Από τους μαθητές Παπαδόπουλο Νικόλα και Πετρόπουλο Αλέξανδρο

Η λέξη «χορεύτρια» (αρσ. χορευτής < χορεύω < χορός) χρησιμοποιείται γενικά για να δηλώσει το πρόσωπο που χορεύει, που κινεί δηλαδή ρυθμικά το σώμα και τα μέλη του, σύμφωνα με τη μουσική. Ειδικότερα, η λέξη «χορευτής» στην αρχαιότητα δηλώνει το πρόσωπο που μετέχει σε χορό αρχαίου δράματος.

Στην ανάγλυφη πλάκα της φωτογραφίας απεικονίζεται μία νεαρή γυναίκα σε έντονη χορευτική κίνηση.

Η πλάκα εκτίθεται στην αίθουσα κλιτύων του Μουσείου Ακρόπολης. Τοποθετείται χρονικά στη ρωμαϊκή εποχή (τέλη 1ου αι. π.Χ.), ωστόσο το έργο είναι εμπνευσμένο από προγενέστερο, του 4^ου αιώνα π.Χ. Είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο Πεντέλης και βρέθηκε το 1862 στο θέατρο του Διονύσου, το οποίο βρίσκεται στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης, ιδρύθηκε τον 6ο αι. π.Χ. και θεωρείται το πρώτο θέατρο στον κόσμο. Εδώ διεξάγονταν οι δραματικοί αγώνες κατά τη διάρκεια της γιορτής των Μεγάλων ή εν άστει Διονυσίων προς τιμή του θεού Διονύσου.

Η γυναικεία μορφή που απεικονίζεται στο ανάγλυφο πιθανόν είναι μία από τις Ώρες, τις τρεις κόρες του Δία και της Θέμιδος, τη Θαλλώ, την Αυξώ ή την Καρπώ, θεότητες των εποχών («ωρών») του έτους, τα ονόματα των οποίων παραπέμπουν αντίστοιχα στην άνθιση της Άνοιξης, την αύξηση του Καλοκαιριού και την καρποφορία του Φθινοπώρου. Οι Ώρες αναφέρονται ως βοηθοί του Ήλιου σε κάποιους μύθους, ενώ σε άλλους συντρόφευαν τον Πάνα ή αποτελούσαν μέρος της ακολουθίας του Διονύσου. Η ανάγλυφη πλάκα με την παράσταση χορεύτριας μαζί με την πλάκα της ακόλουθης φωτογραφίας, επένδυαν πιθανώς την τριγωνική βάση τρίποδα χορηγικού μνημείου.

Πρόκειται για μνημείο που ύψωνε ο χορηγός δραματικού αγώνα μετά τη νίκη της παράστασης που είχε επιμεληθεί και χρηματοδοτήσει. Στην κορυφή του μνημείου ο χορηγός τοποθετούσε τον χάλκινο τρίποδα (μεταλλικό σκεύος αποτελούμενο από ένα βαθύ, ανοιχτό αγγείο στηριζόμενο σε τριποδική βάση) που του δώριζε η πολιτεία ως βραβείο. Οι χορηγοί [< χορός + ἂγω (= οδηγώ)] ήταν πλούσιοι πολίτες που αναλάμβαναν τα έξοδα (χορηγία) για την εκπαίδευση του χορού των έργων, τα κοστούμια, τα υποδήματα και τα προσωπεία, στοιχεία βασικά για το ανέβασμα μιας θεατρικής παράστασης, καθώς το δράμα ξεκίνησε από τις μεταμφιέσεις των πιστών ακολούθων του θεού Διονύσου και το λατρευτικό τραγούδι του θεού, τον διθύραμβο, που έψαλλαν χορεύοντας προς τιμήν του.

ΠΗΓΕΣ

1. Μπαμπινιώτης, Γ. (1998). Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.

2. https://www.theacropolismuseum.gr/anaglyfi-plaka-me-parastasi-horeytrias

3. https://www.theacropolismuseum.gr/anaglyfi-plaka-me-parastasi-horeytrias-0

4. https://ancienttheater.culture.gr/images/pdf/i-gennisi-tou-arxaiou-dramatos.pdf