάλι, κυριαρχεί ένα διαφορετικό είδος μοναξιάς, που «τρέφεται» από το ατέλειωτο εργασιακό ωράριο και το κυνήγι του χρήματος και της επιτυχίας. Οι άνθρωποι παλεύοντας στον «στίβο» της επιβίωσης απομακρύνονται από τις ανθρώπινες, τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, και μάχονται για την επίτευξη των στόχων τους. Ο ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός που προκύπτει από την εξέλιξη τόσο της τεχνολογίας όσο και των ίδιων των υλιστικών κοινωνιών τούς αναγκάζει να παραιτηθούν από τη ζωή τους, τις συναισθηματικές ανάγκες τους, και να προσηλωθούν στην εργασία και στα επαγγελματικά όνειρά τους. Αυτού του είδους η «ιδιαίτερη» μοναξιά μπορεί να οδηγήσει κάποιους από αυτούς στην απόλυτη νέκρωση. Θα ζουν σαν νεκροί, θα αποκτήσουν μία εξοντωτική ρουτίνα που θα αναλώνει το «είναι» τους και θα τους καταστρέψει ψυχο-σωματικά. Κάποιοι θα επιλέξουν να στραφούν σε ποικίλες δραστηριότητες ώστε να βρουν τρόπο διαφυγής από τη μιζέρια που βιώνουν. Επιδίδονται στα ενδιαφέροντά τους για να κατακτήσουν την πνευματική γαλήνη και τη σωματική υγεία. Η ανάγνωση ενός βιβλίου, η εγγραφή σε μία σχολή χορού, η προσπάθεια δημιουργίας οποιασδήποτε μορφής τέχνης ή ακόμα και μία μέρα με τους αγαπημένους τους ανθρώπους μπορεί να αποβεί ωφέλιμη στο να «αδράξουν την μέρα». Και αυτό γιατί εφοδιάζονται με την απαραίτητη ενέργεια για τις ευθύνες του αύριο νιώθοντας ευεξία και ανακούφιση μέσα από αυτό το «ξέσπασμά» τους.

Η εσωτερική απομόνωση δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Ο άνθρωπος νιώθει εγκλωβισμένος μέσα του, καθώς από τη σύγχυση που αισθάνεται αδυνατεί να δει τη λύση. Ο άνθρωπος φοβάται να μείνει μόνος γιατί φοβάται τον ίδιο του τον εαυτό… Γιατί ακόμα και αυτός είναι παράταιρος και ξένος για τον καθένα από εμάς. Κάθε κομμάτι του, κάθε κρυφή πτυχή του, είναι μία διαφορετική πύλη σε μία διαφορετική προσωπικότητα, μία ολοκληρωτικά «ξένη» ύπαρξη. Του προκαλεί ταραχή, ανασφάλεια, που αδυνατεί να προβλέψει τις προθέσεις του, και καχυποψία για τον πόνο που θα φέρει στην επιφάνεια. Οι μοναχικές σκέψεις μάς δείχνουν την πικρή-ίσως- αλήθεια. Όταν μένουμε μόνοι μας με το εγώ μας, μένουμε μόνοι μας με τη Θεία Δίκη μας. Με τον πιο ανελέητο «εχθρό» και δικαστή της ζωής μας. Δεν μπορούμε, δεν θέλουμε να κατηγορηθούμε για τον χαρακτήρα μας, για τις πράξεις μας, και προσπαθούμε να κρύψουμε το σχοινί που περιορίζει όλο και περισσότερο την ανάσα μας, με άλλες ανώδυνες κοινωνικές δραστηριότητες. Όταν όμως τελικά δεν μπορούμε να αποδράσουμε από τη διαδικασία αυτή – να μείνουμε μόνοι μας με τον εαυτό μας – ανακαλύπτουμε πτυχές του που ποτέ άλλοτε δεν είχαμε διανοηθεί ότι θα ανακύψουν μέσα από αυτούς τους λογισμούς.

Ο άνθρωπος δεν είναι πάντα έτοιμος να αντιμετωπίσει τα λάθη και τα ελαττώματά του. Να κάνει τον απολογισμό της συμπεριφοράς και της ζωής του. Να παραδεχθεί πως βρίσκεται σε ατελή μορφή, που χρήζει συνεχούς γνώσης και αυτοβελτίωσης. Οφείλει το άτομο να αφιερώσει χρόνο στον ίδιο, να αναλογιστεί τις λανθασμένες αποφάσεις του και να σχεδιάσει ξανά το μέλλον του. Να βρει χρόνο να συνειδητοποιήσει τις δυνατότητές του και να συμφιλιωθεί με τα «μειονεκτήματά» του. Μπορεί να ακούσει τη μουσική που τον εκφράζει, ίσως να αποτυπώσει τα συναισθήματά του σε χαρτί, αρκεί στο τέλος να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα: τον σεβασμό και την αγάπη του προς το «εγώ». Να στηρίζεται αποκλειστικά στις δυνάμεις του και να εμπιστευτεί ξανά τον εαυτό του. Δεν είναι εγωκεντρισμός να φροντίζεις για την αξιοπρέπειά σου και να γνωρίζεις τι αξίζεις. Αν δεν αποδεχθούμε το «εγώ» πρώτα από όλα, δεν μπορούμε να αγαπήσουμε πραγματικά κάποιον άλλον. Τίποτα δικό μας δεν θα είναι πραγματικά δικό μας. Καμία νίκη και καμία ήττα δεν θα φαντάζει καινούρια αρχή, και η ψυχή δεν θα διακατέχεται  από τον ίδιο ζήλο, την ίδια ανάγκη για ζωή.

 Ίσως η μοναξιά αρχικά να πληγώνει, εφόσον ο άνθρωπος είναι από την φύση του κοινωνικός, όμως, σε ειδικές συνθήκες και ιδιαίτερες στιγμές τα «αγαθά» της υπερβαίνουν την αξία μίας ολιγόλεπτης συζήτησης, ενός ψεύτικου γέλιου που δεν είναι επιλογή μας. Είναι δικαίωμά μας να  επιθυμούμε την εσωστρέφειά μας κάποτε. Να παραμένουμε προσηλωμένοι στο σκοτεινό αστέρι του εαυτού μας. Και τότε θα μπορέσουμε να αναδείξουμε τη λάμψη αυτού του αστεριού, τη χάρη του στον ουρανό! Και τότε αυτή η σιωπή θα είναι η πιο ουσιαστική διαμαρτυρία, και η επαφή με το «εγώ» θα γίνει η απόλυτη εξιλέωση της ανθρώπινης ύπαρξης!

]]> https://schoolpress.sch.gr/ichnilates/archives/151/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/ichnilates/archives/150 https://schoolpress.sch.gr/ichnilates/archives/150#comments Wed, 11 May 2022 11:30:56 +0000 nikolnaf http://schoolpress.sch.gr/ichnilates/?p=150 [...]]]> Επιβιώνουμε και Συνυπάρχουμε με την απώλεια…

μια εξομολόγηση από την Ιωάννα Ελευθερίου

_______________________________________________________________________________________

Όλα είναι παγωμένα και, όσο ο καιρός περνά, τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο περίπλοκα στον κόσμο. Τι κι αν έχασε η ομάδα το πρωτάθλημα; Τι κι αν έφυγε ο αγαπημένος σου παίκτης από το ριάλιτι που παρακολουθείς με μανία;

Κάθε μέρα, μέρα με τη μέρα, φεύγουν όλο και περισσότερες ζωές από αυτόν τον κόσμο και πάνε κάπου μακρυά, κάπου που δεν τους βλέπουμε, κάπου που μας βλέπουν μόνο εκείνοι, κάπου ψηλά…  Άνθρωποι , που πριν μια ώρα ήσαστε μαζί και κανονίζατε το απογευματινό πρόγραμμα , τώρα πια δεν υπάρχουν. Άνθρωποι που πολεμούν για τη ζωή τους, τελικά ηττώνται και μας εγκαταλείπουν… πηγαίνουν κάπου αλλού. Κανείς  δεν ξέρει πού , πότε και γιατί.

Το «γιατί» είναι ένα ερώτημα που δεν έχει απάντηση και το μόνο που προκαλεί είναι πόνο , θλίψη και φόβο σε αυτούς που χάνουν τους αγαπημένους τους. Γιατί νέοι άνθρωποι φεύγουν τόσο άδικα…τόσο σκληρά; Γιατί μια αρρώστια μπορεί να νικήσει κάποιον ανήμπορο; Γιατί να υπάρχει ο πόλεμος και να χάνονται οι άνθρωποι αγωνιζόμενοι  για την ελευθερία τους; Γιατί να υπάρχουν πιθανοί «γονείς» δολοφόνοι εκεί έξω, που μπορούν με τόση άνεση να αφαιρέσουν τη ζωή που οι ίδιοι χάρισαν στον κόσμο ετούτο; (…)

Την ημέρα τα πράγματα δεν φαίνονται τόσο δύσκολα, είναι λιγότερο επώδυνα, όταν όμως πέσει  το σκοτάδι, όταν η πόρτα πίσω μας κλείσει, όλα έχουν ανατραπεί…

Σκέψεις ταλανίζουν τον ανθρώπινο νου και δεν τον αφήνουν σε ησυχία. Συνεχώς το μυαλό βρίσκεται σε σύγχυση και όλα  είναι  ανεξέλεγκτα. Το σκοτάδι είναι ο χειρότερος εχθρός του ανθρώπου. Έρχεται αθόρυβα να σε γεμίσει με άγρια συναισθήματα που δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμα. Έρχεται να σε φέρει αντιμέτωπο με τη σκληρή πραγματικότητα που ποτέ δεν θα αποδεχτείς… Γιατί πώς μια μάνα μπορεί να αποδεχτεί τον χαμό του σπλάχνου της; Δεν μπορεί … μόνο μαθαίνει να ζει  με αυτό. Κοιμάται και ξυπνάει με τη έγνοια στο παιδί της, που τόσο μικρό μεταμορφώθηκε σε Άγγελο και ανέβηκε στους ουρανούς … Ίσως αυτό που θέλει είναι να πάει να το συναντήσει, να του δώσει αυτή την αγκαλιά που μόνο οι μάνες έχουν και που μόνο τα παιδιά νιώθουν. Ίσως να θέλει να του πει όλα όσα δεν του είπε τον καιρό που ήταν μαζί , ο ένας δίπλα στον άλλον. Ίσως να νιώθει πως φταίει …όμως ό,τι κι αν σκέφτεται μέσα στο μαύρο και βαρύ πέπλο της νύχτας, τίποτα δεν μπορεί να γυρίσει τον χρόνο πίσω. Τίποτα δεν μπορεί να φέρει κανέναν πίσω στη ζωή. Και αυτή είναι η πιο σκληρή αλήθεια!

Οι άνθρωποι φεύγουν…και το μόνο που μένει είναι η απορία που κλονίζει τις ζωές όλων.

Ας κλείσουμε, λοιπόν, τα μάτια μας κι ας δούμε τον κόσμο όπως εμείς θελουμε, με ανθρώπους αγαπημένους, που ίσως δεν είναι κοντά μας, ωστόσο, πάντα, όπου κι αν είμαστε, θα θυμόμαστε το τρυφερό τους  χάδι , τη ζέστη τους αγκαλιά και τις ωραίες στιγμές που μένουν χαραγμένες μέσα μας, αιώνια………….

]]> https://schoolpress.sch.gr/ichnilates/archives/150/feed 0